Αντωνίου Μιχαήλ Μαρία Α. ενεργώντας δια πληρεξουσίου εγγράφου επ' ονόματι του Ανδρέα Αντωνίου Μιχαήλ ν. Κυπριακής Δημοκρατίας
(2010)3 ΑΑΔ 195 27 Απριλίου, 2010 [ΑΡΤΕΜΗΣ, Π., ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ, ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ, ΝΙΚΟΛΑΤΟΣ, ΠΑΜΠΑΛΛΗΣ, Δ/στές] ΜΑΡΙΑ Α. ΜΙΧΑΗΛ ΑΝΤΩΝΙΟΥ ΕΝΕΡΓΩΝΤΑΣ ΔΙΑ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΥ ΕΓΓΡΑΦΟΥ ΕΠ΄ ΟΝΟΜΑΤΙ ΤΟΥ ΑΝΔΡΕΑ ΑΝΤΩΝΙΟΥ ΜΙΧΑΗΛ, Εφεσείουσα, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ, ΜΕΣΩ ΥΠΟΥΡΓΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ, Εφεσιβλήτων. (Αναθεωρητική Έφεση Αρ. 129/2007) Προκατάληψη ― Ισχυρισμός περί έλλειψης αντικειμενικότητας Υπουργού στην κριθείσα περίπτωση ― Δεν στοιχειοθετήθηκε. Πολεοδομία και Χωροταξία ― Καθορισμός Πολεοδομικών ζωνών ― Η εκάστοτε τροποποίηση Τοπικού Σχεδίου ή Σχεδίου Περιοχής, συνιστά ξεχωριστή, αυτοτελώς προσβαλλόμενη, διοικητική απόφαση. Η εφεσείουσα επεδίωξε την ανατροπή της πρωτόδικης απόφασης, με την οποία απορρίφθηκε η προσφυγή της κατά της επικύρωσης της πολεοδομικής ζώνης Παραμύθας. Η Ολομέλεια του Ανωτάτου Δικαστηρίου, απορρίπτοντας την έφεση, αποφάσισε ότι:
- Όλοι οι λόγοι έφεσης είναι αβάσιμοι και η πρωτόδικη απόφαση είναι ορθή. Με την προσφυγή προσβαλλόταν η οριστικοποίηση των προνοιών για τη βιομηχανική ζώνη, δηλαδή για τον μερικό περιορισμό της ζώνης εκείνης μετά που έγιναν μερικώς αποδεκτές ενστάσεις που υποβλήθηκαν. Αυτό έγινε το
- Εφόσον η απόφαση εκείνη δεν προσβλήθηκε εμπρόθεσμα, ή καθόλου όπως στην προκείμενη περίπτωση, δεν είναι δυνατόν με την υπό εξέταση προσφυγή η οποία αφορούσε σε διαφορετική και πολύ μεταγενέστερη απόφαση να προσβληθεί έμμεσα και η προγενέστερη απόφαση. Τόσο η απόφαση του 1994 όσο και εκείνη του 2005 ήταν αυτοτελείς εκτελεστές διοικητικές πράξεις και δεν μπορεί να συνδέεται η απόφαση του 2005 με εκείνη του
- Για τον ίδιο βασικά λόγο ορθά το πρωτόδικο δικαστήριο, με την ενδιάμεση απόφασή του ημερ. 4.7.2007, απέρριψε το αίτημα των αιτητών για προσαγωγή μαρτυρίας.
- Είναι ορθή η προσέγγιση του πρωτόδικου δικαστηρίου και ως προς την κατ' ισχυρισμό εμπλοκή του Υπουργού στην υπό εξέταση διαδικασία. Η εκπόνηση μελέτης από το αρχιτεκτονικό γραφείο της συζύγου του τότε Υπουργού Εσωτερικών, το 2003, για σκοπούς πολεοδομικής αίτησης για την ανέγερση υποστατικού εταιρείας στη βιομηχανική ζώνη, δεν είναι λόγος για τον οποίο μπορεί να θεωρηθεί ότι ο αρμόδιος Υπουργός στερείτο επαρκούς αντικειμενικότητας, κατά τρόπο που να καθιστά την εμπλοκή του, μεμπτή.
- Η αιτιολογία της επίδικης απόφασης ήταν επαρκής, δεδομένου ότι οι εφεσίβλητοι δεν είχαν υποχρέωση να εξετάσουν τους ισχυρισμούς της εφεσείουσας, οι οποίοι αφορούσαν σε προγενέστερη και μη προσβληθείσα εκτελεστή διοικητική απόφαση και όχι στη μεταγενέστερη, προσβληθείσα, εκτελεστή διοικητική πράξη. Η έφεση απορρίπτεται με έξοδα. Έφεση. Έφεση από την εφεσείουσα εναντίον της απόφασης Δικαστή του Ανωτάτου Δικαστηρίου (Χατζηχαμπής, Δ.), (Υπόθεση Αρ. 1148/05), ημερ.16/7/
- Χρ. Ιωσηφίδης, για την Εφεσείουσα. Ε. Ζαχαριάδου, Ανώτερη Δικηγόρος της Δημοκρατίας, για τους Εφεσίβλητους. Cur. adv. vult. ΑΡΤΕΜΗΣ, Π.: Την ομόφωνη απόφαση του Δικαστηρίου θα δώσει ο Δικαστής Νικολάτος. ΝΙΚΟΛΑΤΟΣ, Δ.: Η εφεσείουσα με την προσφυγή της ζητούσε δήλωση του δικαστηρίου ότι η απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου, η οποία δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα ο «Φιλελεύθερος» ημερ. 15.7.2005, με την οποίαν οι εφεσίβλητοι επικύρωναν την πολεοδομική ζώνη Παραμύθας, είναι άκυρη, παράνομη και στερημένη εννόμου αποτελέσματος. Όπως παρατήρησε ο ευπαίδευτος αδελφός Δικαστής που επελήφθη της προσφυγής, με την τροποποίηση των σχεδίων πολεοδομικών ζωνών και ορίου ανάπτυξης της Παραμύθας, το 1994, καθορίστηκε η βιομηχανική και βιοτεχνική ζώνη της κοινότητας. Το 1996 μειώθηκε η έκταση της βιοτεχνικής ζώνης, οι δε σχετικές πρόνοιες οριστικοποιήθηκαν το
- Το 2001 το Κοινοτικό Συμβούλιο, στα πλαίσια μελέτης αναθεώρησης των σχεδίων υπέβαλε αίτημα για κατάργηση της βιοτεχνικής ζώνης. Το αίτημα έγινε δεκτό και το 2002 καταργήθηκε η βιοτεχνική ζώνη, διατηρήθηκε όμως η βιομηχανική ζώνη (Β1). Μεταξύ των ενστάσεων που είχαν υποβληθεί ήταν και εκείνη της εφεσείουσας (αιτήτριας υπ' αρ. 3 στην προσφυγή). Οι ενστάσεις αφορούσαν, ουσιαστικά, αίτημα για κατάργηση και της βιομηχανικής ζώνης. Οι ενστάσεις έγιναν μερικώς δεκτές με τον περιορισμό της έκτασης της βιομηχανικής ζώνης και την ένταξη του καταργηθέντος μέρους της σε γεωργική ζώνη. Οι πρόνοιες εκείνες οριστικοποιήθηκαν το
- Τότε η εφεσείουσα μαζί με ακόμη δύο αιτητές, ιδιοκτήτες κτημάτων στην κοινότητα, καταχώρησαν την προσφυγή κατά της τελικής επικύρωσης των πολεοδομικών ζωνών της κοινότητας (του 2005). Οι εισηγήσεις της εφεσείουσας, πρωτοδίκως, ήταν τρεις: (α) Ότι η συμμετοχή του Κοινοτάρχη Παραμύθας, το 1993, στις διαδικασίες που οδήγησαν στην καθιέρωση της βιομηχανικής ζώνης το 1994, ήταν παράνομη, επειδή ο Κοινοτάρχης είχε προσωπικά και οικογενειακά συμφέροντα στο θέμα, και (β) ότι η συμμετοχή του τότε Υπουργού Εσωτερικών στη λήψη της προσβαλλόμενης απόφασης (του 2005) ήταν επίσης μεμπτή καθότι το 2003 το αρχιτεκτονικό γραφείο της συζύγου του τότε Υπουργού εκπόνησε μελέτη για σκοπούς πολεοδομικής αίτησης για την ανέγερση υποστατικού εταιρείας στη βιομηχανική ζώνη, και (γ) ότι δεν είχε γίνει η δέουσα έρευνα, ότι υπήρξε πλάνη περί τα πράγματα και ότι δεν δόθηκε η δέουσα αιτιολογία. Ο ευπαίδευτος αδελφός Δικαστής, ο οποίος επελήφθη της προσφυγής, απέρριψε όλους τους ισχυρισμούς των αιτητών και τελικά και την προσφυγή τους, με έξοδα εις βάρος τους. Ως προς τη συμμετοχή του Κοινοτάρχη το πρωτόδικο δικαστήριο αποφάσισε να μην επιληφθεί της εισηγήσεως εκείνης με το ίδιο σκεπτικό που είχε απορρίψει και αίτημα για προσαγωγή μαρτυρίας σε σχέση με την εμπλοκή του Κοινοτάρχη. Έκρινε, συναφώς, ότι τα παράπονα της εφεσείουσας και των υπολοίπων αιτητών (που εδώ δεν ενδιαφέρουν) αφορούσαν στην καθιέρωση της βιομηχανικής ζώνης το 1994, η νομιμότητα της οποίας ουδέποτε προσεβλήθη, και όχι στην προσβαλλόμενη απόφαση, του 2005, στη διαδικασία λήψης της οποίας ουδόλως εμπλέκετο ο Κοινοτάρχης. Αναφορικά με την κατ' ισχυρισμό εμπλοκή του τότε Υπουργού Εσωτερικών, το πρωτόδικο δικαστήριο έκρινε ότι δεν ήταν δυνατόν να γίνει επαρκής αντικειμενικός συσχετισμός της επαγγελματικής δραστηριότητας της συζύγου του Υπουργού με την εμπλοκή του στην όλη διαδικασία και ότι επομένως δεν ετίθετο ζήτημα δημιουργίας εντύπωσης μη αμεροληψίας εκ μέρους του Υπουργού ο οποίος υπέβαλε σχετική εισήγηση στο Υπουργικό Συμβούλιο για διατήρηση της βιομηχανικής ζώνης. Το πρωτόδικο δικαστήριο έκρινε επίσης ότι οι αιτητές «παρερμήνευσαν τα πράγματα» καθότι τα επιχειρήματα τους, όπως και οι ενστάσεις τους, στρέφονταν κατά κύριο λόγο κατά της απόφασης δημιουργίας της βιομηχανικής ζώνης το 1994, απόφαση που ουδέποτε προσεβλήθη, και όχι κατά της προσβαλλόμενης απόφασης απόρριψης των ενστάσεων για τη διατήρηση της ζώνης. Με την έφεση της η εφεσείουσα προσβάλλει την ορθότητα της πρωτόδικης απόφασης με τέσσερις λόγους έφεσης:
- Ότι εσφαλμένα το πρωτόδικο δικαστήριο αποφάσισε ότι «ουδόλως εμπλέκεται ο Κοινοτάρχης στα γεγονότα στα οποία βασίζεται η προσφυγή».
- Ότι εσφαλμένα το πρωτόδικο δικαστήριο απέρριψε την αίτηση της εφεσείουσας-αιτήτριας για προσαγωγή μαρτυρίας, αναφορικά με την εμπλοκή του Κοινοτάρχη.
- Ότι εσφαλμένα το πρωτόδικο δικαστήριο απέρριψε ως αβάσιμη την εισήγηση της εφεσείουσας-αιτήτριας αναφορικά με τη συμμετοχή του Υπουργού Εσωτερικών στη λήψη της προσβαλλόμενης απόφασης, παρά την προσωπική εμπλοκή της συζύγου του, και
- Ότι εσφαλμένα το πρωτόδικο δικαστήριο αποφάσισε ότι οι αιτητές παρερμήνευσαν τα πράγματα και, συνοπτικά, απέρριψε τις εισηγήσεις της εφεσείουσας-αιτήτριας ως προς την ουσία της προσφυγής. Εξετάσαμε με προσοχή τα ενώπιον μας στοιχεία και καταλήξαμε στο συμπέρασμα ότι όλοι οι λόγοι έφεσης είναι αβάσιμοι και ότι η πρωτόδικη απόφαση είναι ορθή. Αναφορικά με το ζήτημα της κατ' ισχυρισμό εμπλοκής του Κοινοτάρχη Παραμύθας στην προσβαλλόμενη απόφαση συμφωνούμε απόλυτα με το πρωτόδικο δικαστήριο ότι με την προσφυγή προσβαλλόταν η οριστικοποίηση των προνοιών για τη βιομηχανική ζώνη, δηλαδή για τον μερικό περιορισμό της ζώνης εκείνης μετά που έγιναν μερικώς αποδεκτές ενστάσεις που υποβλήθηκαν. Αυτό έγινε το 2005 και είναι προφανές, από όλα τα στοιχεία που οι αιτητές είχαν θέσει ενώπιον του δικαστηρίου, ότι οι οποιοιδήποτε ισχυρισμοί για εμπλοκή του Κοινοτάρχη αφορούσαν στην περίοδο 1993-94 κατά την οποία έγινε τροποποίηση των σχεδίων πολεοδομικών ζωνών και ορίου ανάπτυξης της Παραμύθας και καθορίστηκε (αρχικά) η βιομηχανική και βιοτεχνική ζώνη της κοινότητας. Συμφωνούμε με το πρωτόδικο δικαστήριο ότι εφόσον η απόφαση εκείνη δεν προσβλήθηκε εμπρόθεσμα, ή καθόλου όπως στην προκείμενη περίπτωση, δεν είναι δυνατόν με την υπό εξέταση προσφυγή η οποία αφορούσε σε διαφορετική και πολύ μεταγενέστερη απόφαση να προσβληθεί έμμεσα και η προγενέστερη απόφαση. Τόσο η απόφαση του 1994 όσο και εκείνη του 2005 ήταν αυτοτελείς εκτελεστές διοικητικές πράξεις και δεν μπορεί να συνδέεται η απόφαση του 2005 με εκείνη του
- Για τον ίδιο βασικά λόγο θεωρούμε ότι ορθά το πρωτόδικο δικαστήριο, με την ενδιάμεση απόφαση του ημερ. 4.7.2007, απέρριψε το αίτημα των αιτητών για προσαγωγή μαρτυρίας. Εφόσον η μαρτυρία της οποίας ζητείτο η προσαγωγή αφορούσε ουσιαστικά σε κατ' ισχυρισμό εμπλοκή του Κοινοτάρχη στην αρχική διαμόρφωση της βιομηχανικής ζώνης το 1993 δεν υπήρχε οποιοσδήποτε λόγος να επιτραπεί η προσαγωγή της στα πλαίσια της εξέτασης της προσφυγής υπ' αρ. 1148/05 με την οποία προσβαλλόταν η προαναφερόμενη απόφαση του
- Συμφωνούμε και με την προσέγγιση του πρωτόδικου δικαστηρίου ως προς την κατ' ισχυρισμό εμπλοκή του Υπουργού στην υπό εξέταση διαδικασία. Εκτιμούμε πως η εκπόνηση μελέτης από το αρχιτεκτονικό γραφείο της συζύγου του τότε Υπουργού Εσωτερικών, το 2003, για σκοπούς πολεοδομικής αίτησης για την ανέγερση υποστατικού εταιρείας στη βιομηχανική ζώνη, δεν είναι λόγος για τον οποίο μπορεί να θεωρηθεί ότι ο αρμόδιος Υπουργός στερείτο επαρκούς αντικειμενικότητας κατά τρόπο που να καθιστά την εμπλοκή του, μεμπτή. Το τελευταίο ζήτημα ως προς τη μη διεξαγωγή δέουσας έρευνας, την πλάνη περί τα πράγματα και την έλλειψη δέουσας αιτιολογίας και πάλι συμφωνούμε με το πρωτόδικο δικαστήριο. Είναι προφανές ότι οι ισχυρισμοί της εφεσείουσας, ότι δεν έγινε επαρκής έρευνα αναφορικά με την εμπλοκή του Κοινοτάρχη, ότι υπήρξε πλάνη περί τα πράγματα αναφορικά με τα ουσιώδη γεγονότα και ότι δεν δόθηκε δέουσα αιτιολογία από τους εφεσίβλητους περιορίζονται ουσιαστικά στα γεγονότα που έλαβαν χώραν το
- Συγκεκριμένα παρατηρούμε ότι, στην αρχική αγόρευση των αιτητών στην προσφυγή, γίνεται προσπάθεια ένταξης των κατ' ισχυρισμό δραστηριοτήτων του Κοινοτάρχη, στις προπαρασκευαστικές πράξεις της επίδικης απόφασης. Δεν συμφωνούμε ότι οι πράξεις που έλαβαν χώραν και η απόφαση του 1993-94 υπήρξαν προπαρασκευαστικές πράξεις της προσβαλλόμενης απόφασης του
- Αντίθετα εκτιμούμε ότι πρόκειται για ανεξάρτητες πράξεις και ενέργειες που οδήγησαν σε διαφορετικές εκτελεστές διοικητικές πράξεις. Προκύπτει, από την όλη επιχειρηματολογία των αιτητών, ότι η κατ' ισχυρισμό απουσία δέουσας έρευνας αφορούσε στην αρχική δημιουργία της βιομηχανικής ζώνης Παραμύθας η οποία έγινε με την ΑΔΠ 972 (Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας αρ. 2881 ημερ. 13.5.94) (Δέστε σχετικά την παράγραφο 17 και επόμενες της αρχικής αγόρευσης των αιτητών στην προσφυγή). Τα ίδια, κατ' αναλογίαν, ισχύουν και σε σχέση με την κατ' ισχυρισμό πλάνη περί τα πράγματα και/ή περί το Νόμο. Για παράδειγμα το θέμα της ιστορικής και αρχιτεκτονικής σημασίας του μνημείου που ονομάζεται «το Χάνι της Παραμύθας» και η γειτνίαση του με τη βιομηχανική ζώνη και πάλι σχετίζεται με την αρχική απόφαση για δημιουργία της βιομηχανικής ζώνης Β και όχι με την προσβαλλόμενη, στην προαναφερόμενη προσφυγή, απόφαση του
- Το τελευταίο ζήτημα είναι εκείνο της έλλειψης επαρκούς αιτιολογίας της προσβαλλόμενης, με την προσφυγή, απόφασης για το οποίο και πάλι συμφωνούμε με το πρωτόδικο δικαστήριο ότι η αιτιολογία της απόφασης ήταν επαρκής, δεδομένου ότι οι εφεσίβλητοι δεν είχαν υποχρέωση να εξετάσουν τους ισχυρισμούς της εφεσείουσας οι οποίοι αφορούσαν σε προγενέστερη και μη προσβληθείσα εκτελεστή διοικητική απόφαση και όχι στη μεταγενέστερη, προσβληθείσα, εκτελεστή διοικητική πράξη και να αιτιολογήσουν την απόφασή τους ως προς αυτά τα θέματα. Για τους προαναφερόμενους λόγους η έφεση απορρίπτεται με έξοδα €2.000.- εις βάρος της εφεσείουσας. Η έφεση απορρίπτεται με έξοδα. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο