ΣΠΑΝΟΥΔΗ ν. ΜΑΡΙΝΟΥ , Έφεση Αρ. 21/2014, 27/6/2018

ΣΠΑΝΟΥΔΗ ν. ΜΑΡΙΝΟΥ , Έφεση Αρ. 21/2014, 27/6/2018 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:DOD:2018:4 ΑΝΩΤΑΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΟ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ Έφεση Αρ. 21/2014 27 Ιουνίου, 2018 [ΠΑΜΠΑΛΛΗ, ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ, ΓΙΑΣΕΜΗ, Δ/στές] ΜΕΤΑΞΥ: XXXXX ΣΠΑΝΟΥΔΗ Εφεσείουσας/Καθ΄ ης η Αίτηση και XXXXX ΜΑΡΙΝΟΥ Εφεσίβλητου/Αιτητή -------- Λ. Βραχίμης για την εφεσείουσα/καθ΄ ης η αίτηση Χρ. Ερωτοκρίτου (κα), για τον εφεσίβλητο/αιτητή ---------- ΠΑΜΠΑΛΛΗΣ, Δ.: Η ομόφωνη απόφαση του Δικαστηρίου θα δοθεί από το Χριστοδούλου, Δ. Α Π Ο Φ Α Σ Η ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ, Δ.: Η εφεσείουσα είναι ιδιοκτήτρια μιας κατοικίας σε ανεπτυγμένη περιοχή της Λευκωσίας - στην περιοχή ΣΤΕΛΜΕΚ - οι εργασίες ανέγερσης της οποίας άρχισαν ένα μήνα μετά την αμοιβαία υπόσχεση γάμου που έδωσαν με τον εφεσίβλητο στις 4.10.06 και ολοκληρώθηκαν δύο χρόνια μετά τον γάμο τους, ο οποίος τελέστηκε στις 30.12.

1. Δυόμιση περίπου χρόνια μετά την τέλεση του γάμου, τον Φεβρουάριο του 2010 σύμφωνα με την εφεσείουσα και τον Απρίλιο του 2010 σύμφωνα με τον εφεσίβλητο, η συζυγική σχέση διεκόπη και εν τέλει λύθηκε με απόφαση του Οικογενειακού Δικαστηρίου ημερ. 3.12.
2. Όμως, ό,τι εδώ ενδιαφέρει, είναι η αίτηση που κατεχώρισε στο Οικογενειακό Δικαστήριο Λευκωσίας (στο εξής το πρωτόδικο Δικαστήριο) ο εφεσίβλητος, με την οποία αξίωσε να εγγραφεί ως συνιδιοκτήτης της κατοικίας και διαζευκτικά να του αποδοθεί το 50% της αξίας της (€250.000) στη βάση ότι συνέβαλε πέραν του 50% στο κόστος ανέγερσης και εξοπλισμού της, το οποίο και καθόρισε στις €450.
3. Η εφεσείουσα αντέδρασε στην αίτηση του πρώην συζύγου της με έκθεση υπεράσπισης, με την οποία διατύπωνε τη θέση ότι ναι μεν το κόστος ανέγερσης και εξοπλισμού της κατοικίας ανήλθε στις €450.000 αλλά η συνεισφορά της ίδιας στο κόστος ανέγερσης της κατοικίας ξεπερνούσε τις €320.000 και στον εξοπλισμό συνέβαλαν ουσιωδώς οι γονείς της. Επιπροσθέτως, αξίωσε με ανταπαίτηση το ποσό των €12.500 (1/2) για τη συνεισφορά της στην αγορά από τον εφεσίβλητο ενός αυτοκινήτου μάρκας Mercedes. Με την ολοκλήρωση των εγγράφων προτάσεων η υπόθεση οδηγήθηκε σε ακρόαση, στο πλαίσιο της οποίας κατέθεσαν μόνο οι εφεσίβλητος και ο εκτιμητής του XXXXX Τοφαρίδης. Με κατάληξη, το πρωτόδικο Δικαστήριο να αποδεχτεί ως αξιόπιστη τη μαρτυρία τους και να επιδικάσει στον εφεσίβλητο €136.360, πλέον νόμιμο τόκο, ως συνεισφορά στην επαύξηση της περιουσίας της εφεσείουσας και να απορρίψει την ανταπαίτηση της χωρίς έξοδα. Η πρωτόδικη απόφαση δεν ικανοποίησε τους διαδίκους και η μεν εφεσείουσα πρόσβαλε την ορθότητα της με 18 λόγους έφεσης, ενώ ο εφεσίβλητος με 3 λόγους αντέφεσης. Με τους 18 λόγους έφεσης, όπως αυτοί ομαδοποιήθηκαν στο περίγραμμα αγόρευσης της, η εφεσείουσα προσβάλλει την ορθότητα τεσσάρων ευρημάτων του πρωτόδικου Δικαστηρίου. Ό,τι δηλαδή εσφαλμένα κατέληξε σε εύρημα ότι:- (α) το κόστος ανέγερσης της κατοικίας ανήλθε στο ποσό των €379.000 (Λόγοι Έφεσης 12, 13 και 16), (β) κατά το χρόνο της διάστασης η αξία της κατοικίας ήταν €557.000 (Λόγοι Έφεσης 8 και 9), (γ) τα διάφορα ποσά που κατατέθηκαν στον κοινό λογαριασμό των διαδίκων του Οργανισμού Χρηματοδοτήσεως Στέγης (ΟΧΣ) από τον οποίο έγιναν διάφορες πληρωμές για το σπίτι, αποτελούσαν συνεισφορά του εφεσίβλητου στην ανέγερση της κατοικίας (Λόγοι έφεσης 11 και 14) και (δ) η συνεισφορά του εφεσίβλητου στην ανέγερση και εξοπλισμό της κατοικίας ήταν της τάξης του 27%, ενώ αυτή ήταν 17,56% (Λόγοι Έφεσης 8, 9, 11, 12, 13, 14 και 16). Επιπροσθέτως των πιο πάνω, είναι θέση της εφεσείουσας ότι ο εφεσίβλητος δεν δικογράφησε και δεν προσκόμισε μαρτυρία σε σχέση με την αρχική και τελική αξία της επίδικης περιουσίας καθώς και για τυχόν χρέη της και για το ζήτημα αυτό καταλογίζει παράλειψη στο πρωτόδικο Δικαστήριο να προβεί σε σχετικό εύρημα (Λόγοι έφεσης 1 έως 7 και 10). Με τη σειρά του ο εφεσίβλητος προβάλλει πως λανθασμένα το πρωτόδικο Δικαστήριο (α) δεν του επεδίκασε το ποσό των €3.000 που κατέβαλε για την ανέγερση της κατοικίας από τον προσωπικό του λογαριασμό, (β) κατέληξε πως δεν προσκομίστηκε ικανοποιητική μαρτυρία για το πώς η κάθε μία επιχορήγηση, ξεχωριστά, συνέβαλε στην αύξηση της περιουσίας της εφεσείουσας και (γ) αναφέρει ότι στην αίτηση του ο εφεσίβλητος προσδιορίζει την αξία της κατοικίας στο ποσό των €250.000, ενώ το ποσό αυτό αφορά το 50% της αξίας της κατοικίας (1ος, 2ος και 3ος λόγος αντέφεσης αντίστοιχα). Οι ευπαίδευτοι συνήγοροι των διαδίκων προώθησαν τις εκατέρωθεν θέσεις τους με εμπεριστατωμένα περιγράμματα αγόρευσης, αλλά και δια ζώσης κατά την επ΄ ακροατηρίω συζήτηση της υπόθεσης. Πριν όμως προχωρήσουμε στην εξέταση τους να παρατηρήσουμε τα ακόλουθα, τα οποία απλοποιούν και περιορίζουν σε μεγάλο βαθμό τις διαφωνίες των διαδίκων. Η εφεσείουσα συμφωνεί πως κατά τη διάρκεια του γάμου επήλθε αύξηση της περιουσίας της, η οποία δικογραφικώς προσδιορίζεται στο κόστος ανέγερσης και εξοπλισμού της συζυγικής κατοικίας που ανήλθε στις €450.
4. Συμφωνεί επίσης ότι ο πρώην σύζυγος της συνέβαλε στην επαύξηση της περιουσίας της, με μόνη διαφωνία το ύψος της συνεισφοράς του. Κατά συνέπεια το μόνο επίδικο θέμα που είχε ενώπιον του το πρωτόδικο Δικαστήριο ήταν το ύψος της συνεισφοράς του εφεσίβλητου στο κόστος ανέγερσης και εξοπλισμού της κατοικίας, καθώς επίσης και η αξία της κατοικίας κατά το χρόνο που επήλθε διάσταση στο γάμο, την οποία ο εφεσίβλητος προσδιόρισε δικογραφικώς στο ποσό των €500.
5. Αυτό ήταν το δικογραφικό πλαίσιο μέσα στο οποίο θα έπρεπε να εξεταστεί η αξίωση του εφεσίβλητου δυνάμει του άρθρου 14 του περί Ρυθμίσεως Περιουσιακών Σχέσεων των Συζύγων Νόμου του 1991 (Ν.232/91) όπως τροποποιήθηκε, στο εξής ο Νόμος) και η οποιαδήποτε μαρτυρία έξω από το πλαίσιο αυτό ήταν αχρείαστη και εσφαλμένα αφέθηκε να επιβαρύνει την πρωτόδικη διαδικασία. Έχοντας απλοποιήσει τις διαφωνίες των διαδίκων (ως ανωτέρω), κρίνουμε πως προέχει η εξέταση των λόγων έφεσης της πέμπτης ομάδας (Λόγοι έφεσης 1 έως 7 και 10), με τους οποίους προβάλλεται πως ο εφεσίβλητος δεν δικογράφησε την αρχική και τελική αξία της επίδικης περιουσίας. Εξετάσαμε το περιεχόμενο της αίτησης του εφεσίβλητου και δεν συμφωνούμε ότι δεν είχε δικογραφήσει τα δύο αυτά στοιχεία, τα οποία σύμφωνα με το άρθρο 14 του Νόμου είναι απαραίτητα προς τεκμηρίωση αξίωσης συνεισφοράς. Επί τούτου είναι αρκετό να παρατηρήσουμε ότι η δικογραφημένη αξίωση του εφεσίβλητου είχε στο επίκεντρο της τη συνεισφορά του στο κόστος ανέγερσης και εξοπλισμού της κατοικίας και την αξία που αυτή είχε κατά το χρόνο της διάστασης. Λόγος όμως για την αρχική αξία της κατοικίας δεν μπορούσε να γίνει εφόσον πριν την έναρξη των εργασιών ανέγερσης της δεν υπήρχε, ενώ η αξία της κατά το χρόνο της διάστασης προσδιορίστηκε δικογραφικώς στο ποσό των €500.
6. Επομένως οι υπό αναφορά λόγοι έφεσης, στους οποίους δεν φαίνεται να προσδίδεται ιδιαίτερη σημασία στο περίγραμμα αγόρευσης της εφεσείουσας, στερούνται ερείσματος και απορρίπτονται. Το επόμενο θέμα που χρήζει εξέτασης είναι η αμφισβήτηση από την εφεσείουσα του ύψους της συνεισφοράς του εφεσίβλητου στο κόστος ανέγερσης και εξοπλισμού της κατοικίας, το οποίο το πρωτόδικο Δικαστήριο καθόρισε στις €101.
7. Σχετική επί του ζητήματος είναι η 3η ομάδα των λόγων έφεσης (Λόγοι έφεσης 11 και 14), στο επίκεντρο των οποίων βρίσκεται η αγορά από τον εφεσίβλητο, τον Οκτώβρη του 2008, ενός αυτοκινήτου Merdedes με χρήματα από τον κοινό λογαριασμό των διαδίκων στον ΟΧΣ. Στον προαναφερθέντα λογαριασμό είχε κατατεθεί το ποσό των €99.195 που προήλθε από τα δώρα που έλαβαν οι διάδικοι όταν τέλεσαν τους αρραβώνες και το γάμο τους. Το πρωτόδικο Δικαστήριο αποφάνθηκε ότι ολόκληρο το ποσό αυτό διατέθηκε για το κόστος ανέγερσης και εξοπλισμού της κατοικίας και στη βάση αυτή αναγνώρισε ότι η συνεισφορά του εφεσίβλητου (από τον εν λόγω κοινό λογαριασμό) ήταν €49.597 (50%). Και αυτό αφού απέρριψε τη θέση της εφεσείουσας ότι από το ποσό αυτό θα έπρεπε να αφαιρεθεί ποσό €22.000, το οποίο πληρώθηκε από τον κοινό λογαριασμό για αγορά του Mercedes. Είναι θέση της εφεσείουσας ότι εσφαλμένα το πρωτόδικο Δικαστήριο δεν αφαίρεσε το πιο πάνω ποσό από το ποσό των €101.280, που αποφάσισε ότι ήταν η συνεισφορά του εφεσίβλητου στο κόστος ανέγερσης και εξοπλισμού της κατοικίας, για τον απλό λόγο ότι το εν λόγω ποσό χρησιμοποιήθηκε για αγορά του Mercedes το οποίο γράφτηκε στο όνομα του εφεσίβλητου. Ο εφεσίβλητος, υποστηρίζοντας την ορθότητα της πρωτόδικης απόφασης, αντιτείνει ότι η θέση της εφεσείουσας δεν έχει κανένα νομικό έρεισμα και η αποδοχή της θα ανοίξει τους ασκούς του Αιόλου για αντινομικά και άδικα αποτελέσματα. Τη στιγμή μάλιστα που στο πλαίσιο της ακροαματικής διαδικασίας έγινε παραδεκτό ότι μέχρι τον Ιούνιο του 2011 το όχημα το χρησιμοποιούσε η εφεσείουσα. Έχουμε εξετάσει και επ΄ αυτού του ζητήματος τις εκατέρωθεν θέσεις. Καταλήξαμε ότι εν μέρει το παράπονο της εφεσείουσας είναι βάσιμο. Με δεδομένο ότι από το κοινό λογαριασμό χρησιμοποιήθηκε ποσό €22.000 για αγορά του Mercedes θεωρούμε ότι από τον εν λόγω λογαριασμό χρησιμοποιήθηκε για την ανέγερση της κατοικίας ποσό €77.195 (€99.195-€22.000). Κατά συνέπεια η συνεισφορά του εφεσίβλητου που προήλθε από τον εν λόγω λογαριασμό ήταν της τάξης των €38.597,50 (1/2 των €77.195) και όχι €49.597 όπως εσφαλμένα αποφάσισε το πρωτόδικο Δικαστήριο. Δεν μας βρίσκει συνεπώς σύμφωνους η θέση της εφεσείουσας ότι η συνεισφορά του εφεσείοντα από τον κοινό λογαριασμό ήταν της τάξης των €27.597 (€49.597 που αποφάσισε το πρωτόδικο Δικαστήριο μείον €22.000 που χρησιμοποιήθηκαν για την αγορά του αυτοκινήτου). Αυτό γιατί το αυτοκίνητο αφορά διαφορετικό περιουσιακό στοιχείο απ΄ ότι το σπίτι και η επί τούτου ανταπαίτηση της δεν προωθήθηκε πρωτοδίκως. Στη βάση των πιο πάνω, είναι φανερό ότι από το ποσό των €101.280 που αποφάσισε το πρωτόδικο Δικαστήριο ότι ήταν η συνεισφορά του εφεσίβλητου πρέπει να αφαιρεθεί ποσό €11.
8. Με αποτέλεσμα η εν τέλει συνεισφορά του να είχε καθοριστεί στις €90.280 που αντιστοιχεί στο 1/5 του κόστους ανέγερσης και εξοπλισμού της κατοικίας. Κατ΄ ακολουθία των πιο πάνω οι λόγοι έφεσης 11 και 14 γίνονται αποδεκτοί εν μέρει. Έχοντας καταλήξει ότι η συνεισφορά του εφεσίβλητου στο κόστος ανέγερσης και εξοπλισμού της κατοικίας ήταν της τάξης των €90.280 και όχι €101.280, το έργο του Εφετείου αναφορικά με τους λόγους έφεσης των πρώτων δύο ομάδων (Λόγοι έφεσης 8, 9, 12, 13 και 16) έχει καταστεί ευχερές. Με δεδομένο ότι το υπό αναφορά κόστος ανήλθε στις €450.000 είναι φανερό ότι ο εφεσίβλητος συνεισέφερε το 1/5, δηλαδή 20% και όχι 27% ως εσφαλμένα αποφάσισε το πρωτόδικο Δικαστήριο. Ως εκ τούτου θα έπρεπε να του επιδικαστεί το ποσό των €100.000 ως συνεισφορά στην επαύξηση της περιουσίας της εφεσείουσας εφόσον ο ίδιος είχε προσδιορίσει δικογραφικώς την τελική αξία της κατοικίας κατά το χρόνο της διάστασης στις €500.
9. Ενόψει των πιο πάνω οι λόγοι έφεσης των δύο πρώτων ομάδων ευσταθούν και η έφεση επιτυγχάνει μερικώς, με μείωση του ποσού των €126.500 που επιδίκασε το πρωτόδικο Δικαστήριο στον εφεσίβλητο στις €100.
10. Η ΑΝΤΕΦΕΣΗ Όπως αναφέρεται πιο πάνω, η ορθότητα της πρωτόδικης απόφασης προσβάλλεται και από τον εφεσίβλητο με 3 λόγους αντέφεσης. Παρά την προσπάθεια όμως που καταβάλαμε, δεν κατορθώσαμε να αντιληφθούμε το παράπονο του σε σχέση με τους 2 πρώτους λόγους έφεσης οι οποίοι προωθήθηκαν με το περίγραμμα αγόρευσης του από κοινού. Με αυτούς διατείνεται ότι το πρωτόδικο Δικαστήριο λανθασμένα «δεν έκρινε ότι ο Αιτητής χρησιμοποίησε το ποσό των Ευρώ 4.000 παρατράβηγμα στην Alpha Bank για σκοπούς ανέγερσης και ολοκλήρωσης της συζυγικής κατοικίας». Τούτο γιατί το κονδύλι αυτό εξετάστηκε από το πρωτόδικο Δικαστήριο και ήταν εύρημα του «. ότι ποσό από δάνειο €4.000 το οποίο εξασφάλισε ο Αιτητής, έχει διατεθεί για την αγορά εξοπλισμού της επίδικης κατοικίας». Στη βάση δε του ευρήματος αυτού συμπεριέλαβε το υπό αναφορά κονδύλι (σελ. 21) στο εν τέλει συμπέρασμα του ότι η συνεισφορά του εφεσίβλητου ανήλθε στις €101.
11. Κατά συνέπεια προς τα ανωτέρω οι υπ΄ αρ. 1 και 2 λόγοι αντέφεσης απορρίπτονται ως αβάσιμοι. Παρόμοια δεν έχουμε αντιληφθεί τη σημασία και του 3ου λόγου αντέφεσης, με τον οποίο παραπονείται ότι το πρωτόδικο Δικαστήριο αναφέρει ότι ο εφεσίβλητος είχε καθορίσει δικογραφικώς την τελική αξία της κατοικίας στο ποσό των €250.
12. Όντως αυτό προσδιορίζεται στη σελ. 21 της πρωτόδικης απόφασης, αλλά έκδηλα πρόκειται για αβλεψία χωρίς σημασία εφόσον δεν είναι αυτό το ποσό που λήφθηκε υπόψη για να το επιδικάσει ως συνεισφορά το ποσό των €126.
13. Αντ΄ αυτού λήφθηκε υπόψη (λανθασμένα) το ποσό των €557.000 αντί των €500.000 που προσδιόρισε δικογραφικώς ο εφεσίβλητος. Για τους πιο πάνω λόγους η αντέφεση απορρίπτεται. Αναφορικά τώρα με τα έξοδα, έχοντας υπόψη την μερική επιτυχία της έφεσης και την απόρριψη της αντέφεσης, κρίνουμε πως ένα ποσό της τάξης των €2.000 πλέον ΦΠΑ προς όφελος της εφεσείουσας και εναντίον του εφεσίβλητου θα ήταν ορθό και δίκαιο υπό τις περιστάσεις και ανάλογη επί τούτου είναι και η διαταγή του Δικαστηρίου. Κ. ΠΑΜΠΑΛΛΗΣ, Δ. Μ. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ, Δ. Γ. Ν. ΓΙΑΣΕΜΗ, Δ. /κβπ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο