Πασχάλη Κούλα ν. Προοδευτικής Ασφαλιστικής Εταιρείας Λτδ
(2008)1 ΑΑΔ 69 25 Ιανουαρίου, 2008 [ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ, ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ, ΕΡΩΤΟΚΡΙΤΟΥ, Δ/στές] ΚΟΥΛΑ ΠΑΣΧΑΛΗ, Εφεσείουσα, ν. ΠΡΟΟΔΕΥΤΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΛΤΔ, Εφεσιβλήτων. (Πολιτική Έφεση Αρ. 138/2005) Ασφάλιση ― Ασφαλιστικό συμβόλαιο ― Δόλια ανανέωση ασφαλιστικού συμβολαίου οχήματος ― Απόκρυψη ουσιώδους γεγονότος εμπλοκής του σε τροχαίο ατύχημα ― Πρωτόδικο Δικαστήριο εξέδωσε δήλωση με την οποία αναγνωρίζετο η ακυρότητα τόσο του ανανεωθέντος ασφαλιστικού συμβολαίου, όσο και του πιστοποιητικού ανανέωσης της ασφάλισης ― Κατά πόσο η καταβολή των ασφαλίστρων μπορεί, από μόνη της να θεωρηθεί ότι αποδεικνύει την ανανέωση του ασφαλιστηρίου συμβολαίου ― Επικύρωση πρωτόδικης απόφασης κατ' έφεση. Η εφεσείουσα, λίγες μέρες πριν την αναμενόμενη λήξη του ασφαλιστικού της συμβολαίου με τους εφεσίβλητους, που ήταν η 17.6.2000, ειδοποίησε τους εφεσίβλητους, μέσω της Μ.Ε.
- ασφαλιστικής τους αντιπροσώπου στην περιοχή, ότι δεν επιθυμούσε την ανανέωση του συμβολαίου. Εν τω μεταξύ η Μ.Ε.1 ενεργώντας βάσει της διευθέτησης που είχε με την εφεσείουσα ότι κάθε χρόνο θα ανανεωνόταν το ασφαλιστικό της συμβόλαιο, εκτός αν την ειδοποιούσε προηγουμένως ότι δεν επιθυμούσε την ανανέωση, είχε ήδη αποστείλει στους εφεσίβλητους ειδοποίηση ανανέωσης του συμβολαίου της εφεσείουσας. Όταν η εφεσείουσα την ειδοποίησε ότι δεν επιθυμούσε την ανανέωση, ενημέρωσε τους εφεσίβλητους να μην ανανεώσουν το συμβόλαιο. Στο μεταξύ όμως, οι εφεσίβλητοι, ενεργώντας με βάση τις αρχικές της οδηγίες, είχαν ήδη ανανεώσει το συμβόλαιο. Στις 22.6.2000 η εφεσείουσα ενεπλάκη σε τροχαίο ατύχημα. Την ίδια ημέρα επισκέφθηκε την Μ.Ε.1 εκφράζοντας την πρόθεσή της να παραμείνει ασφαλισμένη με τους εφεσίβλητους και ζητώντας συνάμα το πιστοποιητικό ασφάλισης. Πριν η Μ.Ε.1 της παραδώσει το πιστοποιητικό ασφάλισης, ρώτησε την εφεσείουσα αν είχε εμπλακεί σε οποιοδήποτε δυστύχημα και η τελευταία απάντησε αρνητικά. Μισή ώρα αργότερα, η εφεσείουσα ανέφερε στην Μ.Ε.1 ότι το πρωΐ της ίδιας ημέρας περί τις 7.15 π.μ. είχε εμπλακεί σε τροχαίο ατύχημα. Οι εφεσίβλητοι ήγειραν αγωγή αξιώνοντας δήλωση του δικαστηρίου ότι το εν λόγω ασφαλιστικό συμβόλαιο είναι άκυρο αφού εξασφαλίστηκε από την εφεσείουσα με δόλο. Το Δικαστήριο δέχτηκε ότι το ανανεωθέν ασφαλιστικό συμβόλαιο ήταν εξ υπαρχής άκυρο και κατά συνέπεια, μετά την 17.6.2000 ημερομηνία λήξης του υφιστάμενου συμβολαίου ασφάλισης, η εφεσείουσα δεν ήταν καλυμμένη ασφαλιστικά από τους εφεσίβλητους. Το δικαστήριο αφού δέχτηκε ότι η εφεσείουσα με τη συμπεριφορά της εξαπάτησε τη Μ.Ε.1 να της παραδώσει το πιστοποιητικό ασφάλισης, εξέδωσε δήλωση με την οποία αναγνωρίζεται η ακυρότητα τόσο του ασφαλιστικού συμβολαίου, όσο και του πιστοποιητικού ασφάλισης. Η εφεσείουσα εφεσίβαλε την απόφαση. Το παράπονό της είναι ότι το Δικαστήριο δεν έλαβε υπ' όψιν την είσπραξη των ασφαλίστρων μετά τη δήλωση του ατυχήματος και τη συμπλήρωση του εντύπου απαίτησης ζημιάς. Δεν έλαβε επίσης υπ' όψιν ότι η Μ.Ε.1 ενεργούσε ως αντιπρόσωπος των εφεσιβλήτων και ότι τους δέσμευε με τις πράξεις της, με αποτέλεσμα με την είσπραξη των ασφαλίστρων να γίνει αποδεκτή και η ανανέωση του ασφαλιστηρίου εγγράφου. Παραπονείται επίσης ότι το Δικαστήριο λανθασμένα δεν αποδέχθηκε τη μαρτυρία της την οποία παρέλειψε να αξιολογήσει ορθά. Αποφασίστηκε ότι:
- Η αξιολόγηση της μαρτυρίας και της αξιοπιστίας των εκάστοτε μαρτύρων, είναι καθήκον του πρωτόδικου δικαστηρίου και το Εφετείο δύσκολα επεμβαίνει.
- Το εκδοθέν ασφαλιστήριο το οποίο απεστάλη από τους εφεσίβλητους δεν αποτελεί έγκυρη συμφωνία, αφού λείπει από αυτό η εκφρασθείσα συναίνεση και των δύο συμβαλλομένων. Η παράδοση του πιστοποιητικού ασφάλισης έγινε από την Μ.Ε.1 καλή τη πίστει και κάτω από την εντύπωση της δήλωσης της εφεσείουσας ότι από της λήξης της ημερομηνίας του προηγούμενου συμβολαίου μέχρι εκείνη την ημέρα δεν είχε εμπλακεί σε οιοδήποτε οδικό ατύχημα. Η εφεσείουσα δολίως απέκρυψε το γεγονός αυτό.
- Η καταβολή των ασφαλίστρων, από μόνη της δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι αποδεικνύει την ανανέωση του ασφαλιστηρίου συμβολαίου. Η έφεση απορρίφθηκε με έξοδα εναντίον της εφεσείουσας, πλέον Φ.Π.Α., όπως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή. Έφεση. Έφεση από την εφεσείουσα εναντίον της απόφασης του Επαρχιακού Δικαστηρίου Αμμοχώστου (Θωμά, Ε.Δ.), (Αγωγή Αρ. 1044/04), ημερομ. 30.3.
- Μ. Ιωάννου για Παπαχαραλάμπους και Αγγελίδη, για την Εφεσείουσα. Στ. Ερωτοκρίτου, για τους Εφεσίβλητους. Cur. adv. vult. ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ: Η ομόφωνη απόφαση του Δικαστηρίου απαγγέλλεται από τον Δικαστή Νικολαΐδη. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ, Δ.: Οι εφεσίβλητοι-ενάγοντες, οι οποίοι είναι ασφαλιστική εταιρεία, εξέδωσαν προς όφελος της εφεσείουσας ασφαλιστικό συμβόλαιο για το όχημα υπ΄αρ. εγγραφής WG 994 για ένα έτος μέχρι 17.6.1997, το οποίο ανανεωνόταν κάθε χρόνο. Λίγες μέρες πριν την αναμενόμενη λήξη της 17.6.2000, η εφεσείουσα ειδοποίησε, μέσω της Τούλλας Προδρόμου, τους εφεσίβλητους ότι δεν επιθυμούσε την ανανέωση του ρηθέντος ασφαλιστικού συμβολαίου. Εν τω μεταξύ όμως η Τούλλα Προδρόμου (Μ.Ε.1), που είναι η ασφαλιστική αντιπρόσωπος των εφεσιβλήτων στην περιοχή, ενεργώντας βάσει της διευθέτησης που είχε με την εφεσείουσα ότι κάθε χρόνο θα ανανεωνόταν το ασφαλιστικό της συμβόλαιο, εκτός αν την ειδοποιούσε προηγουμένως ότι δεν επιθυμούσε την ανανέωση, είχε ήδη αποστείλει στους εφεσίβλητους ειδοποίηση ανανέωσης του συμβολαίου της εφεσείουσας. Όταν η εφεσείουσα την ειδοποίησε ότι δεν επιθυμούσε την ανανέωση, ενημέρωσε τους εφεσίβλητους να μην ανανεώσουν το συμβόλαιο. Στο μεταξύ όμως, οι εφεσίβλητοι, ενεργώντας με βάση τις αρχικές της οδηγίες, είχαν ήδη ανανεώσει το συμβόλαιο, το οποίο και απέστειλαν στην Προδρόμου. Στις 22.6.2000 η εφεσείουσα, ενώ οδηγούσε το πιο πάνω όχημα, ενεπλάκη σε τροχαίο ατύχημα. Την ίδια ημέρα επισκέφθηκε την Προδρόμου και της εξέφρασε την πρόθεσή της να παραμείνει ασφαλισμένη με τους εφεσίβλητους, ζητώντας της συνάμα και το πιστοποιητικό ασφάλισης. Πριν η Προδρόμου της παραδώσει το πιστοποιητικό, το οποίο είχε όπως είδαμε παραλάβει από τους εφεσείοντες και το οποίο σκόπευε να τους επιστρέψει προς ακύρωση, ρώτησε την εφεσείουσα αν είχε εμπλακεί σε οποιοδήποτε δυστύχημα. Μετά την αρνητική της απάντηση η Προδρόμου της παρέδωσε το πιστοποιητικό ανανέωσης της ασφάλειάς της. Μισή ώρα αργότερα, η εφεσείουσα επέστρεψε με το σύζυγό της και ανέφερε στην Προδρόμου ότι το πρωί της ίδιας ημέρας περί τις 7.15 π.μ. είχε εμπλακεί σε τροχαίο ατύχημα. Προσπάθεια της Προδρόμου να της επιστραφεί το πιστοποιητικό ασφάλισης απέτυχε. Η Προδρόμου αισθανόμενη ότι δεν μπορούσε να κάμει διαφορετικά συμπλήρωσε έντυπο απαίτησης ζημιάς αυτοκινήτου το οποίο υπογράφηκε από την εφεσείουσα. Προσπάθησε, συνάμα, να της επιστρέψει τα ασφάλιστρα τα οποία είχε ήδη εισπράξει, χωρίς όμως η εφεσείουσα να αποδεκτεί την επιστροφή. Οι εφεσίβλητοι αναγκάστηκαν να εγείρουν αγωγή αξιώνοντας δήλωση του δικαστηρίου ότι το εν λόγω ασφαλιστικό συμβόλαιο είναι άκυρο αφού εξασφαλίστηκε από την εφεσείουσα με δόλο. Η Προδρόμου, τη μαρτυρία της οποίας το δικαστήριο αποδέχθηκε πλήρως, εξήγησε ότι συμπλήρωσε το έντυπο απαίτησης ζημιάς γιατί θεώρησε ότι έτσι ήταν σωστό να πράξει, λόγω του ότι η εφεσείουσα είχε το πιστοποιητικό ασφάλισης στα χέρια της. Ως προς την πληρωμή των ασφαλίστρων, η οποία έγινε λίγες μέρες μετά την 22.6.2000, διευκρίνισε ότι εισέπραξε τα ασφάλιστρα από αφέλεια, χωρίς να ενημερώσει σχετικά τους εφεσίβλητους. Το δικαστήριο δέχτηκε ότι το ανανεωθέν ασφαλιστικό συμβόλαιο ήταν εξ υπαρχής άκυρο και κατά συνέπεια, μετά την 17.6.2000 ημερομηνία λήξης του υφιστάμενου συμβολαίου ασφάλισης, η εφεσείουσα δεν ήταν καλυμμένη ασφαλιστικά από τους εφεσίβλητους. Το δικαστήριο αφού δέχτηκε ότι η εφεσείουσα με τη συμπεριφορά της εξαπάτησε τη Μ.Ε.1 να της παραδώσει το πιστοποιητικό ασφάλισης, εξέδωσε δήλωση με την οποία αναγνωρίζεται η ακυρότητα τόσο του ασφαλιστικού συμβολαίου, όσο και του πιστοποιητικού ασφάλισης. Η εφεσείουσα υποστηρίζει ότι λανθασμένα το πρωτόδικο δικαστήριο αποφάσισε ακύρωση του ασφαλιστικού συμβολαίου και του πιστοποιητικού ασφάλισης και ότι λανθασμένα δεν αποδέχτηκε τη μαρτυρία της. Συγκεκριμένα παραπονείται ότι το δικαστήριο δεν έλαβε υπ' όψιν την είσπραξη των ασφαλίστρων μετά τη δήλωση του ατυχήματος και τη συμπλήρωση του εντύπου απαίτησης ζημιάς. Δεν έλαβε επίσης υπ' όψιν ότι η Μ.Ε.1 ενεργούσε ως αντιπρόσωπος των εφεσιβλήτων και ότι τους δέσμευε με τις πράξεις της, με αποτέλεσμα με την είσπραξη των ασφαλίστρων να γίνει αποδεκτή και η ανανέωση του ασφαλιστηρίου εγγράφου. Η εφεσείουσα παραπονείται επίσης, όπως είπαμε πιο πάνω, ότι το πρωτόδικο δικαστήριο λανθασμένα δεν αποδέχτηκε τη μαρτυρία της την οποία παρέλειψε να αξιολογήσει ορθά. Ως λόγους για τα πιο πάνω επαναλαμβάνει ουσιαστικά ότι το δικαστήριο δεν έλαβε υπ' όψιν ότι οι εφεσίβλητοι αποδέχτηκαν τη συμπλήρωση εντύπου απαίτησης της ζημιάς, ότι προέβηκαν σε εκτίμηση των ζημιών και ότι δεν ελήφθη υπ' όψιν η απόδειξη είσπραξης. Θα αρχίσουμε από το τελευταίο. Όπως έχει επανειλημμένα λεχθεί η αξιολόγηση της μαρτυρίας και της αξιοπιστίας των εκάστοτε μαρτύρων, είναι καθήκον του πρωτόδικου δικαστηρίου και το Εφετείο δύσκολα επεμβαίνει. Η ουσία της παρούσας υπόθεσης είναι ότι η εφεσείουσα, σε ανύποπτο χρόνο, είχε εκφράσει την πρόθεσή της να μην ανανεώσει το ασφαλιστήριο συμβόλαιο που διατηρούσε με τους εφεσίβλητους. Συνεπώς το εκδοθέν ασφαλιστήριο το οποίο απεστάλη από τους εφεσίβλητους δεν αποτελεί έγκυρη συμφωνία, αφού λείπει από αυτό η εκφρασθείσα συναίνεση και των δύο συμβαλλομένων. Η παράδοση του πιστοποιητικού ασφάλισης έγινε από την Προδρόμου καλή τη πίστει και κάτω από την εντύπωση της δήλωσης της εφεσείουσας ότι από της λήξης της ημερομηνίας του προηγούμενου συμβολαίου μέχρι εκείνη την ημέρα δεν είχε εμπλακεί σε οιοδήποτε οδικό ατύχημα. Η εφεσείουσα δολίως απέκρυψε το γεγονός αυτό. Είναι αξιοσημείωτο ότι η εφεσείουσα επισκέφθηκε την Προδρόμου για να της ζητήσει την ανανέωση του ασφαλιστικού συμβολαίου μιάμιση μόνο ώρα μετά το δυστύχημα στο οποίο είχε εμπλακεί. Ως προς την καταβολή των ασφαλίστρων, αυτή από μόνη της δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι αποδεικνύει την ανανέωση του ασφαλιστηρίου συμβολαίου. Αφελώς, όπως και η ίδια παραδέχτηκε, αποδέχτηκε την πληρωμή η Προδρόμου, αλλά η πράξη της αυτή δεν προωθεί το συμπέρασμα ότι η ασφαλιστική σύμβαση είχε συντελεστεί και η εφεσείουσα είχε εξασφαλίσει ασφαλιστική κάλυψη. Το ίδιο ισχύει και για το έντυπο απαίτησης ζημιάς. Ένα γεγονός παραμένει. Το ότι η εφεσείουσα ενήργησε δολίως. Ενώ δεν επιθυμούσε την ανανέωση του ασφαλιστικού της συμβολαίου μετά τη λήξη του στις 17.6.2000, το πρωί της 22.6.2000, λίγη μόνο ώρα μετά που ενεπλάκη σε ατύχημα, προσπάθησε, εξαπατώντας την Προδρόμου και απαντώντας ψευδώς σε άμεση ερώτησή της ότι δεν ενεπλάκη σε δυστύχημα, να πετύχει την ανανέωση του συμβολαίου. Τέτοια συμπεριφορά δεν μπορεί να γίνει ανεκτή στο χώρο των συμβάσεων. Η έφεση απορρίπτεται, με έξοδα εναντίον της εφεσείουσας, πλέον Φ.Π.Α., όπως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή. Η έφεση απορρίπτεται με έξοδα εναντίον της εφεσείουσας, πλέον Φ.Π.Α., όπως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο