Ελεονώρας Γαβριηλίδη κ.α. ν. Κυπριακής Δημοκρατίας μέσω Επιτροπής Δημόσιας Υπηρεσίας, Υπόθεση αρ. 257/98, 22 Σεπτεμβρίου, 2000

(1)η πείρα που προσμετρά αποφασιστικά είναι, με βάση τη Μιχαηλίδου, ανωτέρω, η κτώμενη στην τελευταία θέση. Και σ' αυτήν υστερούσε το ενδιαφερόμενο μέρος. Στην υπόθεση Μιχαηλίδου έχει λεχθεί ότι: ".................η πείρα, ως παράγοντας που επηρεάζει τις προαγωγές, για να είναι αποφασιστικής σημασίας πρέπει να είναι πείρα που έχει αποκτηθεί κατά την εκτέλεση των καθηκόντων σε θέση που προηγείται της επίδικης. Πείρα λόγω υπηρεσίας σε κατώτερες θέσεις δεν μπορεί να έχει αποφασιστική βαρύτητα .......... Η πείρα δεν εξαρτάται μόνο από τη χρονική διάρκεια της υπηρεσίας, αλλά και από την αξία του καθενός." Η πεμπτουσία της εισήγησης είναι ότι για μακρά περίοδο το ενδιαφερόμενο μέρος είχε απομακρυνθεί από το Γραφείο και υπηρέτησε με απόσπαση στο Υπουργείο Προεδρίας και το Υπουργείο Εσωτερικών. Έτσι δεν μπορεί να ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα η δήλωση του Διευθυντή. Το άλλο πεδίο επίθεσης αφορά τις ιδιότητες που έχουν αποδοθεί στο ενδιαφερόμενο μέρος. Χρειάζεται να έχουμε άμεση αντίληψη της περιγραφής που έδωσε ο Διευθυντής: "Ο Αργυρίδης διακρίνεται για την ευσυνειδησία του, η δε εργασία του χαρακτηρίζεται από ποιότητα και είναι πάντοτε ολοκληρωμένη. Δύσκολα θα καταφύγει για να ζητήσει βοήθεια από οποιονδήποτε, γιατί έχει τις δυνατότητες να αντικρίζει προβλήματα και να τα επιλύει από μόνος του. Έχει εξαίρετη βαθμολογία τα τελευταία χρόνια, στα οποία δίδεται ιδιαίτερη βαρύτητα και δεν υστερεί ουδενός των ανθυποψηφίων του. Έχει ευρύτατη μόρφωση γύρω από τα πολιτιστικά και κοινωνικά πράγματα της Κύπρου ως αποτέλεσμα της εκπαίδευσης που έτυχε στην Παιδαγωγική Ακαδημία Κύπρου καθώς και της έφεσής του για μάθηση και ενημέρωση. Επικοινωνεί με πολλή άνεση με το περιβάλλον, είναι προσηνής και ευγενικός και καλλιεργεί ανάμεσα στους συνεργάτες και τους υφισταμένους του την άμιλλα και το πνεύμα συνεργασίας και ομαδικότητας. Είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικός στην κατάρτιση προγραμμάτων ανάπτυξης και επιμόρφωσης προσωπικού. Στις ιδιότητες αυτές υπερέχει των ανθυποψηφίων του." Τέλος, ο Διευθυντής δικαιολογεί την υπεροχή των αιτητών σε προσόντα - των οποίων έχει γνώση - καθώς και την κατοχή του πλεονεκτήματος από την αιτήτρια ως εξής: "........................ σε μια όμως συνεκτίμηση όλων των καθιερωμένων κριτηρίων, κρίνω ότι ο καταλληλότερος να καταλάβει τη θέση είναι ο Αργυρίδης λόγω των προσωπικών ιδιοτήτων και ικανοτήτων του στις οποίες αναφέρθηκα πιο πάνω. Σημειώνω ακόμη ότι ο Χριστοφόρου υστερεί από το συστηνόμενο σε αξία." Η εισήγηση των αιτητών είναι ότι η σύσταση συγκρούεται με τα στοιχεία των φακέλων, τα οποία εν πάση περιπτώσει δεν επιβεβαιώνουν την κρίση του Διευθυντή ότι το ενδιαφερόμενο μέρος ήταν ο καταλληλότερος. Ο δικηγόρος των αιτητών διασπά την εισήγηση στις επί μέρους ιδιότητες και υπαλληλικές αρετές που αποδίδονται στο ενδιαφερόμενο μέρος για να αντικρούσει στη συνέχεια κάθε μια από αυτές, με συνεχείς αναφορές στους φακέλους. Κατά την εισήγηση, το μοιραίο για την εγκυρότητα της σύστασης μειονέκτημα είναι ότι οι ικανότητες που θεωρήθηκαν ότι ξεχωρίζουν το ενδιαφερόμενο μέρος, στην πραγματικότητα δεν του έδιναν υπεροχή, αφού οι φάκελοι έδειχναν είτε ισοδυναμία με τους αιτητές είτε υπεροχή τους. Για παράδειγμα, η βαθμολογία δεν επιμαρτυρούσε σαφή υπεροχή του έναντι των άλλων. Παρατηρώ ότι η βαθμολογία της αιτήτριας ήταν διαχρονικά η ίδια, η δε καλύτερη βαθμολογία του ενδιαφερόμενου μέρους από τον αιτητή δεν ήταν αισθητή έτσι ώστε να δημιουργεί αξιόλογη διαφοροποίηση. Άλλο λάθος, κατά την εισήγηση, είναι η εκτίμηση της πείρας ή της γενικής μόρφωσης σε συνδυασμό με το πτυχίο της Παιδαγωγικής Ακαδημίας της Κύπρου του ενδιαφερόμενου μέρους. Η δικηγόρος της Δημοκρατίας παρέπεμψε σε κάποια στοιχεία που αφορούν το τρίπτυχο των κριτηρίων προαγωγής για να ισχυριστεί ότι το ενδιαφερόμενο μέρος υπερείχε των αιτητών σε αρχαιότητα και αξία, αφού είχε, ιδιαίτερα έναντι του αιτητή, καλύτερες εκθέσεις ως και τη σύσταση. Φυσικά αυτό το τελευταίο βρίσκεται υπό έντονη αμφισβήτηση. Ο τονισμός κάποιων από τις ιδιότητες του, συνέχισε η δικηγόρος, όπως η ευσυνειδησία, η ποιότητα εργασίας, η ικανότητα επίλυσης προβλημάτων, δεν καθιστά τρωτή τη σύσταση μόνο και μόνο επειδή οι άλλοι υποψήφιοι συγκεντρώνουν τέτοιες ιδιότητες. Και καταλήγει με τη γενική παρατήρηση ότι: "Η αναφορά του διευθυντή στις ιδιότητες αυτές του ενδιαφερόμενου προσώπου θα πρέπει να αντιμετωπιστεί μέσα στα πλαίσια της ολότητας της σύστασης, υπό την έννοια ότι οι ιδιότητες αυτές, αφού συνεκτιμηθούν με τους άλλους παράγοντες όπως την αρχαιότητα του, την πείρα του, τις άριστες Υπηρεσιακές του Εκθέσεις, τον κάνουν να ξεχωρίζει από τους υπόλοιπους υποψηφίους." Είναι γεγονός ότι από το 1984-1995 το ενδιαφερόμενο μέρος είχε αποσπασθεί στο Υπουργείο Προεδρίας πρώτα και μετά στο Υπουργείο Εσωτερικών για εκτέλεση ειδικών καθηκόντων πάνω σε πλήρη βάση. Σε επιστολή του προς την Ε.Δ.Υ. ημερ. 4/6/90 (σελ. 68, Π.Φ. αρ. 18029) ο Γενικός Διευθυντής του Υπουργείου Εσωτερικών περιγράφει τα καθήκοντα του: "...........είναι υπεύθυνος για την προβολή του έργου του Υπουργείου μου, συντάσσει ομιλίες του Υπουργού Εσωτερικών και πολλές και ποικίλες ανακοινώσεις του Υπουργείου................" Κατά την ίδια περίοδο και οι δύο αιτητές υπηρέτησαν σε διάφορους κλάδους του Γραφείου (και ως υπεύθυνοι) με ό,τι αυτό σημαίνει στην κτήση πολύτιμης πείρας σε θέματα που έχουν σχέση με τα καθήκοντα της επίδικης θέσης, όπως για παράδειγμα "Καταρτίζει προγράμματα ανάπτυξης και επιμόρφωσης προσωπικού" (βλ. "Καθήκοντα και Ευθύνες" του Σχεδίου Υπηρεσίας). Το ενδιαφερόμενο μέρος δεν ευθύνεται φυσικά για την απόσπαση του. Όμως από την άλλη είναι πλανεμένη η διαπίστωση που προτάσσει ο Διευθυντής αναφορικά με την πείρα στην προγενέστερη θέση. Περαιτέρω, μέσα στο ίδιο πλαίσιο, δε φαίνεται να απασχόλησε το Διευθυντή ότι στη θέση Λειτουργού Α, που ήταν και η κρισιμότερη για την εκτίμηση της πείρας, οι αιτητές άσκησαν υπεύθυνα καθήκοντα στο Γραφείο για πολύ μεγαλύτερο χρόνο από το ενδιαφερόμενο μέρος, που βρισκόταν στο Υπουργείο και εκτελούσε κατά βάση διαφορετική και άσχετη προς το Γραφείο εργασία. Δεν είναι όμως μόνο αυτή η αδυναμία της σύστασης. Ο διευθυντής απέδωσε την "ευρύτατη μόρφωση" του ενδιαφερόμενου μέρους στα "πολιτιστικά και κοινωνικά πράγματα της Κύπρου" στο γεγονός ότι είχε πτυχίο της Παιδαγωγικής Ακαδημίας (διετούς φοίτησης). Το ίδιο όμως δίπλωμα, τριετούς μάλιστα φοίτησης, είχε και ο αιτητής. Δεν πείθει εδώ η βάση διαφοροποίησης που χρησιμοποιεί. Δε φαίνεται επίσης, για την εκτίμηση του ίδιου θέματος, να προβλημάτισε το Διευθυντή η ευρύτατη παιδεία των αιτητών, όπως επιμαρτυρείται από τους εντυπωσιακούς τίτλους σπουδών τους. Υπενθυμίζω εδώ ότι το ενδιαφερόμενο μέρος είχε πανεπιστημιακό πτυχίο (πρώτο) στη Γεωγραφία, ενώ η αιτήτρια, για παράδειγμα, είχε διδακτορικό στη φιλοσοφία. Ο Διευθυντής επαινεί την έφεση του ενδιαφερόμενου μέρους για "μάθηση και ενημέρωση". Η ροπή όμως αυτή οδήγησε τους αιτητές στην απόκτηση ακαδημαϊκών προσόντων που, όπως ο ίδιος δέχεται, είναι υπέρτερα. Πέραν αυτού, οι αιτητές συνέχισαν να παρακολουθούν και να λαμβάνουν ενεργό μέρος σε σεμινάρια. Επίσης να προβαίνουν σε άλλες ενέργειες και δραστηριότητες που δείχνουν περίτρανα πως δεν υπήρχε γιαυτούς επανάπαυση στην πορεία για κατάκτηση της γνώσης. Είναι και το θέμα των ιδιοτήτων του ενδιαφερόμενου μέρους που εξήρε ο Διευθυντής. Πρόκειται για τις ιδιότητες που βαθμολογούνται στις υπηρεσιακές εκθέσεις. Η βαθμολογία του ενδιαφερόμενου μέρους ήταν η ίδια με εκείνη της αιτήτριας, ενώ δε διέφερε αισθητά από εκείνη του αιτητή. Δεν υπήρχε με άλλα λόγια στη σύσταση ουσιαστική ειδοποιός διαφορά υπέρ του υποδειχθέντος, που μπορεί να υποστεί το δικαστικό έλεγχο. Αυτό είναι το πνεύμα της υποχρέωσης για αιτιολόγηση των συστάσεων, την οποία απαιτεί ο νόμος. Ιδιαίτερα απέναντι στην αιτήτρια που, όπως η Ε.Δ.Υ. δέχθηκε, διέθετε και το πλεονέκτημα. Δεν μπορεί να παραγνωρίζεται έτσι εύκολα χωρίς απτή απόδειξη για ανωτερότητα του συστηθέντος. Για τους λόγους που εξήγησα, η σύσταση δεν ανταποκρίνεται προς την επιταγή του νόμου για αιτιολόγηση. Η σύσταση, όντας θεμελιακό στοιχείο, που επηρέασε την Ε.Δ.Υ. στην τελική απόφαση, συμπαρασύρει την τελευταία σε ακύρωση. Η προσφυγή πετυχαίνει, χωρίς να είναι ανάγκη να εξετάσω θέμα πλεονεκτήματος του αιτητή. Η προαγωγή ακυρώνεται. Με έξοδα υπέρ των αιτητών. Σ. Νικήτας, Δ. /Κασ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο