RASHID ν. ΠΑΠΟΡΗ, Πολιτική Έφεση Αρ. 198/2012, 6/6/2018 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:AD:2018:A274 ΑΝΩΤΑΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ (Πολιτική Έφεση Αρ. 198/2012) 6 Ιουνίου 2018 [ΝΑΘΑΝΑΗΛ, ΠΑΡΠΑΡΙΝΟΣ, ΠΟΥΓΙΟΥΡΟΥ, Δ/στές] RASHID, Εφεσείων - ΚΑΙ - ΠΑΠΟΡΗ, Εφεσίβλητου -------------------------------------------- Φρ. Χατζηχάννας για Χατζηχάννας & Σια ΔΕΠΕ, για τον Εφεσείοντα. Δ. Παυλίδης, για τον Εφεσίβλητο. -------------------------------------------- ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ: Η ομόφωνη απόφαση του Δικαστηρίου θα δοθεί από τον Δικαστή Ναθαναήλ. Α Π Ο Φ Α Σ Η ΝΑΘΑΝΑΗΛ, Δ.: Ένα είναι το σημείο που εγείρεται με την παρούσα έφεση. Το Πρωτόδικο Δικαστήριο απέρριψε την έκδοση διατάγματος παραλαβής που υπέβαλε ο εφεσείων-εξ αποφάσεως πιστωτής και κάτοικος Λονδίνου, με την αιτιολογία ότι η διαδικασία πτώχευσης προς έκδοση διατάγματος παραλαβής έγινε καταχρηστικά με στόχο την είσπραξη του οφειλόμενου ποσού. Κατά τα άλλα, το Δικαστήριο αποδέχθηκε ότι όλες οι τυπικές προϋποθέσεις της πτωχευτικής διαδικασίας είχαν τηρηθεί νομότυπα και ότι ο εφεσίβλητος-εξ αποφάσεως χρεώστης δεν συμμορφώθηκε με σχετική ειδοποίηση πτώχευσης, διαπράττοντας έτσι πράξη πτώχευσης. Ως ανέφερε το Δικαστήριο όλες οι τυπικές και ταυτόχρονα απαραίτητες προϋποθέσεις που τίθενται στον περί Πτωχεύσεως Νόμο Κεφ. 5, προς έκδοση διατάγματος παραλαβής, πληρούνταν. Το Δικαστήριο θεώρησε πρέπον να ανακόψει τη διαδικασία και να απορρίψει την αίτηση με έξοδα εναντίον του εφεσείοντος-πιστωτή, διότι η διαδικασία χρησιμοποιήθηκε κατά αθέμιτο τρόπο με στόχο την άμεση είσπραξη του οφειλόμενου ποσού. Σύμφωνα με το Δικαστήριο, χρησιμοποιήθηκε η αίτηση για έκδοση διατάγματος παραλαβής για λόγο άλλο από αυτό που προβλέπεται από το Νόμο και κατά τρόπο καταπιεστικό για τον οφειλέτη. Στήριξε τη θέση του αυτή στη νομολογιακή αρχή ότι η πτωχευτική διαδικασία δεν είναι διαδικασία εκτέλεσης απόφασης, ούτε εξαναγκασμός του οφειλέτη να εξοφλήσει το χρέος του, αλλά έχει στόχο να διασφαλίσει την περιουσία ώστε αυτή να χρησιμοποιηθεί προς όφελος όλων των πιστωτών περιλαμβανομένου και του αιτητή. Η διακρίβωση της ύπαρξης κατάχρησης, σύμφωνα με το Δικαστήριο, είναι θέμα πραγματικό και στην υπό κρίση περίπτωση η μαρτυρία που προήλθε από την Αγγελική Θωμά, δικηγόρο, η οποία έδωσε μαρτυρία κατ΄ εξουσιοδότηση του εφεσείοντος, έδειξε ότι γίνονταν προσπάθειες διευθέτησης της οφειλής ακόμη και μέχρι το Νοέμβριο του 2011, μετά δηλαδή την καταχώρηση της αίτησης για έκδοση διατάγματος παραλαβής. Παρόλο που το Δικαστήριο έκρινε ότι αυτές οι προσπάθειες διευθέτησης δεν συνιστούσαν από μόνες τους κατάχρηση διαδικασίας εφόσον είχαν αρχίσει με πρωτοβουλία του ιδίου του εφεσίβλητου, καταλυτικό κατά την κρίση του που έδειχνε τον αλλότριο σκοπό της πτωχευτικής διαδικασίας, ήταν η συνέχιση ανταλλαγής προτάσεων με σκοπό τη διευθέτηση σε συνάρτηση με τη σαφή θέση της Α. Θωμά, ότι ο σκοπός της διαδικασίας ήταν η πτώχευση του εφεσίβλητου. Το Δικαστήριο παρέθεσε εκτενές απόσπασμα από την αντεξέταση της κας Θωμά στην οποία η μάρτυρας αναφέρθηκε στη θέση του εφεσείοντος ότι θα ήταν διατεθειμένος να συμβιβάσει την υπόθεση εάν ο εφεσίβλητος ήταν πρόθυμος να προτείνει μια λογική χρονική διάρκεια αποπληρωμής του χρέους. Αποδέχθηκε η μάρτυρας ότι είχε γίνει αποδεκτή η διαπραγμάτευση για αποπληρωμή του χρέους, αρνούμενη όμως ότι χρησιμοποιήθηκε η διαδικασία καταχρηστικά ώστε να ασκηθεί πίεση στον εφεσίβλητο για να αποπληρώσει το χρέος. Το Δικαστήριο αναφέρθηκε στις υποθέσεις London Clubs Ltd v. Παπαδοπούλου
(2002)1 Α.Α.Δ. 1699, όπου λέχθηκε ότι σκοπός της πτωχευτικής διαδικασίας είναι η διασφάλιση της περιουσίας προς όφελος όλων των πιστωτών κατά ισόνομο τρόπο, Σοφοκλέους ν. Marketrends Finance Ltd
(2007)1 Α.Α.Δ. 954, όπου λέχθηκε ότι δεν ήταν καταχρηστική μια πτωχευτική διαδικασία η οποία προωθήθηκε μετά την κατάρρευση των διαβουλεύσεων προς διευθέτηση του εξ αποφάσεως χρέους και Merkis v. Intertobacco Ltd
(2006)1 Α.Α.Δ. 888, ότι δεν ασκείται έλεγχος των εσωτερικών ελατηρίων, αλλά η ενδεχόμενη κατάχρηση εξάγεται από τον τρόπο χρησιμοποίησης των διαδικασιών. Το ζήτημα της κατάχρησης των διαδικασιών έχει απασχολήσει επανειλημμένως τη νομολογία, η οποία και έχει αναλόγως διαμορφωθεί στην πορεία του χρόνου. Η οδηγούσα απόφαση είναι αυτή της Πλήρους Ολομέλειας στην υπόθεση Χαραλαμπίδης ν. Κωμοδρόμου
(2002)2 Α.Α.Δ. 522, όπου εξετάστηκε και αναλύθηκε η έννοια της κατάχρησης όταν επιδιώκεται ο ίδιος σκοπός με διαφορετικά ένδικα μέσα. Αποφασίστηκε, κατά πλειοψηφία, ότι δεν πετυχαίνουν οι σκοποί του δικαίου με το να μένει ατιμώρητος ο παραβάτης επειδή έχει ληφθεί απόφαση υπέρ του παραπονούμενου για το οφειλόμενο από τον παραβάτη ποσό. Η απόφαση αυτή αφορούσε ιδιωτική ποινική δίωξη και όπως εξηγήθηκε μεταγενέστερα στη Στυλιανού ν. Αστυνομίας
(2008)2 Α.Α.Δ. 646, το κίνητρο του ιδιώτη κατηγόρου ενδεχομένως να είναι πιο δυσδιάκριτο από την ταυτόχρονη επιδίωξη είσπραξης του λαβείν του. Στις υποθέσεις όμως όπου η ποινική δίωξη άρχεται από τον ίδιο τον Γενικό Εισαγγελέα είτε ως Νομική Υπηρεσία, είτε μέσω της Αστυνομίας, ο σκοπός είναι ιδιαίτερα ευδιάκριτος στοχεύοντας στην τιμωρία του δράστη, άσχετα από την οποιαδήποτε παράλληλη προσπάθεια εξώδικης αποπληρωμής του ποσού. Λέχθηκε ότι η αποπληρωμή του απωλεσθέντος ποσού από τον κατηγορούμενο δύναται να ληφθεί υπόψη ως μετριαστικός παράγων στην επιβολή της ποινής, αλλά δεν μπορεί ποτέ να θεωρηθεί ότι εξουδετερώνει την ποινική πτυχή της παράνομης δράσης ή ότι η είσπραξη του ποσού αποτελεί κατάχρηση σε βαθμό που να επιβάλλεται η επέμβαση του Δικαστηρίου για απόρριψη της υπόθεσης με χρήση της σύμφυτης εξουσίας του. Στην υπό κρίση υπόθεση, η προσπάθεια του εφεσείοντος- πιστωτή να εισπράξει το χρέος δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι αποτελεί κατάχρηση διαδικασίας εφόσον στα περιστατικά της υπόθεσης, όπως και το ίδιο το πρωτόδικο Δικαστήριο σημειώνει, παρά τις διάφορες συζητήσεις που είχαν λάβει χώραν πριν την καταχώρηση της πτωχευτικής διαδικασίας για εξώδικο συμβιβασμό, ουδέν ποσό πληρώθηκε. Μετά την καταχώρηση της αίτησης για έκδοση διατάγματος παραλαβής, με πρωτοβουλία του εφεσίβλητου αντηλλάγησαν επιστολές με σκοπό την εξώδικη διευθέτηση. Δεν μπορεί επομένως ο εφεσίβλητος να χρησιμοποιεί αυτή την προσπάθεια για να εισηγείται εκ των υστέρων ότι η διαδικασία είναι καταχρηστική, εκμεταλλευόμενος έτσι στην ουσία την καλόπιστη διάθεση του οποιουδήποτε πιστωτή να εισπράξει το λαβείν του το ενωρίτερο. Η πτωχευτική διαδικασία άρχισε όταν ο ίδιος ο εφεσίβλητος δεν έδειξε διάθεση αποπληρωμής του ποσού, οι δε προσπάθειες διευθέτησης απέτυχαν πριν την καταχώρηση της αίτησης για πτώχευση. Εφόσον η πτωχευτική διαδικασία τελεσφορούσε και εκδιδόταν διάταγμα παραλαβής, η περιουσία του οφειλέτη-εφεσίβλητου θα τίθετο πλέον υπό τον έλεγχο του Επίσημου Παραλήπτη προς όφελος όλων των πιστωτών και όχι προς όφελος μόνο του εφεσείοντος. Η προθυμία του εφεσείοντος να συμβιβάσει την υπόθεση ακόμη και μετά την έναρξη της πτωχευτικής διαδικασίας, δεν μπορεί να θεωρηθεί κατάχρηση σε βαθμό που να ανακόπτεται η διαδικασία από το ίδιο το Δικαστήριο. Ο εφεσείων χρησιμοποίησε μια καθ΄ όλα νόμιμη διαδικασία που του προσφέρεται από το Νόμο και δεν μπορεί να θυματοποιείται γι΄ αυτό. Στην πρόσφατη απόφαση Μ.Α.Ν.Ι. Παναγιώτου Λτδ ν. 1. Plyntex Public Limited κ.ά. Ποιν. Έφ. 11/2015, ημερ. 11.9.2017, ποινικής υφής, ακολουθήθηκε ο λόγος της Πλήρους Ολομέλειας στη Χαραλαμπίδης ν. Κωμοδρόμου - ανωτέρω - ως προς το ότι το ελατήριο ενός παραπονουμένου προσώπου είναι άσχετο καθότι η δίωξη αυτή καθ΄ αυτή δεν σκοπεί στην είσπραξη της απαίτησης. Το ίδιο και εδώ, κατ΄ αναλογία, έχοντας υπόψη και το ότι η πτωχευτική διαδικασία είναι μια sui generis διαδικασία χαρακτηριζόμενη ως οιωνεί ποινικού χαρακτήρα (Williams & Hunter on Bankruptcy, 12η έκδ. σελ. 1), όπου ο εφεσείων μη έχοντας άλλη επιλογή, προώθησε την πτώχευση του εφεσίβλητου νομίμως για να προστατεύσει και τα δικά του συμφέροντα. Το γεγονός ότι ένας πιστωτής λαμβάνει την πρωτοβουλία για την πτώχευση χρεώστη, συνεπαγόμενο κάποιο πλεονέκτημα σ΄ αυτόν, δεν θεωρείται ως ισοδύναμο με τη χρήση αθέμιτου σκοπού ή παράλληλης καταχρηστικής διαδικασίας, (Πετράκης ν. Κίμωνος
(2006)1 Α.Α.Δ. 1311). Χρειάζεται να αποδειχθεί δόλος ή αθέμιτη εξασφάλιση χρημάτων προς όφελος του συγκεκριμένου πιστωτή. Τέτοια στοιχεία ή δεδομένα εδώ δεν υπάρχουν. Ενόψει όλων των πιο πάνω, η πρωτόδικη απόφαση παραμερίζεται και εφόσον δεν έχουν αμφισβητηθεί οποιαδήποτε άλλα θέματα με αντέφεση, εκδίδεται διάταγμα παραλαβής εναντίον του εφεσίβλητου με έξοδα τόσο πρωτοδίκως, όσο και κατ΄ έφεση, υπέρ του εφεσείοντος, όπως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο. Ο Επίσημος Παραλήπτης διορίζεται προσωρινός παραλήπτης και διαχειριστής της περιουσίας του εφεσίβλητου, ο οποίος και εντέλλεται όπως παρουσιαστεί στο γραφείο του Επίσημου Παραλήπτη αμέσως, για τα περαιτέρω. Δ. Δ. Δ. /ΕΘ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο