ΠΟΛΥΞΕΝΗ ΤΟΜΑΡΙΔΟΥ-ΗΛΙΑΔΟΥ ν. ΔΗΜΟΥ ΠΑΦΟΥ, Πολιτική Έφεση Αρ. 355/2011, 24/3/2017

ΠΟΛΥΞΕΝΗ ΤΟΜΑΡΙΔΟΥ-ΗΛΙΑΔΟΥ ν. ΔΗΜΟΥ ΠΑΦΟΥ, Πολιτική Έφεση Αρ. 355/2011, 24/3/2017 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:AD:2017:A109 ΑΝΩΤΑΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ (Πολιτική Έφεση Αρ. 355/2011) 24 Μαρτίου, 2017 [ΝΙΚΟΛΑΤΟΣ, Π., ΠΑΡΠΑΡΙΝΟΣ, ΛΙΑΤΣΟΣ Δ/στές] ΠΟΛΥΞΕΝΗ ΤΟΜΑΡΙΔΟΥ-ΗΛΙΑΔΟΥ, Εφεσείουσα, ΚΑΙ ΔΗΜΟΥ ΠΑΦΟΥ Εφεσίβλητοι. _________________________ Μ. Βασιλειάδης, για την Εφεσείουσα. Ν. Χ΄΄ Ιωάννου για Χ. Καλογήρου, για τους Εφεσίβλητους. __________________________ Την ομόφωνη απόφαση του Δικαστηρίου θα δώσει ο Νικολάτος, Π.. Α Π Ο Φ Α Σ Η ΝΙΚΟΛΑΤΟΣ, Π.: Με την αγωγή της η εφεσείουσα-ενάγουσα διεκδίκησε συνολικό ποσό Λ.Κ.1.438,50.- ως αποζημίωση για ζημιά που υπέστη στο αυτοκίνητο της με αρ. εγγραφής ΕΜΡ 480 όταν αυτό, ενώ βρισκόταν σταθμευμένο σε χώρο στάθμευσης των εφεσιβλήτων-εναγομένων, στις 13.10.2006, υπέστη ζημιά από πτώση κλώνου από δέντρο που βρίσκεται σε διπλανό χώρο πρασίνου, ιδιοκτησίας και/ή υπό τον έλεγχο των εφεσιβλήτων-εναγομένων. Στην έκθεση απαίτησης της η εφεσείουσα-ενάγουσα ισχυρίζεται ότι η αποκοπή και/ή πτώση του προαναφερόμενου κλώνου οφείλεται σε αμέλεια και/ή παράβαση των εκ του νόμου απορρεόντων καθηκόντων των εφεσιβλήτων-εναγομένων. Στην έκθεση απαίτησης επίσης δίδονται λεπτομέρειες αμελείας και συγκεκριμένα γίνονται ισχυρισμοί ότι το δέντρο από το οποίο αποκόπηκε ο κλώνος και προκάλεσε ζημιά στο αυτοκίνητο της εφεσείουσας ήταν επικίνδυνο συνεπεία της παράλειψης των εφεσιβλήτων να πάρουν τα δέοντα μέτρα προς αποφυγή του κινδύνου πρόκλησης ατυχήματος και ζημιών, λόγω του ενδεχομένου πτώσης κλώνων από αυτό. Επιπρόσθετα η εφεσείουσα βασίζεται και στο αξίωμα «τα πράγματα ομιλούν αφ΄ εαυτών» (res ipsa loquitur). Στην υπεράσπιση τους οι εφεσίβλητοι αρνούνται τους ισχυρισμούς της εφεσείουσας και ισχυρίζονται ότι οι οποιεσδήποτε ζημιές υπέστη η εφεσείουσα οφείλονται σε έντονα καιρικά φαινόμενα, δηλαδή καταστροφική θεομηνία που έπληξε την περιοχή της Πάφου, κατά τον ουσιώδη χρόνο. Ενώπιον του πρωτόδικου δικαστηρίου έδωσαν μαρτυρία η ίδια η εφεσείουσα και ο σύζυγος της, κ. Ανδρέας Ηλιάδης, και από πλευράς εφεσιβλήτων ο κ. Μάριος Θεοφίλου, Μετεωρολογικός Λειτουργός, ο κ. Χαράλαμπος Κυριάκου, Υπάλληλος στο Γραφείο Εξυπηρέτησης Δημοτών και Αποκατάστασης Μικροπροβλημάτων του Δήμου Πάφου και η κα. Μαρία Πετρίδου, απόφοιτος του Τμήματος Γεωπονικής του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, η οποία κατά τον ουσιώδη χρόνο εργαζόταν ως σύμβουλος-συνεργάτης στο Δήμο Πάφου. Ενώπιον του πρωτόδικου δικαστηρίου έγιναν κάποια παραδεκτά γεγονότα μεταξύ των οποίων και ότι η εφεσείουσα είναι η ιδιοκτήτρια του προαναφερόμενου οχήματος, ότι οι ζημιές του αυτοκινήτου της ανέρχονται στο ποσό των Λ.Κ.1.438,50.-, δηλαδή €2.457,82.-, ότι οι εφεσίβλητοι είναι οι εγγεγραμμένοι ιδιοκτήτες του συγκεκριμένου χώρου πρασίνου στην οδό Γλάδστωνος, στην Πάφο, και ότι το δέντρο από το οποίο αποκόπηκε ο κλώνος βρισκόταν μέσα στον προαναφερόμενο χώρο πρασίνου. Το πρωτόδικο δικαστήριο αναφέρθηκε στη μαρτυρία της εφεσείουσας και του συζύγου της και απέρριψε το μέρος της μαρτυρίας τους, σύμφωνα με το οποίο το δέντρο του οποίου ο κλώνος αποκόπηκε και κτύπησε στο όχημα της εφεσείουσας ήταν ξηρό, δεν είχε ζωή, ήταν γέρικο και επικίνδυνο. Επίσης απέρριψε τους ισχυρισμούς της εφεσείουσας και του συζύγου της ως προς τις καιρικές συνθήκες κατά τον ουσιώδη χρόνο. Αυτοί είχαν ισχυριστεί ότι, κατά τον ουσιώδη χρόνο, ψιλόβρεχε αλλά δεν υπήρχαν ακραίες καιρικές συνθήκες. Το πρωτόδικο δικαστήριο δέχθηκε ως αξιόπιστη τη μαρτυρία και των τριών μαρτύρων υπεράσπισης. Σύμφωνα με τη μαρτυρία του Μ.Υ.1, κατά τον ουσιώδη χρόνο, υπήρχαν ισχυρές τοπικές καταιγίδες και χαλάζι και οι άνεμοι σε κάποιες περιπτώσεις ήταν θυελλώδεις, 7 μποφόρ. Σύμφωνα με την Μ.Υ.3 το δέντρο από το οποίο αποκόπηκε ο κλώνος, ο οποίος έπεσε επί του οχήματος της εφεσείουσας, όπως διαπιστώθηκε από εξέταση της ίδιας, ήταν, κατά την πτώση του, χλωρός και το δέντρο υγιές. Ως αποτέλεσμα ο ευπαίδευτος πρωτόδικος Δικαστής απέρριψε την αγωγή της εφεσείουσας, κρίνοντας ότι δεν αποδείχθηκε αμέλεια εκ μέρους των εφεσιβλήτων. Η πρωτόδικη απόφαση προσβάλλεται με την παρούσα έφεση, ως εσφαλμένη, με έξι λόγους έφεσης. Με τον πρώτο λόγο έφεσης προσβάλλεται το πρωτόδικο συμπέρασμα ότι δεν τυγχάνει εφαρμογής η αρχή «τα πράγματα ομιλούν από μόνα τους» («res ipsa loquitur»). Με το δεύτερο λόγο προσβάλλεται το πρωτόδικο συμπέρασμα ότι ακόμα και αν ισχύει η προαναφερόμενη αρχή και μετατίθεται το βάρος απόδειξης στους ώμους των εναγομένων-εφεσιβλήτων, οι εφεσίβλητοι απέδειξαν ότι η κατάσταση και το είδος του δέντρου, από το οποίο αποκόπηκε ο κλώνος, ήταν τέτοια που δεν ήταν αναμενόμενο να προκληθεί η αποκοπή και πτώση του κλώνου από το δέντρο. Με τον τρίτο λόγο προσβάλλεται η αξιολόγηση της μαρτυρίας της εφεσείουσας και του συζύγου της, από το πρωτόδικο δικαστήριο. Όπως ήδη λέχθηκε, το πρωτόδικο δικαστήριο απέρριψε μέρος της μαρτυρίας τους, ειδικά ως προς τις καιρικές συνθήκες που επικρατούσαν κατά τον ουσιώδη χρόνο, ως αναξιόπιστη. Με τον τέταρτο λόγο προσβάλλεται το πρωτόδικο εύρημα ότι η μαρτυρία που πρόσφεραν οι εναγόμενοι-εφεσίβλητοι ήταν αξιόπιστη. Ο πέμπτος λόγος αφορά στο κατ΄ ισχυρισμό εσφαλμένο πρωτόδικο συμπέρασμα ότι οι εφεσίβλητοι δεν φέρουν ευθύνη για την πτώση του δέντρου, έστω και σε περίπτωση εφαρμογής της προαναφερόμενης αρχής ότι «τα πράγματα ομιλούν από μόνα τους». Ο λόγος αυτός συνδέεται και είναι ουσιαστικά παρόμοιος με το δεύτερο λόγο έφεσης. Με τον έκτο λόγο προβάλλεται η θέση ότι η πρωτόδικη απόφαση στερείται πλήρους ή επαρκούς αιτιολογίας επί σοβαρών πτυχών. Εξετάσαμε όλα τα ενώπιον μας στοιχεία υπό το φως των ικανών αγορεύσεων των ευπαιδεύτων συνηγόρων των διαδίκων. Καταλήξαμε στα εξής συμπεράσματα: Η νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου είναι πλούσια αναφορικά με τις συνθήκες υπό τις οποίες το Εφετείο επεμβαίνει στα πρωτόδικα ευρήματα αναφορικά με την αξιοπιστία των μαρτύρων. Στην προκείμενη περίπτωση δεν υπάρχει οποιοσδήποτε λόγος επέμβασης του Εφετείου στην αξιολόγηση της μαρτυρίας από το πρωτόδικο δικαστήριο. Το πρωτόδικο δικαστήριο έκρινε ότι η εφεσείουσα και ο σύζυγος της δεν είπαν την αλήθεια στο δικαστήριο, στο θέμα των καιρικών συνθηκών που επικρατούσαν στις 13.10.2006, στην Πάφο. Η προαναφερόμενη μαρτυρία ερχόταν σε αντίθεση με τη μαρτυρία του Μ.Υ.1, κ. Θεοφίλου, της Μετεωρολογικής Υπηρεσίας, την οποίαν το πρωτόδικο δικαστήριο έκρινε ως πολύ πειστική και θετική. Το πρωτόδικο δικαστήριο επίσης δέχθηκε τις μαρτυρίες των Μ.Υ. 2 και 3, αφού συνυπολόγισε ότι ήταν υπάλληλοι του Δήμου Πάφου και είχαν, επομένως, κάποιον έμμεσο συμφέρον στην έκβαση της υπόθεσης. Δεν υπάρχει τίποτε στην αξιολόγηση της μαρτυρίας που θα μπορούσε να αποτελέσει αντικείμενο επέμβασης του Εφετείου. Η πρωτόδικη απόφαση είναι επίσης εμπεριστατωμένη και αιτιολογημένη. Το δικαστήριο, μετά την αξιολόγηση της ενώπιον του μαρτυρίας, προέβηκε σε ευρήματα ως προς τα γεγονότα και στη συνέχεια αναφέρθηκε στη νομική πτυχή της υπόθεσης με ειδική αναφορά στο άρθρο 55 του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, Κεφ. 148, αλλά και στο ζήτημα της αμέλειας αναφερόμενο επίσης σε αυθεντίες και συγγράμματα. Παρόλο που απέρριψε την υπεράσπιση της θεομηνίας (act of God) εντούτοις έκρινε ότι δεν αποδείχθηκε αμέλεια εκ μέρους των εφεσιβλήτων, στην προκείμενη περίπτωση έστω και αν το βάρος της απόδειξης μετατοπίζετο στους ώμους των εφεσιβλήτων. Συγκεκριμένα για το άρθρο 55 του Κεφ. 148, το πρωτόδικο δικαστήριο αφού το παρέθεσε, σημείωσε ότι για να ισχύει το αξίωμα res ipsa loquitur θα πρέπει: (α) ο ενάγοντας να στερείται γνώσης ή μέσων γνώσης των πραγματικών περιστατικών τα οποία προκάλεσαν το συμβάν που οδήγησε στη ζημιά, (β) η ζημιά να προκλήθηκε από ιδιοκτησία επί της οποίας ο εναγόμενος είχε πλήρη έλεγχο, και (γ) το δικαστήριο να κρίνει ότι η επέλευση του συμβάντος που προκάλεσε τη ζημιά συνδέεται περισσότερο με το γεγονός ότι ο εναγόμενος παρέλειψε να καταβάλει εύλογη επιμέλεια παρά με την καταβολή τέτοιας επιμέλειας. Αν οι προαναφερόμενοι παράγοντες συντρέχουν τότε το βάρος απόδειξης ότι δεν υφίστατο αμέλεια για την οποία αυτός ευθύνεται, σε σχέση με το συμβάν που οδήγησε στη ζημιά, μετατοπίζεται στους ώμους του εναγομένου. Στην προκείμενη περίπτωση, όπως ορθά παρατήρησε το πρωτόδικο δικαστήριο, παρόλο που η ιδιοκτησία του χώρου πρασίνου στον οποίο συνέβηκε το συμβάν που προκάλεσε ζημιά στο αυτοκίνητο της εφεσείουσας ανήκε στου εφεσίβλητους, η εφεσείουσα παρουσίασε μαρτυρία και αυτή ήταν και η δικογραφημένη θέση της, με την οποία υποστήριξε ότι ο λόγος που αποκόπηκε ο κλώνος του δέντρου ήταν ότι το δέντρο ήταν ξηρό και επικίνδυνο ένεκα της αμέλειας, δηλαδή της παράβασης καθήκοντος επιμέλειας εκ μέρους των εφεσιβλήτων. Υπό αυτές τις περιστάσεις το πρωτόδικο δικαστήριο θεώρησε ότι δεν ίσχυε η αρχή res ipsa loquitur. Στην υπόθεση Κώστα κ.α. ν. Δημητρίου κ.α.