Σπύρος Σταυρινίδης Λίμιτεδ ν. Συμβουλίου Υδατοπρομήθειας Λευκωσίας
(1994)4 ΑΑΔ 268 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αρχείο σε μορφή PDF - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων
(1994)4 ΑΑΔ 268 7 Φεβρουαρίου, 1994 [ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ, Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 146 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΣΠΥΡΟΣ ΣΤΑΥΡΙΝΙΔΗΣ ΛIMITEΔ, Αιτητής, ν. ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΥΔΑΤΟΠΡΟΜΗΘΕΙΑΣ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ, Καθ' ων η αίτηση. (Υπόθεση Αρ. 655/92) Προσφορές ― Διακήρυξη και όροι προσφοράς ― Αποτελούν πράξη κανονιστικού περιεχομένου ― Παράβαση ουσιώδους όρου, συνιστά παράβαση κανόνα δικαίου ― Η διάκριση μεταξύ όρων ουσιωδών και μη ουσιωδών, εξαρτάται από τα γεγονότα και τους όρους προσφοράς σε κάθε συγκεκριμένη περίπτωση. Η αιτήτρια εταιρεία προσέβαλε με την προσφυγή της την απόφαση των καθ' ων η αίτηση ,να κατακυρώσουν την προσφορά για προμήθεια σιδερένιων σωλήνων, προσαρτημάτων και βαλβίδων για το σωληναγωγό Αγλαντζιάς-Καϊμακλίου, στο ενδιαφερόμενο μέρος, αντί στην ίδια. Ένας από τους κυριότερους ισχυρισμούς που πρόβαλε η αιτήτρια εταιρεία, ήταν η παράβαση ουσιωδών όρων των εγγράφων Προσφοράς, στην προσφορά του ενδιαφερόμενου μέρους. Το Ανώτατο Δικαστήριο, ακυρώνοντας την επίδικη απόφαση, αποφάσισε ότι:
(1)Η διακήρυξη προσφοράς και οι όροι αυτής αποτελούν πράξη κανονιστικού περιεχομένου, που δεσμεύει τόσο τη διοίκηση όσο και τους διαγωνιζόμενους, η δε παράβαση ουσιωδών διατάξεών της, συνιστά παράβαση κανόνα δικαίου που επιφέρει ακυρότητα. Οι όροι της διακήρυξης θα πρέπει να ερμηνεύονται στενά και αυστηρά.
(2)Η διάκριση μεταξύ ουσιωδών και μη ουσιωδών όρων εξαρτάται από τα γεγονότα και τους όρους προσφοράς σε κάθε συγκεκριμένη περίπτωση. Ο δικηγόρος των καθ' ων η αίτηση υπέβαλε ότι οι παρατυπίες της προσφοράς του ενδιαφερόμενου μέρους δεν ήταν ουσιώδους σημασίας. Το Δικαστήριο διαφώνησε με τη θέση αυτή του δικηγόρου των καθ' ων η αίτηση. Εξέτασε τις εν λόγω παρατυπίες και κατέληξε ότι το ενδιαφερόμενο μέρος έχει παραβιάσει ουσιώδεις όρους των εγγράφων προσφοράς. H προσφυγή επιτυγχάνει χωρίς έξοδα. Αναφερόμενες υποθέσεις: Λουκής Λουκαΐδης Λτδ v. Υπουργού Οικονομικών κ.ά.
(1990)3 Α.Α.Δ. 862, Ζούκωφ κ.ά. v. Δημοκρατίας
(1990)3 Α.Α.Δ. 2609, Medcon Construction a.o. v. Republic
(1968)3 C.L.R. 535, Papadopoulos v. Republic
(1985)3 C.L.R. 154, J.N. Christofides Trading Ltd v. Republic
(1985)3 C.L.R. 546, Ηλιάδης Γεώργιος και Κύπρος (Διανομείς) Λτδ v. Δημοκρατίας,
(1990)3 Α.Α.Δ. 1165. Προσφυγή. Προσφυγή εναντίον της απόφασης των καθ' ων η αίτηση να κατακυρώσουν στο ενδιαφερόμενο μέρος PONT-A-MOUSSON S.A., την προσφορά για την προμήθεια σιδερένιων σωλήνων, προσαρτημάτων και βαλβίδων για το σωληναγωγό Αγλαντζιάς-Καϊμακλίου. Κ. Αιμιλιανίδης, για τον Αιτητή. Γ. Τριανταφυλλίδης, για τους Καθ' ων η αίτηση. Cur. adv. vult. ΠAΠAΔOΠOYΛOΣ, Δ.: Με την προσφυγή αυτή οι αιτητές Σπύρος Σταυρινίδης Λτδ προσβάλλουν την απόφαση των καθ'ων η αίτηση να κατακυρώσουν στο ενδιαφερόμενο μέρος PONT-A-MOUSSON S.A., μέσω των αντιπροσώπων τους στην Κύπρο Νεόφυτος Δημητρίου Λτδ, την προσφορά για την προμήθεια σιδερένιων σωλήνων, προσαρτημάτων και βαλβίδων για το σωληναγωγό Αγλαντζιάς - Καϊμακλίου. Με δημοσίευση στον ημερήσιο τύπο ημερομηνίας 29/4/1992 το Συμβούλιο Υδατοπρομηθείας ζήτησε προσφορές για την προμήθεια σωλήνων Ductile Iron, εξαρτημάτων Ductile Iron και Sluice Valves και Air Valves για το σωληναγωγό Αγλαντζιάς - Καϊμακλίου. Υποβλήθηκαν συνολικά τρεις προσφορές από τους αιτητές, το ενδιαφερόμενο μέρος και τον Οίκο PHANOS EPIPHANIOU LTD· η προσφορά του Οίκου Phanos Epiphaniou, λόγω του ότι ήταν κατά πολύ ακριβότερη από τις άλλες δύο, δε μελετήθηκε σε βάθος. Η Επιτροπή Προσφορών του Συμβουλίου που συνήλθε σε συνεδρίαση στις 8/7/1992, αποφάσισε ομόφωνα να εισηγηθεί στην Ολομέλεια του Συμβουλίου την εξ ολοκλήρου ανάθεση της προσφοράς στην Εταιρεία PONT-A-MOUSSON S.A., για τους λόγους που ανέπτυξε στο σχετικό πρακτικό της συνεδρίασής της. (Βλέπε Τεκμήριο 2 στην ένσταση) Η Ολομέλεια του Συμβουλίου Υδατοπρομηθείας στη συνεδρίασή της με ημερομηνία 22/7/1992 (Τεκμήριο 3), αφού μελέτησε και αξιολόγησε τις εισηγήσεις της Επιτροπής Προσφορών, αποφάσισε την κατακύρωση της προσφοράς στην Εταιρεία PONT-A-MOUSSON S.A. για τους ακόλουθους λόγους: α) Την άριστη προηγούμενη πολύχρονη πείρα της Κυβέρνησης σε πολλά και μεγάλα έργα, στα οποία η γαλλική Εταιρεία αποδείχτηκε απόλυτα συνεπής. β) Την ποιότητα των προσφερόμενων υλικών, που σύμφωνα με τις διαβεβαιώσεις του Τμήματος Αναπτύξεως Υδάτων ήταν άριστη. γ) Στα πλεονεκτήματα της εξασφάλισης όλων των προϊόντων από τον ίδιο κατασκευαστή. δ) Στο γεγονός ότι η τιμή της προσφοράς των αιτητών, με βάση τις επίσημες τιμές συναλλάγματος κατά την 22/7/1992, ήταν £153.948,35 έναντι αυτής των £164.208,86 του ενδιαφερόμενου μέρους και η διαφορά της τάξης του 6,5% δεν ήταν ικανή να εξουδετερώσει τα υπόλοιπα πλεονεκτήματα που προσέφερε η Εταιρεία του ενδιαφερόμενου μέρους. Με επιστολή τους ημερομηνίας 18/8/1992 (βλέπε Τεκμήριο 4),οι καθ'ων η αίτηση πληροφόρησαν την Εταιρεία PONT-A-MOUSSON S.A., μέσω των αντιπροσώπων τους στην Κύπρο Νεόφυτος Δημητρίου Λτδ., ότι η προσφορά κατακυρώθηκε σ' αυτούς. Ο δικηγόρος των αιτητών στις γραπτές του αγορεύσεις πρόβαλε σειρά νομικών επιχειρημάτων για την ακύρωση της επίδικης απόφασης, τα οποία μπορούν να συνοψισθούν ως ακολούθως: α) Οι καθ' ων η αίτηση κατακύρωσαν την προσφορά του ενδιαφερόμενου μέρους που ήταν κατά £10.260,51 ακριβότερη από αυτή των αιτητών, κατά παράβαση των αρχών της χρηστής διοίκησης. β) Η αιτιολογία που έδωσαν αναφορικά με τα πλεονεκτήματα της προσφοράς του ενδιαφερόμενου μέρους ήταν πεπλανημένη και βρισκόταν εκτός των όρων και προδιαγραφών των Εγγράφων Προσφοράς. γ) Η προσβαλλόμενη απόφαση ήταν αντίθετη προς την αρχή της ισότητας, για το λόγο ότι οι αιτητές δεν κρίθηκαν με τα ίδια κριτήρια όπως το ενδιαφερόμενο μέρος. δ) Η προσφορά του ενδιαφερόμενου μέρους παραβίαζε ουσιώδεις όρους των Εγγράφων Προσφοράς και ως εκ τούτου δεν έπρεπε να είχε ληφθεί υπόψη. Αναπτύσσοντας το τελευταίο επιχείρημα ο δικηγόρος των αιτητών, υπέβαλε ότι η προσφορά του ενδιαφερόμενου μέρους ήταν αντίθετη με ρητούς όρους των προδιαγραφών για τους εξής λόγους: α) Καθόριζε χρόνο έναρξης κατασκευής και περίοδο παράδοσης των εμπορευμάτων διαφορετικό από τον προβλεπόμενο στο Παράρτημα V των Εγγράφων Προσφοράς. β) Δεν εσυνοδεύετο από το απαραίτητο πληρεξούσιο ότι το πρόσωπο το οποίο υπέγραφε την προσφορά, ήταν εξουσιοδοτημένο να δεσμεύει την Εταιρεία του ενδιαφερόμενου μέρους, κατά παράβαση της παραγράφου 17.2 των Οδηγιών προς τους Προσφοροδότες. γ) Δεν εσυνοδεύετο από τα απαιτούμενα έγγραφα προσδιορισμού της καταλληλότητας και συμφωνίας των προσφερόμενων υλικών και υπηρεσιών προς τα Έγγραφα Προσφοράς (Documentary Evidence of the Goods' and Services' Conformity to the Bidding Documents), κατά παράβαση των παραγράφων 9.1(c) και 14.1,2,3 και 4 των Οδηγιών προς τους Προσφοροδότες. δ) Ήταν ελλιπής και δεν κατονόμαζε το Ανεξάρτητο Πρακτορείο Ελέγχου (Independent Inspection Agency), το οποίο θα εξέδιδε τα πιστοποιητικά καταλληλότητας πριν από τη φόρτωση των εμπορευμάτων, κατά παράβαση της παραγράφου 9
(2)(α) των Οδηγιών. ε) Η προσφορά έγινε σε γαλλικά φράγκα αντί σε κυπριακές λίρες, κατά παράβαση των παραγράφων 10
(1)και 26
(5)(α) των Οδηγιών. στ) Ορισμένα από τα προσφερόμενα προϊόντα ήταν εκτός των απαιτούμενων προδιαγραφών. Ο δικηγόρος των αιτητών υποστήριξε πως όλες οι σημειωθείσες παρατυπίες ήταν ουσιώδεις για την αξιολόγηση της επίδικης προσφοράς, ενώ ο δικηγόρος των καθ'ων η αίτηση υπέβαλε πως αυτές ήταν εντελώς τυπικής φύσεως, δεν επηρέαζαν με οποιοδήποτε τρόπο το περιεχόμενο της προσφοράς και εν πάση περιπτώσει, η παράγραφος 24.6 των Εγγράφων Προσφοράς έδινε απόλυτη διακριτική ευχέρεια στους καθ'ων η αίτηση να αποφασίσουν οι ίδιοι κατά πόσον οι παρατυπίες ήταν ουσιώδεις ή μη. Έχει επανειλημμένα νομολογηθεί πως η διακήρυξη προσφοράς και οι όροι αυτής αποτελούν πράξη κανονιστικού περιεχομένου, που δεσμεύει τόσο τη διοίκηση όσο και τους διαγωνιζόμενους, η δε παράβαση ουσιωδών διατάξεών της συνιστά παράβαση κανόνα δικαίου που επιφέρει ακυρότητα. Οι όροι της διακήρυξης θα πρέπει να ερμηνεύονται στενά και αυστηρά. (Βλέπε Πορίσματα Νομολογίας του Συμβουλίου της Επικρατείας (1929-1959), σ. 431, Λουκής Λουκαΐδης Λτδ ν. Υπουργού Οικονομικών κ.ά.
(1990)3 Α.Α.Δ. 862 και Νίτσα Γεωργίου Ζούκωφ κ.ά. ν. Δημοκρατίας
(1990)3 Α.Α.Δ. 2609.) Η διάκριση μεταξύ ουσιωδών και μη ουσιωδών όρων εξαρτάται από τα γεγονότα και τους όρους προσφοράς σε κάθε συγκεκριμένη περίπτωση. (Βλέπε Medcon Construction & Others v. R.
(1968)3 C.L.R. 535, Papadopoulos v. R.
(1985)3 C.L.R. 154, 160, J.N. Christofides Trading Ltd v. R.
(1985)3 C.L.R. 546, 549-550 και Ηλιάδης Γεώργιος και Κύπρος (Διανομείς) Λτδ ν. Δημοκρατίας
(1990)3 Α.Α.Δ. 1165.) Σύμφωνα με την παράγραφο 9.1(α) των Οδηγιών προς τους Προσφοροδότες (Instructions to Bidders), Παράρτημα II των Εγγράφων Προσφοράς, η προσφορά έπρεπε να περιλαμβάνει τον Τύπο της Προσφοράς (Bid Form) και το Παράρτημα των Τιμών (Price Shedule), συμπληρωμένο σύμφωνα με τις παραγράφους 10, 11 και 12. Ο Τύπος της Προσφοράς που υπεβλήθη από το ενδιαφερόμενο μέρος αφέθη ασυμπλήρωτος σε τρία κενά σημεία. Μεταξύ αυτών, η παράγραφος
(2)η οποία αφορούσε την ημερομηνία έναρξης κατασκευής και περίοδο παράδοσης των εμπορευμάτων στον καθ'ου η αίτηση. Η παράγραφος
(2)του Τύπου της Προσφοράς όριζε ότι ο υπολογισμός της περιόδου έναρξης κατασκευής και παράδοσης των εμπορευμάτων άρχιζε από την ημερομηνία γνωστοποίησης της κατακύρωσης. Περαιτέρω, το Διάγραμμα των Προαπαιτουμένων (Shedule of Requirements), Παράρτημα V στα Εγγραφα Προσφοράς, όριζε ότι η παράδοση όλων των εμπορευμάτων θα έπρεπε να συμπληρωθεί εντός τριών μηνών. Όσον αφορά τη μεταφορά, η παράγραφος 12.1 των Ειδικών Όρων του Συμβολαίου (Special Conditions of Contract), Παράρτημα IV όριζε ότι ο προμηθευτής όφειλε να παραδώσει (deliver) τα αγαθά στις αποθήκες του αγοραστού στην Κύπρο, ότι η μεταφορά από το λιμάνι εκφόρτωσης μέχρι τις αποθήκες θα διευθετείτο και θα επληρώνετο από τον προμηθευτή, η δε σχετική δαπάνη θα περιλαμβάνετο στην τιμή του Συμβολαίου. Σχετική με την υποχρέωση παράδοσης των εμπορευμάτων στις αποθήκες του αγοραστού στην Κύπρο ήταν και η παράγραφος 9.2(β) των Οδηγιών προς τους Προσφοροδότες. Στην επιστολή της με ημερομηνία 3/6/1992 η Εταιρεία PONT-A-MOUSSON S.A. πληροφορούσε τους καθ'ων η αίτηση τα ακόλουθα σχετικά με τον τρόπο παράδοσης των εμπορευμάτων: "3- Delivery The enforcement of the delivery period will be at the date of notification by our Bank in France of the letter of credit which will be opened in our favour. From the date of notification of the letter of credit delivery will be 3 months on FOB basis. The B/L dates will be considered as the evidence of the completion of the delivery period." Σύμφωνα με τα όσα διελάμβανε η πιο πάνω επιστολή, η ημερομηνία έναρξης της περιόδου παράδοσης των εμπορευμάτων άρχιζε από τη λήψη της ειδοποίησης από την Τράπεζα στη Γαλλία ότι είχε ανοιχθεί πιστωτική επιστολή από την Κυπριακή Δημοκρατία προς όφελος της Εταιρείας PONT-A-MOUSSON S.A. Σύμφωνα με τον Τύπο της Προσφοράς, η περίοδος παράδοσης θα έπρεπε να αρχίζει από την ημερομηνία κατακύρωσης της προσφοράς στον επιτυχόντα προσφοροδότη. Ο δικηγόρος των καθ'ων η αίτηση υπέβαλε ότι η παρατυπία αυτή δεν ήταν ουσιώδους σημασίας για το λόγο ότι η γνωστοποίηση κατακύρωσης θα έπρεπε κανονικά να συμπίπτει με το άνοιγμα της πιστωτικής επιστολής προς όφελος του επιτυχόντα προσφοροδότη. Διαφωνώ με τη θέση αυτή του δικηγόρου των καθ'ων η αίτηση για το λόγο ότι οι προσφορές εμπίπτουν στη σφαίρα του δημόσιου και όχι του ιδιωτικού δικαίου και αφορούν την ίδια την Κυπριακή Δημοκρατία, της οποίας η φερεγγυότητα θεωρείται αδιαμφισβήτητη. Περαιτέρω, όσον αφορά την παράδοση, η επιστολή της PONT-A-MOUSSON S.A. ανέφερε ότι αυτή θα ήταν τρεις μήνες στη βάση Free on Board (FOB), οι δε ημερομηνίες των φορτωτικών εγγράφων (Bills of Lading), θα εθεωρούντο ως αποδείξεις ότι είχε γίνει παράδοση. Είναι φανερό ότι στην εν λόγω επιστολή εκαθορίζετο διαφορετικός τρόπος και χρόνος παράδοσης, που θα μπορούσε να ήταν είτε οι ημερομηνίες που έφεραν τα φορτωτικά έγγραφα ότι τα εμπορεύματα είχαν πράγματι φορτωθεί στο πλοίο στο λιμένα φόρτωσης, είτε οι ημερομηνίες που θα έφεραν τα έγγραφα αυτά ότι η αξία του φορτίου είχε πληρωθεί από τον αγοραστή ώστε αυτός να μπορεί νόμιμα να τα διεκδικήσει με την άφιξή τους στην Κύπρο. Για τους πιο πάνω λόγους έχω καταλήξει ότι το ενδιαφερόμενο μέρος έχει παραβιάσει ουσιώδεις όρους των εγγράφων προσφοράς. Λόγω της πιο πάνω κατάληξης δεν θα υπεισέλθω στην εξέταση των υπόλοιπων λόγων ακύρωσης. Η προσφυγή επιτυγχάνει και η επίδικη απόφαση ακυρώνεται. Δεν εκδίδεται διάταγμα ως προς τα έξοδα. H προσφυγή επιτυγχάνει χωρίς έξοδα. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο