Ευγένιου Κολαρίδη ν. Κυπριακής Δημοκρατίας μέσω Υπουργού Οικονομικών κ.α., ΣΥΝΕΚΔΙΚΑΖΟΜΕΝΕΣ ΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΑΡ. 356/94 357/94, 358/94, 5 Ιουνίου 1998

(1)Την επέκταση της περιόδου φορολογίας από 6 σε 12 χρόνια,

(2)Τον καθορισμό του εισοδήματος του αιτητή για τα φορολογικά χρόνια 1983-1984 και 1985-1990,

(3)Την επιβολή τόκου πάνω στο οφειλόμενο ποσό αφού θεωρήθηκε ότι η καθυστέρηση στη διενέργεια των διαβεβαιώσεων οφειλόταν στην αδικαιολόγητη παράλειψη του αιτητή και

(4)Την αύξηση των εξόδων συντήρησης για τα χρόνια 1984-1990.

(1)Επέκταση της περιόδου φορολογίας Σύμφωνα με τις πρόνοιες του άρθρου 23

(1)του περί Βεβαιώσεως και Εισπράξεων Φόρων Νόμου 4/78 όταν ο Διευθυντής κρίνει ότι ένα πρόσωπο δεν έχει φορολογηθεί ή έχει φορολογηθεί με ποσό χαμηλότερο απ' εκείνο με το οποίο έπρεπε να φορολογηθεί, έχει τη διακριτική ευχέρεια μέσα στο φορολογικό έτος ή μέσα σε έξι χρόνια από τη λήξη του φορολογικού έτους να αναθεωρήσει τη φορολογία. Στην παρούσα περίπτωση που υπήρξε παράταση της πιο πάνω περιόδου το σχετικό άρθρο που εφαρμόζεται είναι το άρθρο 23

(2)που προνοεί ότι, "Οσάκις τις είναι ένοχος δόλου ή εσκεμμένης παράλειψης το χρονικό όριο των εξ ετών το οποίον αναφέρεται εν τω εδαφίω

(1)αυξάνεται εις δώδεκα έτη." Το ερώτημα αν ο φορολογούμενος είναι ένοχος δόλου ή εσκεμμένης παράλειψης εξαρτάται από τα περιστατικά της υπόθεσης. Οπως έχει λεχθεί στην υπόθεση Ζαχαροπλαστικές Επιχειρήσεις "ΟΚΑΠΙ" Λτδ. ν. Δημοκρατίας (135/89 της 30/6/90, σελ. 13) που έχει υιοθετηθεί κατ' έφεση (Ιδε Ζαχαροπλαστικές Επιχειρήσεις "ΟΚΑΠΙ" Λτδ. ν. Δημοκρατίας

(1995)3 Α.Α.Δ. 48), "Το ζήτημα είναι ουσιαστικά θέμα γεγονότων. Το βάρος της απόδειξης - ότι ο φορολογούμενος είναι ένοχος εσκεμμένης παράλειψης - έχει ο Διευθυντής - (Hillenbrand v. Commisioners of Inland Revenue 42 T.C. 617). Η απόφασή του κρίνεται από το Αναθεωρητικό Δικαστήριο όπως οι άλλες διοικητικές αποφάσεις: Είναι εύλογα επιτρεπτή; Ακυρώνεται μόνο εάν κανένα λογικό πρόσωπο, με βάση τα ενώπιον του Διευθυντή γεγονότα, δεν μπορούσε να καταλήξει στην απόφαση ότι ο φορολογούμενος είναι ένοχος εσκεμμένης παράλειψης - (Amis v. Colls (H.M. Inspector of Taxes) 39 T.C. 148). Αναφορικά με την εσκεμμένη παράλειψη, στην υπόθεση James v. Pope (H.M. Inspector of Taxes) 48 T.C. 142, στη σελ. 149 ειπώθηκε:- "It is not an allegation to be lightly inferred, even though one cannot realistically ignore that there might be persons less strict in their behaviour to the Revenue than to individuals. The burden of establishing an allegation corresponds to its seriousness, because, as a matter of common sense, the more culpable what is alleged the less likely it is to have occurred. This consideration I bear in mind throughout." Σύμφωνα με τα περιστατικά της παρούσας υπόθεσης οι καθ'ων η αίτηση με την επιστολή τους ημερομηνίας 17/12/93 πληροφόρησαν τον αιτητή ότι αποφάσισαν να επεκτείνουν την περίοδο των 6 χρόνων σε 12 χρόνια αφού ο αιτητής, (α) Απέκτησε μεταξύ 31/12/82 και 31/12/84 περιουσιακά στοιχεία που δεν δικαιολογούνταν από τα εισοδήματα που είχαν δηλωθεί για την ίδια περίοδο και (β) Δεν δήλωσε τραπεζικές καταθέσεις ύψους £2.586 και τα έξοδα ανέγερσης κατοικίας που ανέρχονταν σε £2.800. Είναι η θέση του αιτητή ότι η παράταση από τα 6 στα 12 χρόνια δεν δικαιολογείται αφού ο Εφορος δεν έδωσε καμιά επαρκή αιτιολογία και δεν εξειδικεύει τα στοιχεία που αποκτήθηκαν. Είναι η θέση των καθ'ων η αίτηση ότι ο αιτητής στην Κατάσταση Περιουσίας που είχε δηλώσει στις 26/7/90 και στις επιπρόσθετες λεπτομέρειες που είχε δώσει μεταξύ 26/6/91 - 1/7/91 για τη σύζυγο και το παιδί του, παρέλειψε να συμπεριλάβει την ύπαρξη τραπεζικών καταθέσεων και τα έξοδα ανέγερσης οικίας μέχρι 31/12/90 και αυτό, κατά παράβαση έγγραφης δήλωσης του σύμφωνα με την οποία είχε δηλώσει υπεύθυνα και με γνώση τις συνέπειες του Νόμου ότι, τόσο αυτός όσο και η σύζυγος του όσο και το παιδί του δεν είχαν κανένα άλλο περιουσιακό στοιχείο ή υποχρέωση εκτός από εκείνα που είχαν δηλώσει. Η θέση του αιτητή δεν είναι σωστή. Στη σχετική επιστολή των καθ'ων η αίτηση της 17/12/93 επισυνάπτεται σημείωση κάτω από τον τίτλο "ΠΑΡΑΛΕΙΨΕΙΣ" στην οποία αναφέρονται ως παραλείψεις, "(α) Το κόστος ανέγερσης οικίας μέχρι και την 31/12/90 που υπελογίστη σε £2.800 και (β) Καταθέσεις τραπεζών £2.586." Εχει υποβληθεί εκ μέρους του αιτητή ότι οι πιο πάνω παραλείψεις δεν είναι μεγάλες και δεν επηρεάζουν σε μεγάλο βαθμό το φορολογητέο εισόδημα του αιτητή, έτσι που οι παραλείψεις να μπορούσαν να θεωρηθούν ως εσκεμμένες. Διαφωνώ με την πιο πάνω εισήγηση. Οι παραλείψεις δεν μπορούν να υποδιαιρούνται σε μεγάλες ή μικρές. Η μη συμμόρφωση του πολίτη προς τις φορολογικές του δηλώσεις αποτελεί παράλειψη ανεξάρτητα από το μέγεθος ή την έκταση της. Από τα στοιχεία που είχαν παρουσιαστεί ενώπιον του Δικαστηρίου δεν μπορεί να εξαχθεί συμπέρασμα ότι ο αιτητής ήταν ένοχος δόλου. Ομως από τις σχετικές παραλείψεις που παρατηρήθηκαν το συμπέρασμα των καθ'ων η αίτηση ότι ο αιτητής ήταν ένοχος εσκεμμένης παράλειψης ήταν εύλογα επιτρεπτό. Συνεπακόλουθα οι καθ'ων η αίτηση μπορούσαν να επεκτείνουν τη χρονική περίοδο των 6 χρόνων σε 12 χρόνια.

(2)Αύξηση εξόδων συντήρησης και αύξηση φορολογητέου εισοδήματος Ο αιτητής με την Κεφαλαιουχική Κατάσταση που υπέβαλε είχε δηλώσει ως έξοδα συντήρησης για την περίοδο 1/1/85 μέχρι 31/12/90 το ποσό των £21.

1. Ο Εφορος δεν απεδέχθη τη δήλωση του αιτητή και με επιστολή του ημερομηνίας 17/12/93 πληροφόρησε τον αιτητή ότι τα έξοδα συντήρησης του καθορίστηκαν σε £8.000 για την περίοδο 1982-1984 και σε £32.000 για την περίοδο 1985-
2. Ως αποτέλεσμα των πιο πάνω καθορισμών το φορολογητέο εισόδημα του αιτητή αυξήθηκε κατά £7,917 για την περίοδο 1982-1984 και κατά £14.538 για την περίοδο 1985-
3. Είναι η θέση του αιτητή ότι ο Εφορος δεν έδωσε καμιά αιτιολογία για την πιο πάνω διαφοροποίηση των εξόδων συντήρησης και ότι η σχετική απόφαση πάσχει. Είναι η θέση των καθ'ων η αίτηση ότι η απόφαση του Εφόρου είναι δεόντως αιτιολογημένη. Ο καθορισμός φαίνεται στην επιστολή του Εφόρου της 17/12/93 και ο υπολογισμός σε σημείωμα που περιέχεται στο φάκελο του αιτητή (Παράρτημα "Ι" στη γραπτή αγόρευση των καθ'ων η αίτηση). Στο πιο πάνω σημείωμα υπάρχει η πιο κάτω αναφορά: "Εξοδα συντήρησης (32.000-21.000) £11.000 .... Το ποσό των εξόδων συντήρησης υπελογίστη αφού λήφθηκε υπόψη η σύνθεση της οικογένειας του φορολογούμενου καθώς και η κοινωνική του θέση." Σε περιπτώσεις καθορισμού ποσών που βαρύνουν το φορολογούμενο η Διοίκηση θα πρέπει να προβάλει τους λόγους πάνω στους οποίους βασίζεται για να καταλήξει στον καθορισμό του πληρωτέου ποσού για να δίνεται η ευχέρεια στο Δικαστήριο να ελέγχει αν μια τέτοια ενέργεια ήταν εύλογα επιτρεπτή κάτω από τις περιστάσεις. Οπως τονίστηκε στην υπόθεση Παναγιώτου ν. Δημοκρατίας (254/87 της 28/2/90), "Επίσης, όσον αφορά τον καθορισμό των εξόδων συντήρησης της οικογένειας του αιτητή σε £11.000 αντί του ποσού των £8.300 που δήλωσε ο αιτητής, θα το θεωρούσα ελλείψει αιτιολογίας σχετικά με το πώς κατέληξε ο Εφορος στο ποσό αυτό, ως μάλλον αυθαίρετο." Στην παρούσα περίπτωση για τον καθορισμό των ποσών των εξόδων συντήρησης ο Εφορος προβάλλει το λόγο ότι τούτο έγινε αφού είχε ληφθεί υπόψη η σύνθεση της οικογένειας του και η κοινωνική του θέση. Η γενική αυτή αναφορά δεν μπορεί να προσφέρει τη σχετική αιτιολογία που θα καθιστούσε ένα τέτοιο καθορισμό εύλογα επιτρεπτό. Δεν προβάλλεται οποιαδήποτε ανάλυση των εξόδων σε συσχετισμό με τα έσοδα του αιτητή μέσα στα πλαίσια των οικογενειακών του υποχρεώσεων και ο καθορισμός δεν φαίνεται να υπολογίζεται από τα στοιχεία που είχαν ληφθεί υπόψη. Η έλλειψη αιτιολογίας προβάλλει πιο έντονη από την αύξηση των εξόδων από £8.000 για το 1982-1984 σε £32.000 για το 1985-1990 χωρίς να υπάρχει οποιαδήποτε αιτιολογία για τη σχετική αύξηση. Κάτω από τις περιστάσεις έχω καταλήξει στο συμπέρασμα ότι ο καθορισμός των εξόδων συντήρησης σε £8.000 και £32.000 έχει γίνει χωρίς τη δέουσα αιτιολογία.

(3)Πρόσθετη επιβάρυνση 5% και πρόσθετος τόκος 9% (α) Αφού βασίστηκε πάνω στις επίδικες φορολογίες ο Εφορος επέβαλε στον αιτητή πρόσθετη επιβάρυνση 5% πάνω στο ποσό του πληρωτέου φόρου με τόκο 9%. Η επιπρόσθετη αυτή επιβολή βασίστηκε στο άρθρο 39

(2)του περί Βεβαιώσεως και Εισπράξεων Φόρων Νόμου αρ. 4/78 που προνοεί ότι, "Οσάκις η καθυστέρησις εις την διενέργειαν βεβαιώσεως οφείλεται εις αδικαιολόγητον παράλειψιν του φορολογουμένου, καταβάλλεται ποσόν εκ πέντε τοις εκατόν επί του ποσού του οφειλομένου φόρου ως και τόκος προς εννέα τοις εκατόν ετησίως από της πρώτης ημέρας του Δεκεμβρίου, του έτους εις το οποίον αναφέρεται η βεβαίωσις, ανεξαρτήτως του έτους εν τω οποίω όντως εγένετο η τοιαύτη βεβαίωσις." Το ερώτημα αν ο φορολογούμενος παραλείψει αδικαιολόγητα να υποβάλει τις σχετικές του δηλώσεις είναι θέμα πραγματικό και συναρτάται με τα περιστατικά της κάθε υπόθεσης. (Ιδε D. Coutoumanos Estates Ltd ν. Δημοκρατίας, 1016/93 της 6/4/95). Στην παρούσα περίπτωση ο αιτητής υπέβαλε αρχικά τις δηλώσεις του για τα χρόνια 1983-

1. Στις 21/2/1991 ο Εφορος ζήτησε από τον αιτητή να παρουσιάσει την Κεφαλαιουχική του Κατάσταση για τα χρόνια 1985-
2. Ο αιτητής παρέδωσε τις σχετικές πληροφορίες μεταξύ 26/6/91 - 1/7/
3. Στις 24/9/91 ο Εφορος απέστειλε στον αιτητή ειδοποίηση επιβολής φορολογίας για το
4. Στις 15/3/93 ο Εφορος ζήτησε κάποια διευκρινιστικά στοιχεία σχετικά με την Κεφαλαιουχική Κατάσταση που υπέβαλε ο αιτητής. Στις 17/12/93 ο Εφορος απέστειλε Ειδοποιήσεις Αναθεωρημένης Φορολογίας για τα χρόνια 1983-
5. Ο αιτητής υπέβαλε προς τούτο την ένσταση στις 12/1/94 η οποία απορρίφθηκε από τον Εφορο. Ο τελευταίος πληροφόρησε τον αιτητή με επιστολή του ημερομηνίας 18/2/94 για τις τελικές φορολογίες που επιβλήθηκαν για τα χρόνια 1983-1990, που αποτελούν και το αντικείμενο της παρούσας διαδικασίας. Από τα πιο πάνω φαίνεται ότι ο αιτητής δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι παρέλειψε αδικαιολόγητα να καταχωρήσει τις σχετικές του δηλώσεις. Ο αιτητής είχε καταχωρήσει δηλώσεις για τις οποίες είχαν χρειαστεί διευκρινίσεις. Η καθυστέρηση που παρατηρήθηκε δεν μπορεί να αποδοθεί σε αδικαιολόγητη παράλειψη του αιτητή αλλά στο χρονικό διάστημα που ήταν αναγκαίο για να εξετάσουν τις δηλώσεις και να καταλήξουν στα τελικά τους συμπεράσματα οι καθ'ων η αίτηση. Κάτω από τις περιστάσεις κρίνω ότι η απόφαση του Εφόρου να θεωρήσει ότι ο αιτητής είχε καθυστερήσει αδικαιολόγητα δεν ήταν εύλογα επιτρεπτή. (β) Η επιβολή επιβάρυνσης 5% πρέπει να ακυρωθεί επίσης για ένα επιπρόσθετο λόγο. Η επιβάρυνση αφορά τα χρόνια 1983-
6. Για τα χρόνια αυτά δεν υπήρχε σχετική νομοθετική πρόνοια που επέτρεπε την επιβολή τέτοιας επιβάρυνσης. Η πρόνοια για την επιβολή επιβάρυνσης 5% εισήχθη με το Νόμο 164/87 που τέθηκε σε ισχύ σύμφωνα με το άρθρο 18 "από του αρχομένου την 1ην Ιανουαρίου 1989 φορολογικού έτους". Επεται ότι η πρόνοια αυτή δεν μπορεί να εφαρμόζεται σε περιπτώσεις που αφορούν φορολογικά χρόνια πριν από το
7. (Ιδε Zet Secretarial Ltd ν. Δημοκρατίας, 11/91 της 22/7/91 και Βαρνάβας Νικολάου & Υιοί Λτδ ν. Δημοκρατίας, 491/89 της 21/9/92). Συνεπακόλουθα η αίτηση επιτυγχάνει αφού ο καθορισμός των εξόδων συντήρησης έγινε χωρίς τη δέουσα αιτιολογία και επιπρόσθετα γιατί είχε επιβληθεί λανθασμένα η πρόσθετη επιβάρυνση. Η σχετική απόφαση ακυρώνεται. Οι καθ'ων η αίτηση διατάσσονται να καταβάλουν τα έξοδα του αιτητή όπως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο. Τ. ΗΛΙΑΔΗΣ, Δ. /ΔΓ ΑΝΩΤΑΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΑΝΑΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ ΣΥΝΕΚΔΙΚΑΖΟΜΕΝΕΣ ΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΑΡ. 356/94 357/94, 358/94 ΕΝΩΠΙΟΝ: Τ. ΗΛΙΑΔΗ, Δ. Αναφορικά με το Αρθρο 146 του Συντάγματος. ΜΕΤΑΞΥ: Ευγένιου Κολαρίδη, από τη Λευκωσία, Αιτητή και Κυπριακής Δημοκρατίας, μέσω
8. Υπουργού Οικονομικών,
9. Εφόρου Φόρου Εισοδήματος, Καθ'ων η αίτηση ------------------------- 5 Ιουνίου 1998 Για τον Αιτητή: κ. Χαραλάμπους για κ. Π. Σαρρή. Για τους Καθ΄ων η αίτηση: κα Ν. Νικολαΐδου, Δικηγόρος της Δημοκρατίας. ----------------------------- Διαβάζεται η απόφαση και δίδεται αντίγραφο στους δικηγόρους. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο