Καλλιμάχου Χρυσταλλένη και Άλλοι ν. Δημοκρατίας
(1994)4 ΑΑΔ 314 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αρχείο σε μορφή PDF - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων
(1994)4 ΑΑΔ 314 11 Φεβρουαρίου, 1994 [A. N. ΛΟΪΖΟΥ, Πρόεδρος] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 146 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΧΡΥΣΤΑΛΛΕΝΗ Α. ΚΑΛΛΙΜΑΧΟΥ ΚΑΙ ΑΛΛΟΙ, Αιτήτριες, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΔΙΑ TOY ΥΠΟΥΡΓΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ, Καθ' ων η αίτηση. (Υπόθεση Αρ. 317/90, 318/90, 623/90) Αναγκαστική Απαλλοτρίωση ― Διάταγμα Απαλλοτρίωσης ― Δικαστικός έλεγχος ― Ελέγχεται η νομιμότητα και όχι η ουσιαστική κρίση της διοίκησης ― Εκτός αν διαπιστωθεί παράβαση Νόμου ή κατάχρηση εξουσίας. Προσφυγή βάσει του Άρθρου 146 του Συντάγματος ― Λόγος ακυρώσεως ― Κατάχρηση Εξουσίας ― Πρέπει να είναι εξειδικευμένος και να αποδεικνύεται κατάδηλα, είτε από την ίδια την πράξη είτε από τα στοιχεία του φακέλου. Αναγκαστική Απαλλοτρίωση ― Προσφυγή κατά του Διατάγματος ― Προθεσμία ― Έναρξή της - 75 ημέρες από την δημοσίευση του Διατάγματος. Οι αιτήτριες προσέβαλαν με τις προσφυγές τους το Διάταγμα αναγκαστικής απαλλοτρίωσης των κτημάτων τους στην περιοχή των Λουτρών της Αφροδίτης στο Νέο χωριό Πάφου. Το Ανώτατο Δικαστήριο απορρίπτοντας τις προσφυγές αποφάσισε ότι:
(1)Εις ότι αφορά τις εισηγήσεις των αιτητριών ότι οι αρχές της χρηστής διοίκησης και τις νομίμου χρήσεως της διακριτικής ευχέρειας έχουν καταπατηθεί και παραβιαστεί, διότι ο σκοπός της απαλλοτρίωσης θα μπορούσε να γίνει με δικαίωμα διαβάσεως ή διοχέτευση του επιτεταγμένου Τουρκοκυπριακού νερού διά των ακινήτων της αιτήτριας ή δημιουργία αντιπυρικής ζώνης μέσα σ' αυτό και ότι η απαλλοτρίωση έγινε χωρίς να υπάρχει απόλυτη ανάγκη και χωρίς να εξαντληθούν άλλα πρόσφορα μέτρα, αυτά στην πραγματικότητα αποτελούν εισηγήσεις για δικαστική επέμβαση στην ουσιαστική κρίση της διοικήσεως, πράγμα που δεν ελέγχεται δικαστικά, εκτός εάν υπάρχει παράβαση Νόμου ή κατάχρηση εξουσίας. Για το όλο σχέδιο όμως, όπως λέχθηκε από μέρους του καθ' ου η αίτηση, της προστασίας, διαμόρφωσης και εξωραϊσμού της περιοχής των "Λουτρών της Αφροδίτης", η Υπηρεσία Προστασίας και Διαχείρισης Τουρκοκυπριακών Περιουσιών τηρείται ενήμερη για να προβεί στον κατάλληλο χρόνο στις αναγκαίες ενέργειες που αφορούν την ανάκληση του Γενικού Διατάγματος Επιτάξεως και τη Δημοσίευση νέου Ειδικού Διατάγματος για τις Τουρκοκυπριακές ιδιωτικές περιουσίες της γειτονικής περιοχής των Λουτρών της Αφροδίτης και του Δάσους του Ακάμα. Ως εκ τούτου, ο σχετικός με τις Τουρκοκυπριακές περιουσίες ισχυρισμός των αιτητριών δεν ευσταθεί μια και το θέμα αυτό έχει απασχολήσει τους αρμοδίους.
(2)Ως προς το νομικό λόγο για κατάχρηση εξουσίας θα πρέπει να τονισθεί ότι ο λόγος αυτός πρέπει να είναι εξειδικευμένος και όχι αόριστος και να προσδιορίζεται ποιος είναι ο αλλότριος σκοπός ο οποίος επιδιώκεται. Πρέπει δε να αποδεικνύεται είτε από την ίδια την πράξη είτε από τα στοιχεία του φακέλου και μάλιστα κατά τρόπο κατάδηλο. Τίποτε όμως δεν αποδείχθηκε. Η διοίκηση όπως φαίνεται από τα σχετικά έγγραφα, έκαμε αρκετές προκαταρκτικές ή προπαρασκευαστικές ενέργειες και μελέτησε διάφορες εναλλακτικές λύσεις με απώτερο στόχο την εξεύρεση του καταλληλότερου τρόπου προστασίας και συντήρησης του χώρου των Λουτρών της Αφροδίτης ο οποίος είναι λειτουργικά συνυφασμένος με το παρακείμενο δάσος του Ακάμα. Τόσο από τα Τεκμήρια 'Β', 'Γ', 'Δ', και 'Ε' που αποτελούν μέρος του σχετικού φακέλου της διοίκησης, όσο και από το όλο περιεχόμενο του φακέλου, δεν προκύπτει ότι η απαγόρευση οποιασδήποτε οικοδόμησης στον υπό απαλλοτρίωση χώρο αποτέλεσε ποτέ την πρόθεση ή τον αυτοσκοπό για την ενέργεια της Απαλλοτριούσας Αρχής. Αντίθετα από το φάκελο προκύπτει καθαρά ότι τελικός σκοπός και επιδίωξη της Απαλλοτριούσας Αρχής είναι η προστασία και συντήρηση του φυσικού περιβάλλοντος της ευρύτερης αυτής περιοχής, το οποίο είναι μοναδικό στο είδος του, όπως διαπιστώθηκε ομόφωνα από τους αρμόδιους κρατικούς και ημικρατικούς φορείς και το οποίο απειλείται από ανεπανόρθωτη καταστροφή, ιδιαίτερα από την εκδηλωμένη πρόθεση τουριστικής ανάπτυξης από τους ιδιοκτήτες της γης αυτής. Κατά συνέπεια ο ισχυρισμός για ύπαρξη καταχρήσεως και υπερβάσεως εξουσίας, δεν ευσταθεί.
(3)Όσον αφορά τον ισχυρισμό περί ψευδούς και πεπλανημένης αιτιολογίας, είναι φανερό από τα στοιχεία του φακέλου ότι η αιτιολογία είναι επαρκής και στηρίζεται πάνω σε υπαρκτά γεγονότα και αναγκαιότητες.
(4)Από τον ίδιο το σκοπό για τον οποίο έγινε η απαλλοτρίωση, φαίνεται καθαρά ότι τα κτήματα των αιτητριών είναι απαραίτητα για την εξυπηρέτηση της καλύτερης προστασίας, διαχείρισης και ανάπτυξης του Δάσους Ακάμα για την εξυπηρέτηση του δημοσίου συμφέροντος και ότι οι στόχοι αυτοί δεν μπορούσαν να εξυπηρετηθούν με άλλο λιγότερο επαχθή τρόπο, παρά μόνο με την αναγκαστική τους απαλλοτρίωση. Επιπλέον η επίδικη απόφαση είναι καθ' όλα νόμιμη και λήφθηκε σύμφωνα με τις γενικές αρχές του διοικητικού δικαίου οι οποίες διέπουν την άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του αρμόδιου διοικητικού οργάνου και του θέματος των απαλλοτριώσεων ειδικότερα.
(5)Σχετικά με την προδικαστική ένσταση ότι οι προσφυγές είναι εκπρόθεσμες, γιατί καταχωρήθηκαν μετά την πάροδο των 75 ημερών από την ημερομηνία της δημοσίευσής του σχετικού Διατάγματος, το Δικαστήριο προχώρησε στην εξέταση της ουσίας των προσφυγών με την προϋπόθεση ότι το δικαίωμα των αιτητριών δεν έχει παραγραφεί για να μην αυξήσει τη διάσταση απόψεων που υπάρχει στο θέμα, αναφορικά με την έναρξη της προθεσμίας σε περίπτωση δημοσίευσης διατάγματος απαλλοτρίωσης. Οι προσφυγές απορρίπτονται χωρίς έξοδα. Αναφερόμενη υπόθεση: R.St. Estates Ltd v. Δήμου Λευκωσίας
(1994)4 Α.Α.Δ. 121. Προσφυγές. Προσφυγές εναντίον της απόφασης των καθ' ων η αίτηση με την οποία απαλλοτριώθηκαν τα ακίνητα των αιτητριών στο Νέο Χωριό Πάφου, τοποθεσία Ποταμός - Κτιστά. Μ. Κυριακίδης, για τις Αιτήτριες. Π. Πασιάς, Ανώτερος Δικηγόρος της Δημοκρατίας, για τους Καθ' ων η αίτηση. Cur. adv. vult. A. N. ΛOΪZOY, Π.: Με τις τρεις αυτές προσφυγές οι οποίες συνεκδικάστηκαν γιατί στρέφονται εναντίον της ίδιας διοικητικής απόφασης, παρουσιάζουν κοινά νομικά και πραγματικά σημεία, η κάθε μια από τις τρεις αιτήτριες ζητούν τις πιο κάτω θεραπείες: "Α. Δήλωση του Δικαστηρίου ότι η απόφαση των καθ' ων η αίτηση να απαλλοτριώσουν τα ακίνητα της αιτήτριας στο Νέο Χωριό Πάφου, τοποθεσία Ποταμός-Κτιστά του Φ/Σ XXV/48 (α) υπό τίτλο με αριθμό εγγραφής 13046 τεμ. 25/1,26, (β) υπό τίτλο με αριθμό εγγραφής 12800 τεμ. 19/1/1, 20, 19/2/1, 21, 23/1 δύο κατοικίες (1/2 μερίδιο), (γ) το δικαίωμα επί της πηγής του νερού υπό τίτλο με αριθμό εγγραφής 13098 τεμ. 30 (1/8 μερίδιο, (δ) το δικαίωμα επί της πηγής και του νερού υπό τίτλο με αριθμό εγγραφής 13097 τεμ. 11 (1/8 μερίδιο), (ε) το δικαίωμα επί της πηγής και του νερού υπό τίτλο με αριθμό εγγραφής 13096 τεμ. 10 (1/8 μερίδιο), (στ) υπό τίτλο με αριθμό εγγραφής 13044 τεμ. 12/1, είναι άκυρη και παράνομη και εστερημένη οιουδήποτε εννόμου αποτελέσματος. Β. Δήλωση του Δικαστηρίου ότι το Διάταγμα Απαλλοτριώσεως υπ' αριθμό 1692/89, το δημοσιευθέν στην Επίσημη Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, Παράρτημα Τρίτο, Μέρος Δεύτερο, της 3ης Νοεμβρίου 1989, είναι άκυρο και παράνομο και εστερημένο οιουδήποτε εννόμου αποτελέσματος." Οι αιτήτριες είναι ιδιοκτήτριες ακινήτων στο Νέο Χωριό Πάφου όπως περιγράφονται στην έκθεση των γεγονότων των αντίστοιχων προσφυγών και περιλαμβάνουν γη, κατοικίες και δικαίωμα επί πηγών και νερών με τα οποία οι αιτήτριες αρδεύουν και/ή υδρεύουν γειτονικά κτήματά τους τα οποία επίσης περιγράφονται στην έκθεση των γεγονότων στις προσφυγές. Όταν οι ιδιοκτήτες γενικά της ιδιωτικής γης γύρω από τα Λουτρά της Αφροδίτης εξεδήλωσαν ενδιαφέρον για ανάπτυξη της ιδιωτικής τους γης και πιο συγκεκριμένα για την ανέγερση τουριστικών εγκαταστάσεων, κρίθηκε ότι η ανάπτυξη της γης αυτής θα επηρεάζε σημαντικά το περιβάλλον της περιοχής των Λουτρών της Αφροδίτης. Ενόψει του κινδύνου αυτού ο Έπαρχος Πάφου συγκάλεσε συσκέψεις όλων των αρμοδίων κυβερνητικών υπηρεσιακών παραγόντων για μελέτη της κατάστασης και εξεύρεσης τρόπων για προστασία της περιοχής. Στις συσκέψεις αυτές αποφασίστηκε ομόφωνα ότι ο καλύτερος και γρηγορότερος τρόπος για την πρόληψη των αναμενομένων σοβαρών επιπτώσεων στην περιοχή των Λουτρών της Αφροδίτης και στο περιβάλλον γενικότερα, θα ήταν η απαλλοτρίωση της ιδιωτικής γης και η κήρυξή της σε δάσος με απώτερο σκοπό τη δημιουργία Εθνικού Δασικού Πάρκου στον Ακάμα, ανατέθηκε δε στο Τμήμα Δασών μέσω του Υπουργείου Γεωργίας και Φυσικών Πόρων να υποβάλει πρόταση στο Υπουργικό Συμβούλιο για έγκριση της έναρξης διαδικασίας για την αναγκαστική απαλλοτρίωση της απαιτούμενης γης, όπως εκτεταμένα αναφέρεται στα Πρακτικά των Συσκέψεων που έγιναν στις 15 Ιανουαρίου 1987, 12 Μαΐου 1987 και 23 Σεπτεμβρίου 1987, στο Δημοτικό Μέγαρο Πάφου (Παραρτήματα "Γ", "Δ" και "Ε"). Στις 18 Αυγούστου 1989 δημοσιεύτηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας με αριθμό 2435 η Γνωστοποίηση Απαλλοτριώσεως Α.Δ.Π. 1279 σύμφωνα με το άρθρο 4 του περί Αναγκαστικής Απαλλοτριώσεως Νόμου του 1962 (Νόμοι αρ. 15 του 1962, 25 του 1983, 148 του 1985 και 84 του 1988), στη συνέχεια ο Νόμος, με την οποία εγνωστοποιείτο η πρόθεση της Κυπριακής Δημοκρατίας για απαλλοτρίωση μεταξύ άλλων και την ακίνητη ιδιοκτησία των αιτητριών που περιγραφόταν στη Γνωστοποίηση αυτή. Στις 3 Νοεμβρίου 1989 δημοσιεύτηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας με αριθμό 2454 το Διάταγμα Απαλλοτριώσεως Α.Δ.Π. 1677 σύμφωνα με το άρθρο 6 του Νόμου, με βάση το οποίο διατάσσετο η αναγκαστική απαλλοτρίωση της πιο πάνω αναφερόμενης ακινήτου ιδιοκτησίας των αιτητριών. Σύμφωνα με τη Γνωστοποίηση και το Διάταγμα απαλλοτριώσεως της ακίνητης ιδιοκτησίας των αιτητριών, που περιγράφονται στον Πίνακα της Γνωστοποίησης η απαλλοτρίωση αυτή ήταν "αναγκαία για τους ακόλουθους σκοπούς δημόσιας ωφέλειας που εκτίθενται σε αυτά, δηλαδή την καλύτερη συντήρηση και ανάπτυξη του Δάσους Ακάμα ή οποιονδήποτε των λεχθέντων σκοπών και η απαλλοτρίωσή της επιβάλλεται για τους ακόλουθους λόγους, δηλαδή για την καλύτερη προστασία και διαχείριση του αναφερομένου δάσους." Όπως αναφέρεται στο Διάταγμα απαλλοτριώσεως, επειδή καμιά ένσταση δεν υποβλήθηκε εναντίον της σκοπούμενης απαλλοτρίωσης μέσα στην καθορισμένη προθεσμία της ακίνητης ιδιοκτησίας και αφού λήφθηκαν υπόψη όλες γενικά οι περιστάσεις, κρίθηκε σκόπιμο να απαλλοτριωθεί η ακίνητη ιδιοκτησία για τους σκοπούς που καθορίζονται στην πιο πάνω Γνωστοποίηση ή για οποιονδήποτε από αυτούς. Γι' αυτό ο Υπουργός Γεωργίας και Φυσικών Πόρων εξέδωσε το επίδικο διάταγμα στο οποίο αναφέρεται ότι "ασκώντας τις εξουσίες που χορηγούνται στο Υπουργικό Συμβούλιο, σύμφωνα με το άρθρο 6 του Νόμου και που η άσκησή τους ανατέθηκε από το Υπουργικό Συμβούλιο σε αυτόν, με το παρόν διατάσσει την απαλλοτρίωση της ακίνητης ιδιοκτησίας σύμφωνα με τις πιο πάνω πρόνοιες του πιο πάνω νόμου·" Είναι φανερό από το περιεχόμενο της Γνωστοποίησης και του Διατάγματος απαλλοτρίωσης ότι η απαλλοτρίωση έγινε κάτω από το άρθρο 6 του Νόμου και όχι κάτω από το άρθρο 5 του περί Δασών Νόμου 1967 (Νόμος αρ. 14 του 1967). Το άρθρο αυτό εξουσιοδοτεί το Υπουργικό Συμβούλιο να ενεργήσει "οσάκις τούτο κρίνει σκόπιμον, διά την καλλιτέραν προστασίαν και διαχείρισιν οιουδήποτε κρατικού δάσους, την υπό της Δημοκρατίας απαλλοτρίωσιν οιουδήποτε ακινήτου εντός κρατικού τινος δάσους κειμένου ή γειτνιάζοντος προς τούτο, δύναται να προβή εις την τοιαύτην απαλλοτρίωσιν είτε κατόπιν συμφωνίας μετά του κυρίου είτε αναγκαστικώς συμφώνως ταις διατάξεσι του εκάστοτε εν ισχύϊ και εις την αναγκαστικήν απαλλοτρίωσιν ακινήτων διά δημοσίαν ωφελείαν αφορώντος Νόμου." Μια και δεν γίνεται αναφορά στο Νόμο αρ. 14 του 1967, είναι λογικό από τη διατύπωση του Διατάγματος να λεχθεί ότι η Απαλλοτριώνουσα Αρχή ενήργησε με βάση το άρθρο 3
(2)(κ) του Νόμου, το οποίο έχει ως εξής: "3
(2)Σκοποί δημοσίας ωφελείας περιλαμβάνουσι σκοπούς αφορώντας εις- ........................................................................................................................ (κ) την συντήρησιν του εδάφους ή την συντήρησιν ή ανάπτυξιν των φυσικών πηγών πλούτου, περιλαμβανομένων των δασών και υδάτων, και την διανομήν ύδατος· ......................................................................................................................." Είναι σαφής ο σκοπός της επίδικης απαλλοτριώσεως όπως περιγράφεται στη Γνωστοποίηση Απαλλοτριώσεως και υιοθετείται στο προσβαλλόμενο Διάταγμα, η δε αιτιολογία αυτής όπως προκύπτει από το ίδιο το Διάταγμα και συμπληρώνεται από τον όλο φάκελο της διοίκησης ευρίσκει επαρκές έρεισμα στην πιο πάνω αναφερόμενη νομοθετική διάταξη. Τίποτε όμως δεν θα εμπόδιζε να θεωρηθεί ότι ενήργησε και με βάση το άρθρο 5 του Νόμου 14 του 1967 ή και ακόμη να στηριχθεί το επίδικο Διάταγμα πάνω σ' αυτή τη διάταξη, έστω και αν δεν είχε γίνει αναφορά σ' αυτή. Είναι η θέση των αιτητριών ότι η πραγματική πρόθεση του καθ' ου η αίτηση είναι να εμποδίσει οποιαδήποτε οικοδόμηση στα κτήματα της υπό απαλλοτρίωση έκτασης φαίνεται από τα επισυνημμένα "Παραρτήματα "Β", "Γ", "Δ" και "Ε", στα οποία τονίζεται ότι είναι επείγον να γίνουν οι απαλλοτριώσεις για να αποτραπεί η μικρή έστω επιτρεπόμενη ανάπτυξη με συντελεστή δομήσεως 3% όπως προβλέπει η Κ.Δ.Π. 199/79, δυνάμει της οποίας ολόκληρη η περιοχή εντασσόταν στη Ζώνη Ζ3. Και επιπλέον ότι καμία ανάγκη προστασίας και διαχείρισης του δάσους Ακάμα επισημαίνεται, αλλά γίνεται λόγος για κατασκευή εξωραϊστικών έργων τα οποία δεν έχουν σχέση με το δάσος Ακάμα ή την καλύτερη προστασία και διαχείρισή του. Είναι συνεπώς η εισήγηση των αιτητριών ότι η αιτιολογία είναι ψευδής και πεπλανημένη διότι είναι άσχετη με τον επιδιωκόμενο διά της απαλλοτριώσεως σκοπό της καλύτερης προστασίας και διαχείρισης του δάσους. Ιδιαίτερα δε η παράγραφος
(8)του "Παραρτήματος "Β" είναι χαρακτηριστική αφού γίνεται εισήγηση "να προωθηθούν οι σκοποί της εκτέλεσης εξωραϊστικών έργων μέσον του Κυπριακού Οργανισμού Τουρισμού" ο οποίος καμιά σχέση και καμιά αρμοδιότητα δεν έχει με την καλύτερη προστασία και διαχείριση του δάσους Ακάμα. Συνδέοντας δε θέμα καλύτερης προστασίας και διαχείρισης του δάσους Ακάμα εις την υπό απαλλοτρίωση έκταση, ο καθ' ου η αίτηση ενήργησε, όπως υποστηρίχθηκε από μέρους των αιτητριών, παράλογα, αυθαίρετα, καθ' υπέρβαση των εξουσιών του και κατά παράβαση του Άρθρου 23.4 του Συντάγματος αφου: (α) Ο σκοπός της προστασίας και διαχείρισης του δάσους Ακάμα δεν μπορεί να επιτευχθεί με τις απαλλοτριώσεις αυτές. (β) Το Τμήμα Δασών ουδέποτε έθεσε θέμα και ουδέποτε επεσήμανε ανάγκη καλύτερης προστασίας και διαχείρισης του δάσους Ακάμα, διά των απαλλοτριώσεων των ακινήτων της αιτήτριας. (γ) Η απαλλοτρίωση των κατοικιών της αιτητρίας δεν μπορεί να εξυπηρετήσει τους σκοπούς της απαλλοτριώσεως. (δ) Είναι πρακτικά αδύνατη η χρήση των νερών για τους σκοπούς της απαλλοτρίωσης, λόγω υψομετρικής διαφοράς. (ε) Το σύνορο μεταξύ των απαλλοτριουμένων κτημάτων και του δάσους Ακάμα είναι τεράστιος κρημνός που δεν επιτρέπει προσπέλασή του από την πλευρά τους. (στ) Ο απώτερος σκοπός της κήρυξης των απαλλοτριουμένων κτημάτων σε "εθνικό δασικό πάρκο" είναι ανέφικτος, πρώτο λόγω μηδαμινής εκτάσεως εν σχέσει με τηνα παιτούμενη έκταση και δεύτερο, το υφιστάμενο δάσος Ακάμα δεν μπορεί να κηρυχθεί "εθνικό δασικό πάρκο" λόγω των παραχωρηθέντων, δυνάμει των Συμφωνιών Ζυρίχης - Λονδίνου, δικαιωμάτων εις το Ηνωμένο Βασίλειο, τα οποία είναι ασυμβίβαστα με το νομικό και πραγματικό καθεστώς ενός τέτοιου πάρκου. Εις ότι αφορά τις εισηγήσεις των αιτητριών ότι οι αρχές της χρηστής διοίκησης και τις νομίμου χρήσεως της διακριτικής ευχέρειας έχουν καταπατηθεί και παραβιαστεί, διότι ο σκοπός της απαλλοτρίωσης θα μπορούσε να γίνει με δικαίωμα διαβάσεως ή διοχέτευση του επιτεταγμένου Τουρκοκυπριακού νερού διά των ακινήτων της αιτήτριας ή δημιουργία αντιπυρικής ζώνης μέσα σ' αυτό και ότι η απαλλοτρίωση έγινε χωρίς να υπάρχει απόλυτη ανάγκη και χωρίς να εξαντληθούν άλλα πρόσφορα μέτρα, θα πρέπει να λεχθεί ότι αυτά στην πραγματικότητα αποτελούν εισηγήσεις για δικαστική επέμβαση στην ουσιαστική κρίση της διοικήσεως, πράγμα που δεν ελέγχεται δικαστικά, εκτός εάν υπάρχει παράβαση Νόμου ή κατάχρηση εξουσίας. (Βλέπε R. St. Estates Ltd v. Δήμου Λευκωσίας
(1994)4 Α.Α.Δ. 121). Για το όλο σχέδιο όμως, όπως λέχθηκε από μέρους του καθ' ου η αίτηση, της προστασίας, διαμόρφωσης και εξωραϊσμού της περιοχής των "Λουτρών της Αφροδίτης" η Υπηρεσία Προστασίας και Διαχείρισης Τουρκοκυπριακών Περιουσιών τηρείται ενήμερη για να προβεί στον κατάλληλο χρόνο στις αναγκαίες ενέργειες που αφορούν την ανάκληση του Γενικού Διατάγματος Επιτάξεως και τη Δημοσίευση νέου Ειδικού Διατάγματος για τις Τουρκοκυπριακές ιδιωτικές περιουσίες της γειτονικής περιοχής των Λουτρών της Αφροδίτης και του Δάσους του Ακάμα. Ως εκ τούτου, ο σχετικός με τις Τουρκοκυπριακές περιουσίες ισχυρισμός των αιτητριών δεν ευσταθεί μια και το θέμα αυτό έχει απασχολήσει τους αρμοδίους. Ως προς το νομικό λόγο για κατάχρηση εξουσίας Θα πρέπει να τονισθεί ότι ο λόγος αυτός πρέπει να είναι εξειδικευμένος και όχι αόριστος και να προσδιορίζεται ποιος είναι ο αλλότριος σκοπός ο οποίος επιδιώκεται. Πρέπει δε να αποδεικνύεται είτε από την ίδια την πράξη είτε από τα στοιχεία του φακέλου και μάλιστα κατά τρόπο κατάδηλο. (Βλέπε Πορίσματα Νομολογίας 1929-1959, σελ. 269.) Τίποτε όμως δεν αποδείχθηκε. Η διοίκηση όπως φαίνεται από τα σχετικά έγγραφα, έκαμε αρκετές προκαταρκτικές ή προπαρασκευαστικές ενέργειες και μελέτησε διάφορες εναλλακτικές λύσεις με απώτερο στόχο την εξεύρεση του καταλληλότερου τρόπου προστασίας και συντήρησης του χώρου των Λουτρών της Αφροδίτης ο οποίος είναι λειτουργικά συνυφασμένος με το παρακείμενο δάσος του Ακάμα. Τόσο από τα Τεκμήρια "Β", "Γ", "Δ" και "Ε" που αποτελούν μέρος του σχετικού φακέλου της διοίκησης, όσο και από το όλο περιεχόμενο του φακέλου, το οποίο παρουσιάστηκε ως Τεκμήριο και βρίσκεται στο Φάκελο της Αναθεωρητικής Έφεσης 1455 δεν προκύπτει ότι η απαγόρευση οποιασδήποτε οικοδόμησης στον υπό απαλλοτρίωση χώρο αποτέλεσε ποτέ την πρόθεση ή τον αυτοσκοπό για την ενέργεια της Απαλλοτριούσας Αρχής. Αντίθετα από το φάκελο προκύπτει καθαρά ότι τελικός σκοπός και επιδίωξη της Απαλλοτριούσας Αρχής είναι η προστασία και συντήρηση του φυσικού περιβάλλοντος της ευρύτερης αυτής περιοχής το οποίο είναι μοναδικό στο είδος του όπως διαπιστώθηκε ομόφωνα από τους αρμόδιους κρατικούς και ημικρατικούς φορείς και το οποίο απειλείται από ανεπανόρθωτη καταστροφή, ιδιαίτερα από την εκδηλωμένη πρόθεση τουριστικής ανάπτυξης από τους ιδιοκτήτες της γης αυτής. Κατά συνέπεια ο ισχυρισμός για ύπαρξη καταχρήσεως και υπερβάσεως εξουσίας, δεν ευσταθεί. Όσον αφορά τον ισχυρισμό περί ψευδούς και πεπλανημένης αιτιολογίας, είναι φανερό από τα στοιχεία του φακέλου ότι η αιτιολογία είναι επαρκής και στηρίζεται πάνω σε υπαρκτά γεγονότα και αναγκαιότητες. Αξίζει δε να παρατεθεί το πιο κάτω απόσπασμα από τα πρακτικά (Τεκμήριο Γ) της 15 Ιανουαρίου 1987: "Τελικά συμφωνήθηκε ομόφωνα ότι η προστασία και αξιοποίηση, ως και η διασφάλιση της φυσικότητας του χώρου των Λουτρών της Αφροδίτης είναι απόλυτα αναγκαία και μεγάλης σημασίας και προτεραιότητας και πρέπει να προωθηθεί η εκτέλεση των αναγκαίων έργων το συντομότερο δυνατό. Απεφασίσθη εν τέλει ότι ο πιο πρόσφορος τρόπος προστασίας και αξιοποίησης του χώρου είναι η δημιουργία Εθνικού Δασικού Πάρκου και η εκτέλεση των αναγκαίων έργων μέσω του Τμήματος Δασών.........." Επίσης από τα πρακτικά της 23 Σεπτεμβρίου 1987 (Τεκμήριο Ε) σχετικό είναι το πιο κάτω απόσπασμα: "Μετά από διεξοδική συζήτηση αποφασίστηκε να ακολουθηθεί η εισήγηση του Γραφείου Προγραμματισμού η οποία είναι η πιο κάτω: Το Τμήμα Δασών μέσω του............................................................... να προβεί σε απαλλοτρίωση του χώρου της περιοχής των Λουτρών της Αφροδίτης και την κήρυξή του ως δασικής γης και στη συνέχεια ως Εθνικού Πάρκου." Όπως αναφέρεται πιο πάνω, ο χώρος των Λουτρών της Αφροδίτης θεωρήθηκε τελικά λειτουργικά συνυφασμένος με το παρακείμενο δάσος του Ακάμα το οποίο επηρεάζεται ευνοϊκά ή επιζήμια, ανάλογα με το τι συμβαίνει στο χώρο των Λουτρών της Αφροδίτης και το αντίστροφο. Γι' αυτό το λόγο αποφασίστηκε όπως την πρωτοβουλία για την απαλλοτρίωση του χώρου των Λουτρών της Αφροδίτης αναλάβει το Τμήμα Δασών ως το αρμοδιότερο υπό τις περιστάσεις ώστε και μελλοντικά να βρίσκεται ο χώρος αυτός κάτω από ενιαία διαχείρηση και προστασία από το Τμήμα Δασών μια και η ευαίσθητη αυτή περιοχή, η οποία κατά γενική διαπίστωση των αρμοδίων ευρίσκεται σε κίνδυνο αν δεν ληφθούν άμεσα μέτρα. Καταλήγοντας θα ήθελα να τονίσω ότι από τον ίδιο το σκοπό για τον οποίο έγινε η απαλλοτρίωση, φαίνεται καθαρά ότι τα κτήματα των αιτητριών είναι απαραίτητα για την εξυπηρέτηση της καλύτερης προστασίας, διαχείρισης και ανάπτυξης του Δάσους Ακάμα για την εξυπηρέτηση του δημοσίου συμφέροντος και ότι οι στόχοι αυτοί δεν μπορούσαν να εξυπηρετηθούν με άλλο λιγότερο επαχθή τρόπο παρά μόνο με την αναγκαστική τους απαλλοτρίωση. Επιπλέον ότι η επίδικη απόφαση είναι καθ' όλα νόμιμη και λήφθηκε σύμφωνα με τις γενικές αρχές του διοικητικού δικαίου οι οποίες διέπουν την άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του αρμόδιου διοικητικού οργάνου και του θέματος των απαλλοτριώσεων ειδικότερα. Πριν όμως τελειώσω, θα ήθελα να πω σχετικά με την προδικαστική ένσταση ότι οι προσφυγές είναι εκπρόθεσμες, γιατί καταχωρήθηκαν μετά την πάροδο των 75 ημερών από την ημερομηνία της δημοσίευσής του σχετικού Διατάγματος, ότι προχώρησα στην εξέταση της ουσίας των προσφυγών με την προϋπόθεση ότι το δικαίωμα των αιτητριών δεν έχει παραγραφεί για να μην αυξήσω τη διάσταση απόψεων που υπάρχει στο θέμα αυτό, όπως έκαμα και στην πρόσφατη απόφαση στην R. St. Estates Ltd v. Δήμου Λευκωσίας, (πιο πάνω) και στην οποία είχα την ευκαιρία να κάμω μια εκτενή αναφορά στη σχετική νομολογία του Δικαστηρίου τούτου. Για όλους τους πιο πάνω λόγους οι προσφυγές αποτυγχάνουν και απορρίπτονται. Επικυρώνεται δε η επίδικη απόφαση. Δεν γίνεται όμως διαταγή για έξοδα. Οι προσφυγές απορρίπτονται χωρίς έξοδα. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο