ΜΙΣΟΣ ν. ΑΜΠΙΖΑΣ, Πολιτική Έφεση Αρ. 68/2013, 18/12/2019 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:AD:2019:A528 ΑΝΩΤΑΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ (Πολιτική Έφεση Αρ. 68/2013) 18 Δεκεμβρίου 2019 [ΝΑΘΑΝΑΗΛ, ΠΑΡΠΑΡΙΝΟΣ, ΣΤΑΜΑΤΙΟΥ, Δ/ΣΤΕΣ] xxx xxx ΜΙΣΟΣ, Εφεσείων/Εναγόμενος 1, ΚΑΙ xxx xxx ΑΜΠΙΖΑΣ, Εφεσίβλητος/Ενάγων. _ _ _ _ _ _ Μ. Μικελλιδου (κα), για τον Εφεσείοντα. Γ. Αμπίζας, για τον Εφεσίβλητο. _ _ _ _ _ _ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ: Η ομόφωνη απόφαση του Δικαστηρίου θα δοθεί από τον Δικαστή Ναθαναήλ. Α Π Ο Φ Α Σ Η ΝΑΘΑΝΑΗΛ, Δ.: Η διαφορά των διαδίκων προέκυψε από το γεγονός ότι ο εφεσείων υπήρξε σύζυγος της θυγατέρας του εφεσίβλητου. Μεταξύ των συζύγων προέκυψε σε κάποια φάση διαφορά στο γάμο τους, με αποτέλεσμα να οδηγηθούν σε διαζύγιο και αυτό, πέραν των όσων απασχόλησαν στο Οικογενειακό Δικαστήριο, έδωσε το έναυσμα για τη διαφορά που προέκυψε ως προς την ιδιοκτησία και κατοχή των υποστατικών που βρίσκονταν κτισμένα στο ακίνητο, με αριθμό εγγραφής 4xx8, στην Ορμήδεια, το οποίο ήταν και παραμένει εγγεγραμμένο στο όνομα του εφεσίβλητου. Επί του πιο πάνω ακινήτου υπήρχε ισόγεια κατοικία ανεγερθείσα προ τριακονταετίας και, ως αποτέλεσμα του γάμου μεταξύ της θυγατέρας του εφεσίβλητου και του εφεσείοντα, ανεγέρθηκε και ανώγειος κατοικία, κυρίως με δαπάνες του ίδιου του εφεσίβλητου, η οποία απετέλεσε και την οικογενειακή στέγη για όσο καιρό υφίστατο ο γάμος. Σε κάποιο στάδιο ο εφεσίβλητος μετακόμισε σε βοηθητικά υποστατικά στο πίσω μέρος του ισογείου, επιτρέποντας στον τότε γαμπρό του, εφεσείοντα, να διαμορφώσει την ισόγεια κατοικία σε ένα μεγάλο ενιαίο χώρο και/ή ως κατάστημα για να το χρησιμοποιεί δωρεάν ως αδειούχος για τις ανάγκες της επιχείρησής του για τις οποίες ο εφεσείων συνέστησε αργότερα την πρώην εναγομένη εταιρεία 2, Δ & Α Μισός Λτδ. Με τη διασάλευση των σχέσεων του ζεύγους προέκυψε πρόβλημα ως προς την παράδοση της κατοχής και χρήσης του ισογείου, δεδομένου ότι ο εφεσείων και/ή η εταιρεία του αρνούντο την επιστροφή του στον εφεσίβλητο. Με σχετική επιστολή του δικηγόρου του εφεσίβλητου, ημερομηνίας 31.10.2007, ο εφεσίβλητος τερμάτισε την άδεια χρήσης του υποστατικού, προσφέροντας στον εφεσείοντα και την εταιρεία του προθεσμία παράδοσης μέχρι την 1.1.2008. Υπήρξε όμως άρνηση, με το αιτιολογικό ότι το αναφερόμενο ισόγειο υποστατικό ανήκε στη συζυγική κατοικία, η οποία είχε δωρηθεί από τον εφεσίβλητο στη θυγατέρα του και, επομένως, ο τελευταίος δε νομιμοποιείτο στην διεκδίκησή του. Ηγέρθηκε, συνεπώς, αγωγή με την οποία αξιωνόταν δήλωση ότι ο εφεσίβλητος-ενάγων ήταν ο νόμιμος ιδιοκτήτης και κάτοχος του ισογείου, με παράλληλη δήλωση ότι ο εφεσέιων και η εταιρεία του δεν είχαν κανένα δικαίωμα να κατέχουν ή να χρησιμοποιούν αυτό το υποστατικό όπως διαμορφώθηκε σε αποθήκη ή κατάστημα. Ζητείτο, επίσης, διάταγμα για άμεση παράδοση του υποστατικού, με παράλληλο διάταγμα απαγόρευσης κατοχής και χρήσης του εν λόγω υποστατικού, καθώς και αποζημιώσεις προς €1.025,16 μηνιαίως για όσο χρόνο το υποστατικό παρέμενε στην κατοχή του εφεσείοντα και/ή της εταιρείας του. Με την υπεράσπισή τους, οι εναγόμενοι αρνήθησαν όλους τους ισχυρισμούς, εισηγούμενοι ότι με την τέλεση του γάμου είχε συμφωνηθεί ότι θα διαμορφωνόταν το ισόγειο υποστατικό προς χρήση του εφεσείοντα και ότι με τη συμπεριφορά του εφεσίβλητου και τις δηλώσεις του, δημιουργήθηκε η πεποίθηση στον εφεσείοντα ότι το επίδικο ακίνητο, η ανώγειος κατοικία και τεμάχιο που αγοράστηκε από τη Δημοκρατία μπροστά από το εν λόγω υποστατικό, αποτελούσαν πλέον ιδιοκτησία της εταιρείας του εφεσείοντα, εξ΄ ου και είχε υποστεί διάφορα έξοδα για την ανέγερση των υποστατικών που στέγασαν την επιχείρηση της πρώην εναγομένης εταιρείας και τα έξοδα για τη συντήρηση τους. Επικαλέσθησαν επίσης εξυπακουόμενο και/ή εξ επαγωγής και/ή αναφυόμενο καταπίστευμα για τα υποστατικά, ούτως ώστε να δικαιούντο, δυνάμει της ανταπαιτήσεως που ήγειραν, να τύχουν μεταβίβασης και εγγραφής επ΄ ονόματι του εφεσείοντα της ανώγειας κατοικίας, αλλά και της αποθήκης που βρίσκεται στο ισόγειο ή διαζευκτικά δήλωση με την οποία να καθοριζόταν το ποσοστό ή μερίδιο επί του ακινήτου υπ΄ αριθμό εγγραφής 3xx1, στην Ορμήδεια. Το Δικαστήριο, αφού άκουσε τη σχετική μαρτυρία και τις θέσεις του εφεσείοντα, ο οποίος σε κάποιο στάδιο παρέμεινε χωρίς δικηγόρο, χειριζόμενος την υπόθεση μόνος του, χωρίς μάλιστα να αντιπροσωπευθεί περαιτέρω η πρώην εναγομένη 2 εταιρεία, προέβηκε σε αριθμό ευρημάτων, αποδεχόμενο πλήρως το αξιόπιστο της θέσης του εφεσίβλητου, της θυγατέρας του και του Κ. Ζουρίδη, εγγεγραμμένου εκτιμητή ακινήτων, απορρίπτοντας την προς το αντίθετο θέση του εφεσείοντα και των διαφόρων μαρτύρων που κατέθεσαν εκ μέρους του, οι οποίοι βασικά ήσαν τυπικοί μάρτυρες επί ήσσονος ή περιφερειακών θεμάτων. Τα ευρήματα ήταν ότι ο εφεσίβλητος ήταν ο εγγεγραμμένος ιδιοκτήτης του ακινήτου με αριθμό εγγραφής 4xx8, που είχε προηγουμένως τον αριθμό 3xx1, αποτελούμενο από ισόγειο και ανώγειο κατοικία. Το ισόγειο ανεγέρθηκε με έξοδα του εφεσίβλητου, όταν δε η θυγατέρα του νυμφεύθηκε τον εφεσείοντα, ολοκλήρωσε την ανέγερση της ανωγείου κατοικίας που είχε αρχίσει να οικοδομείται προηγουμένως, η οποία και αποτέλεσε την οικογενειακή στέγη. Κατά την ανέγερση της κατοικίας έγινε επέμβαση σε κρατική γη και ο εφεσίβλητος κατέβαλε ποσό για να αγοράσει ένα μικρής έκτασης τεμάχιο κρατικής γης, το οποίο συγχωνεύθηκε με το επίδικο. Περαιτέρω, κατά τα έτη 1989-1994 ο εφεσίβλητος επέτρεψε υπό τύπο αδείας στο γαμπρό του - εφεσείοντα να διαμορφώσει το χώρο του ισογείου ως χονδρική αγορά φθαρτών. Η άδεια αυτή για δωρεάν χρήση επεκτάθηκε και στην εταιρεία, πρώην εναγομένη 2, που στο μεταξύ συνέστησε ο εφεσείων για τις εργασίες του. Με τη διασάλευση της έγγαμης σχέσης και την έκδοση διαζυγίου, η άδεια χρήσης τερματίστηκε, πλην όμως ο εφεσείων και η εταιρεία του αρνήθηκαν να το επιτρέψουν, με το Δικαστήριο να συμπεραίνει ότι καμία δήλωση ή συμπεριφορά ή υπόσχεση του εφεσίβλητου δεν είχε δοθεί ή εκδηλωθεί που να καταδείκνυε ότι ο εφεσείων και η εταιρεία του μπορούσαν να εγγραφούν ως ιδιοκτήτες των επιδίκων ακινήτων. Στη βάση της αποδοχής της μαρτυρίας του εμπειρογνώμονα και χωρίς να υπάρχει αντίθετη θέση, το Δικαστήριο καθόρισε τη μηνιαία ενοικιαστική αξία του ισογείου στα €325 κατά την 1.1.2008 και στα €350 κατά τις 3.10.2011, όταν επιθεωρήθηκε από τον εκτιμητή. Επί της νομικής πτυχής, το Δικαστήριο σχολίασε την έννοια του όρου «άδεια», με αναφορά στις αποφάσεις Αγγελίδης και Φιλίππου Λτδ ν. Σπύρος Κολοκασίδης Εστεϊτς Λτδ
(1991)1 ΑΑΔ 327 και Royal Ris Ltd v. Δήμου Λάρνακας
(2005)1 (Β) ΑΑΔ 1149. Έκρινε, όπως ήδη αναφέρθηκε, ότι ο εφεσίβλητος είχε δώσει μία απλή άδεια χρήσης («bare licence»), η οποία δεν ισοδυναμούσε με οποιουδήποτε είδους συμφωνία, αλλά ήταν ένα προσωπικό προνόμιο για χρήση του υποστατικού λόγω της ύπαρξης της έγγαμης σχέσης μεταξύ της θυγατέρας του και του εφεσείοντα. Στη βάση δε της αντιφατικής, καθώς έκρινε, μαρτυρίας του ίδιου του εφεσείοντα, ο οποίος προώθησε θέσεις και ισχυρισμούς εκτός δικογράφων, θεώρησε ότι εξέλιπαν πλήρως οι προϋποθέσεις για τη γένεση του επικαλούμενου δικαιώματος για τη δημιουργία ιδιοκτησιακού κωλύματος. Ούτε και μπορούσε να εξαχθεί με οποιονδήποτε τρόπο οποιουδήποτε είδους καταπίστευμα μνημονεύοντας προς τούτο σχετικές αποφάσεις, όπως τις Gissing & Gissing
(1980)2 All E.R. 780, Γρηγορίου ν. Χριστοφόρου κ.ά.
(1995)1 ΑΑΔ 248 και Χριστοφόρου ν. Χριστοφόρου
(1998)1 ΑΑΔ 1551. Απέρριψε, συναφώς, την ανταπαίτηση του εφεσείοντα. Το Δικαστήριο, εν τέλει, εξέδωσε Δήλωση ότι ο εφεσίβλητος ήταν ο νόμιμος ιδιοκτήτης και κάτοχος του ισογείου υποστατικού επί του ακινήτου υπ΄ αριθμό εγγραφής 4xx8 (πρώην 3xx1) στην οδό Nxx 1, στην Ορμήδεια, καθώς και Διάταγμα όπως εντός 30 ημερών από της επιδόσεως αυτού στους εναγομένους παραδώσουν κενή και ελεύθερη κατοχή του πιο πάνω υποστατικού. Περαιτέρω, εξέδωσε απόφαση για το ποσό των €19.850 ως αποζημιώσεις για την περίοδο 1.1.2008 μέχρι 1.12.2012, στη βάση των καθορισθέντων από τον εμπειρογνώμονα ενοικίων, όπως προαναφέρθηκαν, και περαιτέρω αποζημιώσεις ως διαφυγόντα κέρδη προς €350 μηνιαίως από 1.1.2013 μέχρι παράδοσης. Τα ποσά αυτά θα έφεραν νόμιμο τόκο από την ημερομηνία έκδοσης της απόφασης, ενώ επιδίκασε και τα έξοδα υπέρ του εφεσίβλητου και εναντίον των εναγομένων, απορρίπτοντας την ανταπαίτηση, χωρίς περαιτέρω έξοδα, λόγω συνεκδίκασης της με την αγωγή. Με εκτεταμένους λόγους έφεσης, 15 τον αριθμό, και με εξίσου εκτεταμένο περίγραμμα, η ευπαίδευτη συνήγορος του εφεσείοντα επιδιώκει την πλήρη ανατροπή της πρωτόδικης απόφασης. Συνάγεται από το περίγραμμα ότι στην ουσία βάλλεται η αξιολογική κρίση του Δικαστηρίου με σωρεία παραπομπών στη μαρτυρία και με βασική θέση ότι το Δικαστήριο ουδόλως έλαβε υπόψη τη θέση του εφεσείοντα πιστεύοντας την προς το αντίθετο μαρτυρία του εφεσίβλητου. Η αξιολόγηση της μαρτυρίας ήταν πλημμελής και λανθασμένη, δεδομένου ότι τα στοιχεία από μόνα τους και τα γεγονότα που ανέφερε ο εφεσίβλητος αναιρούσαν τη δική του μαρτυρία, ενώ όλα έδειχναν ότι η διαμόρφωση του χώρου του ισογείου, η αγορά του κυβερνητικού ακινήτου και η συγχώνευση αυτού με το ακίνητο και η ανέγερση της ανωγείου κατοικίας, με προσωπική χειρονακτική εργασία του ιδίου του εφεσείοντα, δε θα μπορούσαν να είχαν γίνει χωρίς την ανάλογη επίδειξη συμπεριφοράς εκ μέρους του εφεσιβλήτου, ο οποίος, εκ των υστέρων, κατέθεσε διαφορετικά επικαλούμενος δήθεν απλή άδεια χρήσης ώστε να μπορεί να αιτηθεί έξωση του εφεσείοντα από το υποστατικό. Η αντίθετη θέση που προβάλλει από το περίγραμμα του εφεσίβλητου είναι ότι η αξιολόγηση της μαρτυρίας αποτελεί έργο πρωτίστως του πρωτοδίκου Δικαστηρίου με το Εφετείο να επεμβαίνει σπάνια και σε συγκεκριμένες περιπτώσεις προς ανατροπή πρωτόδικων ευρημάτων. Είναι διαχρονικά παγιωμένη η αρχή ότι η αξιολόγηση της μαρτυρίας και η κατάληξη σε ευρήματα αποτελεί έργο και αφορά κατ΄ εξοχήν το πρωτόδικο Δικαστήριο. Αυτό διότι πρωτοδίκως το Δικαστήριο είναι σε ευχερέστερη θέση από το Εφετείο να αξιολογήσει τη μαρτυρία παρακολουθώντας τους μάρτυρες ενώ καταθέτουν, θέτοντας τη μαρτυρία αυτή υπό τη βάσανο της λογικής και της ανθρώπινης εμπειρίας, με ταυτόχρονη αντιπαραβολή με τη δικογραφία και τα τεκμήρια που κατατίθενται (Tekinder Pal κ.ά. ν. Δημοκρατίας
(2010)2 Α.Α.Δ. 551, 555, Baloise Insurance Co. Ltd v. Κατωμονιάτη κ.ά
(2008)1 Α.Α.Δ. 1275, Nakery Trading Ltd κ.ά. ν. Σιαηλή κ.ά, Πολ. Εφ. Αρ. 343/10, ημερ. 22.12.2015, ECLI:CY:AD:2015:A871 και Τζιαρρή ν. Συμβουλίου Υδατοπρομήθειας Λάρνακας, Πολιτική Έφεση αρ. 95/2013, ημερομηνίας 9.4.2019). Βεβαίως το Εφετείο έχει πάντοτε την ευχέρεια να επέμβει στα πρωτόδικα ευρήματα εφόσον αυτά διαφαίνονται, για καλό πάντοτε λόγο, να είχαν εξαχθεί στη βάση λανθασμένης αξιολόγησης ώστε να προκύπτουν να είναι ανυπόστατα ή παράλογα, αυθαίρετα ή μη υποστηριζόμενα από την ολότητα της μαρτυρίας ή να είναι σε αντίθεση με παραδεκτά γεγονότα ή κατατεθέντα τεκμήρια. Στην υπό κρίση έφεση η λεπτομερής ανάλυση που γίνεται στο διάγραμμα αγόρευσης του εφεσείοντα παραγνωρίζει τη βασική εικόνα που αποκόμισε το Δικαστήριο από την ποιότητα της μαρτυρίας που προήλθε από τον τρόπο κατάθεσης των βασικών πρωταγωνιστών της υπόθεσης και που ήταν η πλήρης αποδοχή του αξιόπιστου της μαρτυρίας του εφεσίβλητου και η απόρριψη της προς το αντίθετο μαρτυρίας του εφεσείοντα. Όπως ορθά υποδεικνύει ο εφεσίβλητος στο δικό του περίγραμμα, το πρωτόδικο Δικαστήριο σχολίασε με αρκετή λεπτομέρεια την προσκομισθείσα μαρτυρία και ορθώς αναφέρθηκε στη μη προσκόμιση των αναγκαίων στοιχείων από τον εφεσείοντα προς απόδειξη ή στοιχειοθέτηση των δικών του θέσεων, ενδεχομένως λόγω και του γεγονότος ότι χειρίστηκε την υπόθεση μόνος του. Πέραν της παρακολούθησης του τρόπου που έδιναν οι μάρτυρες απαντήσεις και της όλης συμπεριφοράς τους στο εδώλιο, το Δικαστήριο παρατήρησε ορθά ότι οι υποβολές του εφεσείοντα προς τον εφεσίβλητο ήσαν αντίθετες με δικογραφημένες θέσεις της Υπεράσπισης και Ανταπαίτησης. Ο εφεσείων παρέλειψε να δώσει συγκεκριμένα στοιχεία που να υποστήριζαν τη θέση του ότι η ανέγερση της ανώγειας κατοικίας έγινε με δικά του έξοδα. Ούτε υπέδειξε με συγκεκριμένα δεδομένα ποιες ήταν οι δηλώσεις του εφεσίβλητου και η συμπεριφορά που του δημιούργησαν την πεποίθηση ότι τα ακίνητα του ανήκαν. Οι ισχυρισμοί του εφεσείοντα παρέμειναν γενικοί και αόριστοι, χωρίς λεπτομέρειες ή παράθεση ικανοποιητικών στοιχείων, γι΄ αυτό και χαρακτηρίστηκε ως ασαφής και συγκεχυμένη. Ο ισχυρισμός ότι ξόδεψε πολλά χρήματα για να διαμορφώσει το ισόγειο υποστατικό σε χώρο αποθήκευσης φθαρτών, εκτός του ότι είχε τεθεί γενικά και άνευ υποστηρικτικών στοιχείων, παραγνωρίζει επίσης τη θέση ότι η οποιαδήποτε διαμόρφωση του χώρου έγινε με σκοπό να ωφελήσει τον ίδιο και την εταιρεία που δημιούργησε εφόσον σε αυτό το υποστατικό ήταν που θα λειτουργούσε η επιχείρηση, στη βάση της άδειας που δόθηκε από τον εφεσίβλητο. Άλλωστε δεν είναι χωρίς σημασία, που επηρεάζει βέβαια και την ποιότητα της μαρτυρίας του εφεσείοντα, ότι η πρώην εναγομένη εταιρεία 2 παρέμεινε ουσιαστικά χωρίς αντιπροσώπευση από δικηγόρο και ούτε εφεσίβαλε με οποιοδήποτε τρόπο την πρωτόδικη κρίση. Αυτό επηρεάζει όχι μόνο τους λόγους έφεσης που αφορούν ή συσχετίζονται με την πρώην εναγόμενη 2 εταιρεία, αλλά και την αξιοπιστία του ιδίου του εφεσείοντα ο οποίος ήταν ο «ιδιοκτήτης» της εταιρείας αυτής. Αναγιγνώσκοντας τα πρακτικά που αποτυπώνουν τη μαρτυρία που δόθηκε και έχοντας υπόψη το περίγραμμα αγόρευσης του εφεσείοντα μέσω της συνηγόρου του, είναι φανερό ότι η αποσπασματική αναφορά στη μαρτυρία δεν μπορεί να βοηθήσει την υπόθεση του εφεσείοντα. Οι θέσεις του εφεσείοντα κινήθηκαν σε μια ευρύτητα θεμάτων από την αγορά του κυβερνητικού τεμαχίου μέχρι την εργασία που ο ίδιος προσέφερε, χωρίς όμως ουσιαστικές αποδείξεις ή δεδομένα, τα οποία θα μπορούσαν να υποστηρίξουν τη θέση του. Η διαμόρφωση του χώρου του ισογείου δεν επιτρέπει από μόνη της την εξαγωγή συμπεράσματος ότι το ακίνητο ή τουλάχιστο το ισόγειο αυτού δόθηκε υπό κάποια χαριστική μορφή στον εφεσείοντα από τον εφεσίβλητο, ούτε ότι ήταν δώρο γάμου, ούτε και μπορούσε να εξαχθεί, με το αναγκαίο ασφαλώς νομικό υπόβαθρο, οποιουδήποτε είδους καταπίστευμα. Τα χρήματα για το μικρό κομμάτι της κυβερνητικής γης («χαλίτικο») είχαν δοθεί από τον εφεσίβλητο προς τη θυγατέρα του διότι, όπως λέχθηκε από τον ίδιο στη μαρτυρία του, ο εφεσείων διαμορφώνοντας τον ισόγειο χώρο επενέβη σε κυβερνητική γη που έπρεπε συνεπώς να αγοραστεί, και, εν πάση περιπτώσει, η ίδια η θυγατέρα, η οποία έδωσε μαρτυρία ως ΜΥ3, με σαφήνεια κατέθεσε ότι ο πατέρας της - εφεσίβλητος - είχε δώσει την άδειά του να διαμορφωθεί το ισόγειο σε αποθήκη ή χώρο επιχείρησης και αυτό, βέβαια, δεν ισοδυναμούσε με οποιαδήποτε μεταβίβαση ιδιοκτησίας. Ούτε έχει σημασία η ιδιότητα της διευθύντριας της θυγατέρας στην πρώην εναγομένη 2 και κατά πόσο αυτό ήταν ή όχι στη γνώση του εφεσίβλητου. Ο ίδιος ο εφεσείων στη δική του μαρτυρία είναι φανερό ότι κινείτο καταθέτοντας επί πολλών θεμάτων, που δεν ήταν κατ΄ ανάγκη σχετικά με την υπόθεση και, βέβαια, δεν μπόρεσε να στοιχειοθετήσει συγκεκριμένα ποσά που αναλώθηκαν για την κατ΄ ισχυρισμό δική του συμβολή στην οικοδόμηση είτε του ανωγείου, είτε της διαμόρφωσης του χώρου στο ισόγειο. Ούτε το γεγονός ότι ο θείος του πληρώθηκε για εργασίες που του έδωσε ο εφεσείων διαφοροποιεί τα πράγματα στο ελάχιστο. Ο εφεσείων ισχυρίστηκε ότι το ισόγειο ήταν η κατοικία την οποία του δώρισε ο εφεσίβλητος με την τέλεση του γάμου και είχε κτίσει και το σπίτι από πάνω. Όμως, ο τίτλος ιδιοκτησίας δεν πιστοποιεί αυτό το ζήτημα, εφόσον η ιδιοκτησία αναφέρεται να ανήκει στον εφεσίβλητο. Για δε το ανώγειο είχε εγερθεί και άλλη αγωγή στην οποία, όπως διαφάνηκε από τη μαρτυρία, εκδόθηκε διάταγμα εγκατάλειψής του από τον εφεσείοντα. Είναι αχρείαστη η λεπτομερής αναφορά και απάντηση στα όσα η ευπαίδευτος συνήγορος του εφεσείοντα καταγράφει στο περίγραμμά της, γιατί όπως ορθά διαπίστωσε στα ευρήματά του το πρωτόδικο Δικαστήριο, καμία συγκεκριμένη μαρτυρία δεν δόθηκε, ούτως ώστε να αμφισβητείτο ο τίτλος ιδιοκτησίας ή να στοιχειοθετείτο η απόκτηση μεριδίου επί του ακινήτου. Η άδεια χρήσης ήταν απλή και μπορούσε να ανακληθεί οποτεδήποτε, όπως και έγινε, (δέστε γενικά για τις άδειες χρήσης την Απολλώνειο Ιδιωτικό Νοσοκομείο Λτδ ν. C. & S. American Heart Institute Ltd κ.ά.
(2011)1 ΑΑΔ 379), ενώ με κανένα τρόπο δε θα μπορούσε να εξαχθεί οποιουδήποτε είδους καταπίστευμα στη βάση της μαρτυρίας που δόθηκε. Καμία συμπεριφορά του εφεσίβλητου δεν θα μπορούσε να θεωρηθεί ότι υποδείκνυε συμπεριφορά καταπιστευματοδόχου προς όφελος του εφεσείοντα ώστε αυτός να αποκτήσει οποιοδήποτε δικαίωμα εγγραφής της ιδιοκτησίας επ΄ ονόματί του. Επομένως, ούτε καταληκτικό, ούτε εξυπακουόμενο, ούτε εξ επαγωγής εμπίστευμα δεν έχει δημιουργηθεί στην παρούσα περίπτωση. Όπως αποφασίστηκε και στη Δημητρίου κ.ά. ν. Ξανδρή
(2012)1 ΑΑΔ 2184, δεν μπορεί το δίκαιο της επιείκειας και των αρχών της να τυγχάνει εφαρμογής χωρίς υπόβαθρο. Αυτό ισχύει, βεβαίως, και για την επίκληση της αρχής του περιουσιακού κωλύματος («proprietory estoppel»), αλλά και για κάθε είδους καταπίστευμα («trust»). Για το ζήτημα της δημιουργίας εμπιστευμάτων χρήσιμη είναι η Crestar (Overseas) Ltd v. Βισσότσκαγια
(2008)1 ΑΑΔ 942). Το ύψος των αποζημιώσεων που δόθηκαν ήταν εύλογο στη βάση της μαρτυρίας του εμπειρογνώμονα, η οποία έγινε δεκτή από το Δικαστήριο. Ο εμπειρογνώμονας εξήγησε και τεκμηρίωσε με λεπτομέρεια το κάθε στοιχείο του σκεπτικού του και ορθά το Δικαστήριο έκρινε τη μαρτυρία του συμπαγή και αποδεκτή ως προς το αγοραίο ενοίκιο του επίδικου ισογείου υποστατικού. Λέγει στο περίγραμμά της η συνήγορος του εφεσείοντα ότι το ισόγειο χρησιμοποιείτο από την πρώην εναγομένη 2 και, επομένως, δεν ήταν ο ίδιος ο εφεσείων που όφειλε ποσά ως ενοίκια. Όμως, παραγνωρίζεται το γεγονός ότι η πρώην εναγόμενη 2 ουδόλως αμφισβητεί την κατάληξη του Δικαστηρίου ως προς την καταβολή του ενοικίου και, επομένως, ορθά το Δικαστήριο αποφάσισε το ζήτημα με το ενοίκιο να τρέχει και να είναι καταβλητέο υπό τη μορφή διαφυγόντων κερδών μέχρι την παράδοσή του, εφόσον, όπως διαφάνηκε από τη μαρτυρία, ο εφεσείων έφυγε από την ανώγειο κατοικία λόγω προσωρινού διατάγματος Δικαστηρίου σε άλλη αγωγή και αποζημιώσεις δόθηκαν για τις οφειλές του ισογείου μέχρι την παράδοση της κατοχής αυτού στον εφεσίβλητο. Για όλους τους πιο πάνω λόγους η έφεση απορρίπτεται, με έξοδα εναντίον του εφεσείοντα και υπέρ του εφεσίβλητου, όπως θα καθοριστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο. ΝΑΘΑΝΑΗΛ, Δ. ΠΑΡΠΑΡΙΝΟΣ, Δ. ΣΤΑΜΑΤΙΟΥ, Δ. /ΕΘ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο