Xατζηπέτρου Kωστάκης ν. Δημοκρατίας
(1990)3 ΑΑΔ 1758 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αρχείο σε μορφή PDF - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων
(1990)3 ΑΑΔ 1758 18 Μαΐου, 1990 [Α. Ν. ΛΟΪΖΟΥ, Πρόεδρος] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 146 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΚΩΣΤΑΚΗΣ Χ"ΠΕΤΡΟΥ, Αιτητής, v. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΑΝΑΚΟΥΦΙΣΕΩΣ ΠΑΘΟΝΤΩΝ, Καθ' ης η αίτηση. (Υπόθεση Αρ. 76/89). Ανάπηροι - Επιτροπή Ανακουφίσεως Παθόντων - Χορήγηση σύνταξης αναπηρίας - Απαιτούμενο ποσοστό αναπηρίας -?Ειδικά το ζήτημα τραυματισμού κατά τη διάρκεια "ενεργού υπηρεσίας στην Εθνική Φρουρά". Διοικητική πράξη - Αιτιολογία - H δυνατότητα θεμελίωσης της πράξεως σε νομική διάταξη άλλη από την επικαλούμενη στην αιτιολογία της - Το κύρος της πράξης μπορεί να διασωθεί με τον τρόπο αυτό - Νομολογία και εφαρμογή της αρχής στην κριθείσα περίπτωση. O αιτητής προσέβαλε την απόρριψη του αιτήματός του για αναπηρική σύνταξη. Το Ανώτατο Δικαστήριο, απορρίπτοντας την προσφυγή, αποφάσισε ότι: Το Δικαστήριο δεν υπεισέρχεται στην κρίση του αρμοδίου οργάνου ως προς τα γεγονότα, γιατί τέτοια ενέργεια δε δικαιολογείται κάτω από τις αρχές του Διοικητικού Δικαίου που διέπουν το θέμα. Εν πάση περιπτώσει όμως και αν ακόμη εκρίνετο ότι ο αιτητής βρίσκετο σε ενεργό υπηρεσία κατά τον ουσιώδη χρόνο του τραυματισμού του και πάλιν δε δικαιούται σε αποζημίωση. Η προσβαλλόμενη απόφαση βρίσκει νομικό στήριγμα στο Άρθρο 20 των περί Εθνικής Φρουράς Νόμων του 1964 έως 1989. Ενόψει του γεγονότος ότι η ανικανότητα του αιτητή είναι μόνο 10%, σύμφωνα με Γνωμοδότηση του Ιατροσυμβουλίου, ορθά το αίτημα του αιτητή απορρίφθηκε, μια και το άρθρο αυτό του νόμου απαιτεί ανικανότητα πέραν του 15%. Επιπλέον, η περίπτωση του αιτητή δεν καλύπτεται ούτε και από τον περί Ανακουφίσεως Παθόντων Νόμο του 1988 (N. 114/1988). Το ίδιο θα συνέβαινε και με τον καταργηθέντα Περί Χορηγημάτων εις Εξαρτώμενους Πεσόντων και εις Αναπήρους Νόμο του 1978 (Ν.69/1978). Εγείρεται βέβαια και το θέμα κατά πόσο θα μπορούσε να στηριχθεί η επίδικη απόφαση σε λόγους άλλους από εκείνους που δίδονται προς υποστήριξή της. Η απάντηση είναι θετική σύμφωνα με την απόφαση της Ολομέλειας στην υπόθεση Christodoulides and Others v. Republic
(1984)3 C.L.R. 1297. H?προσφυγή απορρίπτεται χωρίς έξοδα. Αναφερόμενη υπόθεση: Christodoulides and Others v. Republic
(1984)3(B) C.L.R.
- Προσφυγή. Προσφυγή εναντίον της απόφασης της Επιτροπής Ανακουφίσεως Παθόντων με την οποία απορρίφθηκε αίτημα του αιτητή για παροχή μηνιαίας σύνταξης αναπηρίας. Κ. Θεοφανίδης, για τον Αιτητή. Α. Βασιλειάδης, Δικηγόρος της Δημοκρατίας A΄, για την Καθ' ης η αίτηση. Cur. adv. vult. Α. Ν. ΛOΪZOY, Π.: Με την προσφυγή του αυτή ο αιτητής ζητά την ακύρωση της απόφασης της Επιτροπής Ανακουφίσεως Παθόντων, - που θα αναφέρεται στη συνέχεια ως η Επιτροπή, - σύμφωνα με την οποία το αίτημά του για παροχή μηνιαίας συντάξεως αναπηρίας, απορρίφθηκε. Στις 27 Οκτωβρίου 1987, ο αιτητής υπέβαλε αίτηση στην Επιτροπή με την οποία ζητούσε την παροχή σ' αυτόν ειδικής συντάξεως αναπηρίας. Στην αίτηση του ο αιτητής ισχυρίζετο ότι τραυματίστηκε κατά τη διάρκεια της θητείας του στην Εθνική Φρουρά και ότι η αναπηρία του οφείλεται στην "ενεργόν υπηρεσία του εν τη Δυνάμει". Η Επιτροπή ύστερα από έρευνα και αφού έλαβε υπόψη - (α) Το Φύλλο Μητρώου του αιτητή. (β) Βεβαίωση του Πρώτου Ιατρικού Λειτουργού Λεμεσού κ. Λακαταμίτη. (γ) Την κατάθεση του ιδίου του αιτητή στον υπεύθυνο του Αστυνομικού Σταθμού Αγίου Ιωάννη Λεμεσού αναφορικά με τις συνθήκες τραυματισμού του. (δ) Την έκθεση της Κεντρικής Υπηρεσίας πληροφοριών αναφορικά με τα γεγονότα της υποθέσεως. (ε) Γνωμάτευση του Γενικού Εισαγγελέα αναφορικά με το θέμα της "ενεργού υπηρεσίας εν τη Δυνάμει" μετά την εκδήλωση του Πραξικοπήματος, και τέλος (στ) Την έκθεση του Ιατροσυμβουλίου σύμφωνα με την οποία το ποσοστό της ανικανότητας του ανέρχεται μόνο σε 10%, ποσοστό το οποίο τον αποκλείει από τον χαρακτηρισμό του ως "μερικώς ανάπηρο" με βάση τον περί Ανακουφίσεως Παθόντων Νόμο, αποφάσισε να απορρίψει την αίτηση του γιατί η αναπηρία του δεν οφείλεται στην "ενεργόν υπηρεσίαν αυτού εν τη Δυνάμει", αλλά στη συμμετοχή του σε πραξικοπηματικές επιχειρήσεις για ανατροπή της συνταγματικής τάξεως της Κυπριακής Δημοκρατίας. Φωτοαντίγραφα, της αποφάσεως, όπως και όλων των άλλων εγγράφων που αναφέρθηκαν πιο πάνω επισυνάπτονται στην Ένσταση της Επιτροπής. Στη Γνωμάτευση του Γενικού Εισαγγελέα γίνεται αναφορά στον ορισμό του όρου "Ενεργός Υπηρεσίας" στο άρθρο 2 των Περί Εθνικής Φρουράς Νόμων 1964-1968 και στη συνέχεια ασχολείται με την ερμηνεία του άρθρου 19 των πιο πάνω Νόμων και λέγει:- "Εκ του άρθρου 3 των προρρηθέντων Νόμων προκύπτει σαφώς ότι η ίδρυσις και συγκρότησις της Δυνάμεως εγένετο δια σκοπούς αμύνης της Δημοκρατίας και ουχί ανατροπής των νόμων υφισταμένων αρχών αυτής. Συνεπώς δύναται βασίμως να υποστηριχθή ότι εάν πρόσωπον τι εφονεύθη διαρκουσών των πραξικοπηματικών ενεργειών το τοιούτον δεν συνέβη 'εν ενεργώ υπηρεσία' ούτε είναι νομικώς ορθή η διαπίστωσις του ΓΕΕΦ ότι τα μέλη ταύτα ετραυματίσθηκαν ή εφονεύθησαν 'εν υπηρεσία ενδιατεταγμένη τοιαύτη και ένεκεν αυτής'. Καίτοι το άρθρον 19 δεν είναι σαφώς συντεταγμένον, εν τούτοις ο σκοπός του νομοθέτου καθίσταται εμφανής. Δεν δύναται να υποστηριχθή ότι μέλος της Δυνάμεως όπερ εφονεύθη κατά την διάρκειαν πραξικοπηματικών επιχειρήσεων εφονεύθη εν ενεργώ υπηρεσία εν τη Δυνάμει, καθ' όσον η κατά την στιγμήν του θανάτου υπηρεσία του φονευθέντος δεν απέβλεπεν ούτε εις την άμυναν της Δημοκρατίας ούτε εις την διασφάλισιν της ανεξαρτησίας και εδαφικής αυτής ακεραιότητος ή της ζωής ή περιουσίας εν τη Δημοκρατία, ενώ τουναντίον καταφανώς έτεινεν εις την ανατροπήν της εν τη Δημοκρατία συνταγματικής τάξεως και καθίστα την Δημοκρατίαν πλέον ευάλωτον εν περιπτώσει εχθρικής εισβολής. Εις την ερμηνείαν του όρου 'ενεργός υπηρεσία' εφαρμόζονται αι παρατηρήσεις επί του όρου 'υπηρεσία' εις το άρθρον 70 του Ελληνικού Στρατιωτικού Ποινικού Κώδικος (αντιστοίχου προς το άρθρο 49 των ημετέρων περί Στρατιωτικού Ποινικού Κώδικος και Δικονομίας Νόμων 1964 έως 1967). Όπως τονίζει ο Μπουρόπουλος (Ερμηνεία του Ποινικού Κώδικος κατ' άρθρον Τόμος Ι, Αθήναι 1959, σελ. 62-63) - '.... η διάταξις του άρθρου 70 Στρατ.Π.Κ. τιμωρούσα την ανυπακοήν εις διαταγήν αφορώσαν εκτέλεσιν υπηρεσίας, προϋποθέτει επίσης ότι η διαταγή είναι νόμιμος τύποις και ότι δι' αυτής διατάσσεται ενέργεια, αναγομένη εις την υπηρεσίαν του τε προστάσσοντος και του διατασσομένου. Παρέχεται δ' ούτω εις τον διατασσόμενον το δικαίωμα να ελέγξη την τοιαύτην νομιμότητα της διαταγής. Όθεν, αν ο στρατιωτικός εκτελέση πράξιν αξιόποινον κατά διαταγήν του αρχηγού του άσχετον όλως προς την υπηρεσίαν, πράττει αδίκως, μη δυνάμενος να επικαλεσθή το άρθρ. 21 Π.Κ. (όπερ έχει εφαρμογήν και επί των στρατιωτικών εγκλημάτων, καθ' α ορίζει ο Στρ.Π.Κ. εν άρθρω 2 αλλά και ο Π.Κ. εν άρθρω 12).' Σημειωτέον ότι ο ημέτερος Ποινικός Κώδιξ δεν περιέχει διάταξιν παρομοίαν προς την του άρθρου 21 του Ελληνικού Ποινικού Κώδικος. Τουναντίον δύναται να υποστηριχθή ότι εν προκειμένω εφαρμόζονται αι αρχαί του common law (ίδε άρθρον 3 του Ποινικού Κώδικος (Κεφ. 154), συμφώνως προς τας οποίας διαταγαί ανωτέρων (superior orders)) καταφώρως παρανόμως δοθείσαι δεν δύνανται να αποτελέσουν υπεράσπισιν ή νομικήν δικαιολογίαν εν περιπτώσει εκτελέσεως αυτών. ('Ιδε λεπτομερείας εις Russell: On Crime 12th Edition Vol. 1 London 1964 pp. 87-90). Εξ άλλου ο Μαγκάκης (Η Σύγκρουσις Καθηκόντων εν τω Ποινικώ Δικαίω, Αθήναι 1955 σελ. 110) παρατηρεί ότι - '... υπό την έκφρασιν 'οιαδήποτε υπηρεσία' την οποίαν χρησιμοποιεί ο Στρατ. Π.Κ. εν άρθρ. 70 δεν δύναται να περιληφθή και η τέλεσις μιας προδήλως εγκληματικής πράξεως. Καθ' ημάς, αναφέρων ο νόμος 'οιανδήποτε υπηρεσίαν', δεν είναι δυνατόν να νοή και την τέλεσιν ενός προδήλου εγκλήματος. Διότι η δέσμευσις του έλληνος στρατιωτικού εις τας προδήλως εγκληματικάς διαταγάς των ανωτέρων του, την οποίαν ούτε και αυτός ο εθνικοσοσιαλιστής νομοθέτης, ως ανωτέρω ελέχθη, δεν ετόλμησε να επιβάλη και την αυθαιρεσίαν σοβαρώς υποθάλπει, υποσκάπτουσα ούτω τα θεμέλεια του ισχύοντος καθεστώτος κράτους Δικαίου, και ανάρμοστος τυγχάνει έναντι των παραδόσεων και της τιμής του ελληνικού στρατεύματος και δεν συνάδει τέλος προς το πολιτιστικόν επίπεδον του ελληνικού λαού.' Εκ των προρρηθέντων προκύπτει ότι εκάστη συγκεκριμένη υπόθεσις δέον να εξετάζηται επί των ιδίων αυτής γεγονότων και περιστάσεων και εάν εθνοφρουρός εφονεύθη κατά την διάρκειαν πραξικοπηματικών επιχειρήσεων τότε ούτε το προρρηθέν άρθρον 19 των Νόμων ούτε οι σχετικοί Κανονισμοί εφαρμόζονται." Είναι η θέση του αιτητή ότι ουδέποτε έλαβε μέρος σε πραξικοπηματικές ενέργειες και ότι πάντοτε ενεργούσε σύμφωνα με τις διαταγές των ανωτέρων του οι οποίοι μέχρι σήμερα είναι αξιωματικοί της Εθνικής Φρουράς και μάλιστα, κατά τον αιτητή, προήχθησαν. Επομένως, όπως ισχυρίζεται, η επίδικη απόφαση λήφθηκε κάτω από πλάνη περί τα πράγματα, αφού και η επιστολή του Διευθυντή της Κεντρικής Υπηρεσίας Πληροφοριών, επιβεβαίωνε τη συμπτωματική ύπαρξη του αιτητή και των άλλων πέντε στρατιωτών που υπήρξαν θύματα γιατί ποτέ δεν έστρεψαν τα όπλα των κατά της αστυνομίας. Επιπλέον ο αιτητής, όπως ισχυρίζεται, ουδέποτε πίστεψε ότι το αυτοκίνητο που επέβαινε είχε σχέση με τα προπορευόμενα δύο αυτοκίνητα που ήσαν γεμάτα στρατιώτες. Δεν θα υπεισέλθω στην κρίση του αρμοδίου οργάνου ως προς τα γεγονότα, γιατί τέτοια ενέργεια δεν δικαιολογείται κάτω από τις αρχές του Διοικητικού Δικαίου που διέπουν το θέμα. Εν πάση περιπτώσει όμως και αν ακόμη εκρίνετο ότι ο αιτητής βρίσκετο σε ενεργό υπηρεσία κατά τον ουσιώδη χρόνο του τραυματισμού του και πάλιν δεν δικαιούται σε αποζημίωση για τους πιο κάτω λόγους. Η προσβαλλόμενη απόφαση βρίσκει νομικό στήριγμα στο άρθρο 20 των περί Εθνικής Φρουράς Νόμων του 1964 έως
- Συγκεκριμένα το άρθρο 20 αναφέρει: "
- Παν μέλος της Δυνάμεως όπερ κατέστη καθ' ολοκληρίαν ανίκανον, ή μερικώς ανίκανον εις βαθμόν πέραν των δεκαπέντε τοις εκατόν, προς άσκησιν οιασδήποτε εργασίας συνεπεία τραυμάτων ή ασθενείας αμέσως οφειλομένων ή οφειλομένης εις την ενεργόν υπηρεσίαν εν τη Δυνάμει, λαμβάνει κατά την διάρκειαν της ζωής του και, εν περιπτώσει θανάτου αυτού οφειλομένου εις τα τοιαύτα τραύματα ή ασθένειαν του, οι εξ αυτού κατά την ημέραν του θανάτου του εξαρτώμενοι λαμβάνουσιν, σύνταξιν ή χορήγημα συμφώνως προς κανονισμούς εκδιδομένους υπό του Υπουργικού Συμβουλίου." Ενόψει του γεγονότος ότι η ανικανότητα του αιτητή είναι μόνο 10%, σύμφωνα με Γνωμοδότηση του Ιατροσυμβουλίου, ορθά το αίτημα του αιτητή απορρίφθηκε, μια και το άρθρο αυτό του νόμου απαιτεί ανικανότητα πέραν του 15%. Επιπλέον, η περίπτωση του αιτητή δεν καλύπτεται ούτε και από τον περί Ανακουφίσεως Παθόντων Νόμο του 1988 (αρ. 114 του 1988). Ο Νόμος αυτός εφαρμόζεται σε ανάπηρους με βαθμό αναπηρίας κυμαινόμενο μεταξύ 16% και 99% (μερικώς ανάπηρος) και για πλήρως ανάπηρους με βαθμό αναπηρίας 100%. Σημασία έχει ο ορισμός του όρου "μερικώς ανάπηρος" του άρθρου 2 του Νόμου που προβλέπει ότι:- "(α) παν μέλος της Δυνάμεως το οποίον κατέστη, προσωρινώς ή μονίμως ανίκανον προς εργασίαν εις βαθμόν κυμαινόμενον μεταξύ των δεκαέξ και ενενήκοντα εννέα τοις εκατόν, αμφοτέρων περιλαμβανομένων, τοις τοιαύτης ανικανότητος και του βαθμού αυτής προερχομένων αποκλειστικώς εκ τραυμάτων ή ασθενείας αμέσως οφειλομένων εις την ενεργόν υπηρεσίαν του εν τη Δυνάμει. (β) πάντα Έλληνα Κύπριον όστις κατέστη, προσωρινώς ή μονίμως, ανίκανος προς εργασίαν εις βαθμόν κυμαινόμενον μεταξύ των δεκαέξ και ενενήκοντα εννέα τοις εκατόν αμφοτέρων περιλαμβανομένων, τοις τοιαύτης ανικανότητος και του βαθμού αυτής προερχομένων αποκλειστικώς - (ι) εκ τραυμάτων ή ασθενείας αμέσως οφειλομένων εις παρασχεθείσαν κατά ή μετά την 15ην Ιουλίου 1974 υπηρεσίαν, ή (ιι) εκ τραυμάτων αμέσως οφειλομένων εις τας κατά ή μετά το πραξικόπημα της 15ης Ιουλίου 1974, ή τας υπό της Τουρκικής Εισβολής της 20ης Ιουλίου, 1974, δημιουργηθείσας συνθήκας." Για να θεωρηθεί κάποιος ανάπηρος με τον πιο πάνω ορισμό θα πρέπει ο βαθμός της αναπηρίας να ξεπερνά το 16%. Το ίδιο συνέβαινε και με τον καταργηθέντα Περί Χορηγημάτων εις Εξαρτώμενους Πεσόντων και εις Αναπήρους Νόμο του 1978 (Νόμος αρ. 69 του 1978). Στο άρθρο 2 του Νόμου αυτού στον ορισμό του όρου "μερικώς ανάπηρος" απαιτείτο και πάλιν βαθμός αναπηρίας τουλάχιστον 16%. Εγείρεται βέβαια και το θέμα κατά πόσο θα μπορούσε να στηριχθεί η επίδικη απόφαση σε λόγους άλλους από εκείνους που δίδονται προς υποστήριξή της. Η απάντηση είναι θετική και προς υποστήριξη της θέσεως αυτής παραπέμπω στην απόφαση της Ολομέλειας στην απόφαση P. Christodoulides and Others v. Republic
(1984)3 C.L.R. 1297, όπου στη σελ. 1303 αναφέρεται: "It follows, therefore, that ..... provisions; because it is a firmly established principle of Administrative Law that even if an administrative decision could not have been validly based on the legal reason which was actually stated in support of it such decision should still be upheld judicially if it could, nevertheless, be reached validly on the basis of some other legal reason (see, inter alia, in this respect Pikis v. The Republic
(1967)3 C.L.R. 562, 575, Spyrou (No. 1) v. The Republic
(1973)3 C.L.R. 478, 484, Akinita Anthoupolis Ltd v. The Republic
(1980)3 C.L.R. 296, 303 and Paraskevopoulou v. The Republic
(1980)3 C.L.R. 647, 661, 662)." Έστω και αν ακόμα η αναπηρία του αιτητή θεωρηθεί ότι οφειλόταν σε "ενεργό υπηρεσία εν τη Δυνάμει" τότε ορθά το αίτημα του απορρίφθηκε σύμφωνα με το άρθρο 20 των περί Εθνικής Φρουράς Νόμων του 1964 έως 1989. Είναι φανερό από τα πιο πάνω, ότι η απόφαση της Επιτροπής να απορρίψει το αίτημα του αιτητή είναι ορθή και νόμιμη και σαν αποτέλεσμα η προσφυγή απορρίπτεται χωρίς οποιαδήποτε διαταγή για έξοδα. H προσφυγή απορρίπτεται χωρίς έξοδα. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο