R. P. LEGGOTT κ.α. v. S.B. MOSAIC LTD, Πολιτική Έφεση Αρ. 359/2013, 28/8/2020

R. P. LEGGOTT κ.α. v. S.B. MOSAIC LTD, Πολιτική Έφεση Αρ. 359/2013, 28/8/2020 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:AD:2020:A290 ΑΝΩΤΑΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ (Πολιτική Έφεση Αρ. 359/2013) 28 Αυγούστου 2020 [ΝΑΘΑΝΑΗΛ, Προς, ΣΤΑΜΑΤΙΟΥ, ΨΑΡΑ-ΜΙΛΤΙΑΔΟΥ, Δ/στές]

1. R. P. LEGGOTT,
2. L. J. LEGGOTT, Εφεσείοντες/Εναγόμενοι - ΚΑΙ - S.B. MOSAIC LTD, Εφεσίβλητη/Ενάγουσα ---------------------------------------------- Π. Ευθυμίου για Παύλος Γ. Ευθυμίου ΔΕΠΕ, για τους Εφεσείοντες. Γ. Χαραλάμπους για Α. Δημητρίου & Συνεργάτες ΔΕΠΕ, για την Εφεσίβλητη. ---------------------------------------------- ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ: Η ομόφωνη απόφαση του Δικαστηρίου θα δοθεί από τον Ναθαναήλ, Π. Α Π Ο Φ Α Σ Η ΝΑΘΑΝΑΗΛ, Π.: Η διαφορά που οδήγησε τους διαδίκους αρχικά στο Επαρχιακό Δικαστήριο Πάφου και μετέπειτα ενώπιον του Ανωτάτου Δικαστηρίου κατ΄ έφεση, αφορούσε το ποσό των €20.334,70 ως υπόλοιπο εργασιών που η εφεσίβλητη εταιρεία είχε εκτελέσει στην οικία των εφεσειόντων στη Γεροσκήπου. Οι εφεσείοντες κάτοικοι Ηνωμένου Βασιλείου, ήσαν κατά τον ουσιώδη χρόνο αγοραστές του ακινήτου εντός του οποίου έγιναν διάφορες εργασίες από την εφεσίβλητη εταιρεία. Κατά την έκθεση απαίτησης, οι εφεσείοντες είχαν ζητήσει από την εφεσίβλητη την αγορά και προμήθεια κεραμικών και άλλων υλικών κατά την περίοδο Φεβρουαρίου-Ιουνίου 2008, εργασίες που η εφεσίβλητη εταιρεία εκτέλεσε έναντι σχετικού τιμολογίου συνολικού ποσού €30.334.70 έναντι του οποίου οι εφεσείοντες πλήρωσαν €10.000, δυνάμει αποδείξεως ημερ. 24.6.
3. Παρά τις επανειλημμένες οχλήσεις της εφεσίβλητης προς εξόφληση του υπολοίπου, οι εφεσείοντες ουδέν περαιτέρω ποσό πλήρωσαν, με αποτέλεσμα την έγερση αγωγής εναντίον τους. Η υπεράσπιση τους συνίστατο σε παντελή άρνηση οποιασδήποτε μεταξύ των διαδίκων συμφωνίας ή ότι παρέμεινε οποιοδήποτε υπόλοιπο ή ότι προσεφέρθηκαν σε αυτούς οποιεσδήποτε εργασίες και/ή κεραμικά ή άλλα υλικά. Διαζευκτικά, ισχυρίστηκαν ότι κατά τη διάρκεια της εκτέλεσης των συμβατικών υποχρεώσεων των εταιρειών Duro Neachtaim Developments Ltd και G.A. Ioannou Brothers Developers Ltd, οι οποίες ήσαν οι πωλητές της οικίας που αγόρασαν, ορισμένες εργασίες και κάποιες πληρωμές έναντι του συμβολαίου θα γίνονταν απευθείας προς τρίτους προμηθευτές όπως ήταν η εφεσίβλητη εταιρεία, μέσω του δικηγόρου κ. Νίκου Παπαθεοχάρους. Οι ίδιοι οι εφεσείοντες ποτέ δεν είχαν οποιαδήποτε απευθείας σύμβαση ή συνεννόηση με την εφεσίβλητη εταιρεία, ουδέποτε πλήρωσαν ή ήλθαν σε επαφή με αυτή και ουδέποτε πριν την καταχώρηση της αγωγής, ειδοποιήθηκαν από την εφεσίβλητη εταιρεία για οποιαδήποτε εκ μέρους τους οφειλή. Το πρωτόδικο Δικαστήριο, αφού άκουσε τη μαρτυρία που προσήχθηκε και η οποία αποτελείτο από τρεις μάρτυρες εκ μέρους της εφεσίβλητης και τον ίδιο τον εφεσείοντα 1 εκ μέρους των εφεσειόντων, και, αφού εξέτασε τα 12 Τεκμήρια που κατατέθηκαν στην υπόθεση, κατέληξε, μετά από τη σχετική αξιολόγηση της, στα εξής συμπεράσματα: Οι εφεσείοντες είχαν αγοράσει από την εταιρεία Duro Neachtaim Developments Ltd, (εφεξής «η Duro»), μια υπό ανέγερση κατοικία στο συγκρότημα 2 Santorini Views DND στη Γεροσκήπου. Επιθυμώντας την ολοκλήρωση των εργασιών στην οικία τους, ήλθαν σε επαφή με την εφεσίβλητη εταιρεία μέσω της T. S. Mollard, Μ.Ε.3, διοικητική διευθυντή της εταιρείας Duro, συμφωνώντας προφορικά την ολοκλήρωση των εργασιών με κατευθείαν πληρωμή από τους ίδιους. Οι εφεσείοντες συμφώνησαν εμμέσως, πλην σαφώς, όπως παρουσιάστηκε σε ηλεκτρονικό μήνυμα ημερ. 21.5.2008, προς τον S. Barouki, Μ.Ε.1, διευθυντή της εφεσίβλητης εταιρείας όπως ολοκληρωθούν οι εργασίες για τις οποίες και εξέφραζαν τις ευχαριστίες τους. Έναντι των εργασιών που είχε ήδη εκτελέσει η εφεσίβλητη, κατέβαλαν προς αυτή €6.800 στις 7.3.2008, €6.875,85 στις 19.3.2008 και €8.395 στις 16.4.
4. Με δικό του ηλεκτρονικό μήνυμα ημερ. 22.5.2008, ο Μ.Ε.1, εκ μέρους της εφεσίβλητης εταιρείας, βεβαίωσε τους εφεσείοντες ότι οι πληρωμές που έγιναν αφορούσαν τις εκτελεσθείσες μέχρι τότε εργασίες, αναμένοντας περαιτέρω οδηγίες για την ολοκλήρωση τους. Εν τέλει, η εφεσίβλητη τους πληροφόρησε για την ολοκλήρωση των εργασιών έναντι των οποίων, μέσω δικηγόρου, οι εφεσείοντες πλήρωσαν έναντι το ποσό των €10.000 στις 24.6.2008, παραμένοντος ως υπόλοιπο το αξιωθέν διά της αγωγής ποσό. Το Δικαστήριο κατά το έργο της αξιολόγησης και αφού κατέγραψε τις σχετικές αρχές ως προς τον τρόπο με τον οποίο αξιολογούνται οι μάρτυρες, διαπίστωσε ότι η μαρτυρία του Μ.Ε.1 ήταν πολύ πιο κοντά στα πραγματικά γεγονότα από αυτή του εφεσείοντα 1, την οποία χαρακτήρισε ως μια προσπάθεια για απαλλαγή από οποιαδήποτε άλλη καταβολή οφειλομένων ποσών για τις εργασίες που εκτέλεσε η εφεσίβλητη εταιρεία προς ολοκλήρωση της οικίας. Η μαρτυρία του Μ.Ε.1 έγινε συνεπώς αποδεκτή στο σύνολο της, όπως επίσης αποδεκτή ως θετική έγινε και η μαρτυρία του Κ. Μάρκου, Μ.Ε.2, εργολάβου που είχε καταθέσει ότι οι εφεσείοντες ως ιδιοκτήτες της οικίας του έδωσαν οδηγίες για την κατασκευή πισίνας και ότι την πληρωμή θα πραγματοποιούσε ο εφεσείων
5. Θετική εντύπωση επίσης άφησε στο Δικαστήριο και η Μ.Ε.3, η οποία όχι μόνο ήταν επεξηγηματική σε όλες τις ερωτήσεις που της τέθηκαν, αλλά και απαντούσε άμεσα και με σταθερότητα. Ως εκ τούτου το Δικαστήριο εξέδωσε απόφαση υπέρ της εφεσίβλητης εταιρείας και εναντίον των εφεσειόντων αλληλεγγύως και κεχωρισμένως για το ποσό των €20.334,70 με νόμιμο τόκο μέχρι εξοφλήσεως πλέον έξοδα. Η έφεση προσπαθεί να ανατρέψει την απόφαση με κύρια εισήγηση ότι αδικαιολόγητα το Δικαστήριο αποδέχθηκε ότι υπήρξε άμεση συμφωνία μεταξύ των διαδίκων, ενώ η βασική συμφωνία για την αγορά της οικίας ήταν μεταξύ των εφεσειόντων και της εταιρείας ανάπτυξης Duro. Η εφεσίβλητη εταιρεία ήταν απλώς υπεργολάβος της εταιρείας ανάπτυξης, τόσο για την οικία των εφεσειόντων, όσο και για τις υπόλοιπες κατοικίες στο έργο. Ουδέποτε υπογράφηκε οποιαδήποτε άλλη συμφωνία και δεν υπήρξε καμία μαρτυρία που να αφορούσε σε προσφορά ή αποδοχή επί μέρους εργασιών. Όλες οι πληρωμές γίνονταν μέσω του δικηγόρου των εφεσειόντων στη βάση του αρχικού πωλητηρίου εγγράφου. Το φερόμενο ως τελικό τιμολόγιο δεν απευθυνόταν στους εφεσείοντες, αναφέροντας απλά το όνομα του έργου και της εταιρείας ανάπτυξης που ήταν ο κύριος εργολάβος. Το συγκεκριμένο τιμολόγιο αμφισβητήθηκε από τους εφεσείοντες ως προς τη νομική και πραγματική ισχύ του, ιδιαίτερα με δεδομένο ότι η μαρτυρία της εφεσίβλητης εταιρείας έδειξε χρονική αναντιστοιχία εφόσον το τιμολόγιο εξεδόθη στις 9.8.2008, ενώ οι κατ΄ ισχυρισμόν εργασίες ολοκληρώθηκαν τον Ιούνιο του 2008 με την πρώτη απόδειξη πληρωμής έναντι του τιμολογίου να είχε εκδοθεί στις 26.4.
6. Το Δικαστήριο κακώς απεδέχθη τη σχετική μαρτυρία, ενώ το τιμολόγιο που παρουσιάστηκε είχε, κατά την εφεσίβλητη, εκδοθεί από ηλεκτρονικό υπολογιστή που δεν μπορούσε να εκτυπώσει προγενέστερη ημερομηνία από αυτή του Αυγούστου του 2008, χωρίς όμως να προσκομιστεί το γνήσιο πρώτο τιμολόγιο με την κλήση του λογιστή της εφεσίβλητης εταιρείας ως μάρτυρα, ο οποίος θα μπορούσε να εξηγήσει τα όλα δεδομένα. Παράλληλα, κακώς το Δικαστήριο έκρινε τη μαρτυρία του εφεσείοντα 1 ως αναληθή ή ως προσπάθεια απαλλαγής από τις ευθύνες του. Τέλος, αμφισβητείται ότι ήταν ορθή η επιδίκαση των εξόδων της αγωγής σε βάρος των εφεσειόντων εφόσον η αγωγή θα έπρεπε να είχε απορριφθεί με έξοδα εναντίον της εφεσίβλητης εταιρείας. Εντελώς αντίθετη είναι η θέση της εφεσίβλητης, η οποία θεωρεί την πρωτόδικη απόφαση απολύτως ορθή και ότι η αξιολόγηση της μαρτυρίας δεν θα μπορούσε να ήταν διαφορετική υπό το φως των εξηγήσεων που έδωσαν οι μάρτυρες της, οι οποίοι εξήγησαν τα δεδομένα που οδήγησαν σε απευθείας συμφωνία μεταξύ των συγκεκριμένων διαδίκων, εφόσον η Duro αποδεδειγμένα λόγω οικονομικών προβλημάτων δεν μπορούσε να ολοκληρώσει τις εργασίες ανοικοδόμησης. Ιδιαίτερα το Τεκμήριο 7, φανέρωνε την ύπαρξη συμφωνίας μεταξύ των εφεσειόντων και της εφεσίβλητης, η οποία με παράκληση των εφεσειόντων και τη μεσολάβηση της Μ.Ε.3 ανέλαβε την ολοκλήρωση των εργασιών έναντι σταδιακής πληρωμής των τιμολογίων που φανέρωνε την πλήρη γνώση των εφεσειόντων ως προς την οντότητα με την οποία συναλλάσσονταν από ένα χρονικό σημείο και μετά. Η φαινομενική αναντιστοιχία των ημερομηνιών στο τιμολόγιο, με τις εργασίες, οφειλόταν στην εκ νέου εκτύπωση του από ηλεκτρονικό υπολογιστή με αυτόματη αλλαγή της ημερομηνίας εκτύπωσης, γεγονός που δεν αμφισβητήθηκε. Δεν είναι δυνατόν εκ των υστέρων οι εφεσείοντες να αμφισβητούν την ύπαρξη ή την αυθεντικότητα του τιμολογίου από τη στιγμή που οι ίδιοι προέβησαν σε μερική αποπληρωμή του. Γενικά, η μαρτυρία που η εφεσίβλητη εταιρεία ως ενάγουσα έδωσε ενώπιον του πρωτοδίκου Δικαστήριο ήταν συγκροτημένη και επαρκέστατη για να αποσείσει το βάρος απόδειξης που είχε. Εξετάζοντας την όλη υπόθεση υπό το φως των συγκεκριμένων λόγων έφεσης, όπως αυτοί αναπτύχθηκαν και στο περίγραμμα αγόρευσης των εφεσειόντων, σε συνδυασμό με τα Τεκμήρια που κατατέθηκαν και υπό το φως της αντίθετης άποψης όπως καταγράφηκε στο περίγραμμα αγόρευσης της εφεσίβλητης εταιρείας, κρίνεται ότι η έφεση δεν μπορεί να επιτύχει. Πράγματι, αναγιγνώσκοντας τα πρακτικά της πρωτόδικης διαδικασίας διαπιστώνεται ότι είχε δοθεί μια σαφής και λογική αναδίπλωση των γεγονότων από τους μάρτυρες της εφεσίβλητης και ιδιαίτερα από τους Μ.Ε.1 και Μ.Ε.
7. Διαπιστώθηκε μέσα από τη μαρτυρία ότι σε κάποιο χρονικό σημείο και μετά, η εργοληπτική εταιρεία που ήταν και η πωλήτρια της οικίας αντιμετώπισε σοβαρά οικονομικά προβλήματα με αποτέλεσμα την εύλογη ανησυχία από πλευράς των αγοραστών-εφεσειόντων, οι οποίοι αναζήτησαν λύση στο πρόβλημα τους. Η μαρτυρία της Μ.Ε.3 ήταν σαφής ότι αρχικά η εφεσίβλητη εταιρεία είχε αναλάβει ορισμένες υπεργολαβίες από την Duro, αλλά η συνεργασία τους τερματίστηκε όταν σταμάτησαν οι πληρωμές προς αυτή για τις εργασίες που παρείχε. Ο εφεσείων 1 ήταν ένας από τους πελάτες της εργοληπτικής εταιρείας που για να βρει λύση, την πλησίασε ως διοικητική διευθυντή της εργοληπτικής εταιρείας για να μεσολαβήσει με την εφεσίβλητη εταιρεία ώστε η τελευταία να αναλάβει την ολοκλήρωση της οικίας. Από τον Μάρτιο του 2008, στη γνώση ουσιαστικά και της εργοληπτικής εταιρείας, οι εργασίες συνέχισαν μεταξύ των διαδίκων στην αγωγή. Οι διευθετήσεις γίνονταν πλέον απευθείας μεταξύ εφεσείοντα 1 και εφεσίβλητης και οι πληρωμές γίνονταν προς αυτήν ανάλογα με την πρόοδο των εργασιών μέσω του δικηγόρου των εφεσειόντων. Στην ίδια κατεύθυνση ήταν και η μαρτυρία του Μ.Ε. 1, ότι οι εφεσείοντες ζήτησαν από την εφεσίβλητη εταιρεία να αναλάβει εργολαβικές εργασίες για την ολοκλήρωση της οικίας. Αυτό συμφωνήθηκε και προς απόδειξη της συμφωνίας εκδίδονταν διάφορες επιταγές από το δικηγόρο των εφεσειόντων ανάλογα με την πρόοδο των εργασιών. Η τελευταία πληρωμή είχε γίνει με το ποσό των €10.000 έναντι του τιμολογίου αρ. 1044 και εκδόθηκε σχετική απόδειξη υπ΄ αρ. 1053 ημερ. 24.6.2008, με αναφερόμενο υπόλοιπο το αξιωθέν με την αγωγή ποσό. Ο δικηγόρος της εφεσίβλητης απέστειλε στους εφεσείοντες συστημένη επιστολή ημερ. 8.12.2008, πριν την έγερση της αγωγής που έγινε στις 3.12.
8. Η μαρτυρία αυτή ήταν σαφής και υποστηριζόταν και από τα Τεκμήρια. Υποστηρίχθηκε επίσης και από την ανάληψη εργασιών κατασκευής πισίνας από τον Μ.Ε.2, ο οποίος επιβεβαίωσε τη σχετική ανάληψη εργασιών όπως του ανατέθηκε από την εφεσίβλητη μέσω του Μ.Ε.1, από την οποία και πληρώθηκε. Μάλιστα ο Μ.Ε.2 είχε λάβει και οδηγίες από τους εφεσείοντες ως προς το μέγεθος της, τους οποίους και συνάντησε στην παρουσία του Μ.Ε.
9. Ως προς το τιμολόγιο, η μαρτυρία της εφεσίβλητης υπήρξε λογική. Το τιμολόγιο είχε εκδοθεί από προηγουμένως, αλλά επανεκτυπώθηκε. Ένα τιμολόγιο, σύμφωνα με τη νομολογία, περιέχει σημείωση ή ένδειξη μιας συμφωνίας, όταν η αγωγή βασίζεται σε εκτέλεση εργασίας, (Θεοδώρου ν. Χριστάκη Χ. Αντωνίου Ξυλουργικές Εργασίες Λτδ