ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΡΝΗΣΗ ΟΔΗΓΙΩΝ ΓΙΑ ΚΑΤΑΧΩΡΗΣΗ ΤΟΥ ΚΑΤΗΓΟΡΗΤΗΡΙΟΥ ΠΟΥ ΚΑΤΑΤΕΘΗΚΕ στις 9/3/2021 ΕΝΩΠΙΟΝ ΤΟΥ ΕΝΤΙΜΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗ Α. ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΥ ΜΕ ΠΡΟΤΙΘΕΜΕΝ

(2)ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΡΝΗΣΗ ΟΔΗΓΙΩΝ ΓΙΑ ΚΑΤΑΧΩΡΗΣΗ ΤΟΥ ΚΑΤΗΓΟΡΗΤΗΡΙΟΥ ΠΟΥ ΚΑΤΑΤΕΘΗΚΕ στις 9/3/2021 ΕΝΩΠΙΟΝ ΤΟΥ ΕΝΤΙΜΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗ Α. ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΥ ΜΕ ΠΡΟΤΙΘΕΜΕΝΟ ΠΑΡΑΠΟΝΟΥΜΕΝΟ ΤΟΝ XXX ΚΥΠΡΙΑΝΟΥ ΚΑΙ ΜΕ ΠΡΟΤΙΘΕΜΕΝΟ ΚΑΤΗΓΟΡΟΥΜΕΝΟ ΤΟΝ XXX ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ _ _ _ _ _ _ Κλ. Στυλιανού για Ευθύμιο Κ. Ιωσήφ & Συνεργάτες ΔΕΠΕ, για τον αιτητή _ _ _ _ _ _ Α Π Ο Φ Α Σ Η (ex tempore) Δ. ΣΩΚΡΑΤΟΥΣ, Δ.: Με την κρινόμενη αίτηση, ο αιτητής επιδιώκει την έκδοση διατάγματος του Ανωτάτου Δικαστηρίου κατ' επίκληση του άρθρου 43

(2)του περί Ποινικής Δικονομίας Νόμου Κεφ. 155 το οποίο να διατάσσει την καταχώρηση του κατηγορητηρίου υπ' αριθμό 3212/2021 του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας (Ποινικό Έντυπο αρ. 7 τεκμ. 1). Η κατηγορία η οποία περιέχεται στο κατηγορητήριο αφορά το αδίκημα της προσβολής μνήμης τεθνεώτος, με κατήγορο τον αιτητή και κατηγορούμενο πρόσωπο, το οποίο σύμφωνα με τις λεπτομέρειες του αδικήματος συνέγραψε βιβλίο, μέσα από αποσπάσματα του οποίου, προσβάλλεται κακόβουλα η μνήμη του πατέρα του. Ο πρωτόδικος Δικαστής αρνήθηκε την έγκριση της καταχώρησης του κατηγορητηρίου και στη Βεβαίωση Άρνησης Οδηγιών για Καταχώρηση Κατηγορητηρίου Ποινικό Έντυπο 8 (Τεκμ. 10) βεβαιώνει τους λόγους για τους οποίους κατέληξε να μη δώσει άδεια για την καταχώρηση του οι οποίοι έγκεινται κυρίως επειδή έκρινε «ότι δεν προηγήθηκε καταγγελία από συγγενή του αποθανόντα ως προβλέπεται στο άρθρο 202(Α)

(2)του Ποινικού Κώδικα την οποία θεωρώ ότι αποτελεί συστατικό στοιχείο του αδικήματος το οποίο συνακόλουθα άπτεται θέματος δικαιοδοσίας». Έκρινε επίσης ότι συνιστούσε κατάχρηση της διαδικασίας, εφόσον για το ίδιο αδίκημα, με τα ίδια δεδομένα, έγινε και πριν προσπάθεια κατάχρησης του, η οποία απέτυχε. Όπως έχει λεχθεί στην Αιτηση Κακαράντζα, Ποιν. Έφεση 281/2018 ημερ. 1/3/2019, ECLI:CY:AD:2019:B70, με την ενώπιον του Ανωτάτου Δικαστηρίου καταχώρηση αίτησης εξαντλούνται τα ένδικα μέσα που έχει στη διάθεση του ο αιτητής και ουσιαστικά η δεύτερη αυτή ευκαιρία που δίνεται στον αιτητή είναι και η τελευταία ενόψει του ότι δεν του παρέχεται δικαίωμα αμφισβήτησης της, με την καταχώρηση του ένδικου μέσου της έφεσης. Το κρινόμενο ζήτημα διέπεται από τις διατάξεις του άρθρου 43 του Κεφ. 155 οι πρόνοιες του οποίου ακολουθούν. «43.

(1)Κάθε κατηγορητήριο παρουσιάζεται σε Δικαστή του Δικαστηρίου στο οποίο το κατηγορητήριο απαγγέλλεται.

(2)Κατόπιν μελέτης του κατηγορητηρίου ο Δικαστής δύναται να διατάξει όπως αυτό καταχωριστεί ή, αν αρνείται να δώσει τέτοια διαταγή, αυτός πρέπει, αν παρακληθεί με αυτό τον τρόπο από το πρόσωπο που απαγγέλλει την κατηγορία εντός δέκα ημερών από την ημερομηνία της άρνησης, να δώσει σε αυτό βεβαίωση της άρνησης, και το πρόσωπο αυτό δύναται, εντός δέκα ημερών από την ημερομηνία της εξασφάλισης της βεβαίωσης να ζητήσει από το Ανώτατο Δικαστήριο ή Δικαστή του Ανωτάτου Δικαστηρίου την έκδοση διατάγματος που να διατάσσει την καταχώρηση του κατηγορητηρίου και, αν το διάταγμα εκδοθεί, το κατηγορητήριο καταχωρίζεται ανάλογα.» Οι προϋποθέσεις του ανωτέρω άρθρου και το εν γένει ζήτημα της παροχής άδειας προς καταχώρηση κατηγορητηρίου, έχουν αναλυθεί στην Ποινική Αίτηση αρ. 2/2015, Κακαράντζα, , ημερ. 29/1/2015 και λέχθηκαν τα ακόλουθα: «Τα διαλαμβανόμενα στο άρθρο 43 του Κεφ. 155, εξετάζονται στο σύγγραμμα των Λοϊζου και Πική, Criminal Procedure in Cyprus, στις σελίδες 61 και 62, όπου αναφέρονται τα ακόλουθα: «Before a charge is filed, it must be approved by a Judge of the Court before which the charge is preferred. The Judge may, after perusal of the charge, either approve it by directing that the same shall be filed or may withhold approval. In the event of refusal the Judge must, if he is so requested, give within ten days from the date of refusal, a certificate of such refusal whereupon it will be open to an aggrieved party to apply within ten days to the Supreme Court to review the decision. If the Supreme Court decides that the filing of the charge was wrongly refused, they may make an order directing that the charge be filed. A certificate of refusal must be in the form prescribed by the Criminal Procedure Rules.» Στο σύγγραμμα Ποινική Δικονομία στην Κύπρο, 2η Αναθεωρημένη Εκδοση του Criminal Procedure in Cyprus 1975 του Γεώργιου Μ. Πική, στις σελίδες 123 και 124, εντοπίζονται τα εξής σχετικά: «Το κατηγορητήριο πρέπει να εγκριθεί από δικαστή πριν την καταχώρισή του. Ο δικαστής, μετά τη θεώρηση του κατηγορητηρίου, μπορεί να το εγκρίνει, διατάσσοντας την καταχώρισή του ή μπορεί να αποστεί από την έγκρισή του. ........................................................................ Εύλογα ο δικαστής μπορεί να αρνηθεί να εγκρίνει κατηγορητήριο, εάν αυτό είναι στοιχειοθετημένο με τρόπο ο οποίος παραβιάζει τους κανόνες που διέπουν τη διατύπωση των κατηγοριών, τη συνένωση κατηγοριών ή τη συνένωση κατηγορουμένων. Παρά ταύτα, ο δικαστής σε εκείνο το στάδιο, στην απουσία επιχειρηματολογίας, θα είναι διστακτικός να απορρίψει την έγκρισή του εκτός ενόψει καταφανούς σφάλματος.» Στην υπόθεση Police v. Athienitis

(1983)2 CLR 194, το σχετικό απόσπασμα στη σελίδα 231, αναφέρθηκαν τα ακόλουθα από τον Δικαστή Στυλιανίδη: «Criminal proceedings are instituted by a charge preferred before a Court. The charge is presented to a Judge of the Court who, after perusal, directs that the same shall be filed - (Sections 37 and 43 of the Criminal Procedure Law, Cap. 155). The direction of the Judge for filing or his refusal to give such direction no doubt is a judicial function and not administrative. He has to examine the charge in order to ascertain: (i) that an offence known to law is alleged, (ii) that it is not out of time, (iii) that the Court has jurisdiction, and (iv) that the informant has any necessary authority to prosecute - (See R. v. Gateshead Justices,

(1981)1 All E.R. 1027, per Donaldson, L.J. at p. 1033).» To προτεινόμενο να καταχωρηθεί κατηγορητήριο έχει ήδη επισυναφθεί ως τεκμήριο και διαλαμβάνει την κατηγορία της προσβολής μνήμης τεθνεώτα κατά παράβαση του άρθρου 202 Α του Ποινικού Κώδικα Κεφ. 154 το οποίο προνοεί: 202Α

(1)Όποιος προσβάλλει τη μνήμη αποθανόντα με κακόβουλη ή βάναυση εξύβριση, είναι ένοχος πλημμελήματος και τιμωρείται με φυλάκιση ενός χρόνου.»

(2)Καμιά ποινική δίωξη δεν προχωρεί βάσει του άρθρου αυτού παρά μόνο κατόπι καταγγελίας που γίνεται από συγγενή του αποθανόντα. Για τους σκοπούς του άρθρου αυτού «συγγενής» περιλαμβάνει τον επιζώντα σύζυγο και τους κατ' ευθεία ή από πλάγιο βαθμό συγγενείς μέχρι και του τρίτου βαθμού συμπεριλαμβανομένου.» Το κατηγορητήριο παρουσιάζεται να πληροί εκ πρώτης όψεως τα τυπικά προαπαιτούμενα της Ποινικής Δικονομίας και οι λεπτομέρειες αυτού συνάδουν με την έκθεση της κατηγορίας. Με βάση τις ανωτέρω αρχές, η θέση του Επαρχιακού Δικαστηρίου ότι απαιτείται προηγουμένως καταγγελία στην Αστυνομία κρίνεται ως μη ορθή. Παρόμοιο ζήτημα απασχόλησε το Ανώτατο Δικαστήριο στην υπόθεση Δημητρίου ν. Στόκου

(1999)2 ΑΑΔ 293, το οποίο επικυρώνοντας το πρωτόδικο επί του ιδίου θέματος εύρημα, αποφάσισε πως η καταγγελία του αδικήματος στην Αστυνομία δεν συνιστά απαραίτητη προϋπόθεση της ποινικής δίωξης όταν αυτή ασκείται με ιδιώτη κατήγορο, όπως η προτεινόμενη. Η ποινική διάταξη του εδαφίου

(2)όπως ερμηνεύθηκε στην ανωτέρω απόφαση έχει εφαρμογή, όπου η ποινική δίωξη ασκείται από την Αστυνομία. Μόνο σε τέτοια περίπτωση απαιτείται να προηγηθεί η καταγγελία από συγγενή για έναρξη της ποινικής δίωξης, ώστε αυτή να μην ασκηθεί αυτεπάγγελτα αλλά να υπάρχει παράπονο από επηρεαζόμενο πρόσωπο. Στην παρούσα περίπτωση, το επηρεαζόμενο πρόσωπο, εκφράζει το παράπονο του, διά της προσπάθειας καταχώρησης ιδιωτικής ποινικής υπόθεσης και κατ' αυτόν τον τρόπο, η προηγούμενη καταγγελία στην Αστυνομία δεν εξυπηρετεί κανένα σκοπό. Αναφορικά με το ζήτημα της κατάχρησης της δικαστικής διαδικασίας, εξηγείται στην ένορκη δήλωση, η οποία συνοδεύει την αίτηση ο λόγος της εκ νέου καταχώρησης κατηγορητηρίου προς έγκριση. Ουσιαστικά έγκειτο στο γεγονός ότι για άλλο ιδιώτη κατήγορο, για το ίδιο ζήτημα εδόθη άδεια από Δικαστή του Ανωτάτου Δικαστηρίου, στην οποία γίνεται υιοθέτηση της Δημητρίου (ανωτέρω). Ο συνήγορος του αιτητή έχει επικαλεστεί την απόφαση Sidorov v. xxx Khorin & others, Ποιν. Εφ. Αρ. 26/2019, ημερ. 9/3/20, με την οποία συμφωνώ. Δεν υπήρξε ποτέ προηγουμένως δικαστική διαδικασία ποινικής δίωξης του προτιθέμενου κατηγορουμένου ή άλλη παράλληλη δικαστική διαδικασία με την επίδικη Ιδιωτική Ποινική Υπόθεση ώστε να μπορεί να γίνει λόγος για κατάχρηση της δικαιοδοσίας του Δικαστηρίου. Συνεπώς και ασκώντας τις εξουσίες που παρέχονται στο Ανώτατο Δικαστήριο βάσει του άρθρου 43

(2)του Κεφ. 155 εκδίδεται διάταγμα το οποίο διατάσσει την καταχώριση του κατηγορητηρίου. Δ. Σωκράτους Δ. /ΚΑς cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο