Stejaru - Charalambous Elena ν. Αρέστη Χαραλάμπους Ιωάννου (Αρ. 1) (2003) 1 ΑΑΔ 1188

(2003)1 ΑΑΔ 1188 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων

(2003)1 ΑΑΔ 1188 18 Σεπτεμβρίου, 2003 ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΟ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ [ΠΙΚΗΣ, Π., ΓΑΒΡΙΗΛΙΔΗΣ, ΧΑΤΖΗΧΑΜΠΗΣ, Δ/στές] ELENA CHARALAMBOUS - STEJARU, Εφεσείουσα - Καθ' ης η αίτηση, ν. ΑΡΕΣΤΗ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΥΣ ΙΩΑΝΝΟΥ (ΑΡ. 1), Εφεσιβλήτου-Αιτητή. (Έφεση Αρ. 137) Δικαστές ― Εξαίρεση Δικαστή ― Αίτημα για εξαίρεση Δικαστή από τη διαδικασία έφεσης εναντίον απόφασης του Οικογενειακού Δικαστηρίου, ο οποίος είχε επιλύσει θέμα αναγόμενο σε άλλη πτυχή του δικαίου αναφορικά με την εφεσείουσα-αιτήτρια ― Κατά πόσο το αίτημα ήταν δικαιολογημένο ― Εφαρμοστέες αρχές οι οποίες διέπουν την εξαίρεση Δικαστή από την εκδίκαση δικαστικών υποθέσεων ― Κατά πόσο ο Δικαστής έχει τη δυνατότητα να αποκλείσει τον εαυτό του από τη σύνθεση του Δικαστηρίου για λόγους ευαισθησίας. Δικαστές ― Προκατάληψη ― Κριτήρια για τον προσδιορισμό ύπαρξης προκατάληψης. Η καθ' ης η αίτηση-εφεσείουσα άσκησε την παρούσα έφεση εναντίον απόφασης που είχε εκδοθεί, σε αίτηση του συζύγου της ενώπιον του Οικογενειακού Δικαστηρίου, για τη διάλυση του γάμου τους. Με προφορικό διάβημα του δικηγόρου της, ζήτησε την εξαίρεση του Δικαστή Χατζηχαμπή (ο Δικαστής) από τη σύνθεση του Δικαστηρίου για ισχυριζόμενη προκατάληψη. Η προκατάληψη, σύμφωνα με την εισήγηση, διαφαίνεται από την ενδιάμεση απόφαση του Δικαστή, που εκδόθηκε στις 5.3.2001, με την οποία είχε απορριφθεί αίτημα της εφεσείουσας για την αναστολή των διαταγμάτων απέλασης και κράτησής της, εκκρεμούσης της εκδίκασης προσφυγής της, στρεφόμενης κατά των πιο πάνω διαταγμάτων. Η εφεσείουσα υποστήριξε ότι αποδοχή του αιτήματός της θα της επέτρεπε να παραμείνει στην Κύπρο και να υπερασπιστεί την υπόθεσή της στο Οικογενειακό Δικαστήριο. Η εφεσείουσα απελάθηκε πριν την ακρόαση της υπόθεσης στο Οικογενειακό Δικαστήριο στις 13.3.

1. Το διάταγμα απέλασης είχε εκδοθεί μετά τη λήξη της άδειας παραμονής της εφεσείουσας στην Κύπρο. Ο Δικαστής επεσήμανε ότι το δικαίωμα παραμονής ατόμου στην Κύπρο για τους σκοπούς της δίκης του, είναι ανεξάρτητο από το θέμα το οποίο είχε κριθεί στο πλαίσιο της συγκεκριμένης προσφυγής. Αποφασίστηκε ότι:
2. Η επίλυση νομικού ζητήματος πρωτοδίκως ή κατ' έφεση δεν αποκλείει τη συμμετοχή Δικαστή στη σύνθεση Δικαστηρίου που επιλαμβάνεται του ιδίου, όμοιου, ή παρεμφερούς νομικού ζητήματος.
3. Η ευαισθησία του Δικαστή κατατείνουσα στον αποκλεισμό του από τη σύνθεση του Δικαστηρίου όπου υπάρχουν ενστάσεις στη συμμετοχή του, δεν πρέπει να κυριαρχεί στην προσέγγισή του.
4. Το εξ αντικειμένου διαφαινόμενο συμφέρον του Δικαστή στην έκβαση της υπόθεσης συνιστά προϋπόθεση για την ύπαρξη προκατάληψης. Τέτοιο συμφέρον δεν γεννάται ούτε ανακύπτει κώλυμα από την απόφαση Δικαστή πρωτοδίκως ή κατ' έφεση επί νομικού θέματος.
5. Δεν έχει δημιουργηθεί κώλυμα για τον Δικαστή του οποίου ζητείται η εξαίρεση εφόσον η επίλυση των επιδίκων θεμάτων που είχαν εγερθεί στην ενδιάμεση απόφαση ήταν συνυφασμένη με τις εκτιμήσεις του για το ισχύον δίκαιο. Πέραν αυτού ο Δικαστής διευκρίνησε ότι το ζήτημα της παραμονής της εφεσείουσας στην Κύπρο ήταν ανεξάρτητο από το αναφυόμενο ενώπιον του θέμα, που είχε να επιλύσει αναγόμενο σε άλλη πτυχή δικαίου. Το αίτημα απορρίφθηκε. Αναφερόμενες υποθέσεις: Ioannides v. Republic a.o.

(1971)3 C.L.R. 8, Αποστολίδου ν. Δημοκρατίας, Α.Ε. 2588, ημερ. 15.2.2002, Makrides v. Republic

(1984)3 C.L.R.

1. Αίτημα. Προφορικό διάβημα του δικηγόρου της εφεσείουσας με αίτημα όπως αποκλειστεί συγκεκριμένος Δικαστής από τη σύνθεση του Δικαστηρίου το οποίο θα επιλαμβάνετο της έφεσης την οποία άσκησε κατά της απόφασης του Οικογενειακού Διακστηρίου Λευκωσίας (Υπ. Αρ. 382/98), ημερομηνίας 13/3/01 με την οποία κρίθηκε ότι ο γάμος της εφεσείουσας υπέστη ισχυρό κλονισμό για λόγο ο οποίος προήλθε από το πρόσωπο της ιδίας. Ε. Μόντης, για την Εφεσείουσα. Σ. Δράκος, για τον Εφεσίβλητο. Cur. adv. vult. ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ: Την ομόφωνη απόφαση του Δικαστηρίου θα δώσει ο Γ. Μ. Πικής, Π.. ΠΙΚΗΣ, Π.: Η έφεση της οποίας επιλαμβανόμεθα ασκήθηκε από την καθ' ης αίτηση (εφεσείουσα), εναντίον απόφασης που εκδόθηκε, σε αίτηση του συζύγου της ενώπιον του Οικογενειακού Δικαστηρίου, για τη διάλυση του γάμου τους. Το Οικογενειακό Δικαστήριο αποδέχθηκε την αίτηση αφού έκρινε ότι ο γάμος υπέστη ισχυρό κλονισμό για λόγο που προήλθε από το πρόσωπο της εφεσείουσας. Με προφορικό διάβημα του δικηγόρου της, η εφεσείουσα ζήτησε όπως ο Δικαστής Χατζηχαμπής αποκλειστεί από τη σύνθεση του δικαστηρίου που θα επιληφθεί της έφεσης λόγω προκατάληψης, εξ αντικειμένου διαπιστούμενης. Η προκατάληψη διαφαίνεται, ως έγινε εισήγηση, από την ενδιάμεση απόφαση του Δικαστή Χατζηχαμπή σε προσφυγή της εφεσείουσας στρεφόμενης κατά διαταγμάτων απέλασης και κράτησής της μέχρι την εκτέλεσή τους. Με την ενδιάμεση απόφαση η οποία έδωσε λαβή στο αίτημα για τον αποκλεισμό του Δικαστή, απορρίφθηκε αίτημα της εφεσείουσας για την αναστολή των διαταγμάτων απέλασης και κράτησης της, εκκρεμούσης της εκδίκασης της νομιμότητας των πράξεων που τέθηκαν προς αναθεώρηση. Κατά την ακρόαση της ενδιάμεσης απόφασης, η εφεσείουσα υποστήριξε ότι αποδοχή του αιτήματος της θα της επέτρεπε να παραμείνει στην Κύπρο και να υπερασπιστεί την υπόθεσή της στο Οικογενειακό Δικαστήριο, η ακρόαση της οποίας άρχισε και επρόκειτο να συνεχιστεί στις 13 Μαρτίου,
2. Η απόφαση του Δικαστή Χατζηχαμπή εκδόθηκε στις 5 Μαρτίου,
3. Η εφεσείουσα απελάθηκε πριν την ακρόαση της υπόθεσής της. Το διάταγμα απέλασης εκδόθηκε μετά τη λήξη της άδειας παραμονής της εφεσείουσας στην Κύπρο. Ο Δικαστής Χατζηχαμπής, κατά την ενάσκηση της αναθεωρητικής δικαιοδοσίας του Ανωτάτου Δικαστηρίου, απέρριψε το αίτημα υπό το πρίσμα των αρχών που καθιέρωσε η νομολογία στην οποία παραπέμπει*. Έκρινε ότι το αίτημα απέβλεπε στην εξουσιοδότηση της συνέχισης της παραμονής της εφεσείουσας στην Κύπρο μετά τη λήξη της άδειας της. Υπέδειξε ότι δεν χωρεί αναστολή αρνητικής απόφασης της Διοίκησης στο πλαίσιο ενδιάμεσων ανασταλτικών μέτρων, τα οποία χωρούν μόνο για την αναστολή θετικής απόφασης της Διοίκησης που ήταν το ουσιαστικό αντικείμενο της ενδιάμεσης αίτησης ενώπιον του Δικαστή Χατζηχαμπή. Επισημαίνει ο Δικαστής ότι το δικαίωμα παραμονής ατόμου στην Κύπρο για τους σκοπούς της δίκης του, είναι ανεξάρτητο από το θέμα το οποίο είχε κριθεί στο πλαίσιο της συγκεκριμένης προσφυγής. Ως προς το δικαίωμα αυτό, (παρουσίας διαδίκου κατά τη δίκη του), θέσαμε υπόψη των μερών τα λεχθέντα στην Constantinos Ioannides v. Republic (Council of Ministers And Another) And Demos Zenios And Others

(1971)3 C.L.R. 8. Στην πρόσφατη απόφασή μας στην Αποστολίδου ν. Δημοκρατίας Α.Ε.2588 - 15.2.2002, εξετάζονται οι αρχές οι οποίες διέπουν την εξαίρεση Δικαστή από την εκδίκαση δικαστικών υποθέσεων. Είναι αναντίλεκτο, ως διαπιστώνεται ότι: «...η επίλυση νομικού ζητήματος πρωτοδίκως ή κατ' έφεση δεν αποκλείει τη συμμετοχή Δικαστή στη σύνθεση Δικαστηρίου που επιλαμβάνεται του ιδίου, όμοιου, ή παρεμφερούς νομικού ζητήματος.» Ούτε η ευαισθησία του Δικαστή κατατείνουσα στο να αποκλείσει τον εαυτό του από τη σύνθεση του Δικαστηρίου όπου υπάρχουν ενστάσεις στη συμμετοχή του, πρέπει να κυριαρχεί στην προσέγγισή του. Παραπέμποντας στη Makrides v. Republic

(1984)3 C.L.R. 304, το Δικαστήριο σημείωσε: «Η ευαισθησία του Δικαστή, ως υποδεικνύεται στη Makrides, δεν αποτελεί τον οδηγό στη διαπίστωση κωλύματος, αλλά οδηγό συνιστά η σωστή εκτίμηση του δικαστικού καθήκοντος και ό,τι αυτό επιβάλλει. Παραίτηση από αυτό το καθήκον ενέχει ορατούς κινδύνους για την απονομή της δικαιοσύνης όπως υποδεικνύεται: One such danger is that we would be coming close to acknowledging to a litigant a right to choose the judge who will try him. Ένας τέτοιος κίνδυνος είναι ότι θα φθάναμε κοντά στην αναγνώριση δικαιώματος στο διάδικο να επιλέγει το δικαστή που θα τον δικάσει.» Στην Αποστολίδου (ανωτέρω), γίνεται διεξοδική αναφορά στα κριτήρια τα οποία διαγράφονται από τη νομολογία για τον προσδιορισμό ύπαρξης προκατάληψης. Η διαπίστωσή της συναρτάται με το εξ αντικειμένου διαφαινόμενο συμφέρον του Δικαστή στην έκβαση της υπόθεσης. Τέτοιο συμφέρον δεν γεννάται, όπως υπογραμμίζεται: «ούτε ανακύπτει κώλυμα από την απόφαση δικαστή πρωτοδίκως ή κατ' έφεση επί νομικού θέματος.». Στην προκείμενη περίπτωση η θέση του Δικαστή ως προς την επίλυση των επιδίκων θεμάτων που είχαν εγερθεί στην ενδιάμεση απόφαση ήταν συνυφασμένη με τις εκτιμήσεις του για το ισχύον δίκαιο. Η διαπίστωση αυτή καταρρίπτει κάθε εισήγηση για την ύπαρξη κωλύματος. Πέραν τούτου ο Δικαστής διευκρίνισε ότι το ζήτημα της παραμονής της εφεσείουσας στην Κύπρο ήταν ανεξάρτητο από το αναφυόμενο ενώπιον του θέμα, που είχε να επιλύσει αναγόμενο σε άλλη πτυχή του δικαίου. Το αίτημα απορρίπτεται. Η έφεση θα ακουστεί στις 2 Οκτωβρίου, 2003, στις 3:30 μ.μ. Το αίτημα απορρίπτεται. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο