Λεμεσιανού ν. Δημοκρατίας
(1997)4 ΑΑΔ 3221 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων
(1997)4 ΑΑΔ 3221 17 Δεκεμβρίου, 1997 [ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ, Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 146 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΑΝΔΡΕΑΣ ΛΕΜΕΣΙΑΝΟΥ, Αιτητής, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩ
- ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ,
- ΛΕΙΤΟΥΡΓΟΥ ΕΓΓΡΑΦΗΣ, Φ/ΔΙ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ, Καθ' ων η αίτηση. (Υπόθεση Αρ. 823/96) Εκτοπισθέντες - Έννοια - Επέκταση της έννοιας σύμφωνα με την απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου ημερ. 19/4/95 - Κριτήρια Υποχρέωση της διοίκησης να διερευνά το σύνολο των κριτηρίων Κακή εφαρμογή της απόφασης του Υπουργικού Συμβουλίου στην κριθείσα περίπτωση. Διοικητικό Δίκαιο - Διοικητική πράξη - Αιτιολογία - Όροι νομιμότητας - Αιτιολογία που απαιτείται προς θεμελίωση απόφασης περί εκδόσεως ή μη προσφυγικής ταυτότητος. Ο αιτητής προσέφυγε κατά της απορρίψεως του αιτήματός του για έκδοση προσφυγικής ταυτότητας. Το Ανώτατο Δικαστήριο, ακυρώνοντας την επίδικη απόφαση, αποφάσισε ότι:
- Η υιοθέτηση των έντεκα κριτηρίων από το Υπουργικό Συμβούλιο δημιουργεί στη διοίκηση την υποχρέωση διεξαγωγής δέουσας έρευνας για διαπίστωση ποίων από τα κριτήρια ικανοποιεί ο συγκεκριμένος αιτητής. Η προσβαλλόμενη πράξη ουσιαστικά περιορίστηκε στην εξέταση ελάχιστων από τα έντεκα κριτήρια που καθόρισε το Υπουργικό Συμβούλιο. Συγκεκριμένα αναφέρει μόνο ότι δεν έχει αποδειχθεί ο ισχυρισμός του αιτητή ότι κατά το χρόνο της εισβολής η μόνιμη κατοικία του ήταν στις ελεύθερες περιοχές λόγω του επαγγέλματός του, αλλά το σπίτι του ή γενικά η περιουσία του ήταν στα κατεχόμενα. Κανένα, ή σχεδόν κανένα από τα υπόλοιπα κριτήρια δεν φαίνεται να απασχόλησε το Λειτουργό Εγγραφής.
- Το Δικαστήριο δεν είναι σε θέση να αποφασίσει αν η συγκεκριμένη απόφαση είναι ή όχι παράνομη, αν ο αιτητής ικανοποιεί ή όχι τα κριτήρια που έθεσε το Υπουργικό Συμβούλιο, λόγω ακριβώς της έλλειψης αιτιολογίας που καθιστά ανέφικτο το δικαστικό έλεγχο. Ο φάκελος της υπόθεσης δεν περιέχει ικανοποιητικά στοιχεία για έλεγχο της νομιμότητας της πράξης. Το κατά πόσο μια απόφαση είναι αιτιολογημένη ή όχι εξαρτάται από τα συγκεκριμένα περιστατικά της. Η αιτιολογία συνίσταται στην έκθεση των πραγματικών και νομικών λόγων που οδήγησαν τη διοίκηση στην απόφασή της, καθώς και στην παράθεση των κριτηρίων βάσει των οποίων ασκήθηκε η διακριτική της ευχέρεια. Η αιτιολογία της απόφασης που λαμβάνεται στα πλαίσια της εφαρμογής της απόφασης του Συμβουλίου θα πρέπει να αναφέρεται με κάποια λεπτομέρεια στα έντεκα κριτήρια που διατυπώνονται στην απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου και να συνδέεται άμεσα και σαφώς με αυτά. Η προσφυγή επιτυγχάνει με έξοδα. Αναφερόμενη υπόθεση: Φιλιππίδης ν. Δημοκρατίας
(1997)4 Α.Α.Δ.
- Προσφυγή. Προσφυγή εναντίον της απόφασης του Λειτουργού Εγγραφής με την οποία απορρίφθηκε η αίτηση του για απαίτηση προσφυγικής ταυτότητας. Χρ. Χρίστου για Τ. Παπαδόπουλο, για τον Αιτητή. Α. Χριστοφόρου, Δικηγόρος της Δημοκρατίας, για τους Καθ' ων η αίτηση. Cur. adv. vult. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ, Δ.: Στις 19.4.1995 το Υπουργικό Συμβούλιο με απόφασή του διεύρυνε τον όρο "εκτοπισθείς", ώστε να περιλαμβάνει και άλλες κατηγορίες προσώπων. Ο όρος τώρα περιλαμβάνει πρόσωπα τα οποία πριν και μέχρι την εισβολή είχαν τη μόνιμη κατοικία τους στις ελεύθερες περιοχές, αλλά πληρούν ορισμένα τεθέντα κριτήρια. Στην ίδια απόφαση προβλέπεται ακόμα μια κατηγορία, η οποία όμως δεν τυγχάνει εφαρμογής στην παρούσα υπόθεση. Τα κριτήρια που εισάγονται από την απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου είναι έντεκα τον αριθμό και περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, την καταγωγή των αιτητών, την κατοχή κατοικίας ή άλλης ακίνητης ιδιοκτησίας τόσο στα κατεχόμενα όσο και στις ελεύθερες περιοχές, αν οι αιτητές ήταν υποχρεωμένοι να διαμένουν εκεί ένεκα του επαγγέλματός τους κλπ. Ο αιτητής, του οποίου ας σημειωθεί αίτησή του για απόκτηση προσφυγικής ταυτότητας που υποβλήθηκε πριν την έγκριση των νέων κριτηρίων απορρίφθηκε, υπέβαλε μετά την πιο πάνω απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου εκ νέου αίτηση ζητώντας την έκδοση προσφυγικής ταυτότητας. Ο Λειτουργός Εγγραφής της Υπηρεσίας Εγγραφής του Υπουργείου Εσωτερικών με επιστολή του ημερ. 6.8.1996, τον πληροφόρησε ότι το αίτημά του απορρίφθηκε. Η απορριπτική απόφαση του Λειτουργού Εγγραφής προσβάλλεται με την παρούσα προσφυγή. Είναι η θέση του αιτητή ότι η προσβαλλόμενη πράξη είναι άκυρη γιατί παραβαίνει την απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου με την οποία επεκτάθηκε ο όρος εκτοπισθείς. Η πράξη επίσης σύμφωνα πάντα με τον αιτητή, είναι αναιτιολόγητη, ενώ δεν έχει προηγηθεί δέουσα έρευνα, γεγονός που καταλήγει σε νομική και πραγματική πλάνη. Τέλος η πράξη παραβιάζει την αρχή της ισότητας, της καλής πίστης και της χρηστής διοίκησης. Η επιστολή ημερ. 6.8.1996 με την οποία απορρίφθηκε η αίτηση έχει ως ακολούθως: " Κο Ανδρέα Λεμεσιανό 20, Βασ. Κωνσταντίνου Αγ. Δομέτιος Λευκωσία Κύριε, Η αίτησή σας που υποβλήθηκε στο Γραφείο μας γι' απόκτηση προσφυγικής ταυτότητας, σύμφωνα με την απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου με αρ. 42465 και ημερομηνία 19.4.1995, μελετήθηκε προσεκτικά και αποφασίστηκε ν' απορριφθεί.
- Η πιο πάνω απόφαση βασίζεται στο γεγονός ότι μετά την αξιολόγηση όλων των στοιχείων που έχετε υποβάλει και αυτών που προέκυψαν από την έρευνα του Γραφείου μας, δεν αποδείχτηκε ο ισχυρισμός σας ότι κατά το χρόνο της εισβολής η μόνιμη κατοικία σας ήταν στις ελεύθερες περιοχές λόγω του επαγγέλματός σας αλλά το σπίτι σας ή/και γενικά η παρουσία σας ήταν στα κατεχόμενα. Με εκτίμηση, (Στ. Μέσσιος) για Λειτουργό Εγγραφής" Όπως αναφέρεται και στην υπόθεση Σταύρος Φιλιππίδης ν. Δημοκρατίας
(1997)4 A.A.Δ. 1314, η υιοθέτηση των έντεκα κριτηρίων από το Υπουργικό Συμβούλιο δημιουργεί στη διοίκηση την υποχρέωση διεξαγωγής δέουσας έρευνας για διαπίστωση ποίων από τα κριτήρια ικανοποιεί ο συγκεκριμένος αιτητής. Η προσβαλλόμενη πράξη ουσιαστικά περιορίστηκε στην εξέταση ελάχιστων από τα έντεκα κριτήρια που καθόρισε το Υπουργικό Συμβούλιο. Συγκεκριμένα αναφέρει μόνο ότι δεν έχει αποδειχθεί ο ισχυρισμός του αιτητή ότι κατά το χρόνο της εισβολής η μόνιμη κατοικία του ήταν στις ελεύθερες περιοχές λόγω του επαγγέλματός του, αλλά το σπίτι του ή γενικά η περιουσία του ήταν στα κατεχόμενα. Κανένα, ή σχεδόν κανένα από τα υπόλοιπα κριτήρια δεν φαίνεται να απασχόλησε το Λειτουργό Εγγραφής. Για παράδειγμα δεν φαίνεται να τον έχει απασχολήσει ο χώρος που ο αιτητής διατηρούσε τα προσωπικά του αντικείμενα, η συχνότητα των επισκέψεων στο τόπο καταγωγής, η χρησιμοποίηση του χώρου διαμονής σε διάφορες κοινωνικές και επαγγελματικές δραστηριότητες, η κατοχή προσφυγικής ταυτότητας από τους γονείς, η απόσταση του τόπου εργασίας και διαμονής από τον τόπο καταγωγής κλπ. Γίνεται μια γενική αναφορά σε ένα ή δύο από τα κριτήρια και αγνοούνται όλα τα άλλα. Αισθάνομαι ότι δεν είμαι σε θέση να αποφασίσω αν η συγκεκριμένη απόφαση είναι ή όχι παράνομη, αν ο αιτητής ικανοποιεί ή όχι τα κριτήρια που έθεσε το Υπουργικό Συμβούλιο, λόγω ακριβώς της έλλειψης αιτιολογίας που καθιστά ανέφικτο το δικαστικό έλεγχο. Ο φάκελος της υπόθεσης δεν περιέχει ικανοποιητικά στοιχεία για έλεγχο της νομιμότητας της πράξης. Το κατά πόσο μια απόφαση είναι αιτιολογημένη ή όχι εξαρτάται από τα συγκεκριμένα περιστατικά της. Η αιτιολογία συνίσταται στην έκθεση των πραγματικών και νομικών λόγων που οδήγησαν τη διοίκηση στην απόφαση της, καθώς και στην παράθεση των κριτηρίων βάσει των οποίων ασκήθηκε η διακριτική της ευχέρεια. Στην παρούσα υπόθεση υπάρχει κάποια αιτιολογία, ιδιαίτερα σε σημείωμα ημερ. 22.3.1996 που βρίσκεται στο φάκελο. Στο σημείωμα περιέχονται ορισμένα στοιχεία που μπορούν να θεωρηθούν ως κάποια αναφορά σε μερικά από τα κριτήρια αλλά η αναφορά αυτή δεν είναι ικανοποιητική γιατί ακριβώς δεν μπορεί να διακριβωθεί αν κατά τη μορφοποίηση της εισήγησης του σημειώματος εξετάστηκαν ή όχι τα νέα κριτήρια. Εκτός του ότι τα στοιχεία που περιέχονται στο σημείωμα αυτό δεν είναι αρκετά για να ικανοποιηθεί η ανάγκη αιτιολόγησης της πράξης, αξίζει να σημειωθεί ότι ενώ οι καθ' ων η αίτηση αποφάσισαν ουσιαστικά να απορρίψουν το αίτημα του αιτητή στις 22.3.1996, στις 22.7.96 τον κάλεσαν να προσέλθει στα γραφεία της υπηρεσίας για συνέντευξη. Στο φάκελο δεν υπάρχει οποιαδήποτε αναφορά στη συνέντευξη αυτή ή στο αποτέλεσμά της. Αν τα γεγονότα τα οποία ο Λειτουργός Εγγραφής είχε υπ' όψη του στις 22.3.1996 όταν συνέταξε το σημείωμα ήταν τέτοια που δικαιολογούσαν την απόρριψη της αίτησης για έκδοση προσφυγικής ταυτότητας, τότε γεννάται το ερώτημα ποιός ο λόγος της κλήσης του αιτητή σε συνέντευξη. Αν τα στοιχεία δεν ήταν αρκετά και γι' αυτό η συνέντευξη κρίθηκε αναγκαία, τότε θα έπρεπε στο φάκελο να φαίνεται το αποτέλεσμα της συνέντευξης και η συμπλήρωση των στοιχείων. Κάτω από οποιεσδήποτε συνθήκες θα έπρεπε να υπάρχει κάποια αναφορά στο περιεχόμενο της συνέντευξης και του αποτελέσματος που είχε στην τελική απόφαση του Λειτουργού Εγγραφής, ιδιαίτερα κάτω από το φως των διαπιστώσεων του σημειώματος της 22.3.1996. Όπως αναφέρεται και στην υπόθεση Σταύρος Φιλιππίδης ν. Δημοκρατίας, ανωτέρω, η αιτιολογία της απόφασης που λαμβάνεται στα πλαίσια της εφαρμογής της απόφασης του Συμβουλίου θα πρέπει να αναφέρεται με κάποια λεπτομέρεια στα έντεκα κριτήρια που διατυπώνονται στην απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου και να συνδέεται άμεσα και σαφώς με αυτά. Εν όψει των πιο πάνω βρίσκω ότι η προσβαλλόμενη πράξη στερείται ικανοποιητικής αιτιολογίας και γι' αυτό θα πρέπει να ακυρωθεί. Η διοικητική πράξη ακυρώνεται και η προσφυγή επιτυγχάνει με έξοδα υπέρ του αιτητή όπως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή. Η προσφυγή επιτυγχάνει με έξοδα. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο