TRIUMPH ESTATES LTD v. Α. ΣΑΒΒΑ, ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΦΕΣΗ ΑΡ. 259/2014, 16/5/2022

(1992)1 A.A.Δ. 400). Ο ίδιος ο Εναγόμενος δεν αρνήθηκε την υποχρέωσή του για καταβολή του ποσού των €5.125,80- πλέον τόκο 9%, όπως προβλέπεται στον όρο 3 (β) του Τεκμηρίου 7, από το 1998 μέχρι 2007 και νόμιμο τόκο από 2008 μέχρι εξοφλήσεως. Αντίθετα δήλωνε πάντα πρόθυμος να καταβάλλει το συγκεκριμένο ποσό και προέβει σε δυο συμβιβαστικές προτάσεις προς τους Εναγόμενους με σκοπό τον συμβιβασμό. Κρίνεται ότι μπορεί να επιδικασθεί ένα ποσό ως οφειλόμενο αφού τα γεγονότα και οι αξιώσεις συναρτήθηκαν με την εφαρμογή της σύμβασης και όσα αυτή εξυπακούει. Εκείνο που δεν δικαιούται, η Ενάγουσα Εταιρεία, είναι τα ποσά που αφορούν τέλη, κτηματικούς φόρους, αποχετευτικά και φόρο εισοδήματος γιατί αυτά δεν αποδείχθηκαν, ούτε καν εξειδικεύτηκαν. Συνεπακόλουθα εκδίδεται απόφαση υπέρ της Ενάγουσας Εταιρείας και εναντίον του Εναγόμενου για το ποσό των €5.125,80- πλέον τόκο 9%, από το 1998 μέχρι 2007 και νόμιμο τόκο από 2008 μέχρι εξοφλήσεως.» Ως προς τα έξοδα, δε, κατέληξε ως ακολούθως: «Τα έξοδα επιδικάζονται υπέρ του Εναγομένου αφού ουσιαστικά έχει κερδίσει την δίκη λόγω του ότι πάντοτε δήλωνε πρόθυμος να καταβάλλει το συγκεκριμένο ποσό αλλά και γιατί η αγωγή της Ενάγουσας Εταιρείας, όπως είχε προωθηθεί, έχει απορριφθεί.» Στη συνέχεια, θα κατατάξουμε τους λόγους έφεσης σε ενότητες που αφορούν τα κομβικά σημεία της διαφοράς και των παραπόνων της Εφεσείουσας ως εξής: (α) Η αξιοπιστία-καθήκον αξιολόγησης - μαρτυρία για το υπόλοιπο, (β) ερμηνεία του πωλητηρίου εγγράφου και (γ) οι θεραπείες. Ξεκινούμε με το θέμα της αξιοπιστίας το οποίο ενδεχομένως θα καθορίσει και τα λοιπά ζητήματα. Όπως γλαφυρά το έχει θέσει η ευπαίδευτη πρωτόδικος Δικαστής, οι παραδοχές του Διευθυντή της Εφεσείουσας (Μ.Ε.1) καθώς και το γεγονός ότι δεν μπόρεσε να καθορίσει, από τις αποδείξεις που κατέθεσε, με ποιο τρόπο είχε προκύψει το οφειλόμενο υπόλοιπο, είναι καθοριστικές για την υπόθεση. Ακόμη, σημειώνεται πως καμία μαρτυρία δεν κατατέθηκε σε σχέση με τα αποχετευτικά τέλη, τους φόρους, τα κοινόχρηστα και τα άλλα που αναλογούσαν στο διαμέρισμα που αγόρασε ο Εφεσίβλητος. Σε σχέση με τη μαρτυρία του Λογιστή, Μ.Ε.2, για την οποία εδόθη ιδιαίτερη βαρύτητα στο περίγραμμα και αγόρευση του κ. Χατζηχάννα, το πρωτόδικο Δικαστήριο ανάφερε τα ακόλουθα: «Ούτε ο κ. Κ. Βρίκκης, Μ.Ε.2, λογιστής στο επάγγελμα δεν βοήθησε στο να εξηγηθεί το κατ' ισχυρισμό οφειλόμενο υπόλοιπο του Εναγόμενου. Τα έγγραφα τα οποία κατέθεσε ήταν έγγραφα τα οποία είχε στην κατοχή του και αφορούσαν, όπως προκύπτει από το περιεχόμενό τους, ολόκληρο το συγκρότημα. Αναφορικά με τους τόκους ισχυρίστηκε ότι ήταν σύμφωνα με το συμβόλαιο όμως όταν του ζητήθηκε να τους υπολογίσει ενώπιον του Δικαστηρίου είχε παραδεχθεί ότι οι υπολογισμοί του ήταν λανθασμένοι και ότι ο τόκος υπολογιζόταν πάνω στο αρχικό υπόλοιπο κάθε φορά χωρίς να αφαιρείται το καταβληθέν ποσό. Δεν μπορεί να γίνει αποδεχτή η μαρτυρία του ως αξιόπιστη σε σχέση με το οφειλόμενο ποσό πρώτον γιατί και ο ίδιος, ενώπιον του Δικαστηρίου, είχε εντοπίσει λάθη στην κατάσταση λογαριασμού δεύτερον, από τα τεκμήρια που κατέθεσε δεν μπορούσε να απομονώσει ή τουλάχιστον να εξηγήσει ποια αφορούν τον Εναγόμενο και τρίτον το Τεκμήριο 7 είχε ετοιμαστεί από υπάλληλό του και όχι από τον ίδιο. Θα ήταν ακροσφαλές να βασιστεί στην μαρτυρία του, το Δικαστήριο, για να καταλήξει σε οποιαδήποτε συμπεράσματα.» Είναι φανερό ότι η απόρριψη τής αποτελεσματικότητας του Μ.Ε.2 δεν εστιάζεται μόνο στη βασιμότητα των εγγράφων για τους φόρους ακίνητης ιδιοκτησίας, τα τέλη, ή άλλα έξοδα. Διαπιστώνεται από το Δικαστήριο μια γενικότερη αδυναμία του μάρτυρα. Δεν είναι ούτε το γεγονός ότι δεν συνέταξε τις σχετικές καταστάσεις ο ίδιος. Είναι η ευρύτερη - ας μας επιτραπεί ο όρος - ανικανότητά του να εξηγήσει και να διορθώσει τα παραδεκτά από τον ίδιο λάθη στους υπολογισμούς που έγιναν στην κατάσταση λογαριασμού. Δεν μπόρεσε, όπως επισήμανε το πρωτόδικο Δικαστήριο, να εξηγήσει ποιο από τα ποσά αφορούσαν τον Εφεσίβλητο και το διαμέρισμά του. Συνεπώς, ορθά δεν αποδόθηκε αξία στη μαρτυρία του. Εντός των θεμιτών ορίων υπήρξε και το έργο αξιολόγησης του Μ.Ε.1 Διευθυντή της Εφεσείουσας. Εύστοχα χαρακτηρίστηκε πρωτοδίκως η μαρτυρία του «γενική». Άλλωστε στους βασικούς της πυλώνες, η μαρτυρία του συνέκλινε με αυτή του Εφεσίβλητου, κυρίως στο ότι η Εφεσείουσα δεν ήταν έτοιμη να του μεταβιβάσει πριν το 2008 για λόγους που δεν αφορούσαν τον ίδιο. Επίσης, δεν αντεξετάστηκε αναφορικά με τη θέση ότι ποτέ, πριν το 2007, δεν του είχε σταλεί επιστολή για οποιονδήποτε οφειλόμενο ποσό, είτε αυτό αφορούσε φόρο ακίνητης ιδιοκτησίας είτε αποχετευτικά είτε άλλα έξοδα και ποτέ δε του στάληκε οποιοσδήποτε λογαριασμός όλα αυτά τα χρόνια. Για τον Μ.Ε.3 γίνεται αναφορά μόνον στην αιτιολογία των λόγων επί της αξιοπιστίας, όμως στο περιεχόμενο των λόγων δεν πλήττεται το σχετικό έργο του Δικαστηρίου. Ως εκ τούτου, δεν θα εξεταστεί αυτή η πτυχή. Για τον δε Εφεσίβλητο, δεν προβάλλεται κανένας βάσιμος λόγος ανατροπής της θετικής κατάταξης του ως μάρτυρα. Η δοθείσα από το Δικαστήριο αιτιολογία αποδοχής τής μαρτυρίας της, είναι και επαρκής και πλήρης. Είναι φανερό ότι οι λόγοι επί της αξιοπιστίας πρέπει να αποτύχουν. Εν όψει αυτού, καθίσταται αχρείαστη και θεωρητική η εξέταση των υπόλοιπων λόγων έφεσης ως (γ) ανωτέρω για τις αξιούμενες και τελικά αποδιδόμενες θεραπείες, αφού δεν υφίσταται μαρτυρία να τις στηρίξει. Όπως και για την ερμηνεία της συμφωνίας και των λοιπών εγγράφων ως (β) ανωτέρω. Παραμένει ως ακλόνητο γεγονός ότι η Εφεσείουσα δεν απέδειξε την υπόθεση της. Ωστόσο, το Δικαστήριο στη βάση της παραδοχής εκ μέρους του Εφεσίβλητου ότι οφείλετο ένα υπόλοιπο (χωρίς τους αξιούμενους τόκους ή τα τέλη που δεν αποδείχθησαν) εκ ποσού €5.125,80 θεώρησε ορθό να εκδώσει απόφαση επ' αυτού του ποσού πλέον τόκους σύμφωνα με το αγοραπωλητήριο. Δεν μπορούμε να αντιληφθούμε γιατί η πλευρά της Εφεσείουσας παραπονείται και γι' αυτό. Το Δικαστήριο απέδωσε ένα μέρος της αξίωσης (το οποίο ήταν παραδεκτό), ως είχε εξουσία να πράξει. Σε σχέση όμως με τα έξοδα, θεωρούμε ότι εν μέρει έχει δίκαιο η πλευρά της Εφεσείουσας. Ότι δηλαδή έσφαλε το πρωτόδικο Δικαστήριο με το να επιδικάσει έξοδα υπέρ του Εφεσίβλητου. Ένα μέρος του οφειλόμενου αποδόθηκε, ως θεραπεία έστω και με την παραδοχή του Εφεσίβλητου. Είναι δεδομένο ότι δεν υπήρξε πληρωμή επί Δικαστηρίω (Δ.22 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας), ούτε ο Εφεσίβλητος αποδέκτηκε έκδοση απόφασης για μέρος της αξίωσης (Δ.24, θ.6 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας). Συνεπώς, θεωρούμε ότι εν όψει των ειδικών περιστάσεων, δεν θα έπρεπε να επιδικασθούν έξοδα υπέρ του Εφεσίβλητου. Ορθή άσκηση της διακριτικής εξουσίας του Δικαστηρίου, θα ήταν η διαταγή όπως κάθε διάδικος θα ήταν υπόλογος για τα δικά του έξοδα, πρακτική που θα ακολουθήσουμε και για τα έξοδα της Έφεσης. Συνεπώς, η έφεση επιτυγχάνει μόνο στον 11ο λόγο (ως προς τα έξοδα), και αντικαθίσταται η σχετική πρωτόδικη διαταγή με το ότι «ο κάθε διάδικος θα είναι υπόλογος για τα δικά του έξοδα». Η έφεση επιτρέπεται μόνο περιορισμένα ως άνω. Η κάθε πλευρά θα είναι υπόλογη για τα δικά της έξοδα και στο Εφετείο. Α.Ρ. ΛΙΑΤΣΟΣ, Δ. Τ. ΨΑΡΑ-ΜΙΛΤΙΑΔΟΥ, Δ. Δ. ΣΩΚΡΑΤΟΥΣ, Δ. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο