Λοϊζίδου Xριστίνα ν. Δημοκρατίας της Kύπρου διά του Eφόρου Φόρου Eισοδήματος.
(1995)3 ΑΑΔ 450 11 Δεκεμβρίου, 1995 [ΠΙΚΗΣ, Π., ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ, ΑΡΤΕΜΙΔΗΣ, ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ, ΝΙΚΟΛΑΟΥ, Δ/στές] ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΛΟΪΖΙΔΟΥ, Εφεσείουσα - αιτήτρια, ν. ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΔΙΑ ΤΟΥ ΕΦΟΡΟΥ ΦΟΡΟΥ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ, Εφεσιβλήτου - καθ' ού η αίτηση. (Αναθεωρητική έφεση αρ. 1348) Φόρος Κεφαλαιουχικών Κερδών - Δωρεά προς την αιτήτρια, ακινήτου από τον πατέρα της που είχε προηγουμένως δωρηθεί σ' αυτόν από τη σύζυγό του - Πώς καθορίζεται η αξία του ακινήτου σε περίπτωση μεταγενέστερης πώλησής του από την αιτήτρια - Επιφύλαξη του άρθρου 10(β) του περί Φορολογίας Κεφαλαιουχικών Κερδών Νόμου του 1980, (Ν.52/80). Λέξεις και Φράσεις - "Η αρχική αξία κατά τον χρόνο κτήσεως της ιδιοκτησίας υπό του δωρητού", στην πρώτη επιφύλαξη του άρθρου 10(β) του περί Φορολογίας Κεφαλαιουχικών Κερδών Νόμου του 1980, (Ν.52/80). Ερμηνεία νομοθετημάτων - Η προσθήκη λέξεων που δεν χρησιμοποιήθηκαν από τον νομοθέτη δεν είναι επιτρεπτή. Στις 20.12.1984 η μητέρα της αιτήτριας μεταβίβασε διά δωρεάς στο σύζυγό της και πατέρα της αιτήτριας, ένα ακίνητο στην Κάτω Λακατάμια. Το εν λόγω ακίνητο ενεγράφη στο όνομα της αιτήτριας στις 16.6.1986 αφού δωρήθηκε σ' αυτήν από τον πατέρα της. Στις 21.4.1987 η αιτήτρια το πώλησε για ΛΚ13.
- Ο Διευθυντής Τμήματος Εσωτερικών Προσόδων (ο Διευθυντής) αποδέκτηκε το ποσό των ΛΚ13.350 σαν προιόν διάθεσης αλλά δεν αποδέκτηκε την αγοραία αξία του ακινήτου που ήταν κατά την 20.12.1984, ΛΚ12.850 και την καθόρισε σε ΛΚ7.000 με βάση την 27.6.
- Αποτέλεσμα ήταν η επιβάρυνση της αιτήτριας με την πληρωμή μεγαλύτερου ποσού σαν φόρου κεφαλαιουχικών κερδών. Το πρωτόδικο Δικαστήριο επικύρωσε την απόφαση του Διευθυντή αφού αποδέκτηκε την ερμηνεία της φράσης "αρχική αξία" στην πρώτη επιφύλαξη του άρθρου 10(β) του Ν. 52/80, που έδωσε ο δικηγόρος της Δημοκρατίας, ότι δηλαδή η πιο πάνω φράση αναφέρεται στην αξία της ιδιοκτησίας κατά τον χρόνο απόκτησής της από τον πρώτο δωρητή, στην περίπτωση που υπάρχει σειρά δωρεών που δεν φορολογούνται. Η Ολομέλεια του Ανωτάτου Δικαστηρίου αποδέκτηκε την έφεση και αποφάνθηκε ότι η φράση "αρχική αξία" αναφέρεται σε χρόνο και άτομο που προσδιορίζονται στην ίδια τη διάταξη που λέγει "κατά τον χρόνο κτήσεως της ιδιοκτησίας υπό του δωρητού". Εφαρμόζοντας τη διάταξη στην παρούσα υπόθεση, η αξία που διέθεσε την περιουσία της η αιτήτρια, καθορίζεται στις 20.12.1984, που η μητέρα της το μεταβίβασε διά δωρεάς στον πατέρα της και όχι στις 16.6.1986, που ο πατέρας της το δώρησε σ' αυτή. Υιοθέτηση της προσέγγισης του πρωτόδικου Δικαστηρίου, θα είχε σαν αποτέλεσμα την προσθήκη λέξεων στο κείμενο του νόμου που ο νομοθέτης δεν χρησιμοποίησε. Η έφεση επιτρέπεται με έξοδα εις βάρος της Δημοκρατίας. Έφεση. Έφεση εναντίον Δικαστή του Ανωτάτου Δικαστηρίου Κύπρου (Χρυσοστομής, Δ.) με την οποία την 30η Απριλίου, 1991 απορρίφθηκε η προσφυγή της εφεσείουσας (Προσφυγή αρ. 329/90) εναντίον απόρριψης εκ μέρους του εφεσίβλητου - καθ' ου η αίτηση, ένστασης της εφεσείουσας σχετικά με την ημερομηνία καθορισμού της αγοραίας αξίας του επίδικου ακινήτου. Α.Δικηγορόπουλος, για την εφεσείουσα. Γ.Λαζάρου, Δικηγόρος της Δημοκρατίας A', για τους εφεσίβλητους. Cur. adv. vult. ΠΙΚΗΣ, Π.: Την ομόφωνη απόφαση του Δικαστηρίου θα δώσει ο δικαστής Χρ. Αρτεμίδης. ΑΡΤΕΜΙΔΗΣ, Δ.: Το μοναδικό θέμα που απασχόλησε το συνάδελφό μας πρωτοδίκως, και εμάς στην παρούσα έφεση, είναι αποκλειστικά νομικό και αφορά στην εφαρμογή των διατάξεων της πρώτης επιφύλαξης στο άρθρο 10(β) του περί Φορολογίας Κεφαλαιουχικών Κερδών Νόμου του 1980, (Ν.52/80), που έχει ως ακολούθως: "
- Δια τους σκοπούς του παρόντος Νόμου διάθεσις ιδιοκτησίας περιλαμβάνει πώλησιν, συμφωνίαν πωλήσεως, ανταλλαγήν, μίσθωσιν, ήτις ενεγράφη συμφώνως προς τας διατάξεις του εκάστοτε εν ισχύϊ περί Ακινήτου Ιδιοκτησίας (Διακατοχή, Εγγραφή και Εκτίμησις) Νόμου και δωρεάν ιδιοκτησίας ως και εγκατάλειψιν χρήσεως ή εκμεταλλεύσεως οιουδήποτε σχετικού δικαιώματος, αλλά δεν περιλαμβάνει - (α) ............................................................................................ (β) δωρεάν γενομένην υπό γονέως προς τέκνον, μεταξύ συζύγων ή συγγενών μέχρι δευτέρου βαθμού συγγενείας ή προς εταιρείαν περιωρισμένης ευθύνης άπαντες οι μέτοχοι της οποίας είναι μέλη και εξακολουθούν δια μίαν πενταετίαν μετά την τοιαύτην δωρεάν να είναι μέλη της οικογενείας του διαθέτου: Νοείται ότι, εν τοιαύτη περιπτώσει, ως αξία της ιδιοκτησίας λογίζεται η αρχική αξία κατά τον χρόνον της κτήσεως της ιδιοκτησίας υπό του δωρητού ή η αξία αυτής κατά την 27ην Ιουνίου, 1978, οιαδήποτε των ημερομηνιών τούτων ήθελεν είναι η μεταγενεστέρα: ......................................................................................................" (Υπογραμμίζουμε την επίμαχη διάταξη). Τα απλά γεγονότα της υπόθεσης είναι τα εξής. Στις 20.12.84 η μητέρα της αιτήτριας μεταβίβασε δια δωρεάς το ακίνητο, τεμ.370, αριθμός εγγραφής Ε362 Φ/Σχ.30/13/WT στην Κάτω Λακατάμια, στο σύζυγό της και πατέρα της αιτήτριας. Ο τελευταίος, αφού το δώρισε στην αιτήτρια, ενεγράφη στο όνομά της στις 16.6.
- Η ίδια το πώλησε για £13,350, στις 21.4.
- Στο έντυπο δήλωσης διάθεσης ακίνητης ιδιοκτησίας αναγράφεται ως προϊόν διάθεσης το ποσό των £13,350, και ως η αγοραία αξία του, κατά την 20.12.84, £12,
- Ο Διευθυντής Τμήματος Εσωτερικών Προσόδων αποδέκτηκε το προϊόν διάθεσης, όπως τούτο δηλώθηκε από την αιτήτρια. Δεν αποδέκτηκε όμως την δηλωθείσα αγοραία αξία του ακίνητου, όπως καθοριζόταν στις 20.12.
- Ο ίδιος θεώρησε ως την κατά το Νόμο ορθή ημερομηνία καθορισμού της αξίας του ακινήτου την 27.6.78, την οποία και όρισε σε £7,
- Αποτέλεσμα βεβαίως της απόφασης του Διευθυντή ήταν η ανύψωση του κεφαλαιουχικού κέρδους της αιτήτριας και επομένως του οφειλομένου φόρου της. Σχετική ένσταση της, στην οποία ισχυριζόταν πως η αγοραία αξία του ακινήτου θα έπρεπε να καθοριστεί στις 20.12.84, και όχι 27.6.78, απερρίφθη. Ο συνάδελφος μας που δίκασε πρωτοδίκως την υπόθεση, και πρέπει να αναφέρουμε εδώ πως το νομικό ζήτημα που μας απασχόλησε δεν ηγέρθη προηγουμένως, εδέχθη την εισήγηση του δικηγόρου της Δημοκρατίας, ότι δηλαδή η θέση του Διευθυντή ήταν ορθή. Αιτιολόγησε δε ως ακολούθως την απόφαση του: "Είναι φανερό πως η λέξη 'αρχική' αναφέρεται σε άλλη αξία προγενέστερη, η οποία υπολογίζεται κατά το χρόνο κτήσεως της ιδιοκτησίας από το δωρητή. Αυτή η αρχική αξία, συμφωνώ με το δικηγόρο των καθ' ων η αίτηση ότι αναφέρεται στην αξία της ιδιοκτησίας κατά το χρόνο απόκτησης της από τον πρώτο δωρητή, σε περίπτωση που η διάθεση ακολουθεί σειρά δωρεών που δεν φορολογούνται. Ο σκοπός του νομοθέτη με τη χρήση της λέξης 'αρχική', ήταν να φορολογήσει το κεφαλαιουχικό κέρδος που προέκυψε στο παρελθόν και για το οποίο δεν πληρώθηκε φόρος, λόγω δωρεών που δεν φορολογούνται, αλλοιώς δεν υπήρχε λόγος να χρησιμοποιηθεί η λέξη 'αρχική'". Δεν συμφωνούμε με την προσέγγιση του συναδέλφου μας στο επίμαχο ζήτημα. Έχουμε την άποψη πως η γλώσσα του νομοθετήματος είναι απόλυτα σαφής και η εφαρμογή του δεν προϋποθέτει οποιαδήποτε ερμηνεία του. Οι λέξεις "αρχική αξία", που αποτέλεσε το κλειδί της διχογνωμίας, αναφέρεται σε χρόνο και άτομο που προσδιορίζονται στην ίδια τη διάταξη, που λέγει: "κατά τον χρόνο της κτήσεως της ιδιοκτησίας υπό του δωρητού". Έτσι, εφαρμόζοντας τη διάταξη στα γεγονότα της παρούσας υπόθεσης, η αξία που διέθεσε η αιτήτρια την ακίνητη ιδιοκτησία καθορίζεται στις 20.12.84, που η μητέρα της το μεταβίβασε δια δωρεάς στον πατέρα της, και όχι στις 16.6.86, που ο πατέρας της το δώρησε σ' αυτήν. Η εισήγηση του δικηγόρου της Δημοκρατίας, που απεδέχθη το πρωτόδικο Δικαστήριο, ότι δηλαδή η φράση "η αρχική αξία" αναφέρεται στην αξία της ιδιοκτησίας κατά το χρόνο απόκτησης της από τον πρώτο δωρητή, στην περίπτωση που υπάρχει σειρά δωρεών που δεν φορολογούνται, δεν ευσταθεί. Υιοθέτηση αυτής της προσέγγισης απολήγει στην πρόσθεση λέξεων στο κείμενο του Νόμου που ο νομοθέτης δεν χρησιμοποίησε. Η έφεση γίνεται αποδεκτή με έξοδα εις βάρος της Δημοκρατίας, που θα υπολογίσει ο πρωτοκολλητής και θα εγκρίνει το Δικαστήριο. H έφεση επιτρέπεται με έξοδα εις βάρος της Δημοκρατίας. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο