ΠΑΥΛΟΥ ΖΑΧΑΡΙΑ ν. ΑΣΤΥΝΟΜΙΑΣ, Ποινική Έφεση αρ. 151/2015, 2/5/2017

(1), 6

(2)και 20 του Μέρους ΙΙ του Πρώτου και του Τρίτου Πίνακα του περί Ναρκωτικών Φαρμάκων και Ψυχοτρόπων Ουσιών Νόμου 29/77 και (β) για κατοχή της προαναφερόμενης ποσότητας ναρκωτικών, με σκοπό την προμήθεια. Με την υπό εξέταση έφεση εναντίον της καταδίκης του προσβάλλει την ορθότητα της πρωτόδικης απόφασης με έξι λόγους έφεσης:

1. Τα δύο αδικήματα δεν αποδείχθηκαν πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας.
2. Το σύνολο του μαρτυρικού υλικού δεν οδηγούσε μόνο προς το συμπέρασμα της ενοχής του κατηγορούμενου-εφεσείοντα.
3. Εσφαλμένα το πρωτόδικο δικαστήριο έκρινε ως αξιόπιστους τους μάρτυρες κατηγορίας.
4. Εσφαλμένα το πρωτόδικο δικαστήριο δεν έλαβε υπόψιν του και δεν αξιολόγησε πραγματική μαρτυρία, η οποία έτεινε να αποδείξει την αθωότητα του κατηγορούμενου-εφεσείοντα.
5. Εσφαλμένα το πρωτόδικο δικαστήριο αξιολόγησε την ενώπιον του μαρτυρία. Αυτός ο λόγος συνδέεται με τον δεύτερο και τον τέταρτο λόγο έφεσης.
6. Εσφαλμένα το πρωτόδικο δικαστήριο έκρινε τον κατηγορούμενο-εφεσείοντα ως αναξιόπιστο μάρτυρα. Μάρτυρας Κατηγορίας 1 ήταν ο Αστυφύλακας 2702, Λεωνίδας Λεωνίδου, ο οποίος κατέθεσε ως τεκμήριο 1 την κατάθεση του και ομάδα τεκμηρίων, ως τεκμήριο
7. Ο μάρτυρας αυτός δεν αντεξετάστηκε, η μαρτυρία του δεν αμφισβητήθηκε και το πρωτόδικο δικαστήριο δεν αναφέρεται σ΄ αυτή, αλλά η μή αναφορά του πρωτόδικου δικαστηρίου στον Μ.Κ.1 δεν εφεσιβάλλεται. Στα πλαίσια της μαρτυρίας του Μ.Κ.1 έγινε παραδεκτό ότι στην Βιομηχανική Περιοχή Αραδίππου, σε ανοικτό χώρο, βρέθηκε ξηρή φυτική ύλη κάνναβης και ότι τα τεκμήρια που παρουσίασε ο Μ.Κ.1 ως τεκμήριο 2, είναι τα περιτυλίγματα στα οποία βρισκόταν μέσα η προαναφερόμενη ποσότητα κάνναβης. Μάρτυρας Κατηγορίας 2 ήταν ο Αστυφύλακας 1829, Ανδρέας Μιλτιάδου της ΥΚΑΝ Λάρνακας, ο οποίος δεν μετείχε στην αστυνομική επιχείρηση εναντίον του εφεσείοντα αλλά μετέβη στη σκηνή της ανακοπής του οχήματος του κατηγορούμενου-εφεσείοντα στον αυτοκινητόδρομο της Βιομηχανικής Περιοχής Αραδίππου στις 28.12.14, γύρω στις 5.30 μ.μ.. Μάρτυρας Κατηγορίας 3 ήταν ο Αστυφύλακας 2499 της ΥΚΑΝ Λευκωσίας, Ερωτόκριτος Παναγιώτου, και Μ.Κ.4 ήταν ο Αστυφύλακας 2987, Χριστόδουλος Λιζίδης. Μάρτυρας Υπεράσπισης 1 ήταν ο κ. Μάριος Θεοφίλου, ο οποίος εργάζεται στο Τμήμα Μετεωρολογίας και παρουσίασε Πίνακα Ωρών Ανατολής και Δύσης του ήλιου, ως τεκμήριο
8. Το πρωτόδικο δικαστήριο, στην απόφασή του, αναφέρει ότι δέχεται τη μαρτυρία των Μ.Κ.2, Μ.Κ.3 και Μ.Κ.4 ως πειστική, απορρίπτει τη μαρτυρία του κατηγορούμενου-εφεσείοντα και φαίνεται να δέχεται τη μαρτυρία του Μ.Υ.1, Μετεωρολογικού Λειτουργού, χωρίς να το λέει ρητά. Ως προς τον Μ.Κ.1, όπως παρατηρήσαμε, δεν γίνονται οποιαδήποτε ουσιαστικά σχόλια. Στην πρωτόδικη απόφαση δεν υπάρχουν σαφή ευρήματα ως προς τα ουσιώδη γεγονότα. Φαίνεται όμως ότι το πρωτόδικο δικαστήριο δέχθηκε ότι ο εφεσείων-κατηγορούμενος στις 28.12.2014, γύρω στις 17.25, και ενώ βρισκόταν υπό καταδίωξη από Αστυνομικούς, στην προαναφερόμενη περιοχή της Αραδίππου, προφανώς με σκοπό να διαφύγει την σύλληψη και την ποινική ευθύνη, έριξε από το παράθυρο του συνοδηγού ένα σακούλι στο οποίο περιείχετο άλλο σακούλι μέσα στο οποίο ήταν τοποθετημένη η προαναφερόμενη ποσότητα ξηρής φυτικής ύλης, κάνναβης. Ο εφεσείων-κατηγορούμενος έκαμε επαναστροφή μέσα σε αδιέξοδο δρόμο και ανακόπηκε από την Αστυνομία - ΥΚΑΝ, η οποία παίρνοντας τον 300 περίπου μέτρα πιο πίσω, του υπέδειξε το προαναφερόμενο σακούλι το οποίο βρισκόταν σε μικρή απόσταση, περίπου 3 μέτρων, από το δρόμο και μέσα στη βλάστηση. Το σακούλι βρισκόταν σε όρθια θέση και δεν ήταν σκισμένο και όταν υπεδείχθη στον εφεσείοντα, αυτός απάντησε ότι δεν είχε οποιαδήποτε σχέση με αυτό. Το πρωτόδικο δικαστήριο βασίστηκε σχεδόν απόλυτα στη μαρτυρία του Μ.Κ.4 (τον οποίο το πρωτόδικο δικαστήριο, στη σελ. 4 της απόφασής του, αναφέρει ως Λοχία 2626), ο οποίος ανέφερε ότι είδε τον κατηγορούμενο-εφεσείοντα, στα 50 μέτρα, να ρίχνει κάτι από το παράθυρο του αυτοκινήτου που οδηγούσε. Ο ίδιος μάρτυρας είδε τον κατηγορούμενο-εφεσείοντα να οδηγεί το αυτοκίνητο, KPU 552 (το οποίο εσφαλμένα αναφέρεται στη σελ. 5 της απόφασης ως KPU 295) στην αριστερή λωρίδα του σχετικού δρόμου και το σακούλι να βγαίνει από το παράθυρο του συνοδηγού, όπως είπε. Ανέφερε, επίσης, ότι υπήρχε ορατότητα τη συγκεκριμένη στιγμή διότι δεν είχε νυχτώσει τελείως εκείνη την ώρα, ήταν πάνω στην αλλαγή (ημέρας και νύχτας) και έβλεπε ευθεία στα 50 μέτρα με αναμμένα τα φώτα πορείας του οχήματος του. Θα πρέπει να σημειωθεί, συναφώς, ότι ο Μ.Κ.4 σε σημεία της μαρτυρίας του ανέφερε ότι η απόσταση από την οποία είδε τον εφεσείοντα να ρίχνει το σακούλι ήταν τα 20-25 μέτρα και ότι «έβαλε το φάρο» στο αστυνομικό αυτοκίνητο που οδηγούσε, ενώ σε ερώτηση αν είχε αναμμένα τα φώτα πορείας απάντησε «ναι, την ώρα που έβαλα φάρο άναψα και φώτα πορείας». Μελετήσαμε με προσοχή όλα τα ενώπιον μας στοιχεία και καταλήξαμε στο συμπέρασμα ότι η πρωτόδικη απόφαση θα πρέπει να παραμεριστεί, τουλάχιστον ως ακροσφαλής. Όπως ήδη αναφέραμε δεν υπάρχουν ρητά ευρήματα ως προς τα ουσιώδη γεγονότα και δεν υπάρχει ρητή αναφορά ως προς την αξιοπιστία του Μ.Κ.1, αλλά ούτε και του Μ.Υ.1, η μαρτυρία του οποίου ήταν ουσιαστική, δεδομένης της αμφισβήτησης που υπήρχε ως προς την ορατότητα, κατά τον κρίσιμο χρόνο. Επιπρόσθετα, αναφορικά με τον ουσιώδη μάρτυρα Μ.Κ.4, υπάρχουν αναφορές στην πρωτόδικη απόφαση οι οποίες δημιουργούν σοβαρές αμφιβολίες ως προς το πρωτόδικο εύρημα για την αξιοπιστία αυτού του ουσιώδους και κύριου μάρτυρα. Στη σελ. 6 της πρωτόδικης απόφασης, το πρωτόδικο δικαστήριο αναφέρεται στην αξιολόγηση της μαρτυρίας του Μ.Κ.4, με βάση την κοινή εμπειρία των ανθρώπων και την κοινή λογική. Στη συνέχεια αναφέρει τα εξής: «Αυτή η εμπειρία και η κοινή λογική μου υπαγορεύει ότι η αλήθεια της εκδοχής του Μ.Κ.4 δεν μπορεί να αποκλεισθεί». Ο μη αποκλεισμός, όμως, της αλήθεια της εκδοχής του Μ.Κ.4 δεν ισοδυναμεί με συμπέρασμα ότι ο Μ.Κ.4 ήταν αξιόπιστος μάρτυρας που είπε την αλήθεια. Σε άλλο σημείο της πρωτόδικης απόφασης, στη σελ. 10, το δικαστήριο σημειώνει ότι ο Μ.Υ.1, Μετεωρολογικός Λειτουργός, ανέφερε ότι στις 5.25 μ.μ., της 28.12.2014, υπήρχε ναυτικό λυκόφως, κατά το οποίο υπάρχει φυσικό φως που επιτρέπει την όραση φιγούρων που δεν διακρίνονται, «και έτσι δεν αποκλείεται η εκδοχή που προέβαλε ο Μ.Κ.4 με θετική μαρτυρία σε σχέση με το σακούλι που εξήλθε από το όχημα του κατηγορούμενου από το παράθυρο του συνοδηγού». Και αυτό το σημείο της πρωτόδικης απόφασης, όμως, δημιουργεί σοβαρές αμφιβολίες ως προς το αν δέχθηκε, το πρωτόδικο δικαστήριο, την εκδοχή του Μ.Κ.4 ότι κατά τον ουσιώδη χρόνο υπήρχε ορατότητα, διότι δεν είχε νυχτώσει τελείως, όπως είπε. Αντίθετα, από τη μαρτυρία του Μ.Υ.1, και τον Πίνακα τεκμήριο 10 που παρουσίασε, φαίνεται ότι στις 28.12.2014, στη Λάρνακα, η δύση του ηλίου έγινε στις 4.42 μ.μ. και μετά τη δύση του ήλιου και για περίπου 25-30 λεπτά, δηλαδή μέχρι τις 5.07 και 5.12 μ.μ., υπάρχει η περίοδος που λέγεται λυκόφως κατά την οποία υπάρχει ακόμη κάποιο φυσικό φως, το οποίο εξασθενεί βαθμιαία και είναι αρκετό για την επιτέλεση της συνήθους εργασίας. Μετά το λυκόφως, για ακόμη κάπου μισή ώρα, ακολουθεί το ναυτικό λυκόφως στο οποίο, όμως, δεν διακρίνονται λεπτομέρειες, ούτε ο ορίζοντας διακρίνεται και μόνο κάποιες γενικές φιγούρες (διακρίνονται) χωρίς καμιά λεπτομέρεια. Είναι προφανές από τα προαναφερόμενα ότι τα ευρήματα αξιοπιστίας του Μ.Κ.4, από το πρωτόδικο δικαστήριο, είναι τουλάχιστον επισφαλή, και μάλιστα φαίνεται να υπάρχει σύγκρουση μεταξύ της μαρτυρίας του Μ.Κ.4 και της μαρτυρίας του Μ.Υ.1, οι οποίοι, προφανώς, κρίθηκαν και οι δύο ως αξιόπιστοι, παρά τις προαναφερόμενες επιφυλάξεις ως προς την αξιοπιστία του Μ.Κ.
9. Ακόμα δεν γίνεται αναφορά και στις συνθήκες ορατότητας υπό τις οποίες, κατ΄ ισχυρισμόν, ο Μ.Κ.4 «είδε» τον κατηγορούμενο-εφεσείοντα να ρίχνει, έξω από το παράθυρο του συνοδηγού, το προαναφερόμενο σακούλι. Το δικαστήριο, τουλάχιστον, θα έπρεπε να είχε προβληματιστεί αναφορικά με τις συνθήκες αυτές. Σχετική είναι η υπόθεση R. v. Thornton

(1995)1 Cr. App. R. 578 στην οποία επιβεβαιώθηκαν οι νομικές αρχές επί του θέματος. Η πρωτόδικη απόφαση όμως πάσχει και για άλλους λόγους. Αναφορικά με το σακούλι, στο οποίο βρέθηκαν τα ναρκωτικά, και το οποίο παρέμεινε άθικτο μετά τη ρίψη του, το πρωτόδικο δικαστήριο παρατηρεί στη σελ. 7 της απόφασης του, ότι δεν προσκομίστηκε επιστημονική μαρτυρία επί τούτου, όμως το δικαστήριο παρατηρεί τα εξής: «Αλλά και πάλι κρίνω, με βάση την ανθρώπινη εμπειρία και λογική, ότι αυτά τα φυσικά πράγματα δεν είναι απίθανα. Το γρασίδι λυγίζει εύκολα και θα μπορούσε να υποχωρήσει από τη ρίψη αντικειμένου επί της επιφάνειας της βλάστησης». Είναι προφανές ότι, σε αυτό το σημείο, το πρωτόδικο δικαστήριο μετέτρεψε τον εαυτό του σε πραγματογνώμονα, πράγμα ανεπίτρεπτο. Το πρωτόδικο δικαστήριο δεν ασχολήθηκε ούτε με τα συστατικά στοιχεία του αδικήματος της κατοχής ναρκωτικών, ούτε με την αντικειμενική και την υποκειμενική υπόσταση του αδικήματος. Ως προς την κατοχή με σκοπό την προμήθεια, το δικαστήριο είπε, απλά, ότι υπήρχε τεκμήριο εις βάρος του εφεσείοντα, ένεκα της ποσότητας, το οποίο δεν ανατράπηκε. Ενόψει των προαναφερομένων, δηλαδή της πλημμελούς αξιολόγησης της αξιοπιστίας των μαρτύρων και συγκεκριμένα του ουσιαστικού Μ.Κ.4, αλλά και του Μ.Υ.1, της εσφαλμένης καθοδήγησης του ως προς την αξιολόγηση της μαρτυρίας, και ακόμη και του μή προβληματισμού του δικαστηρίου για το ζήτημα των συνθηκών ορατότητας υπό τις οποίες, κατ΄ ισχυρισμόν, ο Μ.Κ.4 είδε τον κατηγορούμενο-εφεσείοντα να ρίχνει το σακούλι με τα ναρκωτικά, θεωρούμε ότι η πρωτόδικη κρίση είναι τουλάχιστον ακροσφαλής και θα πρέπει να ανατραπεί, με σκοπό την ορθή απονομή της δικαιοσύνης. Υπό τις περιστάσεις, η έφεση επιτυγχάνει και η πρωτόδικη απόφαση παραμερίζεται. Ο κατηγορούμενος-εφεσείοντας αθωώνεται και απαλλάσσεται και από τις δύο κατηγορίες. Π. Δ. Δ. /ΕΑΠ. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο