Σπύρου και άλλος ν. Κυριάκου Λτδ και άλλων
(1992)1 ΑΑΔ 663 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αρχείο σε μορφή PDF - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων
(1992)1 ΑΑΔ 663 14 Απριλίου, 1992 [ΚΟΥΡΡΗΣ, ΑΡΤΕΜΙΔΗΣ, ΑΡΤΕΜΗΣ, Δ/στές] ΑΝΔΡΕΑΣ ΣΠΥΡΟΥ ΚΑΙ ΑΛΛΟΣ, Εφεσειόντες -Ενάγοντες, ν. ΚΩΣΤΑ ΚΥΡΙΑΚΟΥ & ΥΙΩΝ ΛΤΔ ΚΑΙ ΑΛΛΩΝ, Εφεσιβλήτων-Εναγομένων. (Πολιτική Έφεση Αρ. 7667). Έφεση - Συμπεράσματα πρωτόδικου Δικαστηρίου - Κατά πόσο εδικαιολογούντο από την ενώπιόν του μαρτυρία. Σύμβαση εκτέλεσης οικοδομικών εργασιών - Όρος ότι επιπρόσθετες εργασίες πρέπει να συμφωνούνται εκ των προτέρων γραπτώς μεταξύ του ιδιοκτήτη και του εργολάβου - Εκτέλεση επιπρόσθετων εργασιών χωρίς τήρηση του όρου, αλλά μετά από οδηγίες του αρχιτέκτονα - Μετέπειτα γραπτή επικύρωσή τους από τον ιδιοκτήτη και ανάληψη ευθύνης πληρωμής - Ο ιδιοκτήτης δεσμεύεται. Αντιπροσωπεία -Σύμβαση εκτέλεσης οικοδομικών εργασιών - Ο αρχιτέκτονας θεωρείται ότι είναι αντιπρόσωπος του ιδιοκτήτη, έναντι του εργολάβου, για την παροχή οδηγιών για εκτέλεση επιπρόσθετων εργασιών. Με έγγραφη συμφωνία ημερομηνίας 12.3.83 οι εφεσίβλητοι ανέλαβαν να εκτελέσουν τις εργασίες ανέγερσης οικοδομής των εφεσειόντων. Η συμφωνία προέβλεπε, μεταξύ άλλων, ότι οι εφεσίβλητοι θα εξασφάλιζαν απευθείας παροχή νερού σε όλα τα διαμερίσματα και ότι η οικοδομή θα παρεδίδετο μέχρι τις 30.12.83, διαφορετικά θα πληρώνοντο ΛΚ50 ημερησίως σαν αποζημιώσεις. Η οικοδομή παραδόθηκε στις 20.4.84 χωρίς απευθείας παροχή νερού σε όλα τα διαμερίσματα. Με αγωγή τους οι εφεσείοντες ζητούσαν αποζημιώσεις για την μη εγκατάσταση απευθείας παροχής νερού, καθώς και για την καθυστέρηση στην παράδοση της οικοδομής. Οι εφεσίβλητοι με ανταπαίτηση ζήτησαν την πληρωμή ΛΚ1155 σαν την διαφορά που προέκυψε από τη μη εκτέλεση ορισμένων εργασιών και την εκτέλεση άλλων επιπρόσθετων, καθώς και ΛΚ1760, που αντιπροσώπευε το 2% της κράτησης με βάση τη συμφωνία. Οι εφεσείοντες ισχυρίσθηκαν ότι οι εφεσίβλητοι δεν εδικαιούντο σε πληρωμή για τις επιπρόσθετες εργασίες διότι δεν είχε τηρηθεί όρος της συμφωνίας ότι οποιαδήποτε επιπρόσθετη εργασία θα εσυμφωνείτο εκ των προτέρων γραπτώς μεταξύ των συμβαλλομένων με την έγκριση του αρχιτέκτονα, πράγμα που δεν είχε συμβεί στην προκειμένη περίπτωση. Ενώπιον του πρωτόδικου Δικαστηρίου υπήρχε μαρτυρία ότι ορισμένα υλικά, ως επίσης και ο ανελκυστήρας της οικοδομής, που ήταν υποχρέωση των εφεσειόντων να προμηθεύσουν στους εφεσίβλητους, παραδόθηκαν μετά τις 30.12.
- Επίσης κατατέθηκε στο Δικαστήριο σαν τεκμήριο επιστολή των εφεσειόντων με την οποία αποδέχθηκαν ευθύνη πληρωμής των επιπρόσθετων εργασιών που είχαν γίνει με την έγκριση του αρχιτέκτονα. Αναφορικά με ποσό ΛΚ600, πού περιλήφθηκε στις επιπρόσθετες εργασίες, το πρωτόδικο Δικαστήριο είχε ενώπιον του δύο διαφορετικές εκδοχές από την κάθε πλευρά. Το πρωτόδικο Δικαστήριο βρήκε ότι η καθυστέρηση στην παράδοση της οικοδομής οφειλόταν στην μη έγκαιρη παράδοση από τους εφεσείοντες του ανελκυστήρα και των άλλων υλικών, ότι η απαίτηση για επιπρόσθετες εργασίες είχε αποδειχθεί και αποδέχθηκε την εκδοχή των εφεσιβλήτων σχετικά με το ποσό των ΛΚ
- Εξέδωσε απόφαση, αναφορικά με την απαίτηση, για ΛΚ1300 υπέρ των εφεσειόντων για την μη παροχή νερού, απορρίπτοντας όμως την απαίτηση τους για αποζημιώσεις για καθυστέρηση στην παράδοση της οικοδομής, και, αναφορικά με την αντα-παίτηση, για συνολικό ποσό ΛΚ2915 υπέρ των εφεσιβλήτων. Κατ' έφεση οι εφεσείοντες ισχυρίσθηκαν ότι τα συμπεράσματα του πρωτόδικου Δικαστηρίου δεν εδικαιολογούντο από την. ενώπιον του μαρτυρία. Αποφασίσθηκε ότι: α) Με βάση την μαρτυρία ενώπιον του το πρωτόδικο Δικαστήριο είχε τη διακριτική ευχέρεια να καταλήξει στα συμπεράσματα που κατέληξε. β) Αναφορικά με το θέμα της εκτέλεσης επιπρόσθετων εργασιών, η πρόνοια της συμφωνίας για εκ των προτέρων γραπτή έγκρισή τους από τους διάδικους είχε υπερκερασθεί από την επικύρωση από τους εφεσείοντες των οδηγιών του αρχιτέκτονα, ο οποίος, σύμφωνα με την νομολογία, ενεργούσε σαν αντιπρόσωπος των εφεσειόντων. Η έφεση απορρίφθηκε με έξοδα. Υπόθεση που αναφέρθηκε: CY.E.M.S. Co Ltd, v. Central Co-operative Industries Co Ltd,
(1982)1 C.L.R.
- Έφεση. Έφεση από τους ενάγοντες κατά της απόφασης του Επαρχιακού Δικαστηρίου Πάφου (Ιωαννίδης, Προσ. Α.Ε.Δ.) που δόθηκε στις 28 Απριλίου, 1988 (Αρ. Αγωγής 1612/84) με την οποία η αγωγή τους για αποζημιώσεις για καθυστέρηση στη παράδοση οικοδομής απορρίφθηκε και διατάχθηκαν να πληρώσουν στους εναγομένους με βάση την ανταπαίτηση το ποσό των 2.
- Ε. Κωμοδρόμος, για τους εφεσείοντες. Χρ. Γεωργιάδης, για τους εφεσίβλητους. Cur. adv. vult. ΚΟΥΡΡΗΣ, Δ.: Η απόφαση του Δικαστηρίου θα δοθεί από τον κ. Π. Αρτέμη, Δ. ΑΡΤΕΜΗΣ, Δ.: Οι εφεσείοντες/ενάγοντες και οι εφεσίβλητοι/εναγόμενοι, στις 12.3.83 υπέγραψαν έγγραφη συμφωνία, με βάση την οποία οι εφεσίβλητοι αναλάμβαναν να εκτελέσουν τις εργασίες ανέγερσης οικοδομής των εναγόντων. Μεταξύ άλλων, οι εναγόμενοι ανέλαβαν να εξασφαλίσουν παροχή ποσίμου νερού στις κουζίνες όλων των διαμερισμάτων από τον κεντρικό μετρητή της οικοδομής. Βάσει της συμφωνίας, η οικοδομή θα έπρεπε να παραδοθεί μέχρι τις 30.12.83, διαφορετικά θα πλήρωναν £50.-ημερησίως ως αποζημιώσεις. Με την αγωγή τους οι εφεσείοντες/ενάγοντες ζητούσαν αποζημιώσεις για τη μη εγκατάσταση απ' ευθείας παροχών πόσιμου νερού στα διαμερίσματα, καθώς και για την καθυστέρηση στην παράδοση της οικοδομής. Οι εναγόμενοι με ανταπαίτηση ζητούσαν την καταβολή £1.155.- ως τη διαφορά που προέκυψε από τη μη εκτέλεση ορισμένων εργασιών και την εκτέλεση άλλων επιπρόσθετων καθώς και το ποσό του 2% της κράτησης, με βάση τη σύμβαση, που ήταν £1.760.-. Το πρωτόδικο Δικαστήριο με την απόφαση του επεδίκασε ποσό £1.300.- στους ενάγοντες για τη μη παροχή πόσιμου νερού, βρήκε ότι η παράδοση της οικοδομής, σύμφωνα με το τι ανέφερε ο μηχανικός στο τεκμ.5, ήταν η 20η Φεβρουαρίου 1984, αλλά, καταλήγοντας στο συμπέρασμα ότι η καθυστέρηση αυτή δεν οφειλόταν στους εναγομένους αλλά στην καθυστέρηση από τους ενάγοντες να προμηθεύσουν σε αυτούς ορισμένα υλικά, καθώς και να εγκαταστήσουν τον ανελκυστήρα, που ήταν ευθύνη των εναγόντων, απέρριψε την απαίτηση τους. Επίσης, το πρωτόδικο Δικαστήριο βρήκε ότι η ανταπαίτηση των εναγομένων είχε αποδειχθεί και εξέδωσε απόφαση υπερ τους για συνολικό ποσό £2.915.-. Με την έφεσή τους αυτή οι εφεσείοντες ισχυρίζονται ότι κακώς το Δικαστήριο απέρριψε την απαίτηση τους για την καθυστέρηση στην παράδοση και το επιχείρημα ήταν ότι δεν υπήρχε μαρτυρία ότι η καθυστέρηση αυτή οφειλόταν στη μη παράδοση υλικών. Αναφορικά με την ανταπαίτηση, ο ευπαίδευτος συνήγορος των εφεσειόντων υπέβαλε στο Δικαστήριο πως δεν εδικαιούντο οι εφεσίβλητοι σε πληρωμή για επιπρόσθετη εργασία, γιατί, σύμφωνα με όρο του τεκμ.1, δηλαδή του Συμφωνητικού Εγγράφου και της Συγγραφής Υποχρεώσεων, οποιαδήποτε επιπρόσθετη εργασία θα εθεωρείτο ως δωρεά υπό του εργολάβου προς τον εργοδότη, εκτός εαν συμφωνείτο εκ των προτέρων γραπτώς μεταξύ του εργολάβου και του εργοδότη με την έγκριση του αρχιτέκτονα, γεγονός που δεν συνέβηκε στην παρούσα περίπτωση. Το ότι τις οδηγίες για τις επιπρόσθετες εργασίες είχε δώσει ο ίδιος ο αρχιτέκτονας των εφεσειόντων, είναι ο ισχυρισμός τους ότι δεν επηρέαζε την κατάσταση. Σε οποιαδήποτε όμως περίπτωση ποσό £600.-της επιπρόσθετης εργασίας που αναφέρεται σε πιστοποιητικό του μηχανικού, τεκμ.4, για το οποίο ο μηχανικός στην προφορική μαρτυρία του ισχυρίστηκε ότι εισήχθηκε από λάθος, υπέβαλε ότι δεν έπρεπε να υπολογισθεί. Ο μηχανικός στην προφορική του μαρτυρία είχε εξηγήσει ότι, επειδή τελικά απεφασίσθη να μπουν φθηνότερα τούβλα, έπρεπε να είχε αφαιρεθεί ποσό £875.- και όχι να προστεθεί ποσό £600.-, αλλά δεν μπορούσε να δώσει εξήγηση πώς συμπεριέλαβε αυτό το ποσό. Η εξήγηση των εφεσιβλήτων/ εναγομένων είναι ότι αρχικά υπολογίστηκε ότι τα τούβλα ήταν £35.- την χιλιάδα φθηνότερα και αφαιρέθηκε το ποσό των £875.-, αλλά αργότερα διαπιστώθηκε ότι η διαφορά ήταν μόνο £15.- την χιλιάδα και έτσι προστέθηκε τελικά το ποσό των £600.-. Όσον αφορά το δικαίωμα προσθήκης ποσού για επιπρόσθετη εργασία, ο ευπαίδευτος συνήγορος των εφεσιβλητων υπέβαλε ότι τούτο εγκρίθηκε από τον αρχιτέκτονα που σύμφωνα με την απόφαση, CY.E.M.S. Co. Ltd., v. Central Co-operative Industries Co. Ltd.,
(1982)1 C.L.R. 897, είναι ο αντιπρόσωπος των εργοδοτών. Εν πάση περιπτώσει, υπέβαλε περαιτέρω, με αναφορά σε διάφορα συγγράμματα, ότι επειδή οι ενάγοντες με επιστολή τους, τεκμ.17, αποδέχτηκαν ευθύνη πληρωμής του ποσού της διαφοράς μεταξύ μη εκτελεσθέντων και επιπρόσθετων εργασιών, εμποδίζονταν από του να εγείρουν το θέμα, ή ότι επέδειξαν διάθεση να μην επιμείνουν επ' αυτού ή και πάλιν ότι υπήρξε τροποποίηση της αρχικής συμφωνίας. (Chitty on Contracts - General Principles - 23η Έκδοση σελ.581 et seq., σελ.579, σελ.70 κ.λ.π.) Έχουμε εξετάσει με τη μεγαλύτερη προσοχή τη μαρτυρία που είχε ενώπιον του το Δικαστήριο και τα συμπεράσματα, στα οποία κατέληξε με βάση τη μαρτυρία αυτή και έχουμε ικανοποιηθεί ότι με βάση αυτή το Δικαστήριο είχε τη διακριτική ευχέρεια να καταλήξει στα συμπεράσματα που κατέληξε. Αναφορικά με το θέμα της καθυστέρησης, υπήρχε μαρτυρία για τις ημερομηνίες παράδοσης ορισμένων υλικών και ιδιαίτερα για την παράδοση και εγκατάσταση του ανελκυστήρα (μαρτυρία που συμπεριλαμβάνει και εκείνη υπαλλήλου των προμηθευτών του ανελκυστήρα), από την οποία προκύπτει ότι ο ανελκυστήρας παραδόθηκε στην οικοδομή τον Ιανουάριο του 1984. Υπάρχει επίσης μαρτυρία για καθυστέρηση στην εκτέλεση ορισμένων ηλεκτρολογικών εργασιών, των οποίων την ευθύνη ανέλαβαν οι εφεσείοντες. Ως εκ τούτου, καμμιά επέμβαση εκ μέρους μας δεν θα εδικαιολογείτο στο εύρημα του πρωτόδικου Δικαστηρίου πάνω στο θέμα αυτό. Αναφορικά με το θέμα της εκτέλεσης επιπρόσθετων εργασιών χωρίς να τηρηθεί ο όρος της συμφωνίας που αναφεράμε πιό πάνω, βρίσκουμε πως με την επιστολή τεκμ.17 οι ενάγοντες επεκύρωσαν τις οδηγίες και τη συμφωνία που έκαμε ο αρχιτέκτονας - αντιπρόσωπος τους με τους εργολάβους. Κατά συνέπεια και έχοντας υπόψη τις πρόνοιες των άρθρων 156-159 του Περί Συμβάσεων Νόμου, Κεφ. 149, (ratification), βρίσκουμε πως η συμφωνία του αρχιτέκτονα με τους εργολάβους, αφού επικυρώθηκε και από τους εφεσείοντες, είναι δεσμευτική για τους διαδίκους. Ερχόμενοι τώρα στο θέμα των £600.- έχουμε να παρατηρήσουμε πως το πρωτόδικο Δικαστήριο εκδίδοντας την απόφαση του στην ανταπαίτηση που συμπεριελάμβανε και το ποσό αυτό των £600.-, είχε ενώπιον του τις δύο εκδοχές και προκύπτει πως δέχτηκε την εκδοχή των εναγομένων/ εφεσιβλήτων. Το συμπέρασμα αυτό ήταν πολύ λογικό κατά την κρίση μας, καθόσο η εκδοχή των εφεσιβλήτων ότι αφαιρέθηκε ποσό £875.- δεν εξηγεί τι έγινε η διαφορά των £275.- περιπλέον των £600.-, ενώ αντίθετα η εκδοχή των εφεσιβλήτων/εναγομένων για τη διαφορά στην αξία κατά χιλιάδα των τούβλων είναι προφανώς λογικότερη. Ως αποτέλεσμα των πιό πάνω, η έφεση των εφεσειόντων/ εναγόντων απορρίπτεται στην ολότητα της και η απόφαση του πρωτόδικου Δικαστηρίου επικυρώνεται με έξοδα εφέσεως εις βάρος των εφεσειόντων. Η έφεση απορρίπτεται με έξοδα. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο