Ραδιοτηλεοπτικές Υπηρεσίες Αντέννα Ρ.Τ. Λίμιτεδ ν. Υπουργικού Συμβουλίου της Κυπριακής Δημοκρατίας (1994) 4 ΑΑΔ 2448

(1994)4 ΑΑΔ 2448 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αρχείο σε μορφή PDF - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων

(1994)4 ΑΑΔ 2448 14 Δεκεμβρίου, 1994 [ΑΡΤΕΜΗΣ, Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 146 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΡΑΔΙΟΤΗΛΕΟΠΤΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΑΝΤΕΝΝΑ Ρ.Τ. ΛΙΜΙΤΕΔ, Αιτητές, v. ΥΠΟΥΡΓΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, Καθ' ων η αίτηση. (Υπόθεση Αρ. 135/93) Προσφυγή βάσει του Άρθρου 146 του Συντάγματος ― Λόγοι ακυρώσεως ― Παράβαση ουσιώδους τύπου ― Η κρίση περί του ουσιώδους επαφίεται στο Δικαστήριο ― Υποβολή αίτησης προς Υπουργείο αντί του αρμοδίου Υπουργικού Συμβουλίου δύο ημέρες πριν την δημοσίευση του νόμου που νομιμοποιούσε την υποβολή της αιτήσεως δεν οδήγησε την επίδικη απόφαση σε ακύρωση. Προσφυγή βάσει του Άρθρου 146 του Συντάγματος ― Λόγοι ακυρώσεως ― Ελλειψη δέουσας έρευνας ― Ο περί Τηλεοπτικών Σταθμών Νόμος του 1992 (Ν.29

(1)/92) ― Άρθρο 9 ― Παράλειψη δέουσας έρευνας ως προς τις πρόνοιες του Άρθρου 9 ― Συμπαρέσυρε σε ακύρωση την επίδικη απόφαση. Διοικητικό Δίκαιο ― Συλλογικά όργανα ― Συμβουλευτική Επιτροπή Ραδιοφωνίας/Τηλεόρασης ― Άρθρο 3 του περί Ραδιοφωνικών Σταθμών Νόμου του 1990 (Ν.120/90) ― Παράβασή του στην κριθείσα περίπτωση σε συνδυασμό και με το αξίωμα ότι η διοίκηση πρέπει και κατά φαινόμενο να ενεργεί ορθά οδήγησαν την επίδικη απόφαση σε ακύρωση. Το ακυρωτικό αίτημα της αιτήτριας εταιρείας ήταν: "Α. Δήλωση του Δικαστηρίου ότι η απόφαση ή/και πράξη των καθ'ων η αίτηση ημ. 19.11.1992 που δημοσιεύθηκε στον εγχώριο τύπο στις 20.11.1992 για χορήγηση προσωρινής άδειας λειτουργίας τηλεοπτικού σταθμού στην εταιρεία LUMIERE TELEVISION LTD ή LUMIERE T.V. LTD είναι άκυρη και εστερημένη οιουδήποτε έννομου αποτελέσματος." Το Ανώτατο Δικαστήριο, ακυρώνοντας την επίδικη απόφαση, αποφάσισε ότι:

1. Όσον αφορά τον ισχυρισμό ότι ο καθορισμός της συχνότητας είναι διαφορετική πράξη από την πράξη χορήγησης άδειας λειτουργίας, παρατηρείται ότι ο καθορισμός της συχνότητας ήταν το επακόλουθο της πράξης χορήγησης της άδειας. Με άλλα λόγια δεν θα ετίθετο θέμα συχνότητας αν δεν προηγείτο η χορήγηση της άδειας λειτουργίας του σταθμού. Τα δυο είναι αλληλένδετα και δεν μπορεί να γίνει διαχωρισμός.
2. Είναι γεγονός ότι η αίτηση υποβλήθηκε στο Γενικό Διευθυντή του Υπουργείου που είναι και ο Πρόεδρος της Συμβουλευτικής Επιτροπής Ραδιοφωνίας/Τηλεόρασης (Σ.Ε.) στις 21.4.92 ενώ ο Περί Τηλεοπτικών Σταθμών Νόμος (Ν.29

(1)/92) τέθηκε σε ισχύ στις 23.4.

1. Τα πιο πάνω όμως, δεν οδηγούν από μόνα τους την επίδικη απόφαση σε ακύρωση. Σύμφωνα με γνωστή αρχή διοικητικού δικαίου δεν είναι οποιαδήποτε παράβαση τύπου που οδηγεί σε ακύρωση την προσβαλλόμενη πράξη αλλά μόνο παράβαση ουσιώδους τύπου. Η κρίση κατά πόσο ο τύπος είναι ουσιώδης ή μη επαφίεται στο Δικαστήριο. (Βλ. Κυριακόπουλος "Ελληνικόν Διοικητικόν Δίκαιον" 4η έκδοση τόμος Β, σελ. 380). Όπως επίσης αναφέρεται στο πιο πάνω σύγγραμμα, μπορεί να λεχθεί γενικά ότι ουσιώδης είναι ο τύπος η τήρηση του οποίου ενδεχομένως ασκεί επιρροή πάνω στο περιεχόμενο της πράξης ή η μη τήρησή του καθιστά την πράξη ανεφάρμοστη ή αμφιβόλου περιεχομένου. Στην παρούσα υπόθεση κρίνεται ότι η υποβολή της αίτησης στο Υπουργείο και όχι προς το Υπουργικό Συμβούλιο δεν συνιστά παράβαση ουσιώδους τύπου ώστε να συνεπάγεται και ακύρωση της επίδικης απόφασης. Σημασία έχει ότι η αίτηση εξετάστηκε σε πρώτο στάδιο από τη Σ.Ε. και η επίδικη απόφαση λήφθηκε από το αρμόδιο όργανο μετά που παραπέμφθηκε σ' αυτό από τη Σ.Ε. Με το ίδιο σκεπτικό θεωρείται ότι ούτε η υποβολή της αίτησης δύο μέρες πριν τη δημοσίευση του Νόμου μπορεί να οδηγήσει την επίδικη απόφαση σε ακύρωση. Το ενδιαφερόμενο μέρος είχε επαφές με το Υπουργείο πολύ πιο πριν την θέσπιση του Νόμου διερευνώντας τις δυνατότητες ίδρυσης τηλεοπτικού σταθμού και η αίτηση υποβλήθηκε στο τελικό στάδιο της ολοκλήρωσης του νομικού πλαισίου που ρυθμίζει το θέμα και εν αναμονή της ψήφισης του Νόμου. Δεν υπάρχει οτιδήποτε επιλήψιμο στην ενέργεια να ληφθεί υπόψη η αίτηση και να εξεταστεί με βάση τις πρόνοιες της νομοθεσίας που είχε εν τω μεταξύ τεθεί σε ισχύ. Εκείνο που έχει σημασία είναι ότι κατά το χρόνο εξέτασης της αίτησης και λήψης της επίδικης απόφασης υπήρχε σε ισχύ σχετική Νομοθεσία.
2. Από τα γεγονότα είναι φανερό ότι η Σ.Ε. που είχε εξετάσει την αίτηση σε πρώτο στάδιο δεν προέβηκε στη δέουσα υπό τις περιστάσεις έρευνα σε σχέση με το κατά πόσο η αίτηση του ενδιαφερομένου μέρους πληρούσε τις πρόνοιες του Άρθρου 9 του Περί Τηλεοπτικών Σταθμών Νόμου (Ν.29

(1)/92). Η εξασφάλιση γνωμάτευσης από τη Νομική Υπηρεσία δεν μπορεί να υποκαταστήσει την υποχρέωση που είχε η Σ.Ε. να εξετάσει κατά πόσο η αίτηση του ενδιαφερομένου μέρους πληρούσε τις πρόνοιες του Άρθρου

1. Έχοντας υπόψη το περιεχόμενο της γνωμάτευσης της Νομικής Υπηρεσίας το Δικαστήριο, θεωρεί ότι η ανάγκη περαιτέρω έρευνας από τη Σ.Ε. είχε καταστεί περισσότερο επιτακτική. Η γνωμάτευση όπως προκύπτει από το περιεχόμενό της ήταν βασισμένη κυρίως πάνω στα στοιχεία που το ίδιο το ενδιαφερόμενο μέρος είχε δώσει στο Υπουργείο. Επίσης με την επιστολή ημερ. 20.10.92 ο Διευθύνων Σύμβουλος μετέφερε τις απόψεις των ελεγκτών και των δικηγόρων του ενδιαφερομένου μέρους. Παρόλον που στην εν λόγω επιστολή του ενδιαφερομένου μέρους δίνονται τα ονόματα του ελεγκτή και του δικηγόρου του ενδιαφερομένου μέρους εντούτοις η Σ.Ε. δεν προέβη σε καμιά ενέργεια προς τις πλευρές αυτές, αλλά αρκέστηκε στο περιεχόμενο της γνωμάτευσης της Νομικής Υπηρεσίας. Επιπρόσθετα, και όπως προκύπτει από τα σχετικά πρακτικά ένα μέλος της Σ.Ε. είχε εκφράσει κάποιες αμφιβολίες ως προς την κατανομή του μετοχικού κεφαλαίου του ενδιαφερομένου μέρους και αποφασίστηκε να ζητηθεί από την Lumiere Television Ltd να μελετήσει τις παρατηρήσεις του και να επανέλθει με διορθωτικά μέτρα. Από τα στοιχεία που τέθηκαν ενώπιον του Δικαστηρίου δεν φαίνεται κατά πόσο είχε γίνει κάτι τέτοιο και κατά πόσο το ενδιαφερόμενο μέρος ανταποκρίθηκε. Απλώς στην τελευταία συνεδρία της Σ.Ε. και πριν την υποβολή της Πρότασης στο Υπουργικό Συμβούλιο ο Πρόεδρος πληροφόρησε τα μέλη ότι μετά από συνεννόηση με Ανώτερο Δικηγόρο της Δημοκρατίας ικανοποιήθηκε για τη νομική πτυχή του θέματος χωρίς να αποκαλύπτεται το περιεχόμενο της συνεννόησης. Το Δικαστήριο δεν γνωρίζει αν προστέθηκε οτιδήποτε περισσότερο στη γνωμάτευση που ήδη δόθηκε από τη Νομική Υπηρεσία και κατά πόσο το μέλος που είχε εκφράσει κάποιες επιφυλάξεις τις είχε εν τω μεταξύ άρει. Εν πάση περιπτώσει το θέμα δεν ήταν κατά πόσο ο Πρόεδρος ικανοποιήθηκε αλλά κατά πόσο η Σ.Ε. ως συλλογικό όργανο ικανοποιήθηκε για το θέμα λαμβανομένων υπόψη και των επιφυλάξεων που είχαν εκφρασθεί. Τέτοιο συμπέρασμα δεν μπορεί να εξαχθεί από τα πρακτικά. Με βάση τα πιο πάνω το Δικαστήριο κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η Σ.Ε. δεν είχε προβεί στη δέουσα υπό τις περιστάσεις έρευνα αναφορικά με τις πρόνοιες του Άρθρου 9, και για το λόγο αυτό συμπαρασύρεται σε ακύρωση και η επίδικη απόφαση.
2. Από το περιεχόμενο του διοικητικού φακέλου προκύπτει ότι η επιστολή με την οποία υπεβλήθη η αίτηση του ενδιαφερομένου μέρους ημερ. 21.4.92 υπογράφεται από τον κ. Οικονομίδη ως Πρόεδρο της Lumiere Television Ltd. Επίσης άλλες επιστολές που στάληκαν κατά τη διάρκεια της εξέτασης της αίτησης του ενδιαφερομένου μέρους υπογράφηκαν από τον κ. Οικονομίδη ως Πρόεδρο της Lumiere Television Ltd. Από το περιεχόμενο του φακέλου προκύπτει επίσης ότι μετά την υποβολή αίτησης από τον ΑΝΤΕΝΝΑ ο κος Οικονομίδης με επιστολή του ημερ. 26.10.92 προς το Γενικό Διευθυντή του Υπουργείου, είχε εκφράσει τη διαφωνία του με τον τρόπο σύστασης του ΑΝΤΕΝΝΑ και ότι ήταν εκτός του πλαισίου και της φιλοσοφίας του Νόμου. Τις ίδιες επιφυλάξεις είχε εκφράσει αναφορικά και με μελλοντικές αιτήσεις άλλων μη καθαρά Κυπριακών εταιρειών. Εδώ έχει τη θέση του το αξίωμα, "Η διοίκηση δεν πρέπει μόνο να ενεργεί σωστά αλλά πρέπει και να φαίνεται ότι ενεργεί σωστά". Εν πάση περιπτώσει η συμμετοχή του κου Οικονομίδη στη Σ.Ε. μέχρι τις 3.11.92 προσκρούει στις πρόνοιες του Άρθρου 3 του περί Ραδιοφωνικών Σταθμών Νόμου του 1990 (Ν.120/90) που προνοεί ότι κανένα πρόσωπο δεν διορίζεται μέλος της Επιτροπής αν έχει άμεσο ή έμμεσο συμφέρον σε οποιαδήποτε επιχείρηση ραδιοφωνίας ή τηλεόρασης. Η προσφυγή επιτυγχάνει με έξοδα. Προσφυγή. Προσφυγή εναντίον της απόφασης των καθ' ων η αίτηση ημερομηνίας 19.11.92, με την οποία χορηγήθηκε προσωρινή άδεια λειτουργίας τηλεοπτικού σταθμού στην εταιρεία LUMIERE TELEVISION LTD ή LUMIERE T.V. LTD. Λ. Παπαφιλίππου και Μ. Λαζάρου, για τους Αιτητές. Π. Κληρίδης, Δικηγόρος της Δημοκρατίας, για τους Καθ'ων η αίτηση. Ξ. Κληρίδης, για το Ενδιαφερόμενο μέρος. Cur. adv. vult. APTEMHΣ, Δ.: Οι αιτητές με την παρούσα προσφυγή ζητούν την πιο κάτω θεραπεία: "A. Δήλωση του Δικαστηρίου ότι η απόφαση ή/και πράξη των καθ' ων η αίτηση ημ. 19.11.1992 που δημοσιεύθηκε στον εγχώριο τύπο στις 20.11.1992 για χορήγηση προσωρινής άδειας λειτουργίας τηλεοπτικού σταθμού στην εταιρεία LUMIERE TELEVISION LTD ή LUMIERE T.V. LTD είναι άκυρη και εστερημένη οιουδήποτε έννομου αποτελέσματος." Οι αιτητές υπέβαλαν στις 2.10.92 αίτηση στο Υπουργικό Συμβούλιο για ίδρυση και λειτουργία τηλεοπτικού σταθμού. Στις 21.10.92 το Υπουργικό Συμβούλιο αποφάσισε ότι θα δοθεί άδεια στους αιτητές νοουμένου ότι θα πληρούνται οι όροι που καθορίζει ο Νόμος. Αίτηση είχε υποβάλει και το ενδιαφερόμενο μέρος Lumiere Television Ltd, και συγκεκριμένα στις 21.4.
3. Εδώ θα πρέπει να λεχθεί ότι το ενδιαφερόμενο μέρος είχε από το 1991 επαφές με το Υπουργείο Συγκοινωνιών και Έργων (το Υπουργείο) αναφορικά με τη διερεύνηση των προοπτικών ίδρυσης ιδιωτικού σταθμού τηλεόρασης για ανοικτό/κλειστό κύκλωμα τηλεόρασης, και υπέβαλλε κατά καιρούς διάφορες επιστολές και άλλα στοιχεία για μελέτη. Επειδή όμως δεν υπήρχε νομοθεσία που να ρυθμίζει το θέμα, δεν μπορούσαν να ληφθούν υπόψη οι σχετικές επιστολές. Ο περί Τηλεοπτικών Σταθμών Νόμος του 1992 (που θα αναφέρεται ως "ο Νόμος") τέθηκε σε ισχύ στις 23.4.92 ημερομηνία δημοσίευσής του στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας. Η αίτηση του ενδιαφερομένου μέρους ημερ. 21.4.92 εξετάστηκε σε τέσσερεις συνεδρίες της Συμβουλευτικής Επιτροπής Ραδιοφωνίας/Τηλεόρασης (Σ.Ε.). Η σύσταση και αρμοδιότητες της Σ.Ε. διέπονται από το άρθρο 3 του περί Ραδιοφωνικών Σταθμών Νόμου του 1990 όπως αυτός τροποποιήθηκε. (Βλ. επίσης άρθρα 2 και 3 του Νόμου). Μέλος της Σ.Ε. είχε διοριστεί το 1990 από το Υπουργικό Συμβούλιο ο κος Κρις Οικονομίδης, ο οποίος είναι ένας από τους μετόχους και ο Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του ενδιαφερομένου μέρους. Κατά τη διάρκεια της συζήτησης της αίτησης της Lumiere Television Ltd αυτός αποχωρούσε από τις συνεδρίες της Σ.Ε. Ο κος Οικονομίδης με επιστολή του ημερ. 3.11.92 (που κατατέθηκε κατά τη 17η και τελευταία συνεδρία της Σ.Ε. πριν την υποβολή Πρότασης στο Υπουργικό Συμβούλιο για έγκριση της αίτησης του ενδιαφερομένου μέρους), ανέφερε μεταξύ άλλων τα ακόλουθα: "Αναμένοντας την τελική έγκριση άδειας λειτουργίας του τηλεοπτικού σταθμού της Lumiere Television Ltd θα ήθελα να δηλώσω την παραίτησή μου ως μέλους της Συμβουλευτικής Επιτροπής Ραδιοτηλεοράσεως εφόσον ο ρόλος μου συγκρούεται με επαγγελματικά συμφέροντα που με απασχολούν επί του παρόντος". Το Υπουργείο υπέβαλε Πρόταση ημερ. 9.11.92 στο Υπουργικό Συμβούλιο στην οποία ανεφέρετο ότι η Σ.Ε. αφού μελέτησε την αίτηση του ενδιαφερομένου μέρους αποφάσισε να συστήσει στο Υπουργικό Συμβούλιο την έγκρισή της. Το Υπουργικό Συμβούλιο με την Απόφασή του αρ. 38.389 ημερ. 19.11.92 αποφάσισε τη χορήγηση προσωρινής άδειας ίδρυσης εγκατάστασης και λειτουργίας τηλεοπτικού σταθμού στο ενδιαφερόμενο μέρος. Η πιο πάνω Απόφαση έχει ως εξής: "Το Συμβούλιο αποφάσισε να εγκρίνει - α) σύμφωνα με το άρθρο 24 του περί Τηλεοπτικών Σταθμών Νόμου, Αρ. 29(Ι) του 1992, την αίτηση της Εταιρείας "Lumiere Television Ltd." για προσωρινή άδεια ίδρυσης, εγκατάστασης και λειτουργίας τηλεοπτικού σταθμού κλειστού κυκλώματος επί παγκύπριας κάλυψης, με τον όρο ότι ο αδειούχος θα δεσμεύεται από τις διατάξεις 5, 13, 15, 16, 17, 18 και 19 του Νόμου. Η εταιρεία "Lumiere Television Ltd." θα λειτουργήσει αρχικά στα κανάλια (συχνότητες) που αναφέρονται πιο κάτω: Κανάλια (Συχνότητες) Τοποθεσία 26 Λευκωσία (Ανθούπολη) 63 Λευκωσία (περιοχή Εκάλης). β) σύμφωνα με το άρθρο 3

(2)(ε) του περί Ραδιοφωνικών Σταθμών Νόμου, Αρ. 120 του 1990, το διορισμό του κ. Χαρίλαου Παπαδόπουλου, ως μέλους της Συμβουλευτικής Επιτροπής Ραδιοφωνίας, σε αντικατάσταση του κ. Κρις Οικονομίδη, που υπέβαλε την παραίτησή του. (Ο κ. Οικονομίδης διορίσθηκε μέλος της πιο πάνω Επιτροπής με την Απόφαση με Αρ. 33.907 και ημερ. 19.7.1990)." Αποτέλεσμα της πιο πάνω απόφασης ήταν η καταχώρηση της παρούσας προσφυγής, και τα νομικά σημεία πάνω στα οποία στηρίζεται είναι τα ακόλουθα: 1) Οι καθ' ων η αίτηση ενήργησαν υπό καθεστώς νομικής και πραγματικής πλάνης γιατί το ενδιαφερόμενο μέρος δεν ενομιμοποιείτο να πάρει τέτοια άδεια, δεν υπέβαλε αίτηση στο Υπουργικό Συμβούλιο όπως απαιτεί το άρθρο 10 του Νόμου, και δεν έγινε η κατάλληλη έρευνα. 2) Το ενδιαφερόμενο μέρος δεν πληρούσε τις προϋποθέσεις του άρθρου 9

(3)του Νόμου επειδή το ιδιοκτησιακό καθεστώς του καθ' όλους τους ουσιώδεις χρόνους ήταν αντίθετο με το Νόμο εφόσον το κεφάλαιο ήταν συγκεντρωμένο σ' ένα άτομο. 3) Το Υπουργικό Συμβούλιο στηρίχθηκε πάνω σε Έκθεση της Σ.Ε. της οποίας μέλος καθ' όλους τους ουσιώδεις χρόνους ήταν ο κος Κρις Οικονομίδης, Διευθύνων Σύμβουλος και μέτοχος του ενδιαφερομένου μέρους. 4) Η απόφαση των καθ' ων στερείται αιτιολογίας. Προτού υπεισέλθω στην εξέταση των νομικών ισχυρισμών θα επιληφθώ της προδικαστικής ένστασης που πρόβαλε ο δικηγόρος της Δημοκρατίας, ότι οι αιτητές στερούνται έννομου συμφέροντος να προσβάλουν την επίδικη απόφαση. Σ' απάντηση ο δικηγόρος των αιτητών είπε ότι με την προσβαλλόμενη απόφαση και συγκεκριμένα με τη χορήγηση της συχνότητας 26 στο ενδιαφερόμενο μέρος επηρεάστηκαν δυσμενώς τα συμφέροντα των αιτητών εφόσον η συχνότητα 26 θεωρείται από τις καλύτερες συχνότητες λήψης εικόνας τηλεοπτικού σταθμού, και οι εγκαταστάσεις για τέτοια συχνότητα στοιχίζουν λιγότερο σε σχέση με εγκαταστάσεις για άλλες συχνότητες. Στους αιτητές δόθηκε άλλη συχνότητα με συνέπεια να δημιουργείται πρόβλημα στη λήψη εικόνας και να υποστούν μεγαλύτερο οικονομικό βάρος για τις εγκαταστάσεις τους. Σε σχέση με τα πιο πάνω ο κος Κληρίδης είπε ότι ο καθορισμός της συχνότητας είναι διαφορετική πράξη από την πράξη με την οποία δίδεται άδεια λειτουργίας τηλεοπτικού σταθμού, και ότι στην παρούσα περίπτωση οι αιτητές θα έπρεπε να προσβάλουν την απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου με την οποία δεν τους δόθηκε η συχνότητα

1. Θα έπρεπε ακόμα ενδεχομένως συνέχισε, να προσβάλουν την απόφαση για χορήγηση της συγκεκριμένης συχνότητας στο ενδιαφερόμενο μέρος. Εκείνο που προσβάλλουν οι αιτητές είπε, είναι η απόφαση για έκδοση άδειας λειτουργίας στο ενδιαφερόμενο μέρος πράγμα που είναι εντελώς άσχετο με το θέμα των συχνοτήτων. Κατά το στάδιο των διευκρινήσεων ο δικηγόρος της Δημοκρατίας πρόβαλε επίσης τον ισχυρισμό ότι οι αιτητές στερούνται εννόμου συμφέροντος εφόσον η άδεια στους αιτητές χορηγήθηκε μετά την άδεια που χορηγήθηκε στο ενδιαφερόμενο μέρος. Σύμφωνα με τον κ. Κληρίδη η άδεια στο ενδιαφερόμενο μέρος δόθηκε στις 20.2.93 και επομένως στις 2.2.93 που καταχωρήθηκε η προσφυγή δεν υπήρχε το έννομο συμφέρον. Είπε επίσης ότι κατά τις 19.11.92 ημερομηνία έκδοσης της επίδικης απόφασης, δεν υφίστατο έννομο συμφέρο εφόσον η άδεια στους αιτητές δόθηκε πολύ αργότερα και σύμφωνα με τις νομολογιακές αρχές το έννομο συμφέρον πρέπει να υπάρχει κατά το χρόνο της έκδοσης της διοικητικής πράξης. Διαφωνώ με τους πιο πάνω ισχυρισμούς που προβλήθηκαν από το δικηγόρο της Δημοκρατίας. Όσον αφορά τον ισχυρισμό ότι ο καθορισμός της συχνότητας είναι διαφορετική πράξη από την πράξη χορήγησης άδειας λειτουργίας, παρατηρώ ότι ο καθορισμός της συχνότητας ήταν το επακόλουθο της πράξης χορήγησης της άδειας. Με άλλα λόγια δεν θα ετίθετο θέμα συχνότητας αν δεν προηγείτο η χορήγηση της άδειας λειτουργίας του σταθμού. Τα δύο είναι αλληλένδετα και δεν μπορεί κατά την άποψή μου να γίνει ο διαχωρισμός που εισηγείται ο κος Κληρίδης. Ούτε ο ισχυρισμός ότι η άδεια λειτουργίας του σταθμού δόθηκε στους αιτητές μεταγενέστερα από την χορήγηση της άδειας λειτουργίας στο ενδιαφερόμενο μέρος, και κατά συνέπεια δεν υπήρχε το έννομο συμφέρον κατά το χρόνο έκδοσης της επίδικης απόφασης, ευσταθεί. Όπως πιο πάνω αναφέρεται, η επίδικη απόφαση λήφθηκε στις 19.11.
2. Οι αιτητές είχαν ήδη υποβάλει αίτηση στις 2.10.92 και στις 21.10.92 το Υπουργικό Συμβούλιο είχε κατ' αρχήν εγκρίνει τη χορήγηση άδειας λειτουργίας τηλεοπτικού σταθμού στους αιτητές. Άρα κατά τον ουσιώδη χρόνο οι αιτητές είχαν το απαιτούμενο έννομο συμφέρον, και θα προχωρήσω να εξετάσω την ουσία της υπόθεσης. Αναφορικά με τον πρώτο λόγο για ακύρωση, ο κος Παπαφιλίππου ισχυρίστηκε ότι όταν υπεβλήθη η αίτηση του ενδιαφερομένου μέρους στις 21.4.92 ο Νόμος δεν είχε ακόμη τεθεί σε ισχύ και κατά συνέπεια η αίτηση που έγινε με βάση νόμο που δεν υπήρχε, ήταν ανυπόστατη και δεν μπορούσε να ληφθεί υπόψη. Λέχθηκε επίσης σε σχέση με τον ισχυρισμό για πλάνη, ότι η αίτηση δεν έγινε σύμφωνα με το άρθρο 10 που προνοεί ότι η αίτηση για έκδοση άδειας απευθύνεται προς την αρμόδια αρχή η οποία στην παρούσα περίπτωση είναι το Υπουργικό Συμβούλιο. Η αίτηση του ενδιαφερομένου μέρους υποβλήθηκε στο Υπουργείο αντί στο Υπουργικό Συμβούλιο. Είναι γεγονός ότι η αίτηση υποβλήθηκε στο Γενικό Διευθυντή του Υπουργείου που είναι και ο Πρόεδρος της Σ.Ε. στις 21.4.92 ενώ ο Νόμος τέθηκε σε ισχύ στις 23.4.
3. Τα πιο πάνω όμως, κατά την άποψή μου, δεν οδηγούν από μόνα τους την επίδικη απόφαση σε ακύρωση. Σύμφωνα με γνωστή αρχή διοικητικού δικαίου δεν είναι οποιαδήποτε παράβαση τύπου που οδηγεί σε ακύρωση την προσβαλλόμενη πράξη αλλά μόνο παράβαση ουσιώδους τύπου. Η κρίση κατά πόσο ο τύπος είναι ουσιώδης ή μη επαφίεται στο Δικαστήριο. (Βλ. Κυριακόπουλος "Ελληνικόν Διοικητικόν Δίκαιον" 4η έκδοση τόμος Β, σελ.380). Όπως επίσης αναφέρεται στο πιο πάνω σύγγραμμα, μπορεί να λεχθεί γενικά ότι ουσιώδης είναι ο τύπος η τήρηση του οποίου ενδεχομένως ασκεί επιρροή πάνω στο περιεχόμενο της πράξης ή η μη τήρησή του καθιστά την πράξη ανεφάρμοστη ή αμφιβόλου περιεχομένου. Στην παρούσα υπόθεση κρίνω ότι η υποβολή της αίτησης στο Υπουργείο και όχι προς το Υπουργικό Συμβούλιο δε συνιστά παράβαση ουσιώδους τύπου ώστε να συνεπάγεται και ακύρωση της επίδικης απόφασης. Σημασία έχει ότι η αίτηση εξετάστηκε σε πρώτο στάδιο από τη Σ.Ε. και η επίδικη απόφαση λήφθηκε από το αρμόδιο όργανο μετά που παραπέμφθηκε σ' αυτό από τη Σ.Ε. Με το ίδιο σκεπτικό θεωρώ ότι ούτε η υποβολή της αίτησης δύο μέρες πριν τη δημοσίευση του Νόμου μπορεί να οδηγήσει την επίδικη απόφαση σε ακύρωση. Όπως ήδη πιο πάνω αναφέρθηκε, το ενδιαφερόμενο μέρος είχε επαφές με το Υπουργείο πολύ πιο πριν την θέσπιση του Νόμου διερευνώντας τις δυνατότητες ίδρυσης τηλεοπτικού σταθμού και η αίτηση υποβλήθηκε στο τελικό στάδιο της ολοκλήρωσης του νομικού πλαισίου που ρυθμίζει το θέμα και εν αναμονή της ψήφισης του Νόμου. Κατά την άποψή μου δεν υπάρχει οτιδήποτε επιλήψιμο στην ενέργεια να ληφθεί υπόψη η αίτηση και να εξεταστεί με βάση τις πρόνοιες της νομοθεσίας που είχε εν τω μεταξύ τεθεί σε ισχύ. Εκείνο που έχει σημασία είναι ότι κατά το χρόνο εξέτασης της αίτησης και λήψης της επίδικης απόφασης υπήρχε σε ισχύ σχετική Νομοθεσία. Κατά συνέπεια οι πιο πάνω ισχυρισμοί κρίνονται ανυπόστατοι και απορρίπτονται. Σε σχέση με το δεύτερο λόγο για ακύρωση που προβλήθηκε, οι αιτητές ισχυρίστηκαν ότι η αίτηση του ενδιαφερομένου μέρους αντιβαίνει στις πρόνοιες του άρθρου 9

(3)που προνοεί ότι: "Δεν εκδίδεται άδεια σε οποιαδήποτε εταιρεία, αν μεταξύ των μετόχων της υπάρχει πρόσωπο φυσικό ή νομικό που κατέχει πέραν του 25% του καταβεβλημένου κεφαλαίου της ή το οποίο μαζί με τη σύζυγο ή άλλο συγγενή του μέχρι και του τρίτου βαθμού κατέχει τέτοιο ποσοστό ή το οποίο ελέγχει εξαρτημένες από αυτό εταιρείες που κατέχουν μαζί τέτοιο ποσοστό." Οι αιτητές για στήριξη του ισχυρισμού τους αυτού βασίστηκαν πάνω σε πιστοποιητικό του Εφόρου Εταιρειών ημερ. 12.1.93 (Παράρτημα Α στη γραπτή τους αγόρευση) το οποίο παρουσιάζει τη Lumiere Services Ltd και το Χριστόδουλο Οικονομίδη να έχουν από μια μετοχή στη Lumiere Television Ltd (ενδιαφερόμενο μέρος) δηλαδή ποσοστό 50% ο καθένας. Οι καθ' ων η αίτηση, είπαν οι αιτητές, βασίστηκαν στις καταστάσεις κατανομής κεφαλαίου (Share Capital Holding Structure) που τους εφοδίασε το ενδιαφερόμενο μέρος χωρίς να προβούν σε έρευνα στο Γραφείο του Εφόρου Εταιρειών. Σύμφωνα με τους αιτητές η επίδικη πράξη πρέπει να ακυρωθεί για μη διεξαγωγή δέουσας έρευνας γιατί κανένα από τα στοιχεία που έπρεπε να είχαν διερευνηθεί σύμφωνα με το Νόμο, όπως για παράδειγμα το θέμα μόνιμης διαμονής των μετόχων του ενδιαφερομένου μέρους (βλέπε άρθρο 6

(2)(δ)), δεν διερευνήθηκαν. Ειδικότερα και σε σχέση με τη μετοχική δομή του ενδιαφερομένου μέρους οι καθ' ων η αίτηση δεν απαλλάσσονται επειδή ζήτησαν γνωμάτευση από το Γραφείο του Γενικού Εισαγγελέα, εφόσον και η γνωμάτευση που πήραν αναφέρει ότι βασίστηκε στα όσα το ίδιο το ενδιαφερομένο μέρος παρουσίασε. Το θέμα της μετοχικής δομής του ενδιαφερομένου μέρους σε σχέση με το άρθρο 9 του Νόμου ηγέρθηκε κατά τη 14η συνεδρία της Σ.Ε. ημερ. 16.9.92, και αποφασίστηκε όπως ζητηθούν επιπρόσθετα στοιχεία σχετικά με το θέμα της δομής της Lumiere Services Ltd που κατείχε το 25% των μετοχών της Lumiere Television Ltd. Αποφασίστηκε επίσης όπως μέλος της Σ.Ε. μελετήσει τα στοιχεία και ενημερώσει την Σ.Ε. σχετικά με τις διατάξεις του άρθρου 9

(1). Εν τω μεταξύ το Υπουργείο με επιστολή του ημερ. 17.9.92 προς το Γενικό Εισαγγελέα ζήτησε να πληροφορηθεί κατά πόσο καταστρατηγούνται οι διατάξεις του άρθρου 9

(1)του Νόμου στην προκειμένη περίπτωση. Για το σκοπό αυτό επισυνάφθηκαν διάφορα στοιχεία που αφορούσαν τη Lumiere Television Ltd και τη Lumiere Services Ltd, μεταξύ των οποίων και κατάσταση μετόχων του ενδιαφερομένου μέρους χωρίς ημερομηνία, η οποία όπως φαίνεται, λήφθηκε στο Υπουργείο στις 10.9.92. Στη συνέχεια λήφθηκε στο Υπουργείο επιστολή ημερ. 20.10.92 από τον κ. Κρις Οικονομίδη εκ μέρους του ενδιαφερομένου μέρους, στην οποία αναφέροντο τα ακόλουθα: "Εσωκλείωμε την κατάσταση που προκύπτει στο μετοχικό κεφάλαιο της Lumiere Television Ltd., όπου σύμφωνα με τους ελεκτές της εταιρείας μας κ.κ. Μεταξάς, Λοϊζίδης και Συρίμης και Συνεργάτες (KPMG) Λτδ, καθώς και το δικηγορικό γραφείο του κ. Ξάνθου Κληρίδη, μας διαβεβαιώνουν, βάση των πληροφοριών που τους εδόθηκαν εν σχέση με το βαθμό συγγενείας των υφισταμένων μετόχων, ότι εκπληρούνται πλήρως τα πλαίσεια ποσοστού συμμετοχής και ελέγχου βάση του περί τηλεοράσεως νόμου στην εν λόγω τηλεοπτική εταιρεία. Ευελπιστούμε ότι θα μας επιτραπεί σύντομα η χορήγηση της επίσημης άδειας λειτουργείας για να μπορέσουμε να ολοκληρώσουμε αυτό το σημαντικό για την χώρα μας έργο, που γεννάται μέσα από τις καθαρά δημιουργικές δυνάμεις της νέας γενιάς των Κυπρίων. Είμεθα πάντοτε στη διάθεσή σας για οιοσδήποτε διευκρινήσεις καθώς και οι κ.κ. Ξάνθος Κληρίδης, και Άγγελος Γρηγοριάδης των προαναφερθήσων γραφείων." Αντίγραφα των πιο πάνω στάληκαν στο Γενικό Εισαγγελέα με επιστολή ημερ. 21.10.92 και ζητήθηκε η σχετική γνωμάτευση το συντομότερο δυνατό. Εν τω μεταξύ στη 15η συνεδρία της Σ.Ε. ημερ. 7.10.92 σε σχέση πάντοτε με τη μετοχική δομή του ενδιαφερομένου μέρους το μέλος της Σ.Ε. που ανέλαβε να μελετήσει τα στοιχεία που του δόθηκαν, είπε ότι δεν έμεινε απόλυτα ικανοποιημένος πως ο μεγαλύτερος μέτοχος της εταιρείας δεν μπορούσε να ελέγξει την εταιρεία, και κατέληξε ότι αμφέβαλλε κατά πόσο οι διατάξεις του άρθρου 9

(3)ικανοποιούνται. Στη συνέχεια αποφασίστηκε όπως ζητηθεί από την εταιρεία Lumiere Television Ltd να μελετήσει την πιο πάνω παρατήρηση και να επανέλθει με διορθωτικά μέτρα. Στις 27.10.92 λήφθηκε στο Υπουργείο η ακόλουθη γνωμάτευση από τη Νομική Υπηρεσία: "Αναφέρομαι στις επιστολές σας με αρ. φακ. Υ.Σ.Ε 78/91

(5)και ημερομηνίας 17 Σεπτεμβρίου 1992 και Υ.Σ.Ε. 78/91 και ημερομηνίας 21 Οκτωβρίου 1992 σχετικά με την αίτηση της εταιρείας Lumiere Television Ltd., για την έκδοση άδειας λειτουργίας τηλεοπτικού σταθμού. Έχω μελετήσει τα έγγραφα που επισυνάπτονται στις δύο επιστολές σας και έχω τη γνώμη ότι η κατανομή του μετοχικού κεφαλαίου της δεν αντίκειται στις πρόνοιες του άρθρου 9 του περί Τηλεοπτικών Σταθμών Νόμου του

1. Βεβαίως δεν γνωρίζω το βαθμό συγγένειας μεταξύ των μετόχων της εταιρείας Lumiere Televsion Ltd., αλλά θεωρώ ότι το περιεχόμενο της επιστολής του κ. Κρις Οικονομίδη προς το Υπουργείο σας με ημερομηνία 20 Οκτωβρίου 1992, ανταποκρίνεται στην αλήθεια." Στη 17η συνεδρία της Σ.Ε. ημερ. 3.11.92 μετά την αποχώρηση του κ. Κρις Οικονομίδη και την κατάθεση της επιστολής του ίδιας ημερομηνίας, με την οποία υπέβαλλε παραίτηση από μέλος της Σ.Ε., ο Πρόεδρος της Σ.Ε. ενημέρωσε τα μέλη ότι μετά από συνεννόηση με Ανώτερο Δικηγόρο της Δημοκρατίας, έχει ικανοποιηθεί για τη νομική πτυχή του θέματος και προωθεί την υποβολή Πρότασης στο Υπουργικό Συμβούλιο για χορήγηση προσωρινής άδειας ίδρυσης, εγκατάστασης και λειτουργίας τηλεοπτικού σταθμού πάνω σε παγκύπρια κάλυψη ο οποίος αρχικά θα λειτουργεί στη Λευκωσία. Από τα γεγονότα όπως αυτά παρατέθηκαν πιο πάνω είναι κατά την άποψή μου φανερό ότι η Σ.Ε. που είχε εξετάσει την αίτηση σε πρώτο στάδιο δεν προέβηκε στη δέουσα υπό τις περιστάσεις έρευνα σε σχέση με το κατά πόσο η αίτηση του ενδιαφερομένου μέρους πληρούσε τις πρόνοιες του άρθρου 9 του Νόμου. Η εξασφάλιση γνωμάτευσης από τη Νομική Υπηρεσία δεν μπορεί να υποκαταστήσει την υποχρέωση που είχε η Σ.Ε. να εξετάσει κατά πόσο η αίτηση του ενδιαφερομένου μέρους πληρούσε τις πρόνοιες του άρθρου
2. Έχοντας υπόψη το περιεχόμενο της γνωμάτευσης της Νομικής Υπηρεσίας, θεωρώ ότι η ανάγκη περαιτέρω έρευνας από τη Σ.Ε. είχε καταστεί περισσότερο επιτακτική. Η γνωμάτευση όπως προκύπτει από το περιεχόμενό της που παράθεσα πιό πάνω, ήταν βασισμένη κυρίως πάνω στα στοιχεία που το ίδιο το ενδιαφερομένο μέρος είχε δώσει στο Υπουργείο. Επίσης με την επιστολή ημερ. 20.10.92 ο Διευθύνων Σύμβουλος μετέφερε τις απόψεις των ελεγκτών και των δικηγόρων του ενδιαφερομένου μέρους. Παρόλον που στην εν λόγω επιστολή του ενδιαφερομένου μέρους δίνονται τα ονόματα του ελεγκτή και του δικηγόρου του ενδιαφερομένου μέρους εντούτοις η Σ.Ε. δεν προέβη σε καμιά ενέργεια προς τις πλευρές αυτές, αλλά αρκέστηκε με το περιεχόμενο της γνωμάτευσης της Νομικής Υπηρεσίας. Ο δικηγόρος της Δημοκρατίας αναφέρθηκε κατά τη διάρκεια των διευκρινήσεων σε πιστοποιητικό των ελεγκτών και του νομικού συμβούλου της εταιρείας. Τέτοια πιστοποιητικά δεν συμπεριλαμβάνονται στα στοιχεία που τέθηκαν ενώπιόν μου. Επιπρόσθετα, και όπως προκύπτει από τα σχετικά πρακτικά ένα μέλος της Σ.Ε. είχε εκφράσει κάποιες αμφιβολίες ως προς την κατανομή του μετοχικού κεφαλαίου του ενδιαφερομένου μέρου και αποφασίστηκε να ζητηθεί από την Lumiere Television Ltd να μελετήσει τις παρατηρήσεις του και να επανέλθει με διορθωτικά μέτρα. Από τα στοιχεία που τέθηκαν ενώπιόν μου δε φαίνεται κατά πόσο είχε γίνει κάτι τέτοιο και κατά πόσο το ενδιαφερόμενο μέρος ανταποκρίθηκε. Απλώς στην τελευταία συνεδρία της Σ.Ε. και πριν την υποβολή της Πρότασης στο Υπουργικό Συμβούλιο o Πρόεδρος πληροφόρησε τα μέλη ότι μετά από συνεννόηση με Ανώτερο Δικηγόρο της Δημοκρατίας ικανοποιήθηκε για τη νομική πτυχή του θέματος χωρίς να αποκαλύπτεται το περιεχόμενο της συνεννόησης. Δεν γνωρίζουμε αν προστέθηκε οτιδήποτε περισσότερο στη γνωμάτευση που ήδη δόθηκε από τη Νομική Υπηρεσία και κατά πόσο το μέλος που είχε εκφράσει κάποιες επιφυλάξεις τις είχε εν τω μεταξύ άρει. Εν πάση περιπτώσει το θέμα δεν ήταν κατά πόσο ο Πρόεδρος ικανοποιήθηκε αλλά κατά πόσο η Σ.Ε. ως συλλογικό όργανο ικανοποιήθηκε για το θέμα λαμβανομένων υπόψη και των επιφυλάξεων που είχαν εκφρασθεί. Τέτοιο συμπέρασμα δεν μπορεί να εξαχθεί από τα πρακτικά. Με βάση τα πιο πάνω καταλήγω στο συμπέρασμα ότι η Σ.Ε. δεν είχε προβεί στη δέουσα υπό τις περιστάσεις έρευνα αναφορικά με τις πρόνοιες του άρθρου 9, και για το λόγο αυτό συμπαρασύρεται σε ακύρωση και η επίδικη απόφαση. Ο τρίτος λόγος για ακύρωση που πρόβαλαν οι αιτητές σχετίζεται με τη συμμετοχή του κου Κρις Οικονομίδη ως μέλους της Σ.Ε. μέχρι τις 3.11.92 ημερομηνία κατά την οποία υπέβαλε την παραίτησή του ενόψει της αναμενόμενης έγκρισης της άδειας του ενδιαφερομένου μέρους. Είναι γεγονός ότι ο κος Οικονομίδης κατά τη διάρκεια της συζήτησης της αίτησης του ενδιαφερομένου μέρους, αποχωρούσε από τις συνεδρίες της Σ.Ε. Σύμφωνα με το δικηγόρο της Δημοκρατίας εφόσον ο κος Οικονομίδης δεν συμμετείχε στις συνεδρίες κατά τις οποίες εσυζητείτο η αίτηση του ενδιαφερομένου μέρους και εφόσο δεν είχε πάρει ποτέ απόφαση εναντίον του ΑΝΤΕΝΝΑ, δεν επηρεάζεται η εγκυρότητα της διαδικασίας. Διαφωνώ με την πιο πάνω θέση. Από το περιεχόμενο του διοικητικού φακέλου προκύπτει ότι η επιστολή με την οποία υπεβλήθη η αίτηση του ενδιαφερομένου μέρους ημερ. 21.4.92 υπογράφεται από τον κ. Οικονομίδη ως Πρόεδρο της Lumiere Television Ltd. Επίσης άλλες επιστολές που στάληκαν κατά τη διάρκεια της εξέτασης της αίτησης του ενδιαφερομένου μέρους υπογράφηκαν από τον κ. Οικονομίδη ως Πρόεδρο της Lumiere Television Ltd (βλ. επιστολές 7.7.92 και 20.10.92 ερ.30-28 και ερ.50 αντίστοιχα στο διοικητικό φάκελο αρ. 78/1991/

(5)/1). Από το περιεχόμενο του φακέλου προκύπτει επίσης ότι μετά την υποβολή αίτησης από τον ΑΝΤΕΝΝΑ ο κος Οικονομίδης με επιστολή του ημερ. 26.10.92 προς το Γενικό Διευθυντή του Υπουργείου (ερ.56-54), είχε εκφράσει τη διαφωνία του με τον τρόπο σύστασης του ΑΝΤΕΝΝΑ και ότι ήταν εκτός του πλαισίου και της φιλοσοφίας του Νόμου. Τις ίδιες επιφυλάξεις είχε εκφράσει αναφορικά και με μελλοντικές αιτήσεις άλλων μη καθαρά Κυπριακών εταιρειών. Έχοντας υπόψη τα πιο πάνω πιστεύω πως εδώ έχει τη θέση του το αξίωμα, "Η διοίκηση δεν πρέπει μόνο να ενεργεί σωστά αλλά πρέπει και να φαίνεται ότι ενεργεί σωστά". Εν πάση περιπτώσει η συμμετοχή του κου Οικονομίδη στη Σ.Ε. μέχρι τις 3.11.92 προσκρούει στις πρόνοιες του άρθρου 3 του περί Ραδιοφωνικών Σταθμών Νόμου του 1990 που προνοεί ότι κανένα πρόσωπο δε διορίζεται μέλος της Επιτροπής αν έχει άμεσο ή έμμεσο συμφέρον σε οποιαδήποτε επιχείρηση ραδιοφωνίας ή τηλεόρασης. Η προσφυγή επιτυγχάνει και η επίδικη απόφαση ακυρώνεται με έξοδα υπέρ των αιτητών. H προσφυγή επιτυγχάνει με έξοδα υπέρ των αιτητών. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο