Kιτρομηλίδης Xρ. Λτδ ν. Δημοκρατίας (1990) 3 ΑΑΔ 1044

(1990)3 ΑΑΔ 1044 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αρχείο σε μορφή PDF - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων

(1990)3 ΑΑΔ 1044 27 Μαρτίου, 1990 [ΚΟΥΡΡΗΣ, Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 146 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΧΡ. ΚΙΤΡΟΜΗΛΙΔΗΣ ΛΤΔ., Αιτητές, v. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩ

1. ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ,
2. ΔΙΕΥΘΥΝΤΗ ΦΟΡΟΥ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ, Καθ' ων η αίτηση. (Υποθέσεις Αρ. 1021/85, 1022/85). Φορολογία -?Φορολογία εισοδήματος - Κέρδος από την εκποίηση ακίνητης ιδιοκτησίας - Κατά πόσο συνιστά εισόδημα από εμπορία γης ή ρευστοποίηση επένδυσης - Κριτήρια και εφαρμογή τους στην κριθείσα περίπτωση -?Περιστάσεις του μη ευλόγου της κρίσης του Εφόρου περί εμπορικότητας του συγκεκριμένου κέρδους. H αιτήτρια εταιρεία προσέβαλε τις σε βάρος της φορολογίες εισοδήματος και έκτακτης εισφοράς αμφισβητώντας τη φορολόγηση κερδών της από πωλήσεις ακινήτων. Το Ανώτατο Δικαστήριο, ακυρώνοντας τις επίδικες αποφάσεις, αποφάσισε ότι:
3. Από τις υποθέσεις που ανέφεραν οι ευπαίδευτοι δικηγόροι και των δύο πλευρών, φαίνεται ότι έχει νομολογιακά καθιερωθεί, ότι το ερώτημα κατά πόσον κάποια Εταιρεία, η οποία πωλεί ακίνητη περιουσία εκποιεί απλώς μία επένδυση ή κατά πόσον διενεργεί εμπορία γης, εξαρτάται κυρίως από το ιδρυματικό έγγραφο της Εταιρείας και ποιοι είναι οι σκοποί της, σύμφωνα με το ιδρυτικό έγγραφο. Επίσης, λαμβάνεται υπόψη κατά πόσον ο πωλητής είχε προβεί προηγουμένως σε άλλες πωλήσεις ακίνητης περιουσίας, χωρίς να σημαίνει ότι μία πώληση δεν μπορεί να μην είναι μέσα στην έννοια της εμπορίας της γης, εάν κατά τα άλλα ενέχει τον χαρακτήρα της εμπορίας της γης· το γεγονός του κατά πόσον η γη αυτή, απέφερε οποιοδήποτε εισόδημα, είναι ένας από τους παράγοντες που λαμβάνονται σοβαρά υπόψη. Επίσης, λαμβάνεται υπόψη η πρόθεση της αγοράς ακίνητης ιδιοκτησίας, καθώς και η ανάπτυξή της σε οικόπεδα, χωρίς να σημαίνει ότι κάποιος που αποκτά περιουσία χωρίς πρόθεση να την πωλήσει και ο οποίος δεν έχει ασχοληθεί προηγουμένως με την εμπορία γης δεν μπορεί να λάβει διάφορα μέτρα προς εξύψωση της αξίας της γης, όταν αποφασίσει να την πωλήσει. Στην προκείμενη περίπτωση το Δικαστήριο έχει εξετάσει το ιδρυτικό καταστατικό της Εταιρείας και είναι ικανοποιημένο ότι η εμπορία γης δεν είναι από τους κύριους σκοπούς της Εταιρείας. Επίσης, αφού λήφθηκε υπόψη το γεγονός ότι το οικόπεδο αυτό αγοράστηκε το 1960 για το σκοπό ανέγερσης της κατοικίας τους και ότι μεταβιβάστηκε διά δωρεάς στην οικογενειακή Αιτήτρια Εταιρεία που ιδρύθηκε το 1969 και ότι η ανέγερση κατοικίας ματαιώθηκε λόγω της απώλειας ακινήτου περιουσίας στα κατεχόμενα λόγω της Τουρκικής Εισβολής και πώλησε το οικόπεδο το 1976 χωρίς προηγουμένως να κάμει πωλήσεις γης, και αφού λήφθηκαν υπόψη οι νομολογιακές αρχές που αναφέρθηκαν πιο πάνω, το Δικαστήριο κατέληξε στο συμπέρασμα ότι δεν ήταν λογικά εφικτό για το Διευθυντή του Φόρου Εισοδήματος, να καταλήξει στο συμπέρασμα ότι η πώληση του πιό πάνω οικοπέδου ενείχε τον χαρακτήρα της εμπορίας της γης. Αναφορικά με την πώληση του χωραφιού στην Κάτω Λακατάμια το 1978, το Δικαστήριο είναι ικανοποιημένο ότι η πώληση του χωραφιού έγινε γιατί ο σκοπός για τον οποίο αγοράστηκε το κτήμα ματαιώθηκε. Το κτήμα, αγοράστηκε το 1969 και πωλήθηκε το 1978, δηλαδή, μετά από 9 χρόνια, ως είχε, χωρίς να γίνει καμιά αξιοποίηση του κτήματος, όπως για παράδειγμα το διαχωρισμό του σε οικόπεδα ή σε μικρότερα τεμάχια. Αν ο σκοπός της Εταιρείας ήταν η εμπορία γης με σκοπό την πραγματοποίηση κέρδους, τότε θα προέβαινε στην πώληση του κτήματος αυτού, πολύ ενωρίτερα και οπωσδήποτε δεν θα το πωλούσε σαν σύνολο, αλλά θα προσπαθούσε να το αξιοποιήσει διαχωρίζοντας την έκταση αυτή των 13 σκαλών σε οικόπεδα ή σε μικρότερα τεμάχια. Το γεγονός και μόνο ότι η Αιτήτρια Εταιρεία, πώλησε το κτήμα αυτό το 1978 σαν ενιαίο σύνολο και πραγματοποίησε κέρδος, δεν καθιστά το κέρδος αυτό φορολογητέο, διότι η πώληση του κτήματος, δεν ενέχει τον χαρακτήρα εμπορίας.
4. H ουσία της δεύτερης προσφυγής, περιστρέφεται γύρω από το ερώτημα αν το ακίνητο αποκτήθηκε με σκοπό να εγκατασταθεί σε αυτό, αλευρόμυλος ή αν είχε αποκτηθεί με σκοπό την πώλησή του για απόκτηση κέρδους. Από τα γεγονότα της προσφυγής αυτής, προκύπτει ότι το επίδικο κτήμα στην Λακατάμια, αγοράστηκε με σκοπό την εγκατάσταση του αλευρόμυλου, ο οποίος ήταν εγκαταστημένος σε κτήμα που ανήκε στον EΦKAΦ. Αυτό φαίνεται από το γεγονός ότι το κτήμα βρισκόταν πολύ κοντά στον ποταμό και έτσι ήταν πολύ κατάλληλο για τον σκοπό για τον οποίο αγοράστηκε. Επιπλέον, προς υλοποίηση του πιό πάνω σκοπού, ανοίκτηκε λάκκος και βρέθηκε νερό για τις ανάγκες του αλευρόμυλου. Το νερό αυτό, αργότερα κατέστη ακατάλληλο όταν επηρεάστηκε από τα ακάθαρτα νερά εργοστασίου γαλακτοκομείου και εργοστασίου μπαταριών, που εγκαταστάθηκαν στην περιοχή και ο σκοπός για τον οποίο αγοράστηκε τελικά το κτήμα ματαιώθηκε όταν η Αιτήτρια Εταιρεία αγόρασε μετοχές στην Εταιρεία "Ζήνων Αλευρόμυλος Λτδ", η οποία ήταν Εταιρεία αλευρομύλου και η οποία δημιουργήθηκε από διάφορους Βιομήχανους αλευριού. Το γεγονός ότι τόσο ο Κιτρομηλίδης, όσο και η Αιτήτρια Εταιρεία, έκαμαν και άλλες προσπάθειες για εξεύρεση γης για την εγκατάσταση του αλευρόμυλου, αποδεικνύει ότι ο σκοπός για τον οποίο αποκτήθηκε το χωράφι στη Λακατάμια, αλλά και τα άλλα επίδικα τεμάχια, δεν ήταν η αξιοποίησή τους με σκοπό την πραγματοποίηση κέρδους, αλλά η εγκατάσταση του αλευρόμυλου, ο οποίος βρισκόταν εγκαταστημένος σε γη που ανήκε στο EΦKAΦ. Επιπλέον, το κτήμα στην Λακατάμια κρατήθηκε για περίοδο 20 χρόνων πριν πωληθεί, που υποστηρίζει την άποψη ότι αυτό κατείχετο από την Αιτήτρια Εταιρεία, σαν στοιχείο πάγιου ενεργητικού. Οι προσφυγές επιτυγχάνουν χωρίς έξοδα. Αναφερόμενες υποθέσεις: Taylor v. Good (Inspector of Taxes) [1974] 1 All E.R. 1137, Droushiotis ν. Republic

(1967)3 C.L.R. 15, River Estates Ltd v. Republic

(1986)3(C) C.L.R. 2575, Ignatiou and Another ν. Republic

(1989)3(A) C.L.R. 346, Spiliotis and Klappis Ltd v. Republic

(1989)3(A) C.L.R. 849, Masouris v. Republic

(1989)3(A) C.L.R. 946, Χαραλαμπίδου ν. Δημοκρατίας

(1989)3(Δ) Α.Α.Δ.

1. Προσφυγές. Προσφυγές εναντίον της απόφασης του Διευθυντή Φόρου Εισοδήματος να επιβάλει φορολογία για σκοπούς φόρου εισοδήματος, για τα φορολογικά έτη 1977, 1978, 1979/78 και 1979, επί του κέρδους το οποίο πραγματοποίησαν οι αιτητές από την πώληση δύο τεμαχίων γης. Γ. Τριανταφυλλίδης, για τους Αιτητές. Γ. Λαζάρου, Δικηγόρος της Δημοκρατίας, για τους Καθ' ων η αίτηση. Cur. adv. vult. KOYPPHΣ, Δ.: Με τις προσφυγές αυτές, η Αιτήτρια Εταιρεία προσβάλλει την απόφαση του Διευθυντή Φόρου Εισοδήματος, να τη φορολογήσει για σκοπούς Φόρου Εισοδήματος, για τα φορολογικά έτη 1977, 1978, 1979/78 και 1979, επί του κέρδους, το οποίο οι αιτητές πραγματοποίησαν από την πώληση δύο τεμαχίων γης. Οι δύο προσφυγές συνεκδικάστηκαν, επειδή παρουσιάζουν κοινά πραγματικά και νομικά σημεία. Η μόνη διαφορά μεταξύ αυτών των δύο προσφυγών, είναι ότι στην προσφυγή 1021/85, η οποία αφορά έκτακτη εισφορά, υπάρχει φορολογία για ακόμη ένα κτήμα, το οποίο δε φορολογείται για σκοπούς Φόρου Εισοδήματος και έτσι δεν αποτελεί αντικείμενο της προσφυγής 1022/
2. Η Αιτήτρια Εταιρεία, ιδρύθηκε στις 3/12/1968, βάσει δε του ιδρυτικού της εγγράφου, ο πρώτος και κυριότερος σκοπός της Εταιρείας, ήταν η απόκτηση των περιουσιακών στοιχείων του κ. Χριστόφορου Κιτρομηλίδη, ο οποίος ήταν και ο κυριώτερος μέτοχος και Διευθυντής της Εταιρείας. Οι σκοποί της Αιτήτριας Εταιρείας, είναι σύμφωνα με το ιδρυτικό έγγραφο, οι ακόλουθοι: (α) Η αγορά, μίσθωση, αποδοχή υπό τύπο δωρεάς ή κατ' άλλον τρόπον απόκτηση απάντων ή μέρος των στοιχείων Ενεργητικού και Παθητικού του Χριστόφορου Κιτρομηλίδη ως ταύτα εμφαίνονται στον Ισολογισμό της 31ης Δεκεμβρίου,
3. (β) Η αγορά, μίσθωση, αποδοχή υπό τύπο δωρεάς ή κατ' άλλον τρόπον απόκτηση πάσης φύσεως ακινήτου περιουσίας εν Κύπρω ή αλλαχού. (γ) Η κατασκευή, ανέγερση και διατήρηση είτε υπό της Εταιρείας, είτε υπό άλλων προσώπων, δρόμων, κτιρίων, κατοικιών, διαμερισμάτων, καταστημάτων, και οιωνδήποτε άλλων οικοδομών οιασδήποτε φύσεως, είτε επί γαιών της Εταιρείας είτε επί άλλων γαιών και γενικώς η τροποποίηση ή βελτίωση των γαιών ή άλλης περιουσίας της εταιρείας. (δ) Η εκμίσθωση, ενοικίαση ή υποθήκευση των γαιών, οικιών, κτιρίων και ετέρας περιουσίας της Εταιρείας. (ε) Η διεξαγωγή της επιχειρήσεως αλευροβιομηχανίας ως και η εμπορία ειδών συναφών προς την αλευροποιΐαν. Είναι ο ισχυρισμός του δικηγόρου των αιτητών, ότι από τα πιο πάνω, φαίνεται ότι η εμπορία γης, δεν αποτελεί κανένα από τους κύριους σκοπούς της Εταιρείας. Η παράγραφος για τη διεξαγωγή συναλλαγών, είναι η 3(Χ), του ιδρυτικού εγγράφου, η οποία αναφέρει τα ακόλουθα: "Η πώληση, διάθεση ή μεταβίβαση των εργασιών της περιουσίας και της επιχειρήσεως της Εταιρείας ή τμήματος αυτής, έναντι παντός ανταλλάγματος όπερ η Εταιρεία θέλει κρίνει αποδεκτό". Η παράγραφος αυτή, εισηγήθηκε ο δικηγόρος των αιτητών, δεν είναι παρά βοηθητική εξουσία (Subsidiary Power) για τη διεξαγωγή συναλλαγών, γιατί αν δεν υπήρχε, η Εταιρεία δεν θα είχε εξουσία να πωλήσει ή να μεταβιβάσει ακίνητη ιδιοκτησία που απέκτησε σαν επένδυση ή να ανταλλάξει τέτοια επένδυση. Πράγματι, όπως αναφέρεται και στην έκθεση των Λογιστών της Αιτήτριας Εταιρείας, Χρυσάνθου και Χριστοφόρου, επί των πρώτων λογαριασμών της Εταιρείας το 1969, η Αιτήτρια Εταιρεία, ανέλαβε όλο το ενεργητικό και παθητικό, όπως αυτά εμφαίνονται επί του Ισολογισμού του κ. Χρ. Κιτρομηλίδη της 31/12/
4. Στον Ισολογισμό του κ. Χρ. Κιτρομηλίδη της 31/12/68, παρουσιάζονται γήπεδα κόστους ΛΚ18,764.122, τα οποία ο Χρ. Κιτρομηλίδης είχε αποκτήσει σταδιακά από το 1958 και εντεύθεν. Στα πιο πάνω οικόπεδα, συμπεριλαμβάνεται και το οικόπεδο το οποίο αυτός είχε αγοράσει το 1960, από την Ιερά Αρχιεπισκοπή Κύπρου, για ΛΚ1,700.00 και το οποίο η Αιτήτρια Εταιρεία πώλησε το
5. Το κέρδος από την πιο πάνω πώληση του οικοπέδου, οι καθ' ων η αίτηση φορολογούν ως προερχόμενο από πράξη εμπορίας γης και η Αιτήτρια Εταιρεία, ισχυρίζεται ότι η πώληση αποτελεί απλώς εκποίηση ενός οικοπέδου, το οποίο τόσο η Αιτήτρια Εταιρεία, όσο και ο κ. Χρ. Κιτρομηλίδης, κατείχαν σαν επένδυση. Έπειτα από τη σύσταση της Αιτήτριας Εταιρείας, της οποίας η οικογένεια του κ. Κιτρομηλίδη ήσαν οι μόνοι μέτοχοι, ο κ. Χρ. Κιτρομηλίδης μεταβίβασε στην Αιτήτρια Εταιρεία, όλο το ενεργητικό και παθητικό του, συμπεριλαμβανομένου και του πιο πάνω οικοπέδου, το οποίο είχε αγοράσει από την Αρχιεπισκοπή το
6. Είναι ο ισχυρισμός της Αιτήτριας Εταιρείας, ότι το οικόπεδο αυτό, είχε αγορασθεί από τον Κιτρομηλίδη, με σκοπό την ανέγερση κατοικίας. Πρέπει να σημειωθεί ότι τόσο ο ίδιος, όσο και η γυναίκα του, ακόμη μέχρι και σήμερα δεν διαθέτουν ιδιόκτητη κατοικία. Λόγω της εισβολής του 1974, η οποία είχε σαν άμεσο επακόλουθο την απώλεια μεγάλου μέρους της περιουσίας, που βρισκόταν στα κατεχόμενα, τα σχέδια του κ. Κιτρομηλίδη για ανέγερση κατοικίας επί του οικοπέδου, το οποίο είχε αγορασθεί από την Αρχιεπισκοπή, ματαιώθηκαν. Κατόπιν τούτου, η Αιτήτρια Εταιρεία, πώλησε το οικόπεδο το 1976 για ΛΚ12,500, το πιο πάνω δε ποσό εισπράχθηκε ΛΚ2,000 το 1976, ΛΚ6,000 το 1977 και το υπόλοιπο εκ ΛΚ4,500 το
7. Το επιχείρημα των αιτητών, είναι ότι ο κ. Κιτρομηλίδης, κατείχε το οικόπεδο αυτό σαν επένδυση, μέχρι την ίδρυση της Εταιρείας και η Αιτήτρια Εταιρεία κατείχε το οικόπεδο, επίσης σαν στοιχείο επένδυσης και σαν μέρος του πάγιου ενεργητικού της και υπέβαλαν ότι δεν δικαιολογείται η απόφαση των καθ' ων η αίτηση, να φορολογήσουν την Αιτήτρια Εταιρεία για το κέρδος που πραγματοποιήθηκε από την πώληση του οικοπέδου αυτού το
8. Οι καθ'ων η αίτηση, ισχυρίζονται ότι η Αιτήτρια Εταιρεία, ιδρύθηκε με σκοπό την εμπορία γης και όχι απλώς την απόκτηση των περιουσιακών στοιχείων του κ. Κιτρομηλίδη, όπως ισχυρίζεται η άλλη πλευρά, και αυτό εμφαίνεται από το ιδρυτικό έγγραφο της Εταιρείας και ειδικότερα των παραγράφων 3(β) και 3(Χ) και ότι η παράγραφος αυτή, δεν είναι βοηθητική εξουσία, αλλά ένας από τους κύριους σκοπούς της Εταιρείας. Είναι καθιερωμένη αρχή του Διοικητικού Δικαίου, ότι το ερώτημα κατά πόσον κάποιος ο οποίος πωλεί ακίνητο περιουσία εκποιεί απλώς μιαν επένδυση (investment) ή κατά πόσον διενεργεί εμπορία γης (trading in land) είναι θέμα νομικό και πραγματικό και για τούτο είναι σημαντικό να εξετάσουμε τα γεγονότα της προσφυγής αυτής. Όπως προκύπτει από τα γεγονότα της προσφυγής αυτής, το κυριώτερο επάγγελμα του κ. Κιτρομηλίδη μέχρι την 31/12/68, ήταν η εκμετάλλευση ακινήτων τα οποία αυτός είχε ενοικιάσει από το ΕΦΚΑΦ, δυνάμει μακροχρόνιου ενοικιαστηρίου εγγράφου. 'Ηταν επίσης συνέταιρος στον συνεταιρισμό "Ηνωμένοι Αλευρόμυλοι Όλυμπος" καθώς επίσης ένας από τους μεγάλους μετόχους των τουβλοποιοίων "Κεραμικός Λτδ". Επίσης, ήταν μέτοχος ακινήτων τα οποία είχε αποκτήσει μεταξύ 1958 και 1963, τα οποία και ενοικίαζε έκτοτε. Ο δικηγόρος των αιτητών, βασίστηκε στην υπόθεση Taylor v. Good (Inspector of Taxes) [1974] 1 All E.R. 1137, όπου στη σελίδα 1138, αναφέρονται τα ακόλουθα: "Α person who had inherited property or who had bought property without any intention of reselling it, and who was not otherwise involved in the purchase and sale of land by way of trade, could not be held to have engaged in an adventure in the nature of trade merely because, having decided to sell the property, he took steps to enhance its value in the market before doing so." Επίσης στην σελίδα 1143 ο Rusell LJ λέγει τα ακόλουθα: "All these cases, it seems to me, point strongly against the theory of law that a man who owns or buys without present intention to sell land is engaged in trade if he subsequently, not being himself a developer, merely takes steps to enhance the value of the property in the eyes of a developer who might wish to buy for development". Επίσης στη σελίδα 1144 ο ίδιος Δικαστής λέγει τα ακόλουθα: "If of course you find a trade in the purchase and sale of land, it may not be difficult to find that properties originally owned (for example) by inheritance, or bought for investment only, have been brought into the stock-in-trade. But where, as here, there is no question at all of absorption into a trade of dealing in land or lands previously acquired with no thought of dealing, in my judgment there is no ground at all for holding that activities such as those in the present case, designed only to enhance the value of the land in the market, are to be taken as pointing to, still less as establishing, an adventure in the nature of trade". Ισχυρίστηκε δε, ότι η πιο πάνω απόφαση, καθιερώνει πλέον οριστικά την αρχή ότι αν κάποιος αποκτήσει ένα κτήμα χωρίς να έχει την πρόθεση να το πωλήσει με σκοπό την πραγματοποίηση κέρδους, δεν φορολογείται, εκτός εάν υπάρχουν άλλες αγορές και πωλήσεις γης, οι οποίες να υποστηρίζουν το εύρημα ότι το κτήμα έχει γίνει μέρος του κυκλοφορούντος ενεργητικού (stock-in-trade) του ποσού αυτού και ότι η νομολογία έχει καθιερώσει την αρχή ότι κάποιος ο οποίος αποκτά περιουσία χωρίς πρόθεση να την πωλήσει και ο οποίος δεν έχει ασχοληθεί προηγουμένως με την εμπορία γης, δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι πραγματοποιεί κέρδος από εμπορία γης για σκοπούς Φόρου Εισοδήματος, επειδή όταν απεφάσισε να πωλήσει το κτήμα του, έλαβε διάφορα μέτρα προς εξύψωση της αξίας του οικοπέδου. Επίσης, βασίστηκε στην υπόθεση Droushiotis v. Republic

(1967)3 C.L.R. 15, στη σελίδα 24, όπου ο Δικαστής Τριανταφυλλίδης, όπως ήταν τότε, λέγει τα ακόλουθα: "The intention of a man, cannot be considered as determining what it is that his acts amount to. But on the other had it may well be that the intention at the material time of the taxpayer concerned constitutes one of the relevant factors which have to be weighed in arriving at the correct evaluation of the position." Ο δικηγόρος του αιτητή, ισχυρίστηκε ότι η πρόθεση κάποιου όταν αποκτά ένα κτήμα, είναι πολύ σημαντικό στοιχείο στο κατά πόσον κάποιος ασχολείται με εμπορία γης, ή απλώς με εκποίηση επένδυσης. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, είπε, είναι φανερό ότι ο Κιτρομηλίδης, απέκτησε το οικόπεδο αυτό, από την Αρχιεπισκοπή το 1960, χωρίς να έχει πρόθεση να το πωλήσει με σκοπό την πραγματοποίηση κέρδους και διά τούτο, εφόσον, δεν υπάρχουν άλλες πωλήσεις γης μεταξύ του 1960 και του 1976, δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι το κέρδος από την πώληση του οικοπέδου αυτού το 1976 από την Αιτήτρια Εταιρεία, υπόκειται σε φορολογία. Το δεύτερο θέμα το οποίο εγείρεται στην παρούσα προσφυγή, είναι κατά πόσον η πώληση από την Αιτήτρια Εταιρεία ενός χωραφιού στην Κάτω Λακατάμια το 1978, υπόκειται σε Φόρο Εισοδήματος ή όχι. Το χωράφι αυτό, αγοράστηκε από την Αιτήτρια Εταιρεία το 1969 με σκοπό την εγκατάσταση αλευρόμυλου, λόγω των δυσκολιών που προέκυψαν για κάποιο άλλο κτήμα που αγοράστηκε από τον Κιτρομηλίδη το 1960 για τον ίδιο σκοπό και το οποίο πάλιν μεταβιβάστηκε διά δωρεάς επ' ονόματι της Αιτήτριας Εταιρείας το

1. Ο αλευρόμυλος ήταν εγκατεστημένος σε κτήμα που ανήκε στο ΕΦΚΑΦ και για τούτο τόσο ο Κιτρομηλίδης, όσο και η Αιτήτρια Εταιρεία, επιθυμούσαν να μεταφέρουν και εγκαταστήσουν τον αλευρόμυλο σε κτήμα δικό τους. Το πρώτο κτήμα το οποίο αγοράστηκε από τον Κιτρομηλίδη από το 1960, με σκοπό την εγκατάσταση σε αυτό του αλευρόμυλου, αποδείχθηκε ακατάλληλο, διότι το νερό το οποίο βρέθηκε σε αυτό, μετά την ανόρυξη λάκκου, ήταν ακατάλληλο και για τούτο, δεν μπορούσε πλέον να χρησιμοποιηθεί για τους σκοπούς του αλευρόμυλου. Γι' αυτό το λόγο, το επίδικο κτήμα αγοράστηκε από την Αιτήτρια Εταιρεία το 1969 και το κτήμα αυτό ήταν πολύ κατάλληλο για την εγκατάσταση του αλευρόμυλου, γιατί βρισκόταν κοντά στον ποταμό, όπου και θα διοχετεύονταν τα ακάθαρτα νερά του αλευρομύλου. Το 1974 και το 1976, η Αιτήτρια Εταιρεία, αγόρασε και άλλα τεμάχια, αυξάνοντας έτσι την έκταση του τμήματος, σε 13 σκάλες που θεωρούνταν αρκετές για τις ανάγκες του αλευρόμυλου. Στην περιοχή αυτή, δεν υπήρχε νερό η ηλεκτρικό ρεύμα και η αίτηση που υπέβαλε η Αιτήτρια Εταιρεία για άδεια για να κάνει διάτρηση για την εξεύρεση νερού, απορρίφθηκε γιατί στο μεταξύ είχε δοθεί άδεια διατρήσεως σε ιδιοκτήτη γειτονικού κτήματος. Κατόπιν τούτου, ο σκοπός για τον οποίο αγοράστηκε το κτήμα ματαιώθηκε και ολόκληρο το κτήμα πωλήθηκε σαν σύνολο, χωρίς να γίνει οιοσδήποτε διαχωρισμός σε οικόπεδα ή σε άλλα τεμάχια. Ο δικηγόρος της Αιτήτριας Εταιρείας, ισχυρίστηκε ότι από τα πιο πάνω συνάγεται καθαρά, ότι όταν η Εταιρεία απέκτησε το κτήμα αυτό το 1969, το αποκτούσε με σκοπό την εγκατάσταση αλευρόμυλου επ' αυτού, ο οποίος ήταν εγκαταστημένος σε κτήμα που ανήκε στο ΕΦΚΑΦ και ότι η Αιτήτρια Εταιρεία, προέβη σε όλα τα απαραίτητα μέτρα για την εγκατάσταση του αλευρόμυλου επί του κτήματος αυτού. Όταν όμως αντελήφθηκε ότι ο πιο πάνω σκοπός δεν μπορούσε να πραγματοποιηθεί, διότι δεν μπορούσε να εξασφαλίσει άδεια για διάτρηση με σκοπό την εξεύρεση νερού, τότε απεφάσισε να προχωρήσει στην πώληση του κτήματος αυτού, γιατί το κτήμα δεν μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για τον σκοπό για τον οποίο αγοράστηκε. Ο δικηγόρος της Αιτήτριας Εταιρείας, ισχυρίστηκε περαιτέρω, ότι ο κτήμα αγοράστηκε το 1969 και πωλήθηκε το 1978, δηλαδή μετά από 9 ολόκληρα χρόνια, ως είχε χωρίς να γίνει καμιά αξιοποίηση του κτήματος, όπως για παράδειγμα διαχωρίζοντας την έκταση αυτή των 13 σκαλών σε οικόπεδα ή σε μικρότερα τεμάχια ή να προέβαινε στην πώληση του κτήματος αυτού, πολύ ενωρίτερα. Ο δικηγόρος των καθ' ων η αίτηση, ισχυρίστηκε ότι η πώληση του οικοπέδου, το οποίο αγοράστηκε από την Αρχιεπισκοπή, συνιστά εμπορία. Συμφώνησε δε, ότι μέχρι το 1976, που η Αιτήτρια Εταιρεία πώλησε το οικόπεδο, δεν είχε προβεί σε άλλη πώληση ακίνητης περιουσίας. Ισχυρίστηκε δε, ότι η Αιτήτρια Εταιρεία, προέβη σε επανειλημμένες πωλήσεις γης που υποστηρίζουν το συμπέρασμα του Εφόρου Φόρου Εισοδήματος, ότι η πώληση του οικοπέδου συνιστά εμπορία. Παρέπεμψε δε το Δικαστήριο, στο σύγγραμμα Butterworths UK Tax Guide (1958-1989), σελίδα
2. Επίσης, βασίστηκε στην υπόθεση River Estates Ltd v. Republic

(1986)3 C.L.R. 2575, όπου το Ανώτατο Δικαστήριο, απεφάσισε ότι και το κέρδος μεμονωμένων πράξεων πώλησης, μπορεί να θεωρηθεί εμπορικό κέρδος. Αναφορικά δε με τον ισχυρισμό της Αιτήτριας Εταιρεία, ότι η γη δεν απέφερε οποιοδήποτε εισόδημα, δεν είναι ενδεικτικό ότι δεν είχε σκοπό την εμπορία, έχει λεχθεί επανηλειμμένα από το Ανώτατο Δικαστήριο, ότι το στοιχείο αυτό, είναι ένας σημαντικός παράγοντας που συνιστά εμπορία γης. Αναφέρθηκε δε, στις υποθέσεις River Estates v. Republic (ανωτέρω) Ignatiou and Another v. Republic

(1989)3(A) C.L.R. 346, Spiliotis and Klappis Ltd v. Republic

(1989)3(A) C.L.R. 849, Masouris v. Republic

(1989)3(A) C.L.R. 946 και Χαραλαμπίδου v. Δημοκρατίας

(1989)3(Δ) A.A.Δ.

1. Σε όλες αυτές τις υποθέσεις, εισηγήθηκε ο δικηγόρος των καθ' ων η αίτηση, το Ανώτατο Δικαστήριο, τόνισε ότι το γεγονός ότι το ακίνητο δεν απέφερε εισόδημα στον ιδιοκτήτη, είναι ενδεικτικό ότι ο φορολογούμενος, είχε σκοπό την εμπορία γης και όχι την επένδυση. Αναφορικά με τον ισχυρισμό των καθ' ων η αίτηση, ότι οι αιτητές έχουν προβεί και σε άλλες παρόμοιες πράξεις, οι οποίες δεν αποτελούν αντικείμενο των προσφυγών αυτών, ο δικηγόρος της Αιτήτριας Εταιρείας, ανέφερε ότι όπως φαίνεται από την επιστολή του Εφόρου Φόρου Εισοδήματος, ημερομηνίας 24/9/85, η οποία επισυνάπτεται σαν Τεκμήριο 1 στην προσφυγή, οι πράξεις αυτές, δεν αφορούν πωλήσεις γης αλλά αγορές γης και για τούτο είναι εντελώς άσχετες για τους σκοπούς των προσφυγών αυτών. Από τις υποθέσεις που ανέφεραν οι ευπαίδευτοι δικηγόροι και των δύο πλευρών, φαίνεται ότι έχει νομολογιακά καθιερωθεί, ότι το ερώτημα κατά πόσον κάποια Εταιρεία, η οποία πωλεί ακίνητη περιουσία εκποιεί απλώς μια επένδυση ή κατά πόσον διενεργεί εμπορία γης, εξαρτάται κυρίως από το ιδρυτικό έγγραφο της Εταιρείας και ποιοι είναι οι σκοποί της, σύμφωνα με το ιδρυτικό έγγραφο. Επίσης, λαμβάνεται υπόψη κατά πόσον ο πωλητής είχε προβεί προηγουμένως σε άλλες πωλήσεις ακίνητης περιουσίας, χωρίς να σημαίνει ότι μια πώληση δεν μπορεί να μην είναι μέσα στην έννοια της εμπορίας της γης, εάν κατά τα άλλα ενέχει τον χαρακτήρα της εμπορίας της γης· το γεγονός του κατά πόσον η γη αυτή, απέφερε οποιοδήποτε εισόδημα, είναι ένας από τους παράγοντες που λαμβάνονται σοβαρά υπόψη. Επίσης, λαμβάνεται υπόψη η πρόθεση της αγοράς ακίνητης ιδιοκτησίας, καθώς και η ανάπτυξή της σε οικόπεδα, χωρίς να σημαίνει ότι κάποιος που αποκτά περιουσία χωρίς πρόθεση να την πωλήσει και ο οποίος δεν έχει ασχοληθεί προηγουμένως με την εμπορία γης δεν μπορεί να λάβει διάφορα μέτρα προς εξύψωση της αξίας της γης, όταν αποφασίσει να την πωλήσει. Στην προκείμενη περίπτωση, έχω εξετάσει το ιδρυτικό καταστατικό της Εταιρείας και είμαι ικανοποιημένος ότι η εμπορία γης δεν είναι από τους κύριους σκοπούς της Εταιρείας. Επίσης, αφού έλαβα υπόψη το γεγονός ότι το οικόπεδο αυτό αγοράστηκε από τον Κιτρομηλίδη το 1960 για το σκοπό ανέγερσης της κατοικίας του και ότι μεταβιβάστηκε διά δωρεάς στην οικογενειακή Αιτήτρια Εταιρεία που ιδρύθηκε το 1969 και ότι η ανέγερση κατοικίας ματαιώθηκε λόγω της απώλειας ακινήτου περιουσίας στα κατεχόμενα λόγω της Τουρκικής Εισβολής και πώλησε το οικόπεδο το 1976 χωρίς προηγουμένως να κάμει πωλήσεις γης, και αφού έλαβα υπόψη τις νομολογιακές αρχές που ανέφερα πιο πάνω, κατέληξα στο συμπέρασμα ότι δεν ήταν λογικά εφικτό για το Διευθυντή του Φόρου Εισοδήματος, να καταλήξει στο συμπέρασμα ότι η πώληση του πιο πάνω οικοπέδου ενείχε τον χαρακτήρα της εμπορίας της γης. Αναφορικά με την πώληση του χωραφιού στην Κάτω Λακατάμια το 1978, έχοντας υπόψη τα γεγονότα που εξέθεσα πιο πάνω και τις νομολογιακές αρχές, είμαι ικανοποιημένος ότι η πώληση του χωραφιού, έγινε γιατί ο σκοπός για τον οποίο αγοράστηκε το κτήμα ματαιώθηκε. Το κτήμα, αγοράστηκε το 1969 και πωλήθηκε το 1978, δηλαδή, μετά από 9 χρόνια, ως είχε, χωρίς να γίνει καμιά αξιοποίηση του κτήματος, όπως για παράδειγμα το διαχωρισμό του σε οικόπεδα ή σε μικρότερα τεμάχια. Αν ο σκοπός της Εταιρείας, ήταν η εμπορία γης με σκοπό την πραγματοποίηση κέρδους, τότε θα προέβαινε στην πώληση του κτήματος αυτού, πολύ ενωρίτερα και οπωσδήποτε δεν θα το πωλούσε σαν σύνολο, αλλά θα προσπαθούσε να το αξιοποιήσει διαχωρίζοντας την έκταση αυτή των 13 σκαλών σε οικόπεδα ή σε μικρότερα τεμάχια. Το γεγονός και μόνο ότι η Αιτήτρια Εταιρεία πώλησε το κτήμα αυτό το 1978 σαν ενιαίο σύνολο και πραγματοποίησε κέρδος, δεν καθιστά το κέρδος αυτό φορολογητέο, διότι η πώληση του κτήματος δεν ενέχει τον χαρακτήρα εμπορίας. Αναφορικά με τον ισχυρισμό του δικηγόρου των καθ'ων η αίτηση, ότι μεταγενέστερα της πώλησης του οικοπέδου, έγιναν πωλήσεις γης από την Αιτήτρια Εταιρεία που αναφέρονται σαν Τεκμήριο 1 στην αίτηση, αυτό δεν είναι ορθό, διότι φαίνεται από το Τεκμήριο 1, ότι η Αιτήτρια Εταιρεία, προέβει σε αγορά διαφόρων τεμαχίων γης και όχι σε πωλήσεις. Για τους πιο πάνω λόγους, είμαι της γνώμης ότι η απόφαση του Εφόρου Φόρου Εισοδήματος, ότι η πώληση του οικοπέδου και η πώληση του χωραφιού στην Κάτω Λακατάμια, ενείχαν τον χαρακτήρα της εμπορίας της γης και ότι έπρεπε η Αιτήτρια Εταιρεία, να φορολογηθεί για τις πωλήσεις αυτές, δεν ήταν λογικά εφικτή. Η προσφυγή επιτυγχάνει στην προσφυγή 1022/85 και η επίδικη απόφαση ακυρούται χωρίς έξοδα. Προσφυγή 1021/85 Η προσφυγή αυτή, αφορά επιβολή έκτακτης εισφοράς επί της Αιτήτριας Εταιρείας, για τα έτη 1979-1981, ανερχόμενη συνολικά, σε ΛΚ14,122.37 σεντ, πλέον τόκους. Η έκτακτη εισφορά, επιβλήθηκε γιατί οι καθ' ων η αίτηση, θεωρούν το κέρδος που πραγματοποίησαν οι αιτητές από την πώληση τριών τεμαχίων γης, ότι υπόκειται σε έκτακτη εισφορά, καθότι προέρχεται από πράξεις ενέχουσες τον χαρακτήρα εμπορίας γης. Το πρώτο τεμάχιο, αφορά ένα οικόπεδο, που οι αιτητές απόκτησαν διά δωρεάς από τον Κιτρομηλίδη, ο οποίος το είχε αγοράσει από την Αρχιεπισκοπή το 1960, το δε δεύτερο τεμάχιο, αφορά ένα χωράφι στην Κάτω Λακατάμια, το οποίο οι αιτητές αγόρασαν το 1969 και πώλησαν το
2. Τα επίδικα θέματα στην προσφυγή αυτή, είναι τα ίδια με τα επίδικα θέματα στην προσφυγή 1022/85 με τη διαφορά ότι η παρούσα προσφυγή, αφορά επιβολή εκτάκτου εισφοράς, ενώ η προσφυγή 1022/85, αφορά επιβολή Φόρου Εισοδήματος. Η μόνη διαφορά μεταξύ των δύο προσφυγών, είναι ότι στην περίπτωση αυτή, έχει επιβληθεί έκτακτη εισφορά για τα φορολογικά έτη 1980 και 1981 σαν αποτέλεσμα πώλησης ενός τεμαχίου γης στη Λακατάμια, το οποίο αρχικά αγοράστηκε από τον Κιτρομηλίδη το 1960 και το οποίο μεταβιβάστηκε διά δωρεάς στην Αιτήτρια Εταιρεία το 1969, όταν αυτή ιδρύθηκε για να αποκτήσει όλα τα περιουσιακά στοιχεία του Κιτρομηλίδη. Θα πρέπει να σημειωθεί, ότι το κέρδος από την πώληση του τεμαχίου αυτού, δεν περιλαμβάνεται στην προσφυγή 1022/85, διότι οι τελικές φορολογίες για Φόρο Εισοδήματος, για τα φορολογικά έτη 1980 και 1981, δεν έχουν ακόμη αποφασισθεί. Οι καθ' ων η αίτηση, ισχυρίζονται ότι το κέρδος που προέκυψε από την πώληση του τεμαχίου αυτού το 1980, υπόκειται σε έκτακτη εισφορά το 1980 και το 1981, όταν έγινε η είσπραξη του τιμήματος πωλήσεως. Οι καθ' ων η αίτηση, για να υποστηρίξουν τη θέση τους, ότι οι αιτητές εμπορεύθησαν γη με την πώληση του τεμαχίου αυτού, βασίζονται κυρίως στο γεγονός ότι μεταξύ του 1969 και του 1981, η Αιτήτρια Εταιρεία εξόδεψε ΛΚ613.00 για την καλύτερη αξιοποίηση του τεμαχίου. Αναφορικά με τον ισχυρισμό των καθ' ων η αίτηση, ο δικηγόρος της Αιτήτριας Εταιρείας, υπέβαλε ότι η απόφαση αυτή των καθ'ων η αίτηση, είναι εσφαλμένη, γιατί το κτήμα αυτό αγοράστηκε αρχικά από τον κ. Κιτρομηλίδη το 1960 και δωρήθηκε στην Αιτήτρια Εταιρεία το 1969, όταν αυτή ιδρύθηκε για να αναλάβει όλα τα περιουσιακά στοιχεία του Κιτρομηλίδη. Το κτήμα αυτό, είπε ο δικηγόρος των αιτητών, αγοράστηκε με σκοπό να εγκατασταθεί σε αυτό ο αλευρόμυλος που ήταν τότε εγκαταστημένος στο ΕΦΚΑΦ. Το κτήμα, είπε, βρισκόταν κοντά στον ποταμό και ήταν πολύ κατάλληλο για τον σκοπό αυτό, γιατί τα ακάθαρτα νερά θα διοχετεύονταν στο ποταμό. Προς υλοποίηση του πιο πάνω σκοπού, ανοίχτηκε λάκκος και βρέθηκε νερό, για τις ανάγκες του αλευρόμυλου. Αλλά, αργότερα το νερό έγινε ακατάλληλο, διότι επηρεάστηκε από τα ακάθαρτα νερά εργοστασίου γαλακτοκομείου και εργοστασίου μπαταριών, που εγκαταστάθηκαν στην περιοχή. Το 1976, δημιουργήθηκε η Εταιρεία "Ζήνων Αλευρόμυλος Λτδ" στην οποία η Αιτήτρια Εταιρεία, απέκτησε μετοχές ΛΚ5,000 το 1976 και ΛΚ5,000 το
3. Το επιχείρημα του δικηγόρου της Αιτήτριας Εταιρείας, είναι ότι μετά την ίδρυση της Εταιρείας αυτής, δεν υπήρχε πια λόγος κράτησης του κτήματος αυτού, εφόσον ο αρχικός σκοπός για τον οποίο αποκτήθηκε, έπαψε να ισχύει και για τούτο, μόλις βρέθηκε η κατάλληλη ευκαιρία, το κτήμα πωλήθηκε στην κατάλληλη τιμή. Είναι περαιτέρω ο ισχυρισμός του δικηγόρου της Αιτήτριας Εταιρείας, ότι τα έξοδα που έκαμε η Εταιρεία πάνω στο κτήμα αυτό, ήταν ΛΚ393.00, για δικαίωμα διαβάσεως και κατασκευής μικρού γεφυριού και όχι ΛΚ613.00, όπως ισχυρίζονται οι καθ'ων η αίτηση και ότι δεν μπορεί κανένας να ισχυριστεί ότι τα ασήμαντα αυτά έξοδα, που έγιναν ήσαν τέτοια ώστε να μεταβάλουν τον χαρακτήρα του κτήματος, το οποίο πωλήθηκε αφού έγινε δαπάνη μόνο ΛΚ393.00 σε περίοδο 20 χρόνων. Ο δικηγόρος των καθ' ων η αίτηση, υπέβαλε ότι η απόφαση του καθ'ου η αίτηση να θεωρήσει το κέρδος ως εμπορικό, ήταν λογικά εφικτή και ότι ο ισχυρισμός των αιτητών ότι το ακίνητο αποκτήθηκε με σκοπό να εγκατασταθεί αλευρόμυλος είναι εντελώς αβάσιμος, γιατί την ίδια δικαιολογία πρόβαλαν οι αιτητές σε 3 διαφορετικές περιπτώσεις αγοράς κτημάτων στην Λακατάμια. Η ουσία της προσφυγής, περιστρέφεται γύρω από το ερώτημα αν το ακίνητο αποκτήθηκε με σκοπό να εγκατασταθεί σε αυτό, αλευρόμυλος ή αν είχε αποκτηθεί με σκοπό την πώληση του για απόκτηση κέρδους. Από τα γεγονότα της προσφυγής αυτής, προκύπτει ότι το επίδικο κτήμα στην Λακατάμια, αγοράστηκε με σκοπό την εγκατάσταση του αλευρόμυλου, ο οποίος ήταν εγκατεστημένος σε κτήμα που ανήκε στο ΕΦΚΑΦ. Αυτό φαίνεται από το γεγονός ότι το κτήμα βρισκόταν πολύ κοντά στον ποταμό και έτσι ήταν πολύ κατάλληλο για τον σκοπό για τον οποίο αγοράστηκε. Επιπλέον, προς υλοποίηση του πιο πάνω σκοπού, ανοίκτηκε λάκκος και βρέθηκε νερό για τις ανάγκες του αλευρόμυλου. Το νερό αυτό, αργότερα κατέστη ακατάλληλο όταν επηρεάστηκε από τα ακάθαρτα νερά εργοστασίου γαλακτοκομείου και εργοστασίου μπαταριών, που εγκαταστάθηκαν στην περιοχή και ο σκοπός για τον οποίο αγοράστηκε τελικά το κτήμα ματαιώθηκε όταν η Αιτήτρια Εταιρεία αγόρασε μετοχές στην Εταιρεία "Ζήνων Αλευρόμυλος Λτδ", η οποία ήταν Εταιρεία αλευρομύλου και η οποία δημιουργήθηκε από διάφορους Βιομήχανους αλευριού. Το γεγονός ότι τόσο ο Κιτρομηλίδης, όσο και η Αιτήτρια Εταιρεία, έκαμαν και άλλες προσπάθειες για εξεύρεση γης για την εγκατάσταση του αλευρόμυλου, αποδεικνύει ότι ο σκοπός για τον οποίο αποκτήθηκε το χωράφι στη Λακατάμια, αλλά και τα άλλα επίδικα τεμάχια, δεν ήταν η αξιοποίηση με σκοπό την πραγματοποίηση κέρδους, αλλά η εγκατάσταση του αλευρόμυλου, ο οποίος βρισκόταν εγκατεστημένος σε γη που ανήκε στο ΕΦΚΑΦ. Επιπλέον, το κτήμα στην Λακατάμια κρατήθηκε για περίοδο 20 χρόνων πριν πωληθεί, που υποστηρίζει την άποψη ότι αυτό κατείχετο από την Αιτήτρια Εταιρεία, σαν στοιχείο πάγιου ενεργητικού. Για τους πιο πάνω λόγους, είμαι της γνώμης, ότι δεν ήταν λογικά εφικτό στον Έφορο Φόρου Εισοδήματος, να καταλήξει στην απόφαση να φορολογήσει με έκτακτη εισφορά την Αιτήτρια Εταιρεία και η προσφυγή επιτυγχάνει και η επίδικη απόφαση ακυρούται. Για όλους τους πιο πάνω λόγους, η Αιτήτρια Εταιρεία, επιτυγχάνει και στις δύο προσφυγές. Η απόφαση του καθ'ου η αίτηση ακυρούται και στις δύο προσφυγές, χωρίς έξοδα. Οι προσφυγές επιτυγχάνουν χωρίς έξοδα. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο