ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΙΤΗΣΗ ΤΟΥ NIKOLAI IVANOVICH KAZAKOV, ΕΚ ΜΟΝΑΚΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΕΝΤΑΛΜΑΤΟΣ CERTIORARI v. ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΔΙΑΤΑΓΜΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑΣ 2.11.2021 ΠΟΥ ΕΚΔΟΘΗΚΕ ΑΠΟ ΤΟ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΑΙΤΗΣΗΣ ΑΡ.815/2021 ΓΙΑ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΕΝΗ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΗ ΕΓΓΡΑΦΩΝ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ AD COLLIGENDA BONA ΣΤΟΝ κ. Α. Γ., Πολιτική Έφεση Αρ. 72/2022, 17/7/2023 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:AD:2023:A252 ΑΝΩΤΑΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ (Πολιτική Έφεση Αρ. 72/2022) 17 Ιουλίου 2023 [ΜΑΛΑΧΤΟΣ, ΣΩΚΡΑΤΟΥΣ, ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΟΥ-ΑΝΔΡΕΟΥ, ΣΑΝΤΗΣ, ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗ, Δ/στές] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 155.4 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΤΑ ΑΡΘΡΑ 3 ΚΑΙ 9 ΤΟΥ ΠΕΡΙ ΑΠΟΝΟΜΗΣ ΤΗΣ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ (ΠΟΙΚΙΛΑΙ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ) ΝΟΜΟΥ ΤΟΥ 1964 ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΑΝΩΤΑΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ (ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ ΕΚΔΟΣΗΣ ΕΝΤΑΛΜΑΤΩΝ ΠΡΟΝΟΜΙΑΚΗΣ ΦΥΣΕΩΣ) ΔΙΑΔΙΚΑΣΤΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ 2018 ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΙΤΗΣΗ ΤΟΥ NIKOLAI IVANOVICH KAZAKOV, ΕΚ ΜΟΝΑΚΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΕΝΤΑΛΜΑΤΟΣ CERTIORARI ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΔΙΑΤΑΓΜΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑΣ 2.11.2021 ΠΟΥ ΕΚΔΟΘΗΚΕ ΑΠΟ ΤΟ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΑΙΤΗΣΗΣ ΑΡ.815/2021 ΓΙΑ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΕΝΗ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΗ ΕΓΓΡΑΦΩΝ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ AD COLLIGENDA BONA ΣΤΟΝ κ. Α. Γ. ____________________ Γ.Ζ. Γεωργίου και Ρ. Λοϊζίδης για Γιώργος Ζ. Γεωργίου & Συνεργάτες ΔΕΠΕ, για τις Εφεσείουσες. Α. Αιμιλιανίδης με Α. Παπαμιχαήλ (κα) και Σ. Παφίτη για Α. & Α. Κ. Αιμιλιανίδης, Κ. Κατσαρός & Συνεργάτες ΔΕΠΕ, για τον Εφεσίβλητο. Καμιά εμφάνιση για τα Ενδιαφερόμενα Μέρη. ____________________ Η απόφαση του Δικαστηρίου είναι ομόφωνη και θα δοθεί από τον Μαλαχτό, Δ. ____________________ Α Π Ο Φ Α Σ Η ΜΑΛΑΧΤΟΣ, Δ.: Οι Εφεσείουσες προσβάλλουν την απόφαση Δικαστή του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην πρωτοβάθμια του δικαιοδοσία, με την οποία, με προνομιακό ένταλμα Certiorari, ακύρωσε περιορισμένο παραχωρητήριο, ad colligenda bona, που το Ε. Δ. Λευκωσίας, το κατώτερο Δικαστήριο, είχε χορηγήσει τη 2.11.2021 στο δικηγόρο Α.Γ. από τη Λευκωσία. Το παραχωρητήριο ακυρώθηκε γιατί είχε εκδοθεί σε διαδικασία κατά την οποία, όπως διαπιστώθηκε, υπήρξε παραβίαση των κανόνων φυσικής δικαιοσύνης, αφού δεν ειδοποιήθηκε και δεν ακούστηκε ο Εφεσίβλητος. Η πρωτόδικη απόφαση προσβάλλεται με οκτώ λόγους έφεσης, που καλύπτουν σχεδόν όλα τα ζητήματα στα οποία ασκήθηκε κρίση από το πρωτόδικο Δικαστήριο, αλλά και άλλα. Καταλογίζεται στο πρωτόδικο Δικαστήριο ότι ενήργησε ως εφετείο και εσφαλμένα διαμόρφωσε κρίση στον τρόπο με τον οποίο το κατώτερο Δικαστήριο άσκησε τη διακριτική του ευχέρεια (λόγος έφεσης 1) και εσφαλμένα κατέληξε ότι οι περιστάσεις δεν δικαιολογούσαν τη χορήγηση του παραχωρητηρίου με μονομερή αίτηση (λόγος έφεσης 2). Οι επόμενοι τέσσερις λόγοι αφορούν στη δυνατότητα επίκλησης της προνομιακής εξουσίας του Ανωτάτου Δικαστηρίου. Ότι το πρωτόδικο Δικαστήριο εσφαλμένα θεώρησε ότι ο Εφεσίβλητος νομιμοποιείτο να αμφισβητήσει την έκδοση του παραχωρητηρίου με προνομιακό ένταλμα (λόγος έφεσης 3), εσφαλμένα κατέληξε ότι υπήρξε παραβίαση των κανόνων φυσικής δικαιοσύνης (λόγος έφεσης 4), εσφαλμένα απέρριψε τη θέση ότι ο Εφεσίβλητος είχε διαθέσιμα άλλα ένδικα μέσα (λόγος έφεσης 5) και εσφαλμένα και αναιτιολόγητα κατέληξε ότι υφίσταντο εξαιρετικές περιστάσεις που δικαιολογούσαν την έκδοση προνομιακού εντάλματος (λόγος έφεσης 6). Τέλος, καταλογίζεται στο πρωτόδικο Δικαστήριο ότι δεν έλαβε υπόψη ότι ο Εφεσίβλητος δεν είχε, κατά το στάδιο που αποτάθηκε για άδεια, προβεί σε ειλικρινή και δίκαια αποκάλυψη ουσιωδών γεγονότων (λόγος έφεσης 7) και επίσης ότι δεν έλαβε υπόψη ότι η χορήγηση του παραχωρητηρίου δεν μπορούσε να προκαλέσει και δεν προκάλεσε ζημιά σε οιονδήποτε (λόγος έφεσης 8). Τα γεγονότα της υπόθεσης περιγράφονται στην πρωτόδικη απόφαση.[1] Θα περιοριστούμε στα απολύτως αναγκαία για την έφεση. Ο αποβιώσας είχε πολύ μεγάλη περιουσία σε διάφορες χώρες και στην Κύπρο ωφέλιμο συμφέρον επί των μετοχών δύο εταιρειών στη μια από τις οποίες ανήκει ένα πολυτελές σκάφος. Προκύπτει ότι υπάρχουν αντιδικίες αναφορικά με την κληρονομιαία περιουσία. Ο αποβιώσας είχε σύζυγο με την οποία, κατά το θάνατο του, βρισκόταν σε διάσταση. Από τον γάμο του είχε αποκτήσει δύο θυγατέρες. Πρόκειται για τις τρείς Εφεσείουσες. Είχε και σύντροφο με την οποία φέρεται να είχε αποκτήσει ακόμα μια θυγατέρα. Αυτές είναι τα Ενδιαφερόμενα Μέρη. Σε αυτές προστίθεται και ο σύζυγος της αδελφής του αποβιώσαντα, ο Εφεσίβλητος, που διεκδικεί όλη την περιουσία στη βάση φερόμενης διαθήκης του αποβιώσαντα, εγγεγραμμένης στο First Instance Tribunal του Μονακό, που τον κατονομάζει ως κληρονόμο του και κληροδόχο του προαναφερόμενου σκάφους. Η θέση των Εφεσειουσών ότι ο Εφεσίβλητος δεν νομιμοποιείτο να αμφισβητήσει τη χορήγηση του παραχωρητηρίου με προνομιακό ένταλμα, που εγείρεται με το λόγο έφεσης 3, θα πρέπει να εξεταστεί εδώ σε πρώτο στάδιο, αφού η «νομιμοποίηση» του έχει ως υπόβαθρο το ενδιαφέρον του στη διαδικασία κατά την οποία χορηγήθηκε το παραχωρητήριο. Όπως οι Εφεσείουσες αποδέχονται, στο «δεύτερο σκέλος» της επίδικης διαθήκης, που αφορά το συγκεκριμένο σκάφος, ο Εφεσίβλητος κατονομάζεται προσωπικά και όχι το «ίδρυμα Kazakovs, Vera και Nikolay» όπως στο «πρώτο σκέλος» της διαθήκης. Και δεν ήταν προϋπόθεση να είχε κριθεί ότι η διαθήκη ήταν έγκυρη και να είχαν καθοριστεί τελεσίδικα τα κληρονομικά του δικαιώματα, για να είχε ενδιαφέρον στη διαδικασία στο κατώτερο Δικαστήριο και κατ' ακολουθία να μπορούσε να προσφύγει στην προνομιακή εξουσία του Ανωτάτου Δικαστηρίου, σε περίπτωση παραβίασης των δικαιωμάτων του. Με αυτές τις διαπιστώσεις υπόψη, θα επανέλθουμε στο λόγο έφεσης 3, αφού εξακριβώσουμε κατά πόσο ορθά αποφασίστηκε ότι οι κανόνες φυσικής δικαιοσύνης είχαν παραβιαστεί κατά τη διαδικασία στο κατώτερο Δικαστήριο. Το παραχωρητήριο χορηγήθηκε μετά από αίτηση των Εφεσειουσών. Η αίτηση ήταν μονομερής. Δεν είχε κοινοποιηθεί στον Εφεσίβλητο (ούτε στα Ενδιαφερόμενα Μέρη). Ούτε το αποτέλεσμα της, για το οποίο ο Εφεσίβλητος πληροφορήθηκε μέσω επιστολών που ο δικηγόρος Α.Γ. είχε απευθύνει προς τρίτα πρόσωπα. Η όλη διαδικασία ουσιαστικά ολοκληρώθηκε με την έκδοση του διατάγματος, που καθορίστηκε να ισχύει μέχρι την έκδοση γενικού παραχωρητηρίου, στο εξωτερικό. Παρατήρησε το πρωτόδικο Δικαστήριο ότι δεν είχε εισαχθεί πρόνοια ότι το παραχωρητήριο θα μπορούσε να παύσει να ισχύει σε περίπτωση που το κατώτερο Δικαστήριο θα εξέδιδε άλλη διαταγή, αφού θα είχε ακούσει τυχόν άλλα επηρεαζόμενα πρόσωπα και κατέγραψε και τη θέση των Εφεσειουσών ότι η έκδοση γενικού παραχωρητηρίου δυνατόν να πάρει ακόμα και δεκαετίες. Όπως εξήγησε το πρωτόδικο Δικαστήριο, παραχωρητήριο ad colligenda bona «εκδίδεται εφόσον συντρέχουν εξαιρετικές ή ιδιάζουσες περιστάσεις με απώτερο στόχο να προστατευθεί αμέσως κληρονομιαία περιουσία που κινδυνεύει λόγω καθυστέρησης. Γι΄ αυτό και κάποτε το εν λόγω παραχωρητήριο είναι γνωστό και ως "preservation grant". Σκοπός του είναι η συλλογή, διατήρηση ακόμη και διάθεση κληρονομιαίας περιουσίας, η οποία κινδυνεύει να εξανεμιστεί ή καταστραφεί χωρίς την έκδοση του». Ανέφερε ακόμα πως «Εάν τα πράγματα είναι τόσο επείγοντα και τόσο πιεστικά, ενδεχομένως να επιβάλλεται η έκδοση του κατόπιν υποβολής μονομερούς αίτησης». Είναι δεδομένο πως όταν οι Εφεσείουσες αποτάθηκαν στο κατώτερο Δικαστήριο γνώριζαν για την ύπαρξη της προαναφερθείσας διαθήκης (είχαν από 10.8.2021 λάβει αντίγραφο) και της διεκδίκησης του Εφεσίβλητου. Η θέση τους, ότι αμφισβητούν την εγκυρότητα της διαθήκης και δεν τον αναγνωρίζουν ως κληρονόμο του αποβιώσαντα και δικαιούχο του σκάφους, καθιστούσε περισσότερο επιβεβλημένη την κοινοποίηση της διαδικασίας σε αυτόν. Στην Ghafoor and others v. Cliff and others [2006] EWHC 825 (Ch), [2006] 2 All E.R. 1079, στην οποία παραπέμπει το πρωτόδικο Δικαστήριο, ως πρώτος λόγος γιατί η σχετική αίτηση θα έπρεπε να είχε επιδοθεί, αναφέρεται το γεγονός ότι επρόκειτο για διαμφισβητούμενο ζήτημα (highly contentious matter). Παρατηρώντας το πρωτόδικο Δικαστήριο ότι ενώ ο αποβιώσας πέθανε την 21.6.2021 και η αίτηση των Εφεσειουσών καταχωρίστηκε μόλις την 26.10.2021, μετά παρέλευση τεσσάρων και πλέον μηνών (το παραχωρητήριο χορηγήθηκε την 2.11.2021) διαπίστωσε ότι «Σ΄ αυτό το χρονικό διάστημα δεν είχε εξανεμιστεί κληρονομιαία περιουσία. ΄Εχοντας ενώπιον μου το σύνολο του μαρτυρικού υλικού, δεν διαπιστώνω ότι τα πράγματα εδώ ήταν τόσο επείγοντα και τόσο πιεστικά, 4 μήνες μετά το θάνατο του αποβιώσαντος για να χορηγηθεί, με μονομερή αίτηση, το συγκεκριμένο παραχωρητήριο. Ούτε έχει φανεί πως με την επίδοση/γνωστοποίηση της Αίτησης θα καταστρατηγούνταν οι σκοποί τους οποίους επεδίωκε να εξυπηρετήσει το αιτούμενο παραχωρητήριο . » και ακόμα πως «στη βάση του προσαχθέντος μαρτυρικού υλικού, δεν είχε διαφανεί ότι οι μετοχές στις εν λόγω εταιρείες θα εξανεμίζονταν χωρίς την ύπαρξη του παραχωρητηρίου ή, εν πάση περιπτώσει, ότι τα πράγματα ήταν τόσο επείγοντα που επιβαλλόταν η έκδοση του παραχωρητηρίου μονομερώς για να προστατευθούν αμέσως οι μετοχές». Παρατήρησε ακόμα στη βάση του περιεχομένου του παραχωρητηρίου πως δεν θα μπορούσε να εξυπηρετηθεί ο σκοπός της προστασίας του σκάφους, αφού δεν περιλαμβανόταν πρόνοια για την ανάληψη των εξουσιών και αρμοδιοτήτων που είχαν οι διευθυντές της ιδιοκτήτριας εταιρείας σε σχέση με αυτό. Δεν διαφωνούμε ούτε κατ' ελάχιστο με τις πιο πάνω επισημάνσεις του πρωτόδικου Δικαστηρίου. Όπως πολύ ορθά διαπίστωσε το πρωτόδικο Δικαστήριο καμιά περίσταση της υπόθεσης δεν μπορούσε να δικαιολογήσει τη χορήγηση του παραχωρητηρίου μονομερώς, όπως είχε συμβεί. Και δεν επρόκειτο για επέμβαση στον τρόπο με τον οποίο το κατώτερο Δικαστήριο άσκησε τη διακριτική του ευχέρεια, όπως εισηγούνται οι Εφεσείουσες, αλλά για διαπίστωση ότι δεν υφίσταντο οιεσδήποτε περιστάσεις που θα επέτρεπαν την άσκηση εκ μέρους του διακριτικής ευχέρειας ώστε να χορηγήσει το παραχωρητήριο στο πλαίσιο μονομερούς αίτησης. Επομένως, οι λόγοι έφεσης 1 και 2 απορρίπτονται. Χορηγήθηκε λοιπόν το παραχωρητήριο χωρίς να δοθεί η δυνατότητα στον Εφεσίβλητο να συμμετάσχει στη διαδικασία και να ακουστεί και χωρίς πρόνοια ως προς τη δυνατότητα του, έστω στη συνέχεια, να εναντιωθεί στη διατήρηση του σε ισχύ. Παραβιάστηκαν έτσι οι κανόνες φυσικής δικαιοσύνης, όπως ορθά αποφάνθηκε το πρωτόδικο Δικαστήριο. Ο σχετικός λόγος έφεσης 4 απορρίπτεται. Κατ' ακολουθία ο Εφεσίβλητος μπορούσε να προσφύγει στην προνομιακή εξουσία του Ανωτάτου Δικαστηρίου. Συνεπώς, ο λόγος έφεσης 3 επίσης απορρίπτεται. Εφόσον το παραχωρητήριο δεν έπρεπε να είχε χορηγηθεί, ό,τι απέμενε ήταν κατά πόσο η προσφυγή στη προνομιακή εξουσία του Ανωτάτου Δικαστηρίου για την ακύρωση του ήταν και πρόσφορη. Το πρωτόδικο Δικαστήριο έκρινε ότι η περίπτωση περιβαλλόταν από εξαιρετικές περιστάσεις και ότι δεν ετίθετο θέμα εναλλακτικού ένδικου μέσου και, ειδικότερα, εφαρμογής της Δ.48, θ.8
Επεξήγηση AI βάσει του επίσημου κειμένου του νόμου. Ενδεικτική, δεν υποκαθιστά νομική συμβουλή.