Jeffrey Kershaw (1993) 1 ΑΑΔ 817

(1993)1 ΑΑΔ 817 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αρχείο σε μορφή PDF - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων

(1993)1 ΑΑΔ 817 22 Οκτωβρίου, 1993 [ΝΙΚΗΤΑΣ, Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ME TON JEFFREY KERSHAW, ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΙΤΗΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΜΝΗΣΘΕΝΤΟΣ ΓΙΑ ΕΚΔΟΣΗ ΔΙΑΤΑΓΜΑΤΟΣ HABEAS CORPUS AD SUBJICIENDUM, ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟΝ ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΟ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗ ΛΑΡΝΑΚΑΣ.. (Αίτηση Αρ. 199/93) Προνομιακά Εντάλματα - Αίτηση για έκδοση εντάλματος habeas corpus από αιτητή ο οποίος δεν βρισκόταν υπό κράτηση αλλά είχε αφεθεί ελεύθερος με εγγύηση και υπό όρους που επέβαλλαν περιορισμούς στην πλήρη ελευθερία κινήσεώς του και ιδιαίτερα στο δικαίωμα αναχώρησή,ς του από τη Κύπρο - Κατά πόσο είναι δυνατή η έκδοση εντάλματος habeas corpus, όταν ο αιτητής δεν βρίσκεται υπό φυσική κράτηση. Ο αιτητής είχε συλληφθεί κατά την άφιξη του στην Κύπρο με βάση προσωρινό ένταλμα σύλληψης, που είχε εκδοθεί δυνάμει του άρθρου 8

(1)(β) του περί Εκδόσεως Φυγοδίκων Νόμου, 1970 (Ν.97/90), ενόψει έναρξης διαδικασίας για έκδοση του στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής, όπου καταζητείτο για διάφορα αδικήματα που κατ' ισχυρισμόν είχε διαπράξει. Μετά την σύλληψή του παρουσιάσθηκε στο Δικαστήριο, το οποίο διάταξε την απόλυση του με εγγύηση και υπό όρους, που περιλάμβαναν την παράδοση του διαβατηρίου του στην Αστυνομία και την παρουσίαση του στον Αστυνομικό Σταθμό Λάρνακας τρείς φορές την ημέρα. Ο αιτητής υπόβαλε αίτηση για έκδοση εντάλματος habeas corpus για διάφορους λόγους, μεταξύ των οποίων περιλαμβανόταν, ισχυρισμός ότι τα ισχυριζόμενα αδικήματα δεν ήσαν εξ εκείνων για τα οποία μπορούσε να διαταχθεί η έκδοση του αιτητή δυνάμει της υφιστάμενης συμφωνίας μεταξύ των Η.Π.Α. και της Κύπρου. Το Δικαστήριο, προτού διατάξει την επίδοση της αίτησης στον Αστυνομικό Διευθυντή Λάρνακος προς τον οποίο απευθυνόταν, διερεύνησε το θέμα κατά πόσο η αίτηση είχε αντικείμενο, ενόψει του γεγονότος ότι ο αιτητής δεν βρισκόταν υπό κράτηση αλλά ήταν ελεύθερος με εγγύηση. Ο αιτητής ισχυρίσθηκε ότι ο επιβληθείς όρος για παράδοση του διαβατηρίου του στην Αστυνομία και παρουσιάσή του σε αυτήν καθημερινά ισοδυναμούσε με περιορισμό της ελευθερίας του, και ιδιαίτερα σήμαινε ότι δεν μπορούσε να αναχωρήσει από την Κύπρο όπως επιθυμούσε, και γι' αυτό είχε περιορισθεί η πλήρης ελευθερία κινήσεως του, πράγμα που μπορούσε να καταστεί αντικείμενο διαδικασίας για έκδοση εντάλματος habeas corpus. Αποφασίσθηκε ότι: Η πραγματική κράτηση του αιτητή αποτελεί απαράβατη προϋπόθεση για την ενεργοποίηση της διαδικασίας για έκδοση εντάλματος habeas corpus. Η ενάσκηση της διακριτικής εξουσίας του Επαρχιακού Δικαστηρίου σχετικά με την απόλυσή του αιτητή με εγγύηση και όρους δεν μπορεί να αναθεωρηθεί με habeas corpus, ούτε και τα υπόλοιπα θέματα που έθιξε ο αιτητής στην παρούσα διαδικασία. Κατά συνέπεια, η αίτηση στερείτο αντικειμένου και δεν ήταν δυνατό να διαταχθεί η επίδοσή της στον Αστυνομικό Διευθυντή Λάρνακας εφόσον ο αιτητής δεν βρισκόταν υπό την κράτησή του. Η αίτηση απορρίφθηκε. Υπόθεση που αναφέρθηκε: Re Amand [1941] 2 Κ.Β. 239, [1943] A.C. 147· Mitchell v. Mitchinham [1823] 2 D & R 722 Ex parte Hinks [1972] 3 Q.R. 182· Χ"Σάββας

(1992)1 Α.Α.Δ. 1134· Re Kray Re Kray, Re Smith [1965] 1 A11 E.R. 710· Ex parte Corke [1954] 2 All E.R. 440· Ex parte Hinds [1961] 1 All E.R. 707. Αίτηση. Αίτηση από τον Jeffrey Kershaw για την έκδοση εντάλματος Habeas Corpus Ad Subjiciendum που να απευθύνεται προς τον Αστυνομικό Διευθυντή Λάρνακας και να τον καλεί να παρουσιάσει τον αιτητή ενώπιον του Ανώτατου Δικαστηρίου για να αρθούν όλοι οι περιορισμοί που του έχουν επιβληθεί και που άπτονται της προσωπικής του ελευθερίας. Ν. Κληρίδης, για τον αιτητή. ΝΙΚΗΤΑΣ, Δ.: Ανάγνωσε την ακόλουθη απόφαση. Μπροστά μου έχω την αίτηση του Jeffrey Kershaw από το Ηνωμένο Βασίλειο για την έκδοση εντάλματος Habeas Corpus Ad Subjiciendum που να απευθύνεται προς τον Αστυνομικό Διευθυντή Λάρνακας και να τον καλεί να παρουσιάσει τον αιτητή ενώπιον του Ανωτάτου Δικαστηρίου "για να αρθούν όλοι οι περιορισμοί που του έχουν επιβληθεί και που άπτονται της προσωπικής του ελευθερίας". Προέχει η εξοικείωση με το ιστορικό. Τα στοιχεία στα οποία θα αναφερθώ προκύπτουν από την ένορκη δήλωση του αιτητή που συνοδεύουν το διάβημα του. Όταν ο αιτητής έφτασε στο αεροδρόμιο της Λάρνακας στις 2/9/93 είχε συλληφθεί από την Αστυνομία με βάση προσωρινό ένταλμα σύλληψης. Το ένταλμα είχε εκδώσει ο Πρόεδρος του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λάρνακας κάτω από τις διατάξεις του άρθρου 8

(1)(β) του περί Εκδόσεως Φυγοδίκων Νόμου του 1970 (αρ. 97/90), που ενεργοποιεί το μηχανισμό έκδοσης. Με τη διαδικασία που ακολούθησε τη σύλληψη του αιτητή επιζητείται η παράδοση του στις Η.Π.Α., όπου καταζητείται για την τέλεση των αξιόποινων πράξεων που του αποδίδονται. Περιγραφή των εν λόγω ποινικών αδικημάτων υπάρχει στο ένταλμα σύλληψης, που εξέδωσε δικαστήριο της Νέας Υόρκης, το οποίο επισυνάφθηκε στην αίτηση σαν μέρος του τεκμ.

1. Αφού κρατήθηκε στον Κεντρικό Αστυνομικό Σταθμό Λάρνακας, ο αιτητής παρουσιάστηκε την ίδια μέρα στο Επαρχιακό Δικαστήριο της πόλης αυτής. Το Δικαστήριο δέχθηκε αίτημα που υποβλήθηκε εκ μέρους του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας και ανέβαλε την υπόθεση γιατί δεν είχε ληφθεί ακόμη η εξουσιοδότηση για την έναρξη της διαδικασίας έκδοσης. Παράλληλα ο αιτητής αφέθηκε ελεύθερος με εγγύηση. Περαιτέρω το δικαστήριο τον διέταξε να παραδώσει στην Αστυνομία το διαβατήριο του και να παρουσιάζεται 3 φορές την ημέρα στην Αστυνομική Διεύθυνση Λάρνακας. Στις 7/9/93, που ήταν ορισμένη η υπόθεση, ζητήθηκε η κράτηση του αιτητή, εκκρεμούσης της διαδικασίας έκδοσης. Αλλά το Δικαστήριο με την απόφαση του της ίδιας ημερομηνίας» τεκμ. 2, απέρριψε το αίτημα αφήνοντας σε ισχύ, με τους ίδιους όρους, το προηγούμενο διάταγμα του. Έκτοτε δόθηκαν αναβολές σχετιζόμενες με την προσκόμιση της εξουσιοδότησης. Στο μεταξύ με την έναρξη του νέου δικαστικού έτους στις 10/9/93 την υπόθεση συνέχισε άλλο μέλος του Δικαστηρίου Λάρνακας. Και φαίνεται τέθηκε εκ νέου το θέμα προσωποκράτησης του αιτητή στη διάρκεια της εκκρεμότητας της διαδικασίας. Για το αποτέλεσμα μιλά ο ίδιος ο αιτητής στην παράγραφο 7(ζ) της ένορκης δήλωσης του: "Στις 8/10/93 η Ανώτερη Επαρχιακή Δικαστής εξέδωσε την ενδιάμεση απόφαση της και απέρριψε το αίτημα της Γενικής Ει-σαγγελείας δια την προφυλάκιση μου μέχρι την επομένη συνεδρία του Δικαστηρίου, διέταξε δε όπως παραμείνω ελεύθερος με την ίδια εγγύηση και τους ίδιους όρους που είχε θέσει ο προηγούμενος δικαστής." Μεγάλο μέρος της ένορκης δήλωσης αναλίσκεται στην διατύπωση νομικών ισχυρισμών αναφορικά με την (α) εγκυρότητα του προσωρινού εντάλματος (β) τη φύση των αδικημάτων με την έννοια ότι δεν περιλαμβάνονται στον κατάλογο αδικημάτων για τα οποία η σχετική συνθήκη Κύπρου και Η.Π.Α. επιτρέπει την έκδοση και (γ) παραβίαση αρχής ότι η διαδικασία διεξάγεται απαρχής μέχρι τέλους από τον ίδιο δικαστή. Συνεπώς η δικαστής στην προκείμενη περίπτωση ενήργησε αναρμόδια. Προτού δώσω οδηγίες για επίδοση της αίτησης θεώρησα σκόπιμο, ενόψει του ιστορικού που παρέθεσα και του γεγονότος ότι ο αι-τητής είναι ελεύθερος, να ζητήσω από το δικηγόρο του να με ικανοποιήσει κατά πόσον η αίτηση έχει αντικείμενο. Ο δικηγόρος του αιτητή, επικαλούμενος αποσπάσματα από το βιβλίο του R. J. Sharpe "The Law of Habeas Corpus" στις σελ. 161,162, 163,164 και 165 καθώς και κάποιες αποφάσεις στις υποσημειώσεις, υπέβαλε ότι δεν είναι απαραίτητη η πραγματική κράτηση για την προσφυγή στο μέτρο αυτό. Αρκεί ότι επιβλήθηκαν περιορισμοί, όπως συνέβηκε εδώ, στην ελεύθερη διακίνηση του αιτητή σε βαθμό που είναι αναγκασμένος να παραμένει στην Κύπρο παρά τη θέληση του. Έτσι, η απόλυση του υπό όρους νομιμοποιεί την αίτηση για Habeas Corpus γιατί η κατάσταση του δε διαφέρει ουσιαστικά από την κράτηση. Θα παρατηρούσα ευθύς αμέσως ότι την παραπάνω απόλυτη θέση αντιμάχεται σε μεγάλο βαθμό η εξής παρατήρηση από το ίδιο βιβλίο στη σελ. 161 που έχει σαν ουσιαστικό έρεισμα την υπόθεση In Re Amand [1941] 2 Κ.Β. 239 {[1943] A.C. 147}. "It is not clear on the authorities whether the court will entertain an application for the writ by someone who remains free on bail." Ουσιαστικά φαίνεται ότι το μόνο δικαστικό προηγούμενο που υποστηρίζει την παρατήρηση του συγγραφέα στη σελ. 162 ότι "Where the defendant was bailed and not in custody, habeas corpus could still be used to remove the cause" είναι η παλιά υπόθεση Mitchell v. Mitchinham [1823] 2 D & R
2. To θέμα έχει απασχολήσει τα Καναδικά Δικαστήρια που έχουν διαφορετική προσέγγιση και η οποία επίσης βρίσκεται σε διάσταση με την εισήγηση. Η στάση τους συνοψίζεται στο εξής απόσπασμα στη σελ. 162: "The issue has been discussed in several Canadian cases where it has been conclusively resolved that the writ is only available where the applicant is in actual physical custody, and not when he is on bail." Υπάρχει η δυνατότητα να επιληφθεί σχετικής αίτησης το Δικαστήριο, αφού όμως ο αιτητής προηγουμένως τεθεί υπό την κράτηση των αρμοδίων αρχών. Στην ίδια σελίδα η διαδικασία περιγράφεται ως εξής: "In the case of an applicant free on bail, the practice is to surrender the applicant into the custody of the appropriate gaoler or sheriff on the day that application is to be heard." Τα στοιχεία αυτά φανερώνουν πόσο θεμελιακό είναι ο αιτητής να τελεί υπό φυσική κράτηση. Περαιτέρω ο κ. Κληρίδης αναφέρθηκε στους προβληματισμούς του συγγραφέα αναφορικά με τη χρήση του Habeas Corpus σε περιπτώσεις που έχει επιβληθεί η ποινή της φυλάκισης με αναστολή ή που εκδόθηκε διάταγμα κηδεμονίας κατηγορουμένου, που συνεπάγονται περιορισμούς της προσωπικης ελευθερίας και της δυνατότητας που υπάρχει για την άρση τους με το διάταγμα Habeas Corpus. Όμως αποτελούν, ουσιαστικά, τις προσωπικές θέσεις του συγγραφέα που δεν βρίσκουν έρεισμα στο νομολογιακό δίκαιο. Το μόνο προηγούμενο που υπάρχει είναι Καναδικού Δικαστηρίου, αλλά η σχετική αίτηση για έκδοση του διατάγματος απερρίφθη: ex parte Hinks[l912]3Q.R.
3. Έχω τη γνώμη ότι η δικαιοδοσία για την έκδοση του Habeas Corpus ασκείται ή πρέπει να ασκείται μόνο στην περίπτωση που ο αιτητής τελεί υπό πραγματική παράνομη κράτηση ή φυλάκιση. Δεν μπορεί να έχει άλλο νόημα η παρακάτω περικοπή από την απόφαση της Ολομέλειας του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην Αίτηση Δημ. Χ"Σάββα

(1992)1 Α.Α.Δ. 1134. "Το Ανώτατο Δικαστήριο έχει, με βάση την παράγραφο 4 του Αρθρου 155 του Συντάγματος, αποκλειστική δικαιοδοσία να εκδίδει προνομιακά εντάλματα, μεταξύ των οποίων της φύσεως Habeas Corpus. To Habeas Corpus ad subjiciendum είναι προνομιακή διαδικασία για τη διασφάλιση της ελευθερίας του πολίτη. Παρέχει αποτελεσματικό μέσο άμεσης απελευθέρωσης από παράνομη ή αδικαιολόγητη κράτηση, είτε στη φυλακή, είτε σε ιδιωτικό χώρο, από αρ-χή ή ιδιώτη. Με το ένταλμα αυτό διατάσσεται η προσαγωγή του κρατουμένου στο Δικαστήριο και η έρευνα αναφορικά με την αιτία της φυλακίσεως ή κρατήσεως του. Εάν δεν υπάρχει νόμιμη δικαιολογία για την κράτηση, διατάσσεται η απόλυση του κρατουμένου. Ο κρατούμενος, ή, σε αδυναμία τούτου, πρόσωπο άλλο για λογαριασμό του, μπορεί να αποταθεί στο Ανώτατο Δικαστήριο για την έκδοση του εντάλματος αυτού." Το μέτρο, που περιφρουρεί με τον πιο άμεσο και αποτελεσματικό τρόπο την προσωπική ελευθερία, έλκει την προέλευση του από την Αγγλία. Αποτελεί δε μία από τις σημαντικότερες κατακτήσεις του Αγγλικού δικαίου με οικουμενικές διαστάσεις. Χρησιμοποιήθηκε όμως πάντοτε σαν το πρόσφορο μέσο για τον έλεγχο της νομιμότητας της φυσικής κράτησης ή φυλάκισης προσώπου: Βλέπε Κρ. Τορναρίτη "The Prerogative Writs under the Constitution and the Law of the Republic of Cyprus"

(1982), βλέπε επίσης Χρ. Σγουρίτσα "Συνταγματικό Δίκαιον"τόμος Β, τεύχος Β, σελ. 22 επ. και 29 επ. Είναι φανερό από τα συγγράμματα που ασχολούνται με τα προνομιακά διατάγματα ότι η παράνομη κράτηση ή φυλάκιση αποτελεί προϋπόθεση για την επίκληση της διαδικασίας του Habeas Corpus. Βλέπε 11 Halsbury's Laws of England, 4η έκδοση, παράγραφος 1452 με την επικεφαλίδα "General Nature of Writ of Habeas Corpus" και τον τίτλο "Extradition παράγραφο

1. Είναι άξιο μνείας το παρακάτω απόσπασμα από τον, Basu "Commentary on the Constitution of India" 5η έκδοση, τόμος 3, σελ. 438 που σκιαγραφεί τα βασικά χαρακτηριστικά του Habeas Corpus και που, πιστεύω, ισχυροποιεί την άποψη που έχω εκφράσει: 'The writ of habeas corpus ad subjiciendum is a prerogative writ by which the cause and validity of detention (civil or criminal) of a subject are investigated by the High Court, at the instance of the prisoner or of somebody on his behalf. It is issued in the form of an order calling upon the person, who has detained another, whether in prison or in private custody, to "have the body" of that other before the Court, in order to let the Court know on what ground the latter has been confined, and thus to give the Court an opportunity of dealing with him as the law may require. "Habeas Corpus" literally means "have his body". By the writ of habeas corpus the Court can cause any person who is imprisoned to be brought before the Court and obtain knowledge of the reason why he is imprisoned: and then either set him free then and there if there is no legal justification for the imprisonment, or see that he is brought speedily to trial." To ότι η πραγματική κράτηση αποτελεί απαράβατη προϋπόθεση για την ενεργοποίηση της διαδικασίας για έκδοση Habeas Corpus προκύπτει και από το εξής απόσπασμα στον ίδιο τόμο του Hals bury παρ. 1468 στη σελ. 779: 'The remedy at common law for the improper refusal of bail was by writ of habeas corpus. The remedy has in practice been superseded in criminal proceedings by the statutory procedure for securing release on bail." Κατά λογική συνέπεια η απόλυση κρατούμενου με εγγύηση, όπως στην κρινόμενη περίπτωση, δε στοιχειοθετεί την προϋπόθεση: Re Kray, Re Kray, Re Smith [1965] 1 All E.R.
2. Η ενάσκηση της διακριτικής εξουσίας του Επαρχιακού Δικαστηρίου, αφήνοντας ελεύθερο τον αιτητή με όρους, δεν είναι κατά τη γνώμη μου αναθεωρήσιμη με Habeas Corpus. Δεν αντικαθιστά την έφεση που αποτελεί το κατεξοχήν δικονομικό μέσο αναθεώρησης απόφασης: Ex parte Corke [1954] 2 All E.R. 440; Ex parte Hinds [1961] 1 All E.R.
3. Ούτε τα άλλα θέματα που θίγει ο αιτητής στην ένορκη δήλωση του μπορούν να επιλυθούν με την προσφυγή στη διαδικασία διατάγματος Habeas Corpus. Υπό τις συνθήκες που προεκτέθηκαν δεν είναι δυνατό να διατάξω επίδοση της αίτησης στον Αστυνομικό Διευθυντή Λάρνακας. Δεν έχει τον αιτητή υπό την κράτηση του. Η αίτηση στερείται αντικειμένου. Απορρίπτεται, Η αίτηση απορρίπτεται. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο