ΧΑΡΗ ΣΟΦΙΑΝΟΥ ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, μέσω του Εφόρου Φόρου Εισοδήματος, ΥΠΟΘΕΣΗ ΑΡ. 644/97, 26 Μαρτίου 1999 ΧΑΡΗ ΣΟΦΙΑΝΟΥ ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, μέσω του Εφόρου Φόρου Εισοδήματος, ΥΠΟΘΕΣΗ ΑΡ. 644/97, 26 Μαρτίου 1999 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ΑΝΩΤΑΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΑΝΑΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ ΥΠΟΘΕΣΗ ΑΡ. 644/97 ΜΕΤΑΞΥ: Τ. ΗΛΙΑΔΗ, Δ. Αναφορικά με το Αρθρο 146 του Συντάγματος. ΜΕΤΑΞΥ: ΧΑΡΗ ΣΟΦΙΑΝΟΥ, από τη Λεμεσό, Αιτητή και ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, μέσω του Εφόρου Φόρου Εισοδήματος, Καθ'ου η αίτηση --------------------------- 26 Μαρτίου 1999 Για τον Αιτητή: κ. Α. Γιωρκάτζης. Για τον Καθ'ου η αίτηση: κα Ν. Νικολαΐδου, Δικηγόρος της Δημοκρατίας Α΄. ----------------------- Α Π Ο Φ Α Σ Η Με την παρούσα προσφυγή εξετάζεται κατά πόσο ο Περί Φορολογίας του Εισοδήματος Νόμος αρ. 58/61 (όπως έχει τροποποιηθεί), επιτρέπει την έκπτωση για τόκους μέχρι ποσού £1.200 αναφορικά με δάνειο που συνάπτεται για την ανέγερση μιας κατοικίας ή κατά πόσο η έκπτωση μπορεί να επεκταθεί για να καλύψει δύο ή περισσότερες κατοικίες. (Το ποσό των £1.200 έχει αυξηθεί σε £1.500 με το άρθρο 5(β) του Νόμου 245/90). (α) Τα γεγονότα Μετά την υποβολή από τον αιτητή της Δήλωσης Εισοδήματος για το 1989 και την αρχική Ειδοποίηση Επιβολής Φορολογίας εκ μέρους των καθ'ων η αίτηση, ο αιτητής υπέβαλε ένσταση ζητώντας την παραχώρηση έκπτωσης ποσού £1.200 για κάθε μια κατοικία που είχε ανεγείρει για τις τρεις θυγατέρες του. Ο Εφορος Φόρου Εισοδήματος απέρριψε στις 29/5/97 την ένσταση που υποβλήθηκε πληροφορώντας τον αιτητή ότι, "Σύμφωνα με το άρθρο 11
(1)(η) του Περί Φορολογίας του Εισοδήματος Νόμου 1961-1990 δικαιούστε παραχώρηση τόκων μέχρι του ποσού των £1.200 που πληρώθηκαν αναφορικά με δάνειο που δημιουργήθηκε για ανοικοδόμηση κατοικίας η οποία χρησιμοποιείται είτε από εσάς είτε από τα τέκνα σας για σκοπούς ιδιοκατοίκησης. Επομένως σε καμία περίπτωση δεν δικαιούστε να διεκδικήσετε το ποσό των £1.200 για κάθε μία από τις τρεις θυγατέρες σας για τις οποίες ανεγείρατε κατοικία." Είναι η θέση του αιτητή ότι δικαιούται σε έκπτωση £1.200 για κάθε μια από τις τρεις κατοικίες που είχε ανεγείρει ξεχωριστά για κάθε μια από τις τρεις θυγατέρες του, αφού "ο Νόμος δεν περιορίζει την έκπτωση σε μια κατοικία αλλά αφορά οποιοδήποτε δάνειο που δημιουργήθηκε για την ανοικοδόμηση κατοικίας που χρησιμοποιείται συνήθως από κάποιο πρόσωπο ή από τα παιδιά του για σκοπούς ιδιοκατοίκησης". Αντίθετα οι καθ'ων η αίτηση ισχυρίζονται ότι "το μέγιστο ποσό τόκων για ιδιοκατοίκηση που επιτρέπεται σε κάθε φορολογικό έτος δεν αναφέρεται σε κάθε κατοικία ξεχωριστά αλλά σε κάθε φορολογικό έτος ανεξάρτητα από τον αριθμό κατοικιών". (β) Η νομική πλευρά Το σχετικό άρθρο 11
(1)του Περί Φορολογίας του Εισοδήματος Νόμου προβλέπει ότι, "Προς εξεύρεσιν του φορολογητέου εισοδήματος παντός προσώπου θα εκπίπτωνται άπασαι αι δαπάναι ας το τοιούτο πρόσωπον υπέστη εξ ολοκλήρου και αποκλειστικώς προς κτήσιν του εισοδήματος. Εν αυταίς περιλαμβάνονται - .................................. .................................................. ........................ (η) τόκος μέχρι ποσού χιλίων πεντακοσίων λιρών πληρωθείς αναφορικώς προς δάνειον δημιουργηθέν δια την ανοικοδόμησιν κατοικίας χρησιμοποιουμένης συνήθως υπό προσώπου τινός ή των τέκνων αυτού δια σκοπούς ιδιοκατοικήσεως." Εχει νομολογιακά καθιερωθεί ότι η ερμηνεία νομοθετικών διατάξεων που καθορίζουν φορολογικές απαλλαγές δεν παρέχουν ευρύτητα ερμηνείας αλλά πρέπει να περιορίζονται μέσα σε στενά ερμηνευτικά πλαίσια. Οπως έχει τονιστεί στην υπόθεση Serafino Shoe Industry and Trading Co. Ltd. v. Δημοκρατίας
(1991)3 Α.Α.Δ. 316, "Ενας κοιτάζει με αντικειμενικότητα τη γλώσσα που χρησιμοποίησε ο νομοθέτης και δεν υπάρχει περιθώριο για την εξακρίβωση της πρόθεσής του έξω από το λεκτικό του νόμου, τίποτε δε διαβάζεται ότι υπάρχει ενώ δεν υπάρχει και τίποτε δεν εξυπακούεται. Οταν δε δεν υπάρχει ασάφεια στις λέξεις του φορολογικού νόμου, πρέπει να αποδίδεται σ' αυτές η φυσική των σημασία." Η ίδια γραμμή υιοθετήθηκε λίγο αργότερα στην υπόθεση Μάτσης ν. Δημοκρατίας
(1995)3 Α.Α.Δ. 404 όπου όπως αναφέρει ο Δικαστής Νικήτας, "Η βασική ερμηνευτική αρχή που σταθερά εφαρμόζει η νομολογία είναι ότι διάταξη που καθιερώνει φορολογική απαλλαγή είναι στενώς ερμηνευτέα: I.R.C. Westminster (Duke) [1936] A.C. 1, 24-25, Cape Brandy Syndicate v. I.R.C. [1921] 1 K.B. 64, 71, Serafino Shoe Industry & Trading Co. Ltd. v. The Republic [1987] 3 C.L.R. 1316, προσφυγή αρ. 67/87 Administrator of the Estate of Krystalla Pavlides, Andreas Loucaides v. The Republic ημερ. 30/5/89, 605/89 Γεώργιος Ρούσου ν. Δημοκρατίας ημερ. 19/6/91, 84/90 Κουζάλη ν. Δημοκρατίας ημερ. 10/9/92 και 42/91 Δώρα Χόλτινγς Λτδ. ν. Δημοκρατίας ημερ. 8/7/93. Το λόγο για την ύπαρξη του κανόνα διατυπώνει ο Μ.Δ. Στασινόπουλος "Μαθήματα Δημοσιονομικού Δικαίου" 3η έκδοση, 1966 στη σελ. 246: "Στενή ερμηνεία επιβάλλεται αναμφιβόλως εις τας διατάξεις, αίτινες θεσπίζουν φορολογικάς απαλλαγάς ή εξαιρέσεις, διότι η φορολογική εξαίρεσις ή απαλλαγή, αποτελεί παρέκκλισιν από τον κανόνα της καθολικότητος του φόρου και άρα αι θεσπίζουσαι εξαιρέσεις ή απαλλαγάς διατάξεις είναι διατάξεις εξαιρετικαί, αι δε εξαιρετικής φύσεως διατάξεις, συμφώνως προς γενικούς ερμηνευτικούς κανόνας, δέον να ερμηνεύωνται στενώς."" Στην παρούσα περίπτωση η στενή ερμηνεία της πρόνοιας που επιτρέπει την εφαρμογή του ευεργετήματος της έκπτωσης, περιορίζεται στην περίπτωση "κατοικίας χρησιμοποιουμένης συνήθως υπό προσώπου τινός ή των τέκνων αυτού δια σκοπούς ιδιοκατοικήσεως" και δεν μπορεί να συμπεριλάβει εκπτώσεις για περισσότερες από μια κατοικίες. Η εισήγηση ότι οι λέξεις "δια την ανοικοδόμησιν κατοικίας χρησιμοποιουμένης...." πρέπει να ερμηνευθούν ως "δια την ανοικοδόμησιν κατοικιών χρησιμοποιουμένων" είναι μια επέκταση της νομοθετικής βούλησης που κανένας στενός ερμηνευτικός κανόνας δεν μπορεί να επιτρέψει. Τρέφω την άποψη ότι η αναφορά σε "κατοικία χρησιμοποιουμένη" καθορίζει ότι η φορολογική έκπτωση περιορίζεται σε μια κατοικία. Και τούτο γιατί όπως έχει τονιστεί από το Δικαστή Νικήτα στην υπόθεση Μάτσης ν. Δημοκρατίας (πιο πάνω), "Η εξαντλητική απαρίθμηση των απαλλαγών στις οποίες δικαιούται ο φορολογούμενος δείχνει πόσο φειδωλεύεται σε τέτοια θέματα ο νομοθέτης." Με βάση τα πιο πάνω βρίσκω ότι η απόφαση του Εφόρου ήταν εύλογα επιτρεπτή. Η προσφυγή απορρίπτεται. Επειδή από ότι γνωρίζω το θέμα δεν έχει απασχολήσει μέχρι σήμερα τα Κυπριακά Δικαστήρια, δεν εκδίδω οποιοδήποτε διάταγμα για έξοδα. Τ. ΗΛΙΑΔΗΣ, Δ. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο