Μιχαήλ ν. Αρχής Αδειών
(1991)4 ΑΑΔ 1020 15 Μαρτίου, 1991 [ΣΤΥΛΙΑΝΙΔΗΣ, Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 146 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ ΜΙΧΑΗΛ, Αιτητής, ν. ΑΡΧΗΣ ΑΔΕΙΩΝ, Καθ' ων η αίτηση. (Υπόθεση Αρ. 138/90). Προσφυγή βάσει του άρθρου 146 τον Συντάγματος - Λόγοι Ακυρώσεως - Πλάνη περί τον νόμο - Συντρέχει σε περίπτωση θεμελίωσης της διοικητικής πράξης επί νομοθεσίας που δεν ίσχυε κατά τους ουσιώδεις χρόνους όπως η υποβολή της σχετικής, αίτησης και η ημερομηνία λήψης της κρίσιμης απόφασης - Παραγνώριση, στη συγκεκριμένη περίπτωση, της ισχύος τον περί Τελωνειακών Δασμών και Φόρων Καταναλώσεως Νόμου τον 1989 (Ν. 120/89), από την Αρχή Αδειών. Ο αιτητής προσέβαλε με την προσφυγή του αυτή την απόφαση της Αρχής Αδειών με την οποία απορρίφθηκε η αίτησή του για αντικατάσταση του αγροτικού ταξί που διατηρούσε. Το αίτημα είχε γίνει αρχικά δεκτό από την αρχή αλλά ο αιτητής δεν κατώρθωσε να αγοράσει νέο ταξί μέσα στην εξάμηνη προθεσμία που του είχε θέσει η αρχή για το σκοπό αυτό. Για το λόγο αυτό ο αιτητής επανήλθε ζητώντας παράταση του χρόνου αλλά το αίτημά του αυτό, ύστερα από Γνωμάτευση του Γραφείου του Γενικού Εισαγγελέα, θεωρήθηκε νέα αίτηση γιατί η προθεσμία υλοποίησης της προηγούμενης άδειας είχε λήξει και εν τω μεταξύ το Υπουργικό Συμβούλιο, με βάση το άρθρο 13 του περί Τελωνειακών Δασμών και Φόρων Καταναλώσεως Νόμου του 1988 (Ν. 58/88), εξέδωσε Διάταγμα με το οποίο διαγράφηκε και αντικαταστάθηκε η πρώτη παράγραφος στην Πέμπτη Στήλη έναντι της Κλάσεως 16 του Πέμπτου Πίνακα του Νόμου, με συνέπειες, μεταξύ άλλων, και για το τελωνειακό καθεστώς των αγροτικών ταξί. Ενόψει τούτων, η Αρχή Αδειών απέρριψε το αίτημα του αιτητή με αποτέλεσμα την κατάθεση της παρούσας προσφυγής στα πλαίσια της οποίας προβλήθηκαν ως λόγοι ακυρώσεως η πλάνη περί το νόμο και η παράβαση της αρχής της ισότητας. (Στο κείμενο της απόφασης παρατίθενται το σχετικό πρακτικό της Αρχής Αδειών καθώς και αυτούσιες οι σχετικές διατάξεις που είναι κρίσιμες για τη διαπίστωση του ισχύοντος δικαίου κατά τον ουσιώδη χρόνο και την κρίση περί συνδρομής πλάνης της Αρχής ως προς αυτό). Το Ανώτατο Δικαστήριο, ακυρώνοντας την επίδικη απόφαση, αποφάσισε ότι: Ο Πέμπτος Πίνακας στο Νόμο 58/88, όπως τροποποιήθηκε με το Διάταγμα του Υπουργικού Συμβουλίου (Κ.Δ.Π. 48/89), έπαυσε να ισχύει γιατί αντικαταστάθηκε με αντίθετη μεταγενέστερη νομοθεσία δηλαδή τον περί Τελωνειακών Δασμών και Φόρων Καταναλώσεως Νόμο του 1989 (Ν. 120/89) ασχέτως του γεγονότος ότι και ο νόμος αυτός ακυρώθηκε και αντικαταστάθηκε από το Νόμο 5/
- Κατά τους ουσιώδεις χρόνους για την παρούσα υπόθεση - υποβολή αίτησης και ημερομηνία λήψης της προσβαλλόμενης απόφασης - ο Ν. 120/89 ήταν το ισχύον δίκαιο. Όπως όμως φαίνεται από την επιστολή του Γραφείου του Γενικού Εισαγγελέα και το πρακτικό και απόφαση της Αρχής Αδειών, η προσβαλλόμενη απόφαση στηρίχτηκε στην πρόνοια του Πέμπτου Πίνακα, Κλάση 16, Πέμπτη Στήλη, όπως τροποποιήθηκε από την Κ.Δ.Π. 48/89 που στον ουσιώδη χρόνο δεν ίσχυε. Η πλάνη περί το νόμο είναι έκδηλη. Η προσβαλλόμενη απόφαση οχυρώνεται χωρίς έξοδα. Προσφυγή. Προσφυγή εναντίον της απόφασης της Αρχής Αδειών με την οποία απέρριψε αίτηση του αιτητή για αντικατάσταση του αγροτικού ταξί του. Στ. Ιερωνυμίδης, για τον αιτητή. Γ. Ερωτοκρίτου (Κα.), Ανώτερη Δικηγόρος της Δημοκρατίας, για τους καθ' ων η αίτηση. Cur. adv. vult. Ο Δικαστής κ. Στυλιανίδης ανάγνωσε την ακόλουθη απόφαση. ΣΤΥΛΙΑΝΙΔΗΣ, Δ: Με την παρούσα προσφυγή ο αιτητής ζητά την ακύρωση της απόφασης της Αρχής Αδειών, (η "Αρχή"), με την οποία απέρριψε αίτησή του για αντικατάσταση του αγροτικού ταξί του. Ο αιτητής έχει κύριο επάγγελμα την ξυλουργική. Δεύτερο επάγγελμά του είναι οδηγός αγροτικού ταξί. Ήταν ιδιοκτήτης του αγροτικού ταξί ΚΧ
- Στις 29 Δεκεμβρίου, 1988, υπέβαλε αίτηση στην Αρχή, για έγκριση αντικατάστασης του οχήματός του με νέο, χωριτικότητας έξι επιβατών. Στις 30 Δεκεμβρίου, 1988, η Αρχή ενέκρινε την αίτηση του αιτητή και κοινοποίησε τούτο σ' αυτόν, με επιστολή ημερομηνίας 31 Δεκεμβρίου,
- Η έγκριση ίσχυε για περίοδο έξι μηνών από 31 Δεκεμβρίου,
- Ο αιτητής δεν κατόρθωσε να αγοράσει νέο ταξί μέσα στους έξι μήνες. Στις 11 Ιουλίου, 1989, υπέβαλε αίτηση για παράταση του χρόνου, για να του δοθεί η δυνατότητα να προβεί στην αντικατάσταση του αγροτικού του ταξί. Ύστερα από Γνωμάτευση του Γραφείου του Γενικού Εισαγγελέα, η αίτηση ημερομηνίας 11 Ιουλίου, 1989, θεωρήθηκε ως νέα αίτηση, γιατί η προθεσμία υλοποίησης της προηγούμενης άδειας είχε λήξει και γιατί, εν τω μεταξύ, το Υπουργικό Συμβούλιο, με βάση το Άρθρο 13 του περί Τελωνειακών Δασμών και Φόρων Καταναλώσεως Νόμου του 1988, (Αρ. 58/88), εξέδωσε Διάταγμα με το οποίο διαγράφτηκε και αντικαταστάθηκε η πρώτη παράγραφος στην Πέμπτη Στήλη, έναντι της Κλάσεως 16 του Πέμπτου Πίνακα του Νόμου. Η Αρχή εξέτασε την αίτηση στις 25 Νοεμβρίου, 1989, και την απέρριψε. Το σχετικό μέρος των πρακτικών έχει:- QU
- Επιστολές των ιδιοκτητών των αγροτικών ταξί με αρ. NQ 900, SE 149, MX 169, QY 240, ΚΧ 707, QB 989, QU 717, LA 567 και ΝΖ 919 με τις οποίες ζητούτν παράταση της ισχύος των εγκρίσεων που τους χορηγήθηκαν από την Αρχή Αδειών για αντικατάσταση των πιο πάνω οχημάτων τους με καινούργια. Προηγούμενα πρακτικά ΑΑ ημερ. 9.8.89, 23.8.89 Επιστολή Γραφείου Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας ημερ. 21.11.
- Ηλιάδης Καταθέτω γνωμάτευση του Γραφείου του Γενικού Εισαγγελέα σύμφωνα με την οποία δεν έχει σημασία αν η προθεσμία την οποία έδωσε στους αιτητές η Αρχή Αδειών κατά διακριτική εξουσία, για υλοποίηση της έγκρισης αντικατάσταση των αγροτικών ταξί ίσχυεν, ή αν η παράταση αυτής ήταν εμπρόθεσμη, ή αν τώρα οι αιτήσεις για παράταση θα θεωρηθούν νέες αιτήσεις ή παρατάσεις της αρχικής έγκρισης, αλλά σημασία έχει ότι ο τελωνισμός των οχημάτων αυτών δεν έγινε ή δεν συμπληρώθηκε πριν την 24η Φεβρουαρίου, 1989, οπότε άλλαξε η νομοθεσία. Ενόψει των πιο πάνω το Τμήμα εισηγείται απόρριψη των αιτήσεων. Η ΑΑ, αφού έλαβε υπόψη όλα τα ενώπιόν της στοιχεία, απόρριψε τις αιτήσεις ως η εισήγηση του Τμήματος." Η πιο πάνω απόφαση κοινοποιήθηκε στον αιτητή με επιστολή ημερομηνίας 13 Δεκεμβρίου,
- Οι λόγοι ακυρότητας που προβάλλονται είναι:-
- Πλάνη περί το νόμο.
- Παράβαση της αρχής της ισότητας. Το Άρθρο 12 του περί Τελωνειακών Δασμών και Φόρων Καταναλώσεως Νόμου του 1988, (Αρ. 58/88), προβλέπει:- "
- Τηρουμένων των διατάξεων των εκάστοτε εν ισχύϊ τελωνειακών νόμων ως και παντός όρου όστις ήθελε τεθή υπό του Διευθυντού προς διασφάλισιν των δημοσίων προσόδων, επιστρέφεται καθ' ήν έκτασιν εμφαίνεται εν τη τρίτη στήλη του Πέμπτου Πίνακος ο καταβληθείς τελωνειακός δασμός ή φόρος καταναλώσεως, οσάκις εμπορεύματα του εν τη δευτέρα στήλη του Πέμπτου Πίνακος καθοριζομένου είδους χρησιμοποιώνται κατά τρόπον ικανοποιούντα τον Διευθυντήν ως ειδικώς προνοείται εν τη πέμπτη στήλη του Πέμπτου Πίνα-κος, ή εν τη παρασκευή ή βιομηχανία εντός της Δημοκρατίας των καθοριζομένων εν τη τετάρτη στήλη του ειρημένου Πίνακος εμπορευμάτων τα οποία εξάγονται ή φορτώνονται επί πλοίων ή αεροσκαφών ως προμήθεια αυτών ή παραδίδονται εις πρόσωπα, οργανισμούς, αρχάς και οργανώσεις δικαιουμένας δυνάμει του παρόντος ή οιουδήποτε ετέρου Νόμου εις την ατελή εισαγωγήν τοιούτων εμπορευμάτων. Νοείται ότι εκτός ως άλλως προνοείται εν τω Πέμπτω Πίνακι, δεν επιστρέφεται καταβληθείς τελωνειακός δασμός ή φόρος καταναλώσεως εφ' όσον ήθελε διαρρεύσει διάστημα μείζον των τριών ετών μεταξύ της καταβολής του δασμού ή φόρου καταναλώσεως και της λήψεως υπό του αρμοδίου Λειτουργού της προς επιστροφήν αυτού απαιτήσεως." Στον Πέμπτο Πίνακα, Κλάση 16, το είδος των εμπορευμάτων είναι "καινουργή μηχανοκίνητα οχήματα" που εμπίπτουν στις απαριθμούμενες κλάσεις. Στην Πέμπτη Στήλη διαβάζουμε:- "Νοείται ότι το όχημα επί τη πρώτη εγγραφή του θα καταταγή και εγγραφή ως ταξί ή δημοσίας χρήσεως υπό της αρμοδίας αρχής εγγραφής οχημάτων της Δημοκρατίας, εξαιρουμένων των οχημάτων των δημοσίας χρήσεως εγγεγραμμένων υπό το ψηφίον 'Ζ' (Self-Drive Motor Vehicles). Νοείται περαιτέρω ότι εάν εντός οκτώ ετών από της εγγραφής του το τοιούτον όχημα καταταγή εις ετέραν κατηγορίαν εγγραφή ή χρησιμοποιήται δι' έτερον σκοπόν και ουχί ως ταξί ή δημοσίας χρήσεως, ο ιδιοκτήτης του οχήματος καθ' όν χρόνον επενεργείται η τοιαύτη μεταβολή, οφείλει όπως καταβάλει τω Διευθυντή πάν ποσόν όπερ κατά την κρίσην του Διευθυντού παριστά την διαφοράν μεταξύ του ήδη καταβληθέντος ποσού και του δασμού και φόρου καταναλώσεως των πληρωτέων επί του οχήματος." Το Άρθρο 13 του Νόμου 58/88 προβλέπει:- "
- Το Υπουργικόν Συμβούλιον δύναται, δια Διατάγματος αυτού δημοσιευθησομένου εν τη επισήμω εφημερίδι της Δημοκρατίας, να προσθέτη ή διαγραφή κλάσεις εκ του Πέμπτου Πίνακος ή να τροποποιή τους συντελεστάς του επιστρεπτέου δασμού ή τους αναφερομένους δι' εκάστην Κλάσιν εμφαινομένην εν τω ειρημένω Πίνακι όρους." Το Υπουργικό Συμβούλιο, με βάση το Άρθρο 13, εξέδωσε Διάταγμα, που δημοσιεύτηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας, Αρ. 2385, ημερομηνίας 24 Φεβρουαρίου, 1989, Παράρτημα ΙΙΙ(Ι), Κ.Δ.Π. 48/89, σελ. 151, το ουσιώδες μέρος του οποίου έχει:- "
- Η πρώτη παράγραφος εν τη Πέμπτη Στήλη έναντι της Κλάσεως 16 του Πέμπτου Πίνακος του Νόμου διαγράφηται και αντικαθίσταται διά της ακολούθου νέας παραγράφου: ' Νοείται ότι το όχημα επί τη πρώτη εγγραφή του θα καταταγή και εγγραφή ως ταξί ή δημοσίας χρήσεως υπό της αρμοδίας αρχής εγγραφής οχημάτων της Δημοκρατίας, εξαιρουμένων των οχημάτων δημοσίας χρήσεως εγγεγραμμένων υπό το ψηφίον 'Ζ' (Self-Drive Motor Vehicles), των αγροτικών οχημάτων δημοσίας χρήσεως και των οχημάτων των εγγεγραμμένων ως αγροτικών ταξί'.
- Η ακόλουθος νέα παράγραφος προστίθεται εν τη Πέμπτη Στήλη έναντι της Κλάσεως 16 του Πέμπτου Πίνακος του Νόμου ευθύς αμέσως μετά την υφισταμένην δευτέραν παράγραφον: ' Νοείται περαιτέρω ότι τα ήδη εγγεγραμμένα αγροτικά ταξί ή δημοσίας χρήσεως υπόκεινται εις τας προνοίας της αμέσως προηγουμένης παραγράφου." Στις 3 Ιουλίου, 1989, εκδόθηκε και δημοσιεύτηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας ο περί Τελωνειακών Δασμών και Φόρων Καταναλώσεως Νόμος του 1989, (Αρ. 120/89), του οποίου η ισχύς άρχισε αναδρομικά από 1η Ιανουαρίου,
- Το περιεχόμενο της Πέμπτης Στήλης, της Κλάσης 16, του Πέμπτου Πίνακα είναι ταυτόσημο με το αρχικό περιεχόμενο στο Νόμο 58/88, που έχει παρατεθεί πιο πάνω. Αυτό είναι αντίθετο με το περιεχόμενο της Κ.Δ.Π. 48/
- Τα αγροτικά οχήματα δημοσίας χρήσεως και τα οχήματα τα εγγεγραμμένα ως αγροτικά ταξί δεν εξαιρούνται από την εύνοια του Νόμου. Ο Νόμος 120/89 ίσχυε μέχρι την ακύρωση και αντικατάσταση του από το Νόμο 5/
- Εν πάση περιπτώσει, από τις 3 Ιουλίου, 1989, μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου, 1989, δηλαδή, σε όλους τους ουσιώδεις χρόνους για την παρούσα υπόθεση - 11 Ιουλίου, 1989, υποβολή αίτησης, και 25 Νοεμβρίου, 1989, ημερομηνία λήψης της προσβαλλόμενης απόφασης - το ισχύον δίκαιο ήταν ο Νόμος 120/
- Ο Πέμπτος Πίνακας στο Νόμο 58/88, όπως τροποποιήθηκε από την Κ.Δ.Π. 48/89, έπαυσε να ισχύει, γιατί αντικαταστάθηκε με αντίθετη μεταγενέστερη νομοθεσία. Η προσβαλλόμενη απόφαση στηρίχτηκε, όπως φαίνεται από την επιστολή του Γραφείου του Γενικού Εισαγγελέα και το πρακτικό και απόφαση της Αρχής, στην πρόνοια του Πέμπτου Πίνακα, Κλάση 16, Πέμπτη Στήλη, όπως τροποποιήθηκε από την Κ.Δ.Π. 48/89, που στον ουσιώδη χρόνο δεν ίσχυε. Η πλάνη περί το νόμο είναι έκδηλη. Η Αρχή ενήργησε αντίθετα προς το Νόμο και, ως εκ τούτου, η προσφυγή επιτυγχάνει. Η προσβαλλόμενη απόφαση ακυρώνεται. Καμιά διαταγή για έξοδα. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο