Νικολάου κ.ά. ν. Δημοκρατίας
(1997)4 ΑΑΔ 610 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων
(1997)4 ΑΑΔ 610 7 Μαρτίου, 1997 [ΑΡΤΕΜΗΣ, Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 146 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ
- ΜΑΡΙΟΣ ΧΡΙΣΤΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΥ,
- ΑΝΔΡΕΑΣ Α. ΦΑΣΑΡΙΑ,
- ΜΑΡΟΥΛΛΑ Α. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ, Αιτητές, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩ
- ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΗΣ ΑΡΧΗΣ,
- ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ, Καθ' ων η αίτηση. (Υπόθεση Αρ. 542/94) Οδοί και Οικοδομές - Πολεοδομική άδεια - Πολεοδομική άδεια υπό όρους - Ο περί Πολεοδομίας και Χωροταξίας Νόμος αρ. 90/72 σε συνδυασμό με το Τοπικό Σχέδιο Λεμεσού - Περιορισμοί σε αντιδιαστολή προς στέρηση ιδιοκτησίας - Στοιχεία νομιμότητας όρων που επιβλήθηκαν στην κριθείσα περίπτωση - Φύση της πολεοδομικής άδειας - Βάθρο κρίσης της σχετικής αίτησης από τη διοίκηση. Λέξεις και Φράσεις - Ο όρος γη στο Τοπικό Σχέδιο Λεμεσού (3.1(α) των Γενικών Προνοιών Πολιτικής). Διοικητικό Δίκαιο - Διοικητική πράξη - Επικαιρότητα της πράξης - Αποτελεί στοιχείο του κύρους της - Απαγόρευση αναβλητικών ή διαζυτικών αιρέσεων ειδικά επί πράξεων περιορισμένης χρονικής διάρκειας - Η περίπτωση πολεοδομικής άδειας με όρο αναγόμενο στο αβέβαιο μελλοντικό γεγονός - Συνέπειες. Οι αιτητές προσέβαλαν ορισμένους από τους όρους που τέθηκαν σε πολεοδομική άδεια αφορώσα ακίνητο συνιδιοκτησίας τους. Το Ανώτατο Δικαστήριο, εν μέρει ακυρώνοντας την επίδικη απόφαση, αποφάσισε ότι:
- Η απόφαση της διοίκησης ότι η παρεμβολή προστατευτικής νησίδας μεταξύ του παραλιακού δρόμου και των παρακειμένων αναπτύξεων ήταν σκόπιμη για λόγους κυκλοφοριακούς και κρινόταν ως ουσιώδης παράγοντας για την διακίνηση πεζών και οχημάτων και κυρίως την ασφάλεια τους, αποτελεί απόφαση η σκοπιμότητα της οποίας ανάγεται στην ουσιαστική και συνεπώς ανέλεγκτη ακυρωτικά κρίση της διοίκησης. Λαμβάνοντας υπόψη, τα σχετικά άρθρα του Νόμου καθώς και την πρόνοια 3.1 των Γενικών Προνοιών Πολιτικής του Τοπικού Σχεδίου Λεμεσού, το μέγεθος της ιδιοκτησίας σε σχέση με την οποία ζητήθηκε η παραχώρηση και το μέγεθος της παραχώρησης, καθώς και τον επιδιωκόμενο σκοπό κοινής ωφέλειας προς εξυπηρέτηση του οποίου τέθηκε ο σχετικός όρος, ο όρος 503 της επίδικης άδειας, δεν συνιστά στέρηση αλλά απλό περιορισμό της ιδιοκτησίας των αιτητών στα πλαίσια του Άρθρου 23
(3)του Συντάγματος προς εξυπηρέτηση λόγων κοινής ωφέλειας η σκοπιμότητα των οποίων, ως αναγόμενη στην ουσιαστική κρίση της διοίκησης, δεν ελέγχεται.
- Σύμφωνα με την πρόνοια 3.1(α) των Γενικών Προνοιών Πολιτικής του Τοπικού Σχεδίου Λεμεσού, η Πολεοδομική Αρχή μπορεί, κατά την χορήγηση Πολεοδομικής Άδειας, να απαιτήσει, "την παραχώρηση προς το δημόσιο γης από την υπό ανάπτυξη ιδιοκτησία για τη διάνοιξη νέου δρόμου, τη διεύρυνση ή/και συνέχιση υφιστάμενου δρόμου ....". Με τον όρο 504 της άδειας απαιτήθηκε η παραχώρηση τμήματος του τεμαχίου το οποίο θα αποτελούσε μέρος του υπηρεσιακού δρόμου μελλοντικά, εάν ποτέ οι οικοδομές οι οποίες βρίσκονταν στο μέρος αυτό κατεδαφίζονταν. Δεν έχει αμφισβητηθεί από τους καθ' ων η αίτηση ότι στο τμήμα του τεμαχίου σε σχέση με το οποίο επιβλήθηκε η σχετική παραχώρηση υφίσταντο ήδη δύο οικοδομές οι οποίες χρησιμοποιούνταν ως κατοικίες από τους αιτητές 2 και
- Ο όρος "γη", ο οποίος απαντάται στο κείμενο της πρόνοιας 3.1(α) του Τοπικού Σχεδίου, εξ ορισμού, περιλαμβάνει γήπεδο, περιοχή δηλαδή του εδάφους, ελεύθερη κτιρίων. Αποτελεί πάγια αρχή ότι, η επικαιρότητα της διοικητικής ενέργειας αποτελεί στοιχείο του κύρους της και η νομιμότητα της διοικητικής πράξης κρίνεται με βάση τα πραγματικά γεγονότα τα οποία υφίστανται κατά τον χρόνο της έκδοσης της. (Βλ. Πορίσματα Νομολογίας ΣτΕ 1929-1959, σελ. 162). Είναι εμφανές, ότι ο όρος 504 ετίθετο υπό την αναβλητική αίρεση της επέλευσης ενός μελλοντικού και αβέβαιου γεγονότος το οποίο θα επέτρεπε την επιβολή του και το οποίο συνίστατο στην πιθανή κατεδάφιση των κτιρίων, τα οποία υπήρχαν στην υπό παραχώρηση γη. Εφόσον, εν προκειμένω, ο ίδιος ο Νόμος περιόρισε την πρωτοβουλία του διοικητικού οργάνου εντός συγκεκριμένων σαφών ορίων, με την προαναφερθείσα πρόνοια 3.1(α) του Τοπικού Σχεδίου, η διοίκηση ώφειλε να σταθμίσει την πραγματική κατάσταση και να αρκεσθεί στις υφιστάμενες πραγματικές προϋποθέσεις κατά τον χρόνο έκδοσης της άδειας και όχι να αναβάλει, κατ' ιδίαν κρίση, τα έννομα αποτελέσματα της σε απώτερο χρόνο (βλ. και ΣτΕ 896/1955). Επιπλέον, οι πολεοδομικές άδειες έχουν περιορισμένη χρονική διάρκεια και σύμφωνα με τις γενικές αρχές του διοικητικού δικαίου απαγορεύεται η προσθήκη αναβλητικών ή διαλυτικών αιρέσεων όταν ο Νόμος καθορίζει χρονικά πλαίσια έναρξης ή λήξης της ισχύος μίας διοικητικής πράξης. (Βλ. Στασινόπουλος, Δίκαιον Διοικητικών Πράξεων, 1951, σελ. 153-154). Ο όρος 504 της άδειας ελέγχεται ως μη νόμιμος και θεωρείται ως μη γεγραμμένος. Επειδή στη συγκεκριμένη περίπτωση, η αίρεση είχε τεθεί σε όρο της πράξης, οι όροι δε, αντίθετα προς τις αιρέσεις, έχουν αυτοτελή χαρακτήρα και εξωτερικά μόνο συνδέονται με την κύρια πράξη, η ακυρότητα του όρου 504 δεν επηρεάζει το κύρος της άδειας ή των λοιπών νόμιμων όρων της.
- Όπως έχει κατ' επανάληψη νομολογηθεί, οι άδειες διαχωρισμού, οι άδειες οικοδομής και οι πολεοδομικές άδειες, αποτελούν πράξεις πραγματοπαγείς (in rem) και όχι προσωποπαγείς (in personam). Σύμφωνα με την πρόνοια 3.1(α) η Πολεοδομική Αρχή έχει εξουσία, προς το σκοπό ρύθμισης της ανάπτυξης και χρήσης της ακίνητης ιδιοκτησίας σε σχέση με την οποία υποβλήθηκε η αίτηση, να επιβάλει, μεταξύ άλλων, όρους, προς δημιουργία χώρων στάθμευσης. Εν προκειμένω η Αρχή προς το σκοπό της κατά την κρίση της ορθολογιστικής ρύθμισης της ανάπτυξης, αφού έλαβε υπόψη ότι στην ιδιοκτησία σε σχέση με την οποία υποβλήθηκε η αίτηση υφίσταντο τρεις οικιστικές μονάδες επέβαλε όρο για τη δημιουργία τριών χώρων στάθμευσης, ενός για κάθε μονάδα κατοικίας. Η Αρχή επιβάλλοντας τον όρο 506 ενήργησε στα πλαίσια των Γενικών Προνοιών Πολιτικής του Τοπικού Σχεδίου Λεμεσού και των Προτύπων για Παροχή Χώρων Στάθμευσης και η κρίση της ως προς την σκοπιμότητα της λύσης αυτής, ως ουσιαστική, εκ-φεύγει του ακυρωτικού ελέγχου.
- Εφόσον ο υπολογισμός του ποσοστού παραχώρησης προς δημιουργία χώρου πρασίνου δεν υπερέβαινε το προβλεπόμενο από τη γενική πρόνοια 3.2 επιτρεπτό ποσοστό, η διοίκηση ενήργησε εντός των πλαισίων της διακριτικής της εξουσίας και η κρίση της ως προς το πρόσφορο του μέτρου αυτού ρύθμισης της ανάπτυξης, ως κρίση ουσιαστική, παραμένει ανέλεγκτη.
- Η εισήγηση των αιτητών ότι το ακίνητο τους βρισκόταν σε τουριστική περιοχή και με τις επιβληθείσες στην άδεια παραχωρήσεις, οι οποίες ισοδυναμούσαν προς το 30% της ιδιοκτησίας τους, αποστερήθηκαν της δυνατότητας φυσιολογικής ανάπτυξης της σύμφωνα με τον προορισμό της, δεν μπορεί να ευσταθήσει. Οι αιτητές δεν νομιμοποιούνται να εγείρουν τον λόγο αυτό ακύρωσης για το λόγο ότι η διοίκηση, κατά την έκδοση αδειών, αποφαίνεται αποκλειστικά, με βάση τα θεμάτα τα οποία άγονται ενώπιον της, και εν προκειμένω, οι αιτητές με τα υποβληθέντα στην αίτηση δεδομένα, καθόρισαν οι ίδιοι το επιθυμητό σ' αυτούς πραγματικό καθεστώς εξέτασης της αίτησης και έκδοσης της σχετικής άδειας, το οποίο συνίστατο στην οικιστική ανάπτυξη και όχι στην ανέγερση τουριστικού συγκροτήματος.
- Οι προσβληθέντες όροι 503,506 και 507 της άδειας ελέγχονται ως νόμιμοι και ο όρος 504, για τους λόγους οι οποίοι αναπτύχθηκαν ανωτέρω, ακυρώνεται. Λαμβάνοντας υπόψη ότι οι αιτητές πέτυχαν μόνο μερικώς στην αίτηση τους, επιδικάζονται τα μισά έξοδα υπέρ τους. Διαταγή ως ανωτέρω. Αναφερόμενες υποθέσεις: Χριστοδούλου κ.ά. ν. Δημοκρατίας
(1990)3 Α.Α.Δ. 1103, Στεφανίδης κ.ά. ν. Δημοκρατίας
(1990)3 Α.Α.Δ. 2107, Stademos Hotels Ltd ν. Δημοκρατίας
(1991)4 Α.Α.Δ. 2537, Γ.Α. Γαβριηλίδης Λτδ κ.ά. ν. Δημοκρατίας κ.ά.
(1994)4 Α.Α.Δ. 1252, Δημητριάδη κ.ά. ν. Υπουργικού Συμβουλίου και Άλλων
(1996)3 Α.Α.Δ. 85, Αντωνίου κ.ά. ν. Δημοκρατίας
(1996)4 Α.Α.Δ. 3411, Lordos & Anastassiades Ltd and Another v. District Officer of Limassol and Another
(1976)2 C.L.R. 145. Προσφυγή. Προσφυγή με την οποία προσβάλλονται οι όροι 503, 504, 506 και 507 της άδειας η οποία χορηγήθηκε στους αιτητές από το Γραφείο Πολεοδομίας Λεμεσού, σχετική με τις προσθήκες στις οποίες οι αιτητές θα διενεργούσαν σε υφιστάμενες οικοδομές τους. Ι. Νικολάου, για τους Αιτητές. Ε. Κλεόπα, Δικηγόρος της Δημοκρατίας, για τους Καθ' ων η αίτηση. Cur. adv. vult. ΑΡΤΕΜΗΣ, Δ.: Οι αιτητές είναι οι εγγεγραμμένοι συνιδιοκτήτες του υπ' αρ. 408 τεμαχίου, Φ/Σχ.LIV/45, στον Αγ. Τύχωνα, του Συμβουλίου Βελτιώσεως Αμαθούντος, Επαρχίας Λεμεσού, το οποίο εφάπτεται του παραλιακού δρόμου Λεμεσού, ο οποίος αποτελεί δρόμο πρωταρχικής σημασίας. Στο εν λόγω τεμάχιο, συνολικού εμβαδού 6.857 τ. μέτρων, υφίστανται, δυνάμει αδειών οικοδομής, τρεις ανεξάρτητες ισόγειες κατοικίες καθώς και άλλα εγγεγραμμένα κτίσματα. Την 24.5.93 οι αιτητές υπέβαλαν αίτηση για την χορήγηση άδειας για προσθήκες σε μία από τις υφιστάμενες οικοδομές και την 17.1.94, το Επαρχιακό Γραφείο Πολεοδομίας Λεμεσού, ως η αρμόδια αρχή, εξέδωσε την υπ' αρ. 765/93 άδεια, υπό όρους. Ακολούθως, την 24.5.93, οι αιτητές υπέβαλαν νέα αίτηση για επιπλέον προσθήκες στην ίδια οικοδομή, με την ανέγερση ορόφου και άλλων χώρων στο ισόγειο, και την 5.4.94 η Πολεοδομική Αρχή, εξέδωσε την υπ' αρ. 262/94, άδεια, υπό όρους. Με την παρούσα προσφυγή οι αιτητές προσβάλλουν τους όρους 503,504, 506 και 507 της υπ' αρ. 262/94 άδειας, οι οποίοι διαλαμβάνουν τα ακόλουθα: "
(503)Μεταξύ του παραλιακού δρόμου και του μελλοντικού υπηρεσιακού δρόμου να δημιουργηθεί προστατευτική λωρίδα πρασίνου πλάτους 5 ποδιών όπως δείχνεται με καφέ χρώμα στα εγκριμένα χωρομετρικά σχέδια και να παραχωρηθεί στο Δημόσιο. Στα δυο άκρα της να τοποθετηθούν υπερυψωμένα προκατασκευασμένα κράσπεδα από σκυρόδεμα και ο χώρος μεταξύ τους να επιστρωθεί με φυτόχωμα. Να αφεθεί προσωρινή είσοδος/έξοδος οχημάτων πλάτους 6.00 μ. μέχρι τη συμπλήρωση του οδικού δικτύου της περιοχής στη θέση που δείχνεται στα εγκριμένα σχέδια.
(504)Το τμήμα του τεμαχίου που δείχνεται με μπλε χρώμα να παραχωρηθεί στο δημόσιο δρόμο μελλοντικά και να αποτελέσει μέρος του υπηρεσιακού δρόμου όταν οι οικοδομές που βρίσκονται σε αυτό κατεδαφιστούν.
(506)Να αφεθούν δυο εισόδοι/εξόδοι οχημάτων και να διαμορφωθούν και διατηρούνται στο ελεύθερο τμήμα του τεμαχίου τρεις
(3)χώροι στάθμευσης όπως φαίνεται στα εγκριμένα σχέδια.
(507)Το τμήμα του τεμαχίου που δείχνονται με πράσινο χρώμα στο εγκριμένο χωρομετρικό σχέδιο να παραχωρηθεί στο Δημόσιο για τη δημιουργία δημόσιου χώρου πρασίνου και να τοπιοτεχνηθεί." Οι αιτητές αποδέκτηκαν και δεν προσέβαλαν τους όρους της άδειας οι οποίοι αφορούσαν την παραχώρηση τμήματος του τεμαχίου τους προς το Δημόσιο για σκοπούς βελτίωσης και διαπλάτυνσης του παραλιακού δρόμου, προσβάλλουν όμως ως παράνομη και καταχρηστική την επιβολή των όρων 503 και 504. Οι αιτητές δεν υποστήριξαν με σαφείς και συγκεκριμένες αιτιάσεις τις αποδιδόμενες στον όρο 503 πλημμέλειες, αλλά επικέντρωσαν το βάρος της επιχειρηματολογίας τους στην προσβολή του όρου 504, με τον οποίο επιβλήθηκε η παραχώρηση τμήματος του τεμαχίου ώστε να αποτελέσει μέρος του προγραμματιζόμενου υπηρεσιακού δρόμου, τμήματος, εντός του οποίου υφίσταντο ήδη δύο κατοικίσιμες οικοδομές. Εκ μέρους των καθ' ων η αίτηση υποστηρίχθηκε ότι έρεισμα για την επιβολή του όρου 503 αποτέλεσαν οι διατάξεις του αρ. 26
(1)του περί Πολεοδομίας και Χωροταξίας Νόμου του 1972, όπως τροποποιήθηκε, καθώς και η πρόνοια 3.2 των Γενικών Προνοιών Πολιτικής του Τοπικού Σχεδίου Λεμεσού, οι οποίες επηρέαζαν το επίδικο ακίνητο. Σύμφωνα με την εισήγηση, η κατασκευή προστατευτικής λωρίδας πρασίνου κρίθηκε ως ουσιώδης παράγοντας οδικής ασφάλειας και ρύθμισης του κυκλοφοριακού προβλήματος εφόσον η λωρίδα αυτή θα διαχώριζε τον παραλιακό από τον μελλοντικό υπηρεσιακό δρόμο. Η νομιμότητα του όρου 504 υποστηρίχθηκε με αναφορά στο αρ.26
(1)του Νόμου και στην πρόνοια 3.1 των Γενικών Προνοιών Πολιτικής του Τοπικού Σχεδίου Λεμεσού και η επιβολή του, σύμφωνα με την εισήγηση, κρίθηκε ως αναγκαία, εφόσον με την συμπλήρωση του υπηρεσιακού δρόμου θα παρεχόταν η δυνατότητα άμεσης πρόσβασης από και προς τις παρακείμενες αναπτύξεις, όχι πλέον μέσω του παραλιακού δρόμου πρωταρχικής σημασίας, αλλά μέσω ενός δευτερεύοντος κλάδου κυκλοφορίας, με σκοπό την διασφάλιση συνθηκών ορθολογιστικής και ασφαλούς κυκλοφοριακής διαχείρισης. Σύμφωνα με την ίδια εισήγηση, οι ιδιοκτήτες των κατοικιών οι οποίες βρίσκονταν στο επηρεαζόμενο από τον όρο 504 τμήμα του τεμαχίου θα εξακολουθούσαν να κατέχουν και να απολαμβάνουν τις περιουσίες τους και τότε μόνο θα υποχρεώνονταν να συμμορφωθούν με τον πιο άνω όρο, εάν ποτέ αποφάσιζαν να τις κατεδαφίσουν. Κρίσιμο νομοθετικό καθεστώς για την εξέταση και έκδοση της επίδικης άδειας αποτέλεσαν οι διατάξεις του περί Πολεοδομίας και Χωροταξίας Νόμου του 1972, Ν.90/72, όπως τροποποιήθηκε, ο οποίος τέθηκε σε εφαρμογή την 1.12.90, δυνάμει της Κ.Δ.Π. 292/90. Σύμφωνα με το εδάφιο
(1)του άρθρου 26 του Νόμου, όπως τροποποιήθηκε από το άρθρο 5 του Ν.7/90, "Για να καταλήξει σε πολεοδομική απόφαση δυνάμει του παρόντος Νόμου, η Πολεοδομική Αρχή λαμβάνει υπόψη τις πρόνοιες του εφαρμοστέου στην περίπτωση σχεδίου αναπτύξεως καθώς και οποιοδήποτε άλλο ουσιώδη παράγοντα." Σύμφωνα με το άρθρο 2 του Νόμου, "'σχέδιον αναπτύξεως' περιλαμβάνει Σχέδιον δια την Νήσον, Τοπικόν Σχέδιον και Σχέδιον Περιοχής, ως και οιονδήποτε τοιούτο σχέδιον τροποποιηθέν.." Το Τοπικό Σχέδιο για ρύθμιση της ανάπτυξης εντός των ορίων της μείζονος περιοχής Λεμεσού, στην οποία βρισκόταν και το επίδικο ακίνητο, απέκτησε νομική οντότητα με την δημοσίευση του στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας της 1.12.90, Α.Δ.Π. 1936. Σύμφωνα με το εδάφιο
(1)του Άρθρου 25 του Νόμου, η Πολεοδομική Αρχή μπορεί να αρνηθεί την χορήγηση πολεοδομικής άδειας ή να χορηγήσει την άδεια είτε άνευ όρων είτε υπό όρους. Σύμφωνα με την παρ.(α) του εδαφίου 3 του ιδίου άρθρου, οι όροι τους οποίους μπορεί να επιβάλει η Αρχή κατά την χορήγηση της άδειας είναι, μεταξύ άλλων, "όροι προς ρύθμισιν της αναπτύξεως ή χρήσεως οιασδήποτε ακινήτου ιδιοκτησίας, είτε είναι η ακίνητος ιδιοκτησία εν σχέσει προς την οποίαν υπεβλήθη η αίτησις είτε μη, ή προς επιβολήν υποχρεώσεως δια την εκτέλεσιν έργων επί πάσης τοιαύτης ακινήτου ιδιοκτησίας εφ' όσον τούτο φαίνεται εις την Πολεοδομικήν Αρχήν σκόπιμον δια τους σκοπούς της υπό της αδείας εξουσιοδοτούμενης αναπτύξεως ή εν σχέσει προς αυτήν." Ο παραλιακός δρόμος, σημαντική οδική αρτηρία, εφάπτεται του νοτίου συνόρου της ιδιοκτησίας των αιτητών. Η αρμόδια Αρχή, αφού έλαβε υπόψη ότι ο υπηρεσιακός δρόμος δεν μπορούσε προς το παρόν να λειτουργήσει, έθεσε ως όρο στην άδεια την παραχώρηση τμήματος του τεμαχίου πλάτους 5 ποδών προς κατασκευή προστατευτικής λωρίδας πρασίνου ώστε να παρεμποδίζεται η απευθείας επικοινωνία πεζών και οχημάτων από και προς τον παραλιακό δρόμο, εκτός από τις προκαθορισμένες εισόδους και εξόδους. Η απόφαση της διοίκησης ότι η παρεμβολή προστατευτικής νησίδας μεταξύ του παραλιακού δρόμου και των παρακειμένων αναπτύξεων ήταν σκόπιμη για λόγους κυκλοφοριακούς και κρινόταν ως ουσιώδης παράγοντας για την διακίνηση πεζών και οχημάτων και κυρίως την ασφάλεια τους, αποτελεί απόφαση η σκοπιμότητα της οποίας ανάγεται στην ουσιαστική και συνεπώς ανέλεγκτη ακυρωτικά κρίση της διοίκησης. Λαμβάνοντας υπόψη, τα πιο πάνω άρθρα του Νόμου καθώς και την πρόνοια 3.1 των Γενικών Προνοιών Πολιτικής του Τοπικού Σχεδίου Λεμεσού, το μέγεθος της ιδιοκτησίας σε σχέση με την οποία ζητήθηκε η παραχώρηση και το μέγεθος της παραχώρησης, καθώς και τον επιδιωκόμενο σκοπό κοινής ωφέλειας προς εξυπηρέτηση του οποίου τέθηκε ο σχετικός όρος, ο όρος 503 της άδειας, δεν συνιστά στέρηση αλλά απλό περιορισμό της ιδιοκτησίας των αιτητών στα πλαίσια του αρ.23
(3)του Συντάγματος προς εξυπηρέτηση λόγων κοινής ωφέλειας η σκοπιμότητα των οποίων, ως αναγόμενη στην ουσιαστική κρίση της διοίκησης, δεν ελέγχεται. (Βλ. Ανδρούλα Χριστοδούλου κ.ά. ν. Δημοκρατίας
(1990)3 Α.Α.Δ. 1103, Φειδίας Στεφανίδης κ.ά. ν. Δημοκρατίας
(1990)3 Α.Α.Δ. 2107, Stadetnos Hotels Ltd ν. Δημοκρατίας
(1991)4 Α.Α.Δ. 2537, Γ. Α. Γαβριηλίδης κ.ά. ν. Δημοκρατίας
(1994)4 Α.Α.Δ. 1252, Ανθή Δημητριάδη κ.ά. ν. Υπουργικού Συμβουλίου και Άλλων
(1996)3 Α.Α.Δ. 85 και Άννα Μαρία Αντωνίου κ.ά. ν. Δημοκρατίας
(1996)4 Α.Α.Δ. 3411.) Ο όρος 503 της άδειας ελέγχεται ως νόμιμος. Σύμφωνα με την πρόνοια 3.1(α) των Γενικών Προνοιών Πολιτικής του Τοπικού Σχεδίου Λεμεσού, η Πολεοδομική Αρχή μπορεί, κατά την χορήγηση Πολεοδομικής Άδειας, να απαιτήσει, "την παραχώρηση προς το δημόσιο γης από την υπό ανάπτυξη ιδιοκτησία για τη διάνοιξη νέου δρόμου, τη διεύρυνση ή/και συνέχιση υφιστάμενου δρόμου ....". Με τον όρο 504 της άδειας απαιτήθηκε η παραχώρηση τμήματος του τεμαχίου το οποίο θα αποτελούσε μέρος του υπηρεσιακού δρόμου μελλοντικά, εάν ποτέ οι οικοδομές οι οποίες βρίσκονταν στο μέρος αυτό κατεδαφίζονταν. Δεν έχει αμφισβητηθεί από τους καθ' ων η αίτηση ότι στο τμήμα του τεμαχίου σε σχέση με το οποίο επιβλήθηκε η σχετική παραχώρηση υφίσταντο ήδη δύο οικοδομές οι οποίες χρησιμοποιούνταν ως κατοικίες από τους αιτητές 2 και 3. Ο όρος "γη", ο οποίος απαντάται στο κείμενο της πρόνοιας 3.1(α) του Τοπικού Σχεδίου, εξ ορισμού, περιλαμβάνει γήπεδο, περιοχή δηλαδή του εδάφους, ελεύθερη κτιρίων. Αποτελεί πάγια αρχή ότι, η επικαιρότητα της διοικητικής ενέργειας αποτελεί στοιχείο του κύρους της και η νομιμότητα της διοικητικής πράξης κρίνεται με βάση τα πραγματικά γεγονότα τα οποία υφίστανται κατά τον χρόνο της έκδοσης της. (Βλ. Πορίσματα Νομολογίας ΣτΕ 1929-1959, σελ. 162). Είναι εμφανές, ότι ο όρος 504 ετίθετο υπό την αναβλητική αίρεση της επέλευσης ενός μελλοντικού και αβέβαιου γεγονότος το οποίο θα επέτρεπε την επιβολή του και το οποίο συνίστατο στην πιθανή κατεδάφιση των κτιρίων, τα οποία υπήρχαν στην υπό παραχώρηση γη. Εφόσον, εν προκειμένω, ο ίδιος ο Νόμος περιόρισε την πρωτοβουλία του διοικητικού οργάνου εντός συγκεκριμένων σαφών ορίων, με την προαναφερθείσα πρόνοια 3.1(α) του Τοπικού Σχεδίου, η διοίκηση ώφειλε να σταθμίσει την πραγματική κατάσταση και να αρκεσθεί στις υφιστάμενες πραγματικές προϋποθέσεις κατά τον χρόνο έκδοσης της άδειας και όχι να αναβάλει, κατ' ιδίαν κρίση, τα έννομα αποτελέσματα της σε απώτερο χρόνο (βλ. και ΣτΕ 896/1955). Επιπλέον, οι πολεοδομικές άδειες έχουν περιορισμένη χρονική διάρκεια και σύμφωνα με τις γενικές αρχές του διοικητικού δικαίου απαγορεύεται η προσθήκη αναβλητικών ή διαλυτικών αιρέσεων όταν ο Νόμος καθορίζει χρονικά πλαίσια έναρξης ή λήξης της ισχύος μίας διοικητικής πράξης. (Βλ. Στασινόπουλος, Δίκαιον Διοικητικών Πράξεων, 1951, σελ.153-154). Ο όρος 504 της άδειας ελέγχεται ως μη νόμιμος και θεωρείται ως μη γεγραμμένος. Επειδή στη συγκεκριμένη περίπτωση, η αίρεση είχε τεθεί σε όρο της πράξης, οι όροι δε, αντίθετα προς τις αιρέσεις, έχουν αυτοτελή χαρακτήρα και εξωτερικά μόνο συνδέονται με την κύρια πράξη, η ακυρότητα του όρου 504 δεν επηρεάζει το κύρος της άδειας ή των λοιπών νόμιμων όρων της. Είναι η εισήγηση των αιτητών ότι ο όρος 506 της άδειας, με τον οποίο η Αρχή επέβαλε την διαμόρφωση τριών χώρων στάθμευσης για ανάπτυξη η οποία αφορούσε μια μόνο οικιστική μονάδα, ήταν παράνομος και καταχρηστικός και επιβλήθηκε κατ' εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή της πρόνοιας 1(α) των Προτύπων για Παροχή Χώρων Στάθμευσης του Τοπικού Σχεδίου Λεμεσού, σύμφωνα με τα οποία, η Αρχή, μπορεί να απαιτήσει ένα χώρο στάθμευσης για κάθε μονάδα κατοικίας. Υπέρ της νομιμότητας επιβολής του ως άνω όρου οι καθ' ων η αίτηση επιχειρηματολόγησαν ότι η Αρχή επιβάλλοντας τον όρο 506 έλαβε υπόψη, αφενός μεν, ότι το επίδικο ακίνητο αποτελούσε ενιαία συνιδιοκτησία των αιτητών με κοινό τίτλο, αφετέρου δε, στάθμισε τα ίδια τα δεδομένα της αίτησης και συγκεκριμένα την πρόταση των αιτητών για διαμόρφωση καθορισμένων εισόδων και εξόδων προς το τεμάχιο και ιδιωτικής λωρίδας προσπέλασης προς την ανάπτυξη, οπότε, για σκοπούς εύρυθμης διακίνησης των οχημάτων εντός του τεμαχίου, θα έπρεπε να συγκεκριμενοποιηθούν και οι χώροι στάθμευσης των οχημάτων της κάθε κατοικίας ξεχωριστά. Σύμφωνα με την πρόνοια 3.1(α) των Γενικών Προνοιών Πολιτικής του Τοπικού Σχεδίου Λεμεσού, η Πολεοδομική Αρχή μπορεί να απαιτήσει, μεταξύ άλλων, τη δημιουργία χώρου στάθμευσης, προς το σκοπό ρύθμισης της ανάπτυξης ή χρήσης οποιασδήποτε ακίνητης ιδιοκτησίας, είτε είναι η ακίνητη ιδιοκτησία σε σχέση με την οποία υποβλήθηκε η αίτηση είτε όχι. Η ακίνητη ιδιοκτησία σε σχέση με την οποία υποβλήθηκε η αίτηση, δεν ήταν η κατοικία του αιτητή 1, αλλά το περιγραφόμενο ως τεμάχιο 408 στο Πιστοποιητικό Εγγραφής Ακίνητης Ιδιοκτησίας, το οποίο κατατέθηκε στο Δικαστήριο, και η οποία, σύμφωνα με το Πιστοποιητικό, αποτελούσε κοινή συνιδιοκτησία των αιτητών με ενιαίο τίτλο ιδιοκτησίας. Όπως έχει κατ' επανάληψη νομολογηθεί, οι άδειες διαχωρισμού, οι άδειες οικοδομής και οι πολεοδομικές άδειες, αποτελούν πράξεις πραγματοπαγείς (in rem) και όχι προσωποπαγείς (in personam). (Βλ. Lordos & Anastassiades Ltd & Another v. The District Officer of Limassol & Another
(1976)2 C.L.R. 145). Σύμφωνα με την πρόνοια 3.1(α) η Πολεοδομική Αρχή έχει εξουσία, προς το σκοπό ρύθμισης της ανάπτυξης και χρήσης της ακίνητης ιδιοκτησίας σε σχέση με την οποία υποβλήθηκε η αίτηση, να επιβάλει, μεταξύ άλλων, όρους, προς δημιουργία χώρων στάθμευσης. Εν προκειμένω η Αρχή προς το σκοπό της κατά την κρίση της ορθολογιστικής ρύθμισης της ανάπτυξης, αφού έλαβε υπόψη ότι στην ιδιοκτησία σε σχέση με την οποία υποβλήθηκε η αίτηση υφίσταντο τρεις οικιστικές μονάδες επέβαλε όρο για τη δημιουργία τριών χώρων στάθμευσης, ενός για κάθε μονάδα κατοικίας. Η Αρχή επιβάλλοντας τον όρο 506 ενήργησε στα πλαίσια των Γενικών Προνοιών Πολιτικής του Τοπικού Σχεδίου Λεμεσού και των Προτύπων για Παροχή Χώρων Στάθμευσης και η κρίση της ως προς την σκοπιμότητα της λύσης αυτής, ως ουσιαστική, εκ-φεύγει του ακυρωτικού ελέγχου. Ο όρος 506 της άδειας κρίνεται νόμιμος. Σύμφωνα με την πρόνοια 3.2 των Γενικών Προνοιών Πολιτικής, "Κατά τη χορήγηση Πολεοδομικής Άδειας θα παραχωρείται από την υπό ανάπτυξη ιδιοκτησία προς το δημόσιο γη, η έκταση της οποίας θα είναι ποσοστού 15% του καθαρού εμβαδού του υπό ανάπτυξη τεμαχίου (σαν καθαρό εμβαδό του τεμαχίου θεωρείται το εμβαδό εκείνο που προκύπτει μετά από την αφαίρεση δρόμων ή άλλων προσβάσεων που τυχόν επηρεάζουν την ακίνητη ιδιοκτησία). Η Πολεοδομικής Αρχή μπορεί να απαιτεί την τοπιοτέχνηση του χώρου που θα παραχωρείται, ανάλογα με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της κάθε περίπτωσης και σύμφωνα με τις υποδείξεις της (κατασκευή μικρών πεζοδρόμων, καθιστικών, εξοπλισμός μικρής παιδικής χαράς, δενδροφύτευση και παρόμοια στοιχεία)." Είναι ο ισχυρισμός των αιτητών ότι με την επιβολή του όρου 507 στην άδεια, με τον οποίο εζητείτο η παραχώρηση προς το δημόσιο εκτάσεως γης ίσης προς το 15% του συνολικού εμβαδού του επίδικου τεμαχίου, του μέγιστου δηλαδή επιτρεπόμενου ποσοστού, οι καθ' ων η αίτηση ενήργησαν κατά κακή χρήση της διακριτικής τους εξουσίας, για το λόγο ότι, παρέλειψαν να ερευνήσουν κατά πόσο το τεμάχιο ενέπιπτε σε μία από τις εξαιρέσεις της πρόνοιας 3.3 των Γενικών Προνοιών, οι οποίες προβλέπουν τη δυνατότητα μερικής εφαρμογής ή μη εφαρμογής της γενικής πρόνοιας 3.2. Είναι η εισήγηση των καθ' ων η αίτηση ότι το επίδικο τεμάχιο δεν ενέπιπτε σε καμιά από τις εξαιρέσεις της πρόνοιας 3.3 των Προνοιών, για το λόγο ότι οι προσθήκες σε σχέση με τις οποίες υποβλήθηκε η αίτηση, οι οποίες περιλάμβαναν όροφο και βοηθητικούς χώρους, ουσιαστικά υπερδιπλασίαζαν τον όγκο της οικοδομής. Εφόσον ο υπολογισμός του ποσοστού παραχώρησης προς δημιουργία χώρου πρασίνου δεν υπερέβαινε το προβλεπόμενο από τη γενική πρόνοια 3.2 επιτρεπτό ποσοστό, η διοίκηση ενήργησε εντός των πλαισίων της διακριτικής της εξουσίας και η κρίση της ως προς το πρόσφορο του μέτρου αυτού ρύθμισης της ανάπτυξης, ως κρίση ουσιαστική, παραμένει ανέλεγκτη. Ο όρος 507 της αδείας ελέγχεται ως νόμιμος. Η εισήγηση των αιτητών ότι το ακίνητο τους βρισκόταν σε τουριστική περιοχή και με τις επιβληθείσες στην άδεια παραχωρήσεις, οι οποίες ισοδυναμούσαν προς το 30% της ιδιοκτησίας τους, αποστερήθηκαν της δυνατότητας φυσιολογικής ανάπτυξης της σύμφωνα με τον προορισμό της, δεν μπορεί να ευσταθήσει. Οι αιτητές δεν νομιμοποιούνται να εγείρουν τον λόγο αυτό ακύρωσης για το λόγο ότι η διοίκηση, κατά την έκδοση αδειών, αποφαίνεται αποκλειστικά, με βάση τα θεμάτα τα οποία άγονται ενώπιον της, και εν προκειμένω, οι αιτητές με τα υποβληθέντα στην αίτηση δεδομένα, καθόρισαν οι ίδιοι το επιθυμητό σ' αυτούς πραγματικό καθεστώς εξέτασης της αίτησης και έκδοσης της σχετικής άδειας, το οποίο συνίστατο στην οικιστική ανάπτυξη και όχι στην ανέγερση τουριστικού συγκροτήματος. Οι προσβληθέντες όροι 503, 506 και 507 της άδειας ελέγχονται ως νόμιμοι και ο όρος 504, για τους λόγους οι οποίοι αναπτύχθηκαν ανωτέρω, ακυρώνεται. Λαμβάνοντας υπόψη ότι οι αιτητές πέτυχαν μόνο μερικώς στην αίτηση τους, επιδικάζω τα μισά έξοδα υπέρ τους. Διαταγή ως ανωτέρω. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο