Eταιρεία Σιλβέστρου & Κιτρομηλίδη ν. Δημοκρατίας (1993) 4 ΑΑΔ 3015

(1993)4 ΑΑΔ 3015 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αρχείο σε μορφή PDF - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων

(1993)4 ΑΑΔ 3015 30 Δεκεμβρίου, 1993 [ΠΟΓΙΑΤΖΗΣ, Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ME TO APΘPO 146 TOY ΣYNTAΓMATOΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΣΙΛΒΕΣΤΡΟΥ & ΚΙΤΡΟΜΗΛΙΔΗ, Αιτήτρια, v. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ, Καθ' ων η αίτηση. (Υπόθεση Αρ. 233/89) Προσφορές - Διαδικασία Κυβερνητικών Προσφορών - Κανονισμοί Κυβερνητικών Αποθηκών - Κανονισμοί 19, 20, 22 - Υποχρέωση προκήρυξης δημοσίων προσφορών για την εκτέλεση κυβερνητικών έργων - Υποχρέωση προκήρυξης κάμπτεται σε επείγουσες περιπτώσεις - Εφόσον όμως προκηρυχθούν οι προσφορές δε δικαιολογείται απόκλιση από την διαδικασία αξιολόγησης και κατακύρωσης των προσφορών - Ουσιαστική παρέκκλιση από τη διαδικασία που επιβάλλουν οι Κανονισμοί, επιφέρει ακυρότητα της απόφασης. Προσφορές - Έγκριση επιλογής του καλύτερου προσφοροδότη από τον αρμόδιο Υπουργό, χωρίς διεξαγωγή της δέουσας έρευνας, καθιστά την απόφαση ελαττωματική και ακυρωτέα. Προς υποστήριξη της προσφυγής τους κατά της απόφασης των καθ' ων η αίτηση να κατακυρώσουν την επίδικη προσφορά στα ενδιαφερόμενα μέρη, οι αιτήτρια πρόβαλε δύο κυρίως ισχυρισμούς, τους εξής: (α) Η απόφαση πάσχει λόγω παράνομης διαδικασίας που ακολουθήθηκε κατά την εξιολόγηση και κατακύρωση της προσφοράς, και (β) Λόγω ανεπάρκειας της έρευνας που διεξήχθηκε πριν από την έκδοσή της. Το Ανώτατο Δικαστήριο ακυρώνοντάς την επίδικη απόφαση, αποφάσισε ότι: 1. Η διαδικασία που ακολουθείται όσον αφορά Κυβερνητικές προσφορές προδιαγράφεται από τους Κανονισμούς Κυβερνητικών Αποθηκών, Κανονισμούς 19 και μετέπειτα. Ο Κανονισμός 19 επιβάλλει την υποχρέωση προκήρυξης δημόσιων προσφορών για την πώληση αγαθών ή την παροχήν υπηρεσιών αναγκαίων για την εκτέλεση Κυβερνητικών έργων. Ο δε Κανονισμός 22 προνοεί ότι οι μεν προσφορές για ποσό μέχρι £150.000 (εκατό πενήντα χιλιάδες λίρες) εγκρίνονται από το Συμβούλιο Προσφορών, αναφορικά δε με προσφορές για ποσό που υπερβαίνει τις £150.000 (εκατό πενήντα χιλιάδες λίρες), όπως συμβαίνει με την επίδικη προσφορά, η τελική απόφαση λαμβάνεται από Επιτροπή από Υπουργούς που κατονομάζονται στον εν λόγω Κανονισμό, προς την οποία το Συμβούλιο Προσφορών υποβάλλει τις συστάσεις του. Στην προσπάθειά του να δικαιολογήσει την παρέκκλιση από τη διαδικασία της μελέτης, αξιολόγησης και κατακύρωσης των προσφορών, όπως αυτή καθορίζεται στους περί Κυβερνητικών Αποθηκών Κανονισμούς και την πλήρη παραγνώριση και παραβίαση του Κανονισμου 22, ο ευπαίδευτος δικηγόρος των καθ'ων η αίτηση επικαλέστηκε αρχικά τον Κανονισμό 20(

1. d)ο οποίος προνοεί ότι δεν επιβάλλεται να προκηρυχθούν προσφορές στις περιπτώσεις που είναι επείγουσες ή που υπάρχουν ειδικοί λόγοι που καθιστούν τη διαδικασία της προκήρυξης προσφορών ανεπιθύμητη. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η παράβαση εκ μέρους των βιομηχάνων των συμβατικών τους υποχρεώσεων βάσει της σύμβασης μισθώσεως τεμαχίων στη βιομηχανική περιοχή Λεμεσού, που υπέγραψαν με την Κυβέρνηση, και η επακόλουθη σοβαρότατη οχληρία που επροκαλείτο από τα απόβλητα των εργοστασίων τους, είχε δημιουργήσει κατάσταση για την οποία έπρεπε να ληφθούν επείγοντα διορθωτικά μέτρα. Η επείγουσα αυτή φύση της υπόθεσης υπήρξε και μια από τις δικαιολογίες που προβλήθηκαν από το Υπουργείο Εμπορίου στη επιστολή του με ημερομηνία 8/3/1989, προς το δικηγόρο της αιτήτριας, για την επίδικη παρέκκλιση στη διαδικασία που ακολουθήθηκε. Η πιο πάνω πρόνοια του Κανονισμου 20(
2. d)συνιστά εξαίρεση στην υποχρέωση προκήρυξης προσφορών, η οποία επιβάλλεται με την πρόνοια του Κανονισμού 19. Δεν επιτρέπει, όμως, ούτε δικαιολογεί οποιαδήποτε παρέκκλιση από την καθορισμένη διαδικασία της αξιολόγησης και κατακύρωσης των προσφορών μετά την προκήρυξή τους. Πολύ ορθά, επομένως, ο ευπαίδευτος δικηγόρος των καθ' ων η αίτηση εγκατέλειψε, σε κατοπινό στάδιο, την προσπάθειά του να δικαιολογήσει την επίδικη παρέκκλιση με αναφορά στη πρόνοια του Κανονισμου 20(d). Επέμενε όμως, στον ισχυρισμό του ότι η παρέκκλιση ήταν νόμιμη και δικαιολογημένη. Τη φορά αυτή στήριξε την άποψή του, όχι στη πρόνοια οποιουδήποτε Κανονισμού, αλλά στο γεγονός ότι οι βιομήχανοι είχαν υποσχεθεί να καταβάλλουν στην Κυβέρνηση, σε μελλοντικό στάδιο, το 50% της όλης δαπάνης που θα κατέβαλλε η Κυβέρνηση στον επιτυχόντα προσφοροδότη για την εκτέλεση του έργου. Ούτε η νέα αυτή θέση του δικηγόρου των καθ' ων η αίτηση είναι ορθή. Από τη στιγμή που, με την εν λόγω ενδιάμεση απόφαση, ημερομηνίας 30/1/1991 το Δικαστήριο απέρριψε ως αβάσιμο τον ισχυρισμό ότι η προκήρυξη και η κατακύρωση της παρούσας προσφοράς εμπίπτει στη σφαίρα του ιδιωτικού δικαίου, για τον ίδιο αυτό λόγο, δεν μπορεί εύλογα να υποστηριχθεί ότι οι πρόνοιες των περί Κυβερνητικών Αποθηκών Κανονισμών για την αξιολόγηση και κατακύρωση προσφορών, μπορούσαν νόμιμα να αγνοηθούν για το λόγο που έχει προβληθεί ή για οποιοδήποτε άλλο λόγο που δεν προνοείται στους ίδιους τους Κανονισμούς. Η πολύ ουσιαστική παρέκκλιση από τη διαδικασία που προδιαγράφουν οι πιο πάνω Κανονισμοί και η μαζική παραβίασή τους κατά τη διαδικασία που, ομολογουμένως, ακολουθήθηκε μέχρι και την τελική κατακύρωση και/ή έγκριση της επίδικης προσφοράς στην παρούσα υπόθεση, επιβάλλει την ακύρωση της προσβαλλόμενης πράξης. 2. Ανεξάρτητα με τα πιο πάνω, τα γεγονότα της παρούσας υπόθεσης αποκαλύπτουν προχειρότητα στην εκ μέρους του Υπουργού έγκρισης της κατακύρωσης της προσφοράς στο ενδιαφερόμενο μέρος και τεκμηριώνουν τον ισχυρισμό της αιτήτριας ότι δε διεξήχθηκε από τον Υπουργό η απαιτούμενη δέουσα έρευνα πριν αυτός εγκρίνει την επίδικη προσφορά. Εν πρώτοις, μπορεί εύλογα να λεχθεί ότι η επιλογή του ενδιαφερόμενου μέρους δεν έγινε από τα πρόσωπα που καθόρισε η Υπουργική Απόφαση αρ. 30.730, ημερομηνίας 29/9/1988, δηλαδή "τον οίκο A. Christodoulou & Associates Ltd σε συνεργασία με τον Πρόεδρο του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Λεμεσού", που συνιστούσε προϋπόθεση για την τελική έγκρισή της από τον Υπουργό. Και στην απίθανη ακόμα περίπτωση που η επιστολή των εν λόγω προσώπων, ημερομηνίας 18/1/1989 (ανωτέρω), έφθασε ποτέ στον Υπουργό πριν αυτός προβεί στην επίδικη έγκριση, το περιεχόμενο της μεταγενέστερης επιστολής των ίδιων προσώπων, ημερομηνίας 19/1/1989, που είχε σταλεί στον Υπουργό με τηλέτυπο, δεν αφήνει καμιά αμφιβολία ότι η αξιολόγηση των προσφορών και η επιλογή του ενδιαφερόμενου μέρους ως του χαμηλότερου προσφοροδότη, έγινε από τους ενδιαφερόμενους βιομήχανους με τη σύμφωνη γνώμη του Προέδρου του ΕΒΕ Λεμεσού και των Συμβούλων Μηχανικών A. Christodoulou & Associates Ltd. Το γεγονός αυτό επαναλαμβάνεται και στην επιστολή του Υπουργείου Εμπορίου και Βιομηχανίας προς το δικηγόρο της αιτήτριας, ημερομηνίας 8/3/1989. Η ανεπάρκεια της έρευνας που διεξήγαγε ο Υπουργός πριν εγκρίνει την επιλογή του ενδιαφερόμενου μέρους από τους βιομήχανους, προκύπτει και από τα ακόλουθα γεγονότα: Ο ίδιος επέλεξε να ζητήσει γνωμοδότηση από τον Ειδικό Λειτουργό του Υπουργείου Γεωργίας, κ. Ανδρέου, πάνω σε θέματα σχετικά με την αξιολόγηση των προσφορών και την άσκηση της εξουσίας του να εγκρίνει ή όχι οποιαδήποτε προσφορά. Υπήρξαν διαβουλεύσεις και συναντήσεις για το σκοπό αυτό στις οποίες μετείχαν ο Υπουργός και ο κ. Ανδρέου. Ο κ. Ανδρέου είχε εκφράσει προκαταρκτικά ενδοιασμούς και προβληματισμούς ως προς την κατακύρωση οποιαδήποτε προσφοράς. Συνεφωνήθη περαιτέρω ανταλλαγή απόψεων επί του θέματος και ορίσθη νέα συνάντηση για το σκοπό αυτό στις 19/1/1989 το μεσημέρι. Στις 11 π.μ. της 19/1/1989 ο κ. Ανδρέου ειδοποιήθηκε από Λειτουργό του Υπουργείου Εμπορίου ότι η πιο πάνω συνάντηση αναβάλλεται για τις 21/1/1989. Λίγο αργότερα, μέσα στην ίδια εκείνη μέρα, 19/1/1989, ο Υπουργός, χωρίς να ακούσει τις ολοκληρωμένες απόψεις του κ. Ανδρέου - του μόνου Κυβερνητικού ειδικού τον οποίο ο ίδιος είχε εμπλέξει στη αξιολόγηση των προσφορών - και ενώ ο δικηγόρος της αιτήτριας επληροφορείτο γραπτώς στις 19/1/198 ότι οι ισχυρισμοί που περιέχονταν στην επιστολή του ημερομηνίας 4/1/1989 θα τύγχαναν μελέτης, προχώρησε στην έκδοση της προσβαλλόμενης απόφασης εγκρίνοντας, κατά τον τρόπο που έχει περιγραφεί στην επιστολή του ενδιαφερόμενου μέρους. H προσφυγή επιτυγχάνει με £100 έξοδα. Αναφερόμενη υπόθεση: Parpas and Others v. Republic

(1986)3 C.L.R.

1. Προσφυγή. Προσφυγή εναντίον της απόφασης των καθ' ων η αίτηση με την οποία κατακυρώθηκε η προσφορά για την "Εγκατάσταση κεντρικής μονάδας επεξεργασίας λυμάτων" στη βιομηχανική περιοχή Κάτω Πολεμιδιών στο ενδιαφερόμενο μέρος αντί στη αιτήτρια. Α. Σ. Αγγελίδης, για την Αιτήτρια. Γ. Λαζάρου, Δικηγόρος της Δημοκρατίας, για τους Καθ' ων η αίτηση. Ν. Νεοκλέους, για το Ενδιαφερόμενο μέρος. Cur. adv. vult. ΠOΓIATZHΣ, Δ.: Η Αιτήτρια Εταιρεία, με την προσφυγή της αυτή, προσβάλλει την απόφαση των Καθ' ων η Αίτηση με την οποία κατακυρώθηκε η προσφορά για την "Εγκατάσταση κεντρικής μονάδας επεξεργασίας λυμάτων" στη βιομηχανική περιοχή Κάτω Πολεμιδιών (Λεμεσού), στο Ενδιαφερόμενο Μέρος, Εταιρεία Hydrotech Ltd, αντί στην Αιτήτρια. Η επίδικη απόφαση λήφθηκε στις 19/1/1989 και κοινοποιήθηκε στο δικηγόρο της Αιτήτριας με επιστολή του Υπουργείου Εμπορίου και Βιομηχανίας, ημερομηνίας 8/3/
2. Η προσφορά κατακυρώθηκε στην Hydrotech Ltd για ποσό £153.
3. Αν και μερικά από τα γεγονότα της υπόθεσης περιγράφονται στην ενδιάμεση απόφαση που εξέδωσα στις 30/1/1991, αναφορικά με τη δικαιοδοσία του Δικαστηρίου να επιληφθεί της παρούσας προσφυγής, επιβάλλεται, για την πληρέστερη κατανόηση των νομικών ισχυρισμών που εγείρονται, να αναφερθώ εκ νέου σ'αυτά μέσα σε ευρύτερο, βέβαια, πλαίσιο. Η Κυβέρνηση απαλλοτρίωσε γη για ίδρυση βιομηχανικής περιοχής στη Λεμεσό. Τη γη αυτή νοίκιασε σε βιομηχάνους. Ένας από τους όρους της "Συμβάσεως Μισθώσεως Γης", την οποία υπέγραψαν οι ενοικιαστές βιομήχανοι, (όρος xxiii), απαιτούσε από το συμβαλλόμενο βιομήχανο: "Όπως μη επιτρέπη την είσοδον μηχανελαίων και ετέρων επιβλαβών ουσιών εις τους οχετούς και υπονόμους του Εκμισθωτού, προ δε οιασδήποτε τοιαύτης εισόδου υποβάλλη τας ως άνω ουσίας εις επεξεργασίαν διά μηχανημάτων εγκεκριμένων υπό του Εκμισθωτού ποιούμενος χρήσιν της καλυτέρας μεθόδου της εκάστοτε κρατούσης τεχνικής." Λόγω μη συμμόρφωσης των ενοικιαστών βιομηχάνων με τον πιο πάνω όρο δημιουργήθηκε μεγάλο πρόβλημα στην περιοχή, από τα απόβλητα των εργοστασίων. Για επίλυση του προβλήματος πραγματοποιήθηκε σύσκεψη στο Υπουργείο Εμπορίου και Βιομηχανίας στις 14/3/1988, στην οποία έλαβαν μέρος ο Υπουργός Εμπορίου και Βιομηχανίας (ο "Υπουργός"), αρμόδιοι υπηρεσιακοί παράγοντες, εκπρόσωποι του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Λεμεσού (ΕΒΕ Λεμεσού), και αριθμός βιομηχάνων της περιοχής. Κατά τη σύσκεψη αυτή συμφωνήθηκε η άμεση επίλυση του προβλήματος με την εγκατάσταση κεντρικής μονάδας χημικής επεξεργασίας των βιομηχανικών απόβλητων της περιοχής. Συμφωνήθηκε, επίσης, η Κυβέρνηση να συνεισφέρει το 50% της δαπάνης που θα απαιτηθεί για την εγκατάσταση της μονάδας, οι δε βιομήχανοι της περιοχής το υπόλοιπο 50% και επί πλέον τα έξοδα λειτουργίας και συντήρησής της. Σχετικά με την εκτέλεση των συμφωνηθέντων στην πιο πάνω σύσκεψη, ο Πρόεδρος του ΕΒΕ Λεμεσού, κ. Χρ. Γεωργιάδης απέστειλε στον Υπουργό επιστολή με ημερομηνία 27/9/88, στην οποία αναφέρονται και τα ακόλουθα: "Στην πιο πάνω συνάντηση μεταξύ άλλων είχε ανατεθεί στον Πρόεδρο του Επιμελητηρίου Λεμεσού κύριο Χρ. Γεωργιάδη να προσφέρει τις καλές του υπηρεσίες και να προχωρήσει σε συνεργασία μετά του ιδιωτικού τομέα σε μια μελέτη για το αποχετευτικό πρόβλημα της Βιομηχανικής Περιοχής Λεμεσού (Πολεμιδιών). Ανταποκρινόμενος στην παράκλησή σας επέλεξα τον κύριο Αντώνη Χριστοδούλου ως ειδικόν επιστήμονα με πολυετή πείρα στα πιο πάνω θέματα, για να με βοηθήσει στην προμελέτη του έργου. Ο κ. Α. Χριστοδούλου, μέλος του Επιμελητηρίου μας, προθυμοποιήθηκε μέσα στα περιορισμένα περιθώρια του χρόνου που είχαμε, να κάνει αυτή την προμελέτη ορμώμενος από αγάπη προς τον εμποροβιομηχανικό κόσμο και προς την πόλη μας γενικά, χωρίς καμιά αμοιβή. Στην επιστολή του κυρίου Χριστοδούλου που εσωκλείεται στη μελέτη και η οποία μιλά αφεαυτής, εξηγεί πως εργάστηκε και από που πήρε ορισμένες πληροφορίες και δηλώνει ότι σε περίπτωση που το Υπουργικό Συμβούλιο αποφασίσει να προχωρήσει στην εκτέλεση του έργου βάσει της δικής του μελέτης, δεν πρόκειται να λάβει μέρος στις προσφορές για τη διεκπεραίωση του έργου. Πιθανόν όμως, αν συμφωνείτε και εσείς, να διορισθεί ως Σύμβουλος για επίβλεψη του ως άνω έργου." Στις 28/9/1988 υποβλήθηκε Πρόταση του Υπουργείου Εμπορίου και Βιομηχανίας προς το Υπουργικό Συμβούλιο το οποίο, κατά τη συνεδρία του ημερομηνίας 29/9/1988, υιοθετώντας τις εισηγήσεις της Πρότασης, αποφάσισε τα ακόλουθα: "α) να εγκρίνει - ι) την εγκατάσταση κεντρικής μονάδας επεξεργασίας των Βιομηχανικών αποβλήτων της Βιομηχανικής Περιοχής Λεμεσού, όπως περιγράφεται στο Παράρτημα IV της Πρότασης· ιι) τη διάθεση από την Κυβέρνηση, στο παρόν στάδιο, του συνόλου της δαπάνης που θα απαιτηθεί για την εγκατάσταση της μονάδας αυτής και που υπολογίζεται να ανέλθει στις £143,000 περίπου· (με βάση τη συμφωνία που επιτεύχθηκε, η δαπάνη θα καλυφθεί κατά 50% από την Κυβέρνηση και κατά 50% από τους βιομήχανους)· ιιι) το διορισμό χωρίς αμοιβή των κ.κ. Α. Christodoulou & Associates Ltd ως συμβούλων συντονιστών με την ευθύνη της τεχνικής επίβλεψης και της εκτέλεσης του έργου με την προκήρυξη προσφορών. Η αξιολόγηση των προσφορών να γίνει από τον οίκο Α. Christodoulou & Associates Ltd σε συνεργασία με τον Πρόεδρο του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Λεμεσού και να τύχει της τελικής έγκρισης του Υπουργού Εμπορίου και Βιομηχανίας· ιν) το διορισμό από τον Υπουργό Γεωργίας και Φυσικών Πόρων λειτουργού του Υπουργείου του ως εκπροσώπου της Κυβέρνησης με την ευθύνη να παρακολουθεί και επιβλέπει την εκτέλεση του έργου· ν) την εγκατάσταση της μονάδας επεξεργασίας των βιομηχανικών αποβλήτων στο τεμάχιο 157/1 Φύλλο/Σχέδιο LVIII.8, στο Ζακάκι, τουρκοκυπριακής ιδιοκτησίας και να εξουσιοδοτήσει τον Υπουργό Εμπορίου και Βιομηχανίας να προβεί σε όλες τις αναγκαίες προς τούτο ενέργειες· και β) να εξουσιοδοτήσει τον Υπουργό Οικονομικών να εξασφαλίσει τις αναγκαίες πιστώσεις." Ο Υπουργός, με επιστολή του ημερομηνίας 30/9/1988, ενημέρωσε τον Πρόεδρο του ΕΒΕ Λεμεσού για την πιο πάνω απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου. Η επιστολή αυτή κοινοποιήθηκε στον οίκο A. Christodoulou & Associates Ltd. Σ' αυτή αναφέρεται, μεταξύ άλλων, ότι ο κ. Κ. Ανδρέου, Λειτουργός του Υπουργείου Γεωργίας και Φυσικών Πόρων, Τμήμα Αναπτύξεως Υδάτων, θα αναλάβει να επιβλέπει την εκτέλεση του έργου σαν εκπρόσωπος της Κυβέρνησης. Με επιστολή του Υπουργείου Εμπορίου & Βιομηχανίας ημερομηνίας 11/11/1988, στάληκε η ακόλουθη προκήρυξη προσφοράς για δημοσίευση στην επίσημη εφημερίδα της Δημοκρατίας: "Ζητούνται προσφορές για την εγκατάσταση συστήματος επεξεργασίας λυμάτων στη Βιομηχανική Περιοχή Λεμεσού.
4. Οι ενδιαφερόμενοι προσφοροδότες μπορούν να προμηθευθούν τα έγγραφα των προσφορών από τα γραφεία του Οίκου 'Α. Christodoulou & Associates Ltd' Chrystalia Court, Λεωφ. Αρχιεπισκόπου Μακαρίου αρ. 206, Λεμεσός (τηλ. 051-63763 ή 58231).
5. Οι προσφορές πρέπει να υποβληθούν από τους ενδιαφερόμενους μέσα σε κλειστό φάκελο στον οποίο να αναγράφεται 'προσφορές για την εγκατάσταση συστήματος επεξεργασίας λυμάτων στη Βιομηχανική Περιοχή Λεμεσού' και να φτάσουν στα γραφεία του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Λεμεσού, οδός Αγοράς & Σπ. Αραούζου, Πολυκ. Βερεγγάρια, Λεμεσός ως τις 10.00 π.μ. του Σαββάτου, 10 Δεκεμβρίου,
6. Το άνοιγμα των προσφορών θα γίνει δημοσίως την ίδια μέρα στις 11.00 π.μ.
7. Η Κυβέρνηση ή/και το ΕΒΕ Λεμεσού δεν είναι υπόχρεοι να δεχθούν τη χαμηλότερη ή οποιαδήποτε άλλη προσφορά." Σ' ανταπόκριση, υποβλήθηκαν τέσσερις προσφορές, περιλαμβανομένων εκείνων της Αιτήτριας και του Ενδιαφερόμενου Μέρους. Οι προσφορές ανοίχτηκαν δημόσια στις 29/12/
8. Ως αποτέλεσμα δημοσιευμάτων στον τύπο στις 30/12/1988, επικριτικών της ανάθεσης του έργου της αξιολόγησης των προσφορών στον ιδιώτη μηχανικό κ.Αντώνη Χριστοδούλου (οίκος Α.Christodoulou & Associates Ltd), κατά παρέκκλιση της καθιερωμένης διαδικασίας, ο δικηγόρος της Αιτήτριας απέστειλε στον Υπουργό, στις 4/1/1989, την πιο κάτω επιστολή: "Έχω εντολή από τους πελάτες μου Εταιρεία Σιλβέστρου και Κιτρομηλίδη Λτδ να αναφερθώ στις προσφορές για την κατασκευή αποχετευτικού συστήματος επεξεργασίας λυμάτων για την Βιομηχανική Περιοχή Κάτω Πολεμιδιών και να γνωστοποιήσω ότι:
9. Υποβάλλω διαμαρτυρία για το γεγονός ότι ένα τέτοιο μεγάλο σε τιμή και σημασία έργο θα γίνει με αξιολόγηση των προσφορών χωρίς τη συμμετοχή ή συνδρομή των ειδικών επιστημόνων της Δημόσιας Υπηρεσίας. Γεγονός που είναι αντίθετο στην πάγια τακτική μελέτης και αξιολόγησης των προσφορών για έργα ακόμη και μικρής αξίας.
10. Το θέμα γίνεται ακόμη πιο περίπλοκο αφού δεν έχουν ανακοινωθεί ούτε προκαθορίστηκε η διαδικασία της αξιολόγησης των προσφορών ειδικά με την λεγόμενη "εναλλακτική λύση". Έχουν οι πελάτες μου στο θέμα τούτο της εναλλακτικής λύσης τη θέση ότι η εταιρεία Χάιτροτεκ δεν έχει υποβάλει στα πλαίσια της προκήρυξης "εναλλακτική" λύση ή ότι η τρίτη προσφορά της Χάϊτροτεκ που εμφανίζεται σαν "εναλλακτική" λύση δεν είναι σύμφωνη με τις προδιαγραφές. Για τους πιο πάνω λόγους είναι αναγκαία η παρέμβασή σας ώστε να υπάρξει τελική απόφαση που να έχει με τη συμμετοχή και των ειδικών Τμημάτων της Δημόσιας Υπηρεσία στο έργο των αξιολογήσεων των προσφορών την σφραγίδα της σε βάθος αντικειμενικής διερεύνησης των προσφορών. Το θέμα όμως θα πρέπει να θεωρηθεί επείγον και θα πρέπει να έχω την απάντησή σας πριν την 7.1.89 γιατί αμέσως μετά θα ληφθούν Δικαστικά μέτρα για αναστολή της περαιτέρω διαδικασίας αξιολόγησης." Στις 18/1/1989 ο οίκος A. Christodoulou & Associates Ltd απέστειλε στο Γενικό Διευθυντή του Υπουργείου Εμπορίου και Βιομηχανίας την ακόλουθη επιστολή: "ΘΕΜΑ: ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΠΡΟΣΦΟΡΩΝ ΓΙΑ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΜΟΝΑΔΟΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΛΥΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΛΕΜΕΣΟΥ Αφού εμελέτησα τες προσφορές που υπεβλήθησαν για εκτέλεση του πιο πάνω έργου μαζί με τον Πρόεδρο του ΕΒΕΛ κ. Χριστάκη Γεωργιάδη, σας εσωκλείω την έκθεση της αξιολόγησης που καταλήγει στο συμπέρασμα ότι ο φθηνότερος προσφοροδότης είναι η Εταιρεία Hydrotech Ltd, Λύση Γ, δια το ποσόν των Κ£153,
11. Ο προσφοροδότης αυτός συστήνεται και δια τους ακόλουθους λόγους: - Διαθέτει Εργοστάσιον διά κατασκευή των ανωτέρω συστημάτων. - Διαθέτει πλήρως εξοπλισμένο χημείο που είναι αναγκαίο για την σωστή εκτέλεση του έργου. - Διαθέτει το αναγκαίο προσοντούχο προσωπικό για την εκτέλεση του έργου. - Έχει την απαιτούμενη πείρα αφού έχε ήδη εκτελέσει πάνω από εκατό έργα παρόμοιου τύπου. - Είναι καλά οργανωμένη Εταιρεία και είναι η μόνη Κυπριακή Εταιρεία που έχει πετύχει και εξαγωγές στον τομέα αυτό. - Επίσης σημειώνω ότι η ανωτέρω Εταιρεία στεγάζεται στην βιομηχανική περιοχή Ύψωνα και θα μπορεί να εκτελέσει και να συντηρεί το έργον γρηγορότερα και καλύτερα. Παρακαλώ όπως έχω την έγκρισή σας διά να προχωρήσω προς ετοιμασία των όρων εντολής για κατακύρωση της προσφοράς όπως αναφέρεται ανωτέρω." Η πιο πάνω επιστολή, με τη συνημμένη σ'αυτή έκθεση αξιολόγησης, έχει σφραγίδα λήψεως από το Υπουργείο Εμπορίου και Βιομηχανίας με ημερομηνία 19/1/1989, μονογραφήθηκε δε, τόσο από το Λειτουργό του Υπουργείου κ. Παλλήκαρο όσο και από το Γενικό Διευθυντή του ίδιου Υπουργείου, στις 21/1/1989, πράγμα που υπονοεί ότι στα χέρια του Υπουργού έφθασε μετά την εν λόγω μονογράφηση, δηλαδή όχι ενωρίτερα από τις 21/1/
12. Στις 19/1/1989, την ίδια δηλαδή μέρα που λήφθηκε στο Υπουργείο Εμπορίου η εν λόγω επιστολή του οίκου Α. Christodoudou & Associates Ltd, ημερομηνίας 18/1/1989, ο Γενικός Διευθυντής του Υπουργείου Εμπορίου και Βιομηχανίας, απαντώντας στην επιστολή* του δικηγόρου της Αιτήτριας, ημερομηνίας 4/1/1989, τον πληροφόρησε ότι το περιεχόμενο της εν λόγω επιστολής του "μελετάται από το Υπουργείο μας". Την ίδια ημερομηνία, 19/1/1989, στάληκε με τηλέτυπο (telefax) η ακόλουθη επιστολή προς τον Υπουργό, υπογραμμένη από τον πρόεδρο του ΕΒΕ Λεμεσού και το κ. Α. Χριστοδούλου για τον οίκο Α. Christodoulou & Associates Ltd: "Αναφερόμαστε στην επιστολή σας με αρ. 1062/Α/XVI και ημερομηνία 30 Σεπτεμβρίου, 1988 με την οποία μας πληροφορείτε το περιεχόμενο της απόφασης που έλαβε το Υπουργικό Συμβούλιο στις 29/9/1988, ύστερα και από σχετική εισήγηση του ΕΒΕ Λεμεσού, σε σχέση με την εγκατάσταση Κεντρικής μονάδας Επεξεργασίας λυμάτων στη Βιομηχανική Περιοχή Λεμεσού.
13. Πληροφορείστε σχετικά πως, ύστερα από σειρά συσκέψεων που έχουν γίνει στο ΕΒΕ Λεμεσού στις οποίες παρευρίσκοντο οι ενδιαφερόμενοι βιομήχανοι κατά τις οποίες συζητήθηκε το θέμα της κατακύρωσης της προσφοράς για την εκτέλεση του εν προκειμένω έργου, έχουμε εξουσιοδοτηθεί από τους ενδιαφερόμενους βιομήχανους να σας πληροφορήσουμε πως αυτοί έχουν επιλέξει για κατακύρωση την προσφορά (TENDER II/εναλλακτική λύση "Γ") του Οίκου Hydrotech, η οποία κατά γενική ομολογία είναι η πλέον συμφέρουσα και η οποία κατά τη γνώμη των ενδιαφερόμενων βιομηχάνων προσφέρει ικανοποιητική λύση στο πρόβλημα των αποχετεύσεων των εργοστασίων τους. Πληροφορείστε περαιτέρω πως συμφωνούμε και εμείς με την επιλογή των ενδιαφερομένων βιομηχάνων.
14. Ενόψει των πιο πάνω εισηγούμαι όπως επιβεβαιώσετε την κατακύρωση της προσφοράς (TENDER II/εναλλακτική λύση "Γ") του Οίκου Hydrotech έναντι ποσού £153,610.00, σύμφωνα με την επιστολή του Οίκου "Α. Christodoulou & Associates Ltd" με αρ. Α.Χ.Μ.Κ. 960.01/89 και ημερομηνία 18 Ιανουαρίου, 1989." Το πιο πάνω τηλεμήνυμα λήφθηκε στο Υπουργείο Εμπορίου και Βιομηχανίας στις 1.30 μ.μ. της 19/1/
15. Στην πρώτη σελίδα του τηλεμηνύματος αυτού ο Υπουργός έγραψε, την ίδια μέρα, τη λέξη "εγκρίνεται" χωρίς οτιδήποτε άλλο υπό μορφή αιτιολογίας ή άλλως πως. Αυτή είναι και η επίδικη απόφαση. Παράλληλα με τα πιο πάνω, επισυνέβησαν και τα ακόλουθα γεγονότα που ειναι σχετικά με τα επίδικα θέματα. Όπως φαίνεται από το Σημείωμα το οποίο υπογράφουν οι Λειτουργοί του Τμήματος Αναπτύξεως Υδάτων κκ. Κ.Ανδρέου και Σ. Θεοδοσίου, ημερομηνίας 7/2/1989, το οποίο τιτλοφορείται "Αξιολόγηση των Προσφορών για τη Βιομηχανική Περιοχή Λεμεσού", παρόλο που στην απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου δεν αναφέρετο τέτοιο θέμα, υπήρξε κάποια ανάμειξη του Τμήματος Αναπτύξεως Υδάτων του Υπουργείου Γεωργίας και Φυσικών Πόρων στο θέμα της αξιολόγησης των Προσφορών. Συγκεκριμένα, στις 15/11/1988, και ενώ είχαν ήδη ζητηθεί οι Προσφορές, ο κ. Χριστοδούλου ζήτησε εγγράφως από τον κ.Ανδρέου να επικοινωνήσει μαζί του για να τον ενημερώσει για τις εξελίξεις. Δόθηκε αντίγραφο των Προδιαγραφών/Προσφορών στον κ. Ανδρέου, ο οποίος αφού τις μελέτησε επικοινώνησε με τον κ. Χριστοδούλου τηλεφωνικώς και του εξέφρασε ορισμένες επιφυλάξεις. Ο κ. Χριστοδούλου απάντησε ότι δεν μπορούσε να γίνει οτιδήποτε αφού οι Προσφορές ζητήθηκαν ήδη. Από το πιο πάνω Σημείωμα προκύπτει επίσης ότι ο Υπουργός, με δική του πρωτοβουλία, επεδίωξε τη συμβουλή του κ.Ανδρέου αναφορικά με την αξιολόγηση των Προσφορών. Θα αναφερθώ αργότερα στα γεγονότα που ακολούθησαν την επιδίωξη αυτή του Υπουργού. Στις 8/3/1989, στάληκε η ακόλουθη επιστολή στο δικηγόρο της Αιτήτριας: "Έχω εντολή από τον Υπουργό Εμπορίου & Βιομηχανίας να αναφερθώ στην επιστολή σας (TELEFAX) με αρ.632/89 και ημερομηνία 4.1.1989 σε σχέση με τις προσφορές που έχουν ζητηθεί για την εγκατάσταση κεντρικής μονάδας επεξεργασίας λυμάτων στη Βιομηχανική Περιοχή Κάτω Πολεμιδιών (Λεμεσού) και σας πληροφορήσω πως ο Υπουργός Εμπορίου & Βιομηχανίας κος. Τ. Νέμιτσας αφού έλαβε υπόψη του: (α) την απόφαση των ενδιαφερομένων βιομηχάνων σύμφωνα με την οποία έχουν επιλέξει για κατακύρωση την προσφορά του Οίκου "Hydrotech Ltd" την οποία βρήκαν ως την πλέον συμφέρουσα και ως προσφέρουσα ικανοποιητική λύση στο πρόβλημα που δημιουργείται από τις αποχετεύσεις των εργοστασίων τους ως και (β) η σύμφωνη γνώμη του Προέδρου του ΕΒΕ Λεμεσού και των συμβούλων Μηχανικών "Α. Christodoulou & Associates Ltd." συμφώνησε να κατακυρωθεί η σχετική προσφορά στον προσφοροδότη που επέλεξαν οι ενδιαφερόμενοι βιομήχανοι.
16. Το Υπουργείο μας φρονεί πως με τη διαδικασία που ακολουθήθηκε έγινε σε βάθος διερεύνηση των προσφορών που υποβλήθηκαν και έχει διασφαλισθεί αντικειμενική κρίση.
17. Με την ευκαιρία αυτή θεωρώ σκόπιμο να σας αναφέρω πως η παρέκκλιση από την κανονική διαδικασία ζήτησης προσφορών έγινε- (α) για την επίσπευση της εκτέλεσης του εν προκειμένω έργου που θεωρείται από την Κυβέρνηση ως έργο υψίστης προτεραιότητας λόγω της οχληρίας που προκαλείται στην περιοχή από ακάθαρτα νερά βιομηχανιών της Βιομηχανικής Περιοχής Λεμεσού· και (β) λόγω του γεγονότος ότι οι βιομήχανοι ανέλαβαν την υποχρέωση να καταβάλουν το 50% της δαπάνης που θα απαιτηθεί για την εγκατάσταση της εν λόγω μονάδας ως και τα έξοδα της λειτουργίας και συντήρησής της." Η παρούσα προσφυγή καταχωρήθηκε στις 3/4/1989 και βασίζεται σε δυο κυρίως νομικούς ισχυρισμους. Η εισήγηση του δικηγόρου της Αιτήτριας επί του προκειμένου είναι ότι η επίδικη απόφαση πάσχει λόγω της παράνομης διαδικασίας που ακολουθήθηκε κατά την αξιολόγηση και κατακύρωση της προσφοράς και λόγω της ανεπάρκειας της έρευνας που διεξήχθηκε πριν από την έκδοσή της. Το Ενδιαφερόμενο Μέρος εμφανίστηκε στο Δικαστήριο, μέσω δικηγόρου. Δεν έλαβε, όμως, ενεργό μέρος στη διαδικασία· αρκέστηκε να δηλώσει ότι υιοθετεί τόσο την ένσταση όσο και τη γραπτή επιχειρηματολογία των Καθ'ων η Αίτηση. Με την ένστασή του, ο δικηγόρος των Καθ' ων η Αίτηση ήγειρε τον προδικαστικό ισχυρισμό ότι η επίδικη απόφαση ανάγεται στη σφαίρα του ιδιωτικού και όχι του δημόσιου δικαίου και δεν εμπίπτει, ως εκ τούτου, στην αναθεωρητική δικαιοδοσία του Ανωτάτου Δικαστηρίου βάσει του άρθρου 146 του Συντάγματος. Η επί του προκεμένου θέση των Καθ' ων η Αίτηση βασίστηκε κυρίως στον ισχυρισμό ότι σκοπός της κατασκευής του έργου ήταν η εξυπηρέτηση των βιομηχάνων της περιοχής και όχι το δημόσιο όφελος, οι δε βιομήχανοι είχαν αναλάβει την υποχρέωση να καταβάλουν προς την Κυβέρνηση το 50% της δαπάνης για την κατασκευή του έργου καθώς και τα έξοδα της λειτουργίας και συντήρησής του. Με την απόφαση που εξέδωσε στις 30/1/1991, το Δικαστήριο απέρριψε την εισήγηση των Καθ' ων η Αίτηση και αποφάσισε ότι η προσβαλλόμενη απόφαση εμπίπτει στη σφαίρα του δημόσιου δικαίου και υπόκειται στον έλεγχο του Δικαστηρίου κάτω από το άρθρο 146 του Συντάγματος. Ταυτόχρονα, το Δικαστήριο ανέβαλε την εξέταση της ουσίας της προσφυγής μέχρις ότου ακούσει τις απόψεις των δικηγόρων των διαδίκων πάνω σε αριθμό εγειρόμενων θεμάτων αναφορικά με τα οποία οι δικηγόροι δεν είχαν μέχρι τότε εκφράσει οποιεσδήποτε απόψεις. Οι Καθ' ων η Αίτηση δεν αρνούνται το γεγονός ότι υπήρξε παρέκκλιση από τη συνήθη διαδικασία αξιολόγησης και κατακύρωσης προσφορών που αφορούν Κυβερνητικά έργα. Υπάρχει, εντούτοις, διαφωνία ως προς το κατά πόσο η παρέκκλιση αυτή ήταν επιτρεπτή, κάτω από τις περιστάσεις της παρούσας υπόθεσης, ή όχι. Η διαδικασία που ακολουθείται όσον αφορά Κυβερνητικές προσφορές προδιαγράφεται από τους Κανονισμούς Κυβερνητικών Αποθηκών, Κανονισμός 19 και μετέπειτα. Ο Κανονισμός 19* επιβάλλει την υποχρέωση προκήρυξης δημόσιων προσφορών για την πώληση αγαθών ή την παροχήν υπηρεσιών αναγκαίων για την εκτέλεση Κυβερνητικών έργων. Ο δε Κανονισμός 22** προνοεί ότι οι μεν προσφορές για ποσό μέχρι £150.000 (εκατό πενήντα χιλιάδες λίρες) εγκρίνονται από το Συμβούλιο Προσφορών, αναφορικά δε με προσφορές για ποσό που υπερβαίνει τις £150.000 (εκατό πεντήντα χιλιάδες λίρες), όπως συμβαίνει με την επίδικη προσφορά, η τελική απόφαση λαμβάνεται από Επιτροπή από Υπουργούς που κατονομάζονται στον εν λόγω Κανονισμό, προς την οποία το Συμβούλιο Προσφορών υποβάλλει τις συστάσεις του. Στην προσπάθειά του να δικαιολογήσει την παρέκκλιση από τη διαδικασία της μελέτης, αξιολόγησης και κατακύρωσης των προσφορών, όπως αυτή καθορίζεται στους περί Κυβερνητικών Αποθηκών Κανονισμούς και την πλήρη παραγνώριση και παραβίαση του Κανονισμού 22, ο ευπαίδευτος δικηγόρος των Καθ'ων η Αίτηση επικαλέστηκε αρχικά τον Κανονισμό 20(d)*** o οποίος προνοεί ότι δεν επιβάλλεται να προκηρυχθούν προσφορές στις περιπτώσεις που είναι επείγουσες ή που υπάρχουν ειδικοί λόγοι που καθιστούν τη διαδικασία της προκήρυξης προσφορών ανεπιθύμητη. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η παράβαση εκ μέρους των βιομηχάνων των συμβατικών τους υποχρεώσεων βάσει της σύμβασης μισθώσεως τεμαχίων στη βιομηχανική περιοχή Λεμεσού, που υπέγραψαν με την Κυβέρνηση, και η επακόλουθη σοβαρότατη οχληρία που επροκαλείτο από τα απόβλητα των εργοστασίων τους, είχε δημιουργήσει κατάσταση για την οποία έπρεπε να ληφθούν επείγοντα διορθωτικά μέτρα. Η επείγουσα αυτή φύση της υπόθεσης υπήρξε και μια από τις δικαιολογίες που προβλήθηκαν από το Υπουργείο Εμπορίου στην επιστολή του με ημερομηνία 8/3/1989, προς το δικηγόρο της Αιτήτριας, για την επίδικη παρέκκλιση στη διαδικασία που ακολουθήθηκε. Η πιο πάνω πρόνοια του Κανονισμού 20(d) συνιστά εξαίρεση στην υποχρέωση προκήρυξης προσφορών η οποία επιβάλλεται με την πρόνοια του Κανονισμού
18. Δεν επιτρέπει, όμως, ούτε δικαιολογεί οποιαδήποτε παρέκκλιση από την καθορισμένη διαδικασία της αξιολόγησης και κατακύρωσης των προσφορών μετά την προκήρυξή τους. Πολύ ορθά, επομένως, ο ευπαίδευτος δικηγόρος των Καθ' ων η Αίτηση εγκατέλειψε, σε κατοπινό στάδιο, την προσπάθειά του να δικαιολογήσει την επίδικη παρέκκλιση με αναφορά στην πρόνοια του Κανονισμού 20(d). Επέμενε, όμως, στον ισχυρισμό του ότι η παρέκκλιση ήταν νόμιμη και δικαιολογημένη. Τη φορά αυτή στήριξε την άποψή του, όχι στην πρόνοια οποιουδήποτε Κανονισμού, αλλά στο γεγονός ότι οι βιομήχανοι είχαν υποσχεθεί να καταβάλουν στην Κυβέρνηση, σε μελλοντικό στάδιο, το 50% της όλης δαπάνης που θα κατέβαλλε η Κυβέρνηση στον επιτυχόντα προσφοροδότη για την εκτέλεση του έργου. Ούτε η νέα αυτή θέση του δικηγόρου των Καθ' ων η Αίτηση είναι, κατά τη γνώμη μου, ορθή. Από τη στιγμή που, με την εν λόγω ενδιάμεση απόφασή μου, ημερομηνίας 30/1/1991, απέρριψα ως αβάσιμο τον ισχυρισμό ότι η προκήρυξη και η κατακύρωση της παρούσας προσφοράς εμπίπτει στη σφαίρα του ιδιωτικού δικαίου, για τον ίδιο αυτό λόγο, δε νομίζω ότι μπορεί εύλογα να υποστηριχθεί ότι οι πρόνοιες των περί Κυβερητικών Αποθηκών Κανονισμών για την αξιολόγηση και κατακύρωση προσφορών, μπορούσαν νόμιμα να αγνοηθούν για το λόγο που έχει προβληθεί ή για οποιοδήποτε άλλο λόγο που δεν προνοείται στους ίδιους τους Κανονισμούς. Η πολύ ουσιαστική παρέκκλιση από τη διαδικασία που προδιαγράφουν οι πιο πάνω Κανονισμοί και η μαζική παραβίασή τους κατά τη διαδικασία που, ομολογουμένως, ακολουθήθηκε μέχρι και την τελική κατακύρωση και/ή έγκριση της επίδικης προσφοράς στην παρούσα υπόθεση, επιβάλλει την ακύρωση της προσβαλλόμενης πράξης. Ανεξάρτητα με τα πιο πάνω, τα γεγονότα της παρούσας υπόθεσης αποκαλύπτουν προχειρότητα στην εκ μέρους του Υπουργού έγκριση της κατακύρωσης της προσφοράς στο Ενδιαφερόμενο Μέρος και τεκμηριώνουν τον ισχυρισμό της Αιτήτριας ότι δε διεξήχθηκε από τον Υπουργό η απαιτούμενη δέουσα έρευνα πριν αυτός εγκρίνει την επίδικη προσφορά. Εν πρώτοις, μπορεί εύλογα να λεχθεί ότι η επιλογή του Ενδιαφερόμενου Μέρους δεν έγινε από τα πρόσωπα που καθόρισε η Υπουργική Απόφαση αρ. 30.730, ημερομηνίας 29/9/1988, δηλαδή "τον οίκο A. Christodoulou & Associates Ltd σε συνεργασία με τον Πρόεδρο του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Λεμεσού", που συνιστούσε προϋπόθεση για την τελική έγκριση της από τον Υπουργό. Και στην απίθανη ακόμα περίπτωση που η επιστολή των εν λόγω προσώπων, ημερομηνίας 18/1/1989 (ανωτέρω), έφθασε ποτέ στον Υπουργό πριν αυτός προβεί στην επίδικη έγκριση, το περιεχόμενο της μεταγενέστερης επιστολής των ίδιων προσώπων, ημερομηνίας 19/1/1989, που είχε σταλεί στον Υπουργό με τηλέτυπο, δεν αφήνει καμιά αμφιβολία ότι η αξιολόγηση των προσφορών και η επιλογή του Ενδιαφερόμενου Μέρους ως του χαμηλότερου προσφοροδότη έγινε από τους ενδιαφερόμενους βιομήχανους με τη σύμφωνη γνώμη του Προέδρου του ΕΒΕ Λεμεσού και των Συμβούλων Μηχανικών A. Christodoulou & Associates Ltd. Το γεγονός αυτό επαναλαμβάνεται και στην επιστολή του Υπουγείου Εμπορίου και Βιομηχανίας προς το δικηγόρο της Αιτήτριας, ημερομηνίας 8/3/
19. Η ανεπάρκεια της έρευνας που διεξήγαγε ο Υπουργός πριν εγκρίνει την επιλογή του Ενδιαφερόμενου Μέρους από τους βιομήχανους, προκύπτει και από τα ακόλουθα γεγονότα: Ο ίδιος επέλεξε να ζητήσει γνωμοδότηση από τον Ειδικό Λειτουργό του Υπουργείου Γεωργίας, κ. Ανδρέου, πάνω σε θέματα σχετικά με την αξιολόγηση των προσφορών και την άσκηση της εξουσίας του να εγκρίνει ή όχι οποιαδήποτε προσφορά. Υπήρξαν διαβουλεύσεις και συναντήσεις για το σκοπό αυτό στις οποίες μετείχαν ο Υπουργός και ο κ.Ανδρέου. Ο κ.Ανδρέου είχε εκφράσει προκαταρκτικά ενδοιασμούς και προβληματισμούς ως προς την κατακύρωση οποιασδήποτε προσφοράς. Συνεφωνήθη περαιτέρω ανταλλαγή απόψεων επί του θέματος και ορίσθη νέα συνάντηση για το σκοπό αυτό στις 19/1/1989 το μεσημέρι. Στις 11 π.μ. της 19/1/1989 ο κ. Ανδρέου ειδοποιήθηκε από Λειτουργό του Υπουργείου Εμπορίου ότι η πιο πάνω συνάντηση αναβάλλεται για τις 21/1/
20. Λίγο αργότερα, μέσα στην ίδια εκείνη μέρα, 19/1/1989, ο Υπουργός, χωρις να ακούσει τις ολοκληρωμένες απόψεις του κ. Ανδρέου - του μόνου Κυβερνητικού ειδικού τον οποίο ο ίδιος είχε εμπλέξει στην αξιολόγηση των προσφορών - και ενώ ο δικηγόρος της Αιτήτριας επληροφορείτο γραπτώς στις 19/1/1989 ότι οι ισχυρισμοί που περιέχονταν στην επιστολή του ημερομηνίας 4/1/1989 θα τύγχαναν μελέτης, προχώρησε στην έκδοση της προσβαλλόμενης απόφασης εγκρίνοντας, κατά τον τρόπο που έχω περιγράψει, την επιλογή του Ενδιαφερόμενου Μέρους. Στην υπόθεση Stelios Nicolaou Parpas and Others v The Republic

(1986)3 C.L.R. 508, στη σ.516 λέχθηκαν τα εξής: "The Minister approved the recommendations of the Chief of the Police without holding any inquiry with a view to satisfying himself on the propriety of the recommendations. He merely relied on the written recommendations of the Chief of the Police. His approval of the advice given him gives the impression of rubber-stamping the suggestion of the Chief of the Police. Therefore, the final decision is vulnerable to be set aside apart from the factual and legal misconceptions and irregularities vitiating the acts preliminary thereto, already referred, for the additional reason that the Minister failed to make the necessary inquiries indispensable for the effective exercise of the discretion given him under s.13

(2)of the law." Το σχόλιο που περιέχεται στο πιο πάνω απόσπασμα ισχύει και στην παρούσα υπόθεση και περιγράφει και χαρακτηρίζει ορθά την επίδικη ενέργεια του Υπουργού. Για τους λόγους που έχω επεξηγήσει πιο πάνω, η προσφυγή επιτυγχάνει. Η προσβαλλόμενη πράξη κηρύσσεται άκυρη και χωρίς νομικό αποτέλεσμα. Οι Καθ' ων η Αίτηση να πληρώσουν £100 έναντι των εξόδων της Αιτήτριας Εταιρείας. H προσφυγή επιτυγχάνει με £100,- έξοδα. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο