Ελευθερίου κ.ά. ν. Δημοκρατίας
(1996)4 ΑΑΔ 322 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αρχείο σε μορφή PDF - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων
(1996)4 ΑΑΔ 322 8 Φεβρουαρίου, 1996 [ΑΡΤΕΜΗΣ, Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΑ ΑΡΘΡΑ 146,23 ΚΑΙ 28 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΑΝΤΙΓΟΝΗ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΥ ΚΑΙ ΑΛΛΟΙ, Αιτητές, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΩΣ ΚΗΔΕΜΟΝΑΣ ΤΩΝ ΤΟΥΡΚΟΚΥΠΡΙΑΚΩΝ ΠΕΡΙΟΥΣΙΩΝ, Καθ' ων η αίτηση. (Υπόθεση Αρ. 852/94) Διοικητικό Δικονομικό Δίκαιο - Προσφυγή βάσει του Άρθρου 146 του Συντάγματος - Προδικαστικές ενστάσεις περί δικαιοδοσίας του δικαστηρίου και εκτελεστότητας της διοικητικής πράξης - Μπορούν να εξεταστούν αυτεπάγγελτα από το Δικαστήριο ή να εγερθούν σε οποιοδήποτε στάδιο της διαδικασίας. Διοικητική Πράξη - Οικειοθελής παράδοση οικίας στην Υπηρεσία Διαχείρισης Τουρκοκυπριακών Περιουσιών - Δεν εξεδόθη καμία διοικητική πράξη - Ισχυρισμός για μη οικειοθελή υπογραφή της δήλωσης μπορεί να στοιχειοθετεί δικαίωμα καταχώρησης άλλου ενδίκου βοηθήματος αλλά όχι προσφυγής. Με την πρσφυγή αυτή προσβλήθηκε απόφαση του Επάρχου Πάφου δυνάμει της οποίας η αιτήτρια 1 αποξενώθηκε από οικία στην οποία διέμενε και αποτελούσε Τουρκοκυπριακή Περιουσία. Το Ανώτατο Δικαστήριο, απορρίπτοντας την προσφυγή, αποφάσισε ότι:
- Η ευπαίδευτη συνήγορος των καθ' ων η αίτηση υποστήριξε ότι, το γεγονός ότι οι προδικαστικές ενστάσεις δεν ηγέρθησαν στην Ένσταση αλλά στη γραπτή τους αγόρευση δεν εμποδίζει το Δικαστήριο από το να τους επιληφθεί, γιατί θέματα όπως η δικαιοδοσία του Δικαστηρίου, η εκτελεστότητα της προσβαλλόμενης πράξης, η ύπαρξη έννομου συμφέροντος κ.λ.π., μπορεί να εγερθούν σε οποιοδήποτε στάδιο και επίσης πρέπει να εξετάζονται και από το Δικαστήριο αυτεπάγγελτα (δέστε Δημοκρατία ν. Ματθαίον). Η θέση αυτή είναι πάγια νομολογημένη και ούτε αμφισβητείται από την άλλη πλευρά.
- Το Δικαστήριο συμφώνησε με τους καθ' ων η αίτηση ότι πράγματι στην παρούσα περίπτωση δεν υπήρξε διοικητική πράξη. Η αιτήτρια υπέγραψε δήλωση με την οποία οικειοθελώς παρέδωσε την τουρκοκυπριακή περιουσία στην Υπηρεσία Διαχείρισης Τουρκοκυπριακών Περιουσιών και ως εκ τούτου δεν εγέρθηκε θέμα απόφασης της διοίκησης και ούτε ελήφθη τέτοια απόφαση. Η επιστολή ημερ. 20.7.94, που απαντά επιστολή που εστάλη από τους αιτητές και τους πληροφορεί για το ιστορικό της οικίας της αιτήτριας 1, ουδόλως μπορεί να θεωρηθεί ως διοικητική απόφαση. Η προσφυγή είναι απαράδεκτη λόγω της ανυπαρξίας εκτελεστής διοικητικής πράξης που να μπορεί να προσβληθεί με βάση το Άρθρο 146 του Συντάγματος. Οι αιτητές, εαν αισθάνοντο ότι η αιτήτρια 1 υπήρξε θύμα εξαναγκασμού, τότε θα έπρεπε να είχαν χρησιμοποιήσει άλλα ένδικα μέσα αλλά όχι προσφυγή στο Ανώτατο Δικαστήριο. Όπως φαίνεται από τα στοιχεία που έχει ενώπιόν του το Δικαστήριο στην παρούσα περίπτωση η ίδια η αιτήτρια παραιτήθηκε των δικαιωμάτων της εκούσια και ως εκ τούτου δε χρειαζόταν οποιαδήποτε απόφαση της διοίκησης που να τερματίζει την άδεια χρήσης. Η προσφυγή απορρίπτεται χωρίς έξοδα. Αναφερόμενη Υπόθεση: Δημοκρατία ν. Ματθαίου
(1990)3 Α.Α.Δ.
- Προσφυγή. Προσφυγή εναντίον της απόφασης των Καθ' ων η Αίτηση να αφαιρέσουν το δικαιίωμα κατοχής των αιτητών και να τους στερήσουν την Τουρκοκυπριακή κατοικία η οποία ευρίσκεται στην οδό Μπουμπουλίνας στην Πάφο. Α. Σ. Αγγελίδης, για τους Αιτητές. Ε. Κλεόπα, Δικηγόρος της Δημοκρατίας, για τους Καθ' ων η αίτηση. Cur. adv. vult. ΑΡΤΕΜΗΣ, Δ.: Η αιτήτρια 1 και οι αιτητές 2 και 3 που είναι υιοί της, με την παρούσα προσφυγή ζητούν τις πιο κάτω θεραπείες: "Α. Δήλωση του Δικαστηρίου με την οποία να κηρύσσεται άκυρη η απόφαση του καθ' ου η αίτηση που περιέχεται σε επιστολή που στάληκε από τον Έπαρχο Πάφου διά τον καθ' ου η αίτηση με την οποία απεξένωσαν και/ή αφαίρεσαν και στέρησαν εκ της κατοχής παρά το δικαίωμα των αιτητών που προβλέπεται στο Άρθρο 5 του Ν. 139/91, μια οικία στην οδό Μπουμπουλίνας τεμαχ. 313/4/5 του Φ/Σχ.51/3.4.1 στην Πάφο ως άκυρη και χωρίς νομική ισχύ. Β. Δήλωση του Δικαστηρίου ότι η απόφαση του καθ' ου με την οποία παραχώρησαν την πιο πάνω αναφερομένη κατοικία σε τρίτο πρόσωπο (Χριστάκη Γεωργίου) είναι άκυρη και/ή συ-νακυρούται με την προηγούμενη απόφαση." Στην Ένστασή τους οι καθ' ων η αίτηση παραθέτουν με λεπτομέρεια τα γεγονότα ως ακολούθως: 'Την Τ/Κ οικία στην οδό Μπουμπουλίνας 17 εντός του τεμ. 313/4/5 του Φ/Σχ. 51/3.4.1 στην Πάφο κατείχε από πριν την τουρκική εισβολή το 1974 η μη εκτοπισμένη Αντιγόνη Γ. Ελευθερίου Αιτήτρια
- Διέμενε σ' αυτή μέχρι τον Ιανουάριο του 1994 οπότε την εγκατέλειψε για να εγκατασταθεί στη Στέγη Ηλικιωμένων "Νεφέλης Ταλιώτη" στη Χλώρακα γιατί λόγω του προχωρημένου της ηλικίας της δεν μπορούσε να αυτοσυ-νητηρηθεί. Στις 25.9.80 η Αιτήτρια 1 είχε υπογράψει Αδεια Χρήσεως της οικίας με την Υπηρεσία Προστασίας και Διαχειρίσεως Τ/Κ Περιουσιών (ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α). Αφ' ότου έφυγε η Αιτήτρια η οικία παρέμενε πλέον κλειστή και άρχισαν να υποβάλλονται αιτήσεις, από μέρους εκτοπισμένων που αντιμετωπίζουν στεγαστικό πρόβλημα με τις οποίες ζητούσαν την παραχώρησή της για επίλυση του προβλήματός τους. Κατόπιν τούτου ο κ. Πιττοκοπίτης Λειτουργός Διαχειρίσεως της Υπηρεσίας επισκέφθηκε στις 11.5.94 την κα Ελευθερίου και επεξήγησε στην ίδια στην παρουσία της υπευθύνου της Στέγης κας Ανδρούλας Οικονομίδου, και του Λειτουργού της Στέγης κ. Βλαδίμηρου, ότι, αφού αποφάσισε από μόνη της να παραμείνει στη Στέγη Ηλικιωμένων, θάταν σωστό και δίκαιο αντί η οικία να παραμένει κλειστή να τη παραδώσει στην Υπηρεσία για να παραχωρηθεί σε δικαιούχα εκτοπισμένη οικογένεια. Η κα Ελευθερίου συγκατατέθηκε να παραληφθεί η οικία από την Υπηρεσία Διαχειρίσεως, τα δε έπιπλα να μεταφερθούν σε ασφαλές μέρος. Για τον σκοπό αυτό υπέγραψε και σχετική υπεύθυνη δήλωση ημερ. 11.5.94 (ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Β). Στις 14.6.94 ζητήθηκε από τον κ. Ανδρέα Γ. Ελευθερίου Αιτητή 3 γιο της κας Αντιγόνης Ελευθερίου, να είναι παρών κατά την παραλαβή της οικίας και την καταμέτρηση των επίπλων και άλλων σκευών αλλά αυτός αρνήθηκε. Τότε ο κ. Χ. Πιττοκοπίτης Λειτουργός Διαχειρίσεως της Υπηρεσίας στην παρουσία του αστυνομικού κ. Πολυδώρου Σάββα P.C. 3815 και του Κοινοτάρχη Μούτταλλου κ. Πέτρου Χ" Χριστοδούλου, ενεργώντας ως εκπρόσωπος της Υπηρεσίας παρέλαβε την οικία και αφού καταμετρήθηκαν και καταγράφηκαν τα έπιπλα και τα σκεύη που υπήρχαν σ' αυτή κλειδώθηκαν σε δύο δωμάτια της οικία και το κλειδί φυλάγεται στην Υπηρεσία. Στη συνέχεια η οικία παραχωρήθηκε στον εκτοπισμένο Χρι-στάκη Γεωργίου για στέγαση της πενταμελούς οικογένειάς του. Ο κ. Γεωργίου υπόγραψε συμβόλαιο με την Υπηρεσία στις 15.6.
- (ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ). Ο κ. Ελευθερίου κλήθηκε γραπτώς με επιστολή της Υπηρεσίας με ημερομηνία 14.9.94 (ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Δ) να μετακινήσει τα έπιπλα της μητέρας του ώστε να μπορέσει το συνεργείο της Υπηρεσίας να προβεί στην επιδιόρθωση της κατοικίας. Σε απάντηση έστειλε στην Υπηρεσία επιστολή ημερομηνίας 14.9.94 (ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ε) με την οποία ζητούσε να του δοθεί προθεσμία ενός μηνός για την μετακίνηση των επίπλων. Η προθεσμία που ζήτησε του δόθηκε αλλά και πάλιν αρνήθηκε να μετακινήσει ο ίδιος τα έπιπλα. Επειδή δεν συμμορφώθηκε μέσα στην πιο πάνω προθεσμία και διαφάνηκε ότι τέτοια πρόθεση δεν είχε ούτε και για το μέλλον τα υπό αναφοράν έπιπλα μετακινήθηκαν από συνεργείο της Υπηρεσίας στις 13.10.
- Αυτά φυλάγονται στην Τ/Κ οικία που ευρίσκεται στην οδό Π. Παράγκες Ι, στον Μούτταλο, από όπου οι Αιτητές μπορούν να τα παραλάβουν όποτε θέλουν." Οι αιτητές αμφισβητούν τον ισχυρισμό ότι η αιτήτρια 1 οικειοθελώς εγκατέλειψε κατοχή της οικίας και ισχυρίζονται τόσο στην Αίτηση τους όσο και στη γραπτή τους αγόρευση, ότι η συγκατάθεση της αιτήτριας να εγκαταλείψει την οικία ήταν αποτέλεσμα πιέσεων και παραπλάνησης, καθώς και αγνόησης των δικαιωμάτων των αιτητών 2 και
- Ας σημειωθεί ότι ο ισχυρισμός αυτός ουδέποτε τεκμηριώθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου. Στην Ένσταση τους οι καθ' ων η αίτηση ήγειραν προδικαστικά ότι η προσφυγή πρέπει να απορριφθεί γιατί είναι εκπρόθεσμη. Εντούτοις, στη γραπτή τους αγόρευση εγκατέλειψαν τον ισχυρισμό αυτό και πρόβαλαν δύο άλλες προδικαστικές ενστάσεις, δηλαδή την έλλειψη ύπαρξης εκτελεστής διοικητικής πράξης, καθώς και την έλλειψη έννομου συμφέροντος εκ μέρους των αιτητών. Η ευπαίδευτη συνήγορος των καθ' ων η αίτηση υποστήριξε ότι, το γεγονός ότι οι προδικαστικές ενστάσεις δεν ηγέρθησαν στην Ένσταση αλλά στη γραπτή τους αγόρευση δεν εμποδίζει το Δικαστήριο από το να τους επιληφθεί, γιατί θέματα όπως η δικαιοδοσία του Δικαστηρίου, η εκτελεστότητα της προσβαλλόμενης πράξης, η ύπαρξη έννομου συμφέροντος κ.λ.π., μπορεί να εγερθούν σε οποιοδήποτε στάδιο και επίσης πρέπει να εξετάζονται και από το Δικαστήριο αυτεπάγγελτα (δέστε Δημοκρατία ν. Ματθαίον
(1990)3 Α.Α.Δ. 2452). Η θέση αυτή είναι πάγια νομολογημένη και ούτε αμφισβητείται από την άλλη πλευρά. Θα εξετάσω πρώτα την ένσταση αναφορικά με την ανυπαρξία εκτελεστής διοικητικής πράξης, γιατί με βάση την κατάληξή μου σ' αυτή, μπορεί να αποφασισθεί η έκβαση της παρούσας προσφυγής. Συμφωνώ με τους καθ' ων η αίτηση ότι πράγματι στην παρούσα περίπτωση δεν υπήρξε διοικητική πράξη. Η αιτήτρια υπέγραψε δήλωση με την οποία οικειοθελώς παρέδωσε την τουρκοκυπριακή περιουσία στην Υπηρεσία Διαχείρισης Τουρκοκυπριακών Περιουσιών και ως εκ τούτου δεν εγέρθηκε θέμα απόφασης της διοίκησης και ούτε ελήφθη τέτοια απόφαση. Η επιστολή ημερ. 20.7.94, που απαντά επιστολή που εστάλη από τους αιτητές και τους πληροφορεί για το ιστορικό της οικίας της αιτήτριας 1, ουδόλως μπορεί να θεωρηθεί ως διοικητική απόφαση. Η προσφυγή είναι απαράδεκτη λόγω της ανυπαρξίας εκτελεστής διοικητικής πράξης που να μπορεί να προσβληθεί με βάση το Άρθρο 146 του Συντάγματος. Οι αιτητές, εαν αισθάνοντο ότι η αιτήτρια 1 υπήρξε θύμα εξαναγκασμού, τότε συμφωνώ με το επιχείρημα των καθ' ων η αίτηση, ότι θα έπρεπε να είχαν χρησιμοποιήσει άλλα ένδικα μέσα αλλά όχι προσφυγή στο Ανώτατο Δικαστήριο. Όπως φαίνεται από τα στοιχεία που έχω ενώπιόν μου στην παρούσα περίπτωση η ίδια η αιτήτρια παραιτήθηκε των δικαιωμάτων της εκούσια και ως εκ τούτου δεν χρειαζόταν οποιαδήποτε απόφαση της διοίκησης που να τερματίζει την άδεια χρήσης και, επαναλαμβάνω, ουδεμία τέτοια εκτελεστή διοικητή απόφαση υπήρξε. Ως εκ τούτου δεν θεωρώ αναγκαίο να επιληφθώ της άλλης προδικαστικής ένστασης των καθ' ων η αίτηση, ούτε και των άλλων θεμάτων που ηγέρθησαν επί της ουσίας της υπόθεσης. Η προσφυγή απορρίπτεται χωρίς διάταγμα για έξοδα. Η προσφυγή απορρίπτεται. Καμιά διαταγή για έξοδα. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο