Αναφορικά με την Αίτηση της εταιρείας Π.Κ. Ορεινός Λίμιτεδ, ΑΙΤΗΣΗ ΑΡ. 102/99, 3 Αυγούστου 1999

(1991)1 ΑΑΔ 41 και In Re Kakos

(1985)1 CLR 250. Η πρώτη είναι απόφαση της επταμελούς Ολομέλειας του Ανωτάτου Δικαστηρίου και η δεύτερη της Ολομέλειας του Ανωτάτου Δικαστηρίου. Εις δε την υπόθεση Τζεννάρο Περέλλα (Αρ. 2)

(1995)1 ΑΑΔ 692 ο Νικολάου, Δ., δίδοντας την απόφαση και πάλι της Ολομέλειας του Ανωτάτου Δικαστηρίου, στις σελ. 701-702 εξήγησε την εμβέλεια του διατάγματος Certiorari όπως την έχει αναγνωρίσει η σύγχρονη αγγλική νομολογία αναφέροντας τα ακόλουθα: "Η εμβέλεια του προνομιακού εντάλματος certiorari, όπως την αναγνώρισε τελικά η σύγχρονη αγγλική νομολογία, παρέχει δυνατότητα για άσκηση ελέγχου από ανώτερο προς κατώτερο δικαστήριο - όχι όμως αναθεώρηση της ορθότητας της απόφασης του κατώτερου δικαστηρίου - με προοπτική την επέμβαση, είτε όπου το κατώτερο δικαστήριο ενήργησε εκτός της δικαιοδοσίας του ή την υπερέβη είτε όπου προκύπτει στην όψη του "πρακτικού" της απόφανσης του κατώτερου δικαστηρίου προφανές νομικό λάθος έστω και αν αυτό δεν άπτεται της δικαιοδοσίας. Για τη δυνατότητα που προσφέρεται στο δεύτερο τομέα έγινε κατά πρώτο υπόμνηση από το Αγγλικό Ανακτοσυμβούλιο στην υπόθεση R. v. Nat Bell Liquors [1922] All E.R. Rep. 335 (βλ. ιδιαίτερα στη σελ. 351), από την οποία ορθά καθοδηγήθηκε ο πρωτόδικος Δικαστής ως προς το πλαίσιο εξέτασης του ζητήματος. Η απόφαση του Αγγλικού Εφετείου στην υπόθεση R. v. Northumberland Compensation Appeal Tribunal, Ex parte Shaw [1952] 1 All E.R. 122, επιβεβαίωσε τη λειτουργία του εντάλματος certiorari και σε αυτό τον τομέα. Ο Δικαστής Denning L.J. έθεσε το πεδίο ως εξής (στη σελ. 127): "This control extends not only to seeing that the inferior tribunals keep within their jurisdiction but also to seeing that they observe the law. The control is exercized by means of a power to quash any determination by the Tribunal which, on the face of it, offends against the Law." Πιο πρόσφατα, ο Δικαστής Diplock, εκδίδοντας την απόφαση της Δικαστικής Επιτροπής της Βουλής των Λόρδων στην υπόθεση O' Reilly v. Mackman [1982] 3 All E.R. 1124, εξήγησε ξανά με αναφορά προς την R. v. Northumberland Compensation Appeal Tribunal (ανωτέρω) το έδαφος που καλύπτει το ένταλμα certiorari (στη σελ. 1128): "What was there rediscovered was that the High Court had power to quash by an order of certiorari a decision of any body of persons having legal authority (not derived for contract only) to determine questions affecting the rights of subjets, not only on the ground that it had acted outwith its jurisdiction but also on the ground that it was apparent on the face of its writtren determination that it had made a mistake as to the applicable law."" Για την παροχή της αιτούμενης άδειας είναι βέβαια απαραίτητο να ικανοποιηθεί το Δικαστήριο ότι υπάρχει "εκ πρώτης όψεως υπόθεση" ή "συζητήσιμο θέμα" όπως προσδιορίζεται στη νομολογία. Γίνεται σχετικά αναφορά στις υποθέσεις In Re Kakos και Ανθίμου, ανωτέρω, στην αγγλική νομολογία και ιδιαίτερα στο παρατιθέμενο με επιδοκιμασία στις σελ. 255 απόσπασμα από την απόφαση του Diplock, L.J., ως ήτο τότε, στην υπόθεση Sidnell v. Wilson [1966] 1 All E.R. 681, στη σελ. 686, και στην απόφαση του Megarry, V.C., στην υπόθεση Land Securities v. Metropolitan Police [1983] 2 All E.R. 255, στη σελ. 258. Στην προκειμένη περίπτωση βεβαίως δεν τίθεται θέμα γεγονότων σε συνάρτηση με την προϋπόθεση της "εκ πρώτης όψεως" ή "συζητήσιμης" υπόθεσης, αφού όλα τα γεγονότα εμφαίνονται στο πρακτικό και το εγειρόμενο ερώτημα είναι καθαρά νομικό ώστε το δικαστήριο θα μπορούσε να το εξετάσει ως τέτοιο, όπως υπέδειξε ο Πικής, Δ., ως ήτο τότε, στην In Re Kakos, λέγοντας ότι, "Certainly no prima facie case can be grounded on an erroneous legal proposition". Προχωρώ λοιπόν στην εξέταση του θέματος έχοντας υπόψη μου τις πιο πάνω αρχές όπως και τις παραμέτρους στις οποίες έχει αναφερθεί ο ευπαίδευτος συνήγορος για την εταιρεία, οι οποίες προκύπτουν από την πρόσφατη απόφαση της Ολομέλειας του Ανωτάτου Δικαστηρίου στις Π.Ε.10129 και 10131, ημερ. 25.6.1999, υπόθεση η οποία προσομοιάζει σε περισσότερες από μια απόψεις προς την παρούσα υπόθεση, αφού και εκεί ετίθετο θέμα ορισμού διατάγματος δοθέντος εξ πάρτε σε χρόνο ο οποίος κατ΄ισχυρισμό ήταν πέραν του αναγκαίου στα πλαίσια του άρθρου 9

(3)του περί Πολιτικής Δικονομίας Νόμου Κεφ. 6. Στην περίπτωση εκείνη η περίοδος η οποία είχε οριστεί ήταν περίοδος τριών εβδομάδων. Στην προκειμένη περίπτωση το Επαρχιακό Δικαστήριο έχει ορίσει το διάταγμα, ώστε να έχει την ευκαιρία να παρουσιαστεί η Εταιρεία και να το αμβισβητήσει, στις 4.10.1999 δηλαδή 2½ ολόκληρους μήνες μετά από την έκδοση του. Δεν θα σχολιάσω τα όσα έχει αναφέρει ο ευπαίδευτος συνήγορος σε σχέση με το υπόβαθρο της αίτησης και ιδιαίτερα το γεγονός ότι, όπως προκύπτει από τα ενώπιον του Δικαστηρίου στοιχεία η αίτηση για έκδοση του εν λόγω διατάγματος ενώπιον του Επαρχιακού Δικαστηρίου είχε υποβληθεί σχεδόν τρεις εβδομάδες μετά από την επίδοση της ειδοποίησης για την σύγκληση της ετήσιας γενικής συνέλευσης της Εταιρείας, σε αναφορά με το κατά πόσο μπορούσε να θεωρηθεί ως επείγουσα η έκδοση του διατάγματος και κατά πόσο οι Αιτητές στη διαδικασία εκείνη είχαν ενεργήσει έγκαιρα και καλόπιστα. Θα επικεντρωθώ στο εγειρόμενο θέμα κατά πόσο ο ορισμός αυτός καθ΄εαυτός του διατάγματος στην ημερομηνία που ορίστηκε συνιστά έκδηλη παρανομία ή υπέρβαση της εξουσίας του Δικαστηρίου. Το πρώτο το οποίο έχω να παρατηρήσω είναι ότι με την έκδοση του διατάγματος το Δικαστήριο είχε υποχρέωση στα πλαίσια της δικαιοδοσίας και εξουσίας του να ορίσει το προσωρινό διάταγμα ως "επιστρεπτέο" σε χρόνο όχι μεγαλύτερο από τον αναγκαίο για επίδοση ειδοποίησης σε όλους όσοι επηρεάζοντο από αυτό και να παρέχει δυνατότητα σ΄αυτούς να εμφανιστούν ενώπιον του δικαστηρίου και να ενστούν σε αυτό σύμφωνα με το άρθρο 9

(3)του περί Πολιτικής Δικονομίας Νόμου Κεφ. 6. Στις ανωτέρω αναφερόμενες πολιτικές εφέσεις έγινε αναφορά στη σχετική νομολογία η οποία ασχολείται με το θέμα του άρθρου 9

(3)και διαπιστώνεται ότι υπό τις περιστάσεις υπήρξε οπωσδήποτε υπέρβαση και κατά πολύ μάλιστα του προβλεπόμενου στο άρθρο 9

(3)αναγκαίου χρόνου, με αποτέλεσμα να προκύπτει νομικό σφάλμα διακρινόμενο στην όψη του παρουσιασθέντος πρακτικού. Στην προκειμένη περίπτωση είναι καθαρό, και από το γεγονός ότι το διάταγμα έχει επιδοθεί πολύ σύντομα στην Εταιρεία αλλά και από τα ίδια τα δεδομένα τα οποία και ενώπιον του δικαστηρίου ήσαν όταν εξέδιδε το διάταγμα και ενώπιον του παρόντος δικαστηρίου είναι, ότι ο αναγκαίος χρόνος ο οποίος μπορούσε να προσδιορισθεί ως τέτοιος σίγουρα δεν απαιτούσε τον ορισμό του διατάγματος στην πολύ απομακρυσμένη ημερομηνία της 4.10.

1. Όλα αυτά θεωρώ ότι συνιστούν δεδομένα επί των οποίων το Δικαστήριο μπορεί να παραχωρήσει την άδεια για καταχώρηση της αίτησης για έκδοση διατάγματος Certiorari. Συναφώς, αναφέρω επίσης ότι η έκδοση του διατάγματος είχε και μια άλλη προέκταση και συνέπεια, καθ΄όσον ισοδυναμούσε με την ουσιαστική απόδοση θεραπείας σε σχέση με την κυρίως αίτηση. Ως αποτέλεσμα η έκδοση του διατάγματος έχει ικανοποιήσει την κυρίως αίτηση αφού η γενική συνέλευση ήταν ορισμένη στις 22.7.1999, την αμέσως επόμενη ημέρα δηλαδή, και οι Αιτητές δεν είχαν την ευκαιρία να ακουσθούν καθ΄οιονδήποτε τρόπο σε σχέση με την κυρίως αίτηση. Παραβιάσθη έτσι και ο βασικός κανόνας της φυσικής δικαιοσύνης όσον αφορά το δικαίωμα να ακουσθεί κάποιος πριν αποδοθεί θεραπεία. Παραχωρείται λοιπόν άδεια για την καταχώρηση της αίτησης για έκδοση διατάγματος Certiorari και αναστέλλεται η ισχύς του εκδοθέντος διατάγματος εξ πάρτε της 21.7.
2. Η αίτηση να καταχωρηθεί εντός 10 ημερών και να ορισθεί για ακρόαση στις 2.9.1999 και ώρα 9 π.μ. ούτως ώστε να υπάρξει περαιτέρω προγραμματισμός της εκείνη την ημέρα ανάλογα με τις υποχρεώσεις του Εφετείου. Η οποιαδήποτε ένσταση να καταχωρηθεί μέχρι τις 27.8.
3. Δ. Χατζηχαμπής Δ. /ΚΧ"Π cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο