PN Technocom Ltd. ν. Αρχής Ηλεκτρισμού Κύπρου, Συνεκδικαζόμενες Υποθέσεις Αρ. 1355/2000 και 1356/2000., 28 Ιανουαρίου, 2003 P.N. Technocom Ltd. ν. Αρχής Ηλεκτρισμού Κύπρου, Συνεκδικαζόμενες Υποθέσεις Αρ. 1355/2000 και 1356/2000., 28 Ιανουαρίου, 2003 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ΑΝΩΤΑΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΑΝΑΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ Συνεκδικαζόμενες Υποθέσεις Αρ. 1355/2000 και 1356/
- ΕΝΩΠΙΟΝ: Μ. ΚΡΟΝΙΔΗ, Δ. Αναφορικά με το Άρθρο 146 του Συντάγματος. Υπόθεση αρ. 1355/2000 Μεταξύ: P.N. Technocom Ltd., από τη Λεμεσό Brasal Marine Service Ltd., από τη Λεμεσό Αιτητών - και - Αρχής Ηλεκτρισμού Κύπρου Καθ΄ης η αίτηση - - - - - Υπόθεση αρ. 1356/2000 Μεταξύ: P.N. Technocom Ltd. P. Pourikos Constructions Ltd., από τη Λεμεσό Αιτητών - και - Αρχής Ηλεκτρισμού Κύπρου Καθ΄ης η αίτηση - - - - - ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 28 Ιανουαρίου,
- Για τους αιτητές και στις δύο προσφυγές: Α. Σ. Αγγελίδης. Για την καθ΄ης η αίτηση και στις δύο προσφυγές: Δ. Παπαμιλτιάδους (κα) για Κακογιάννη και Δημητρίου. - - - - - Α Π Ο Φ Α Σ Η Οι δύο προσφυγές συνεκδικάστηκαν κατόπιν διαταγής του Δικαστηρίου με τη σύμφωνη γνώμη των διαδίκων. Η επίδικη απόφαση εκδόθηκε στην ίδια συνεδρία του Διοικητικού Συμβουλίου της καθ΄ ης η αίτηση και αφορά και τις δύο προσφυγές. Στις 9.10.1998 η καθ΄ης η αίτηση (Αρχή Ηλεκτρισμού) προκήρυξε το διαγωνισμό αρ. 349/98 ζητώντας προσφορές για την εκσκαφή χανδάκων και τοποθέτηση καλωδίων υψηλής και χαμηλής τάσης στους Δήμους Στροβόλου, Λακατάμιας, Αγίου Δομετίου και Έγκωμης. Στις 2.8.99 η Αρχή Ηλεκτρισμού προκήρυξε επίσης το διαγωνισμό αρ. 1309 ζητώντας προφορές για την εκσκαφή χανδάκων για τοποθέτηση καλωδίων υψηλής και χαμηλής τάσης στην πόλη της Λεμεσού. Σύμφωνα με τους όρους του διαγωνισμού και στις δύο προκηρύξεις δικαίωμα υποβολής προσφοράς και εκτέλεσης του έργου είχαν εργολάβοι εγγεγραμμένοι στο Μητρώο Εργοληπτών, οι οποίοι κατείχαν πιστοποιητικό εργοληπτών, και ετήσια άδεια πέμπτης κατηγορίας σύμφωνα με τις διατάξεις του περί Εγγραφής και Ελέγχου Εργοληπτών Οικοδομικών και Τεχνικών Έργων Νόμου του
- Ο πρώτος διαγωνισμός αρ. 349/98 κατακυρώθηκε στους αιτητές (προσφυγή αρ. 1356/2000) κατόπιν απόφασης του Διοικητικού Συμβουλίου της Αρχής ημερ. 25.1.
- Ο δεύτερος διαγωνισμός αρ. 1309 κατακυρώθηκε στους αιτητές (προσφυγή αρ. 1355/2000) στις 16.9.
- Και στις δύο προσφορές προσφοροδότης ήταν η εταιρεία P. N. Technocom Ltd., αιτήτρια αρ. 1 στις προσφυγές. Στη μεν προσφορά 1309 συνέπραττε με την εταιρεία Brasal Marine Services Ltd. στη δε προσφορά 349/98 συνέπραττε με την εταιρεία P. Pourikos Constructions Ltd. Η εταιρεία P. N. Technocom Ltd. δεν κατείχε πιστοποιητικό εργολήπτου οποιασδήποτε κατηγορίας. Το γεγονός αυτό δεν το απέκρυψε από την Αρχή, αντίθετα ρητά το ανέφερε στην προσφορά της. Τέτοιο πιστοποιητικό σε ισχύ κατείχαν οι συνεργαζόμενες με αυτή εταιρείες Brasal Marine Services Ltd. και P. Pourikos Constructions Ltd. Ο Γενικός Ελεγκτής της Δημοκρατίας κατόπιν ελέγχου της Αρχής διαπίστωσε ότι η εταιρεία P. N. Technocom Ltd. δεν ήταν εγγεγραμμένη στο Μητρώο Εργοληπτών, πράγμα που ήταν απαραίτητο για την ανάληψη του έργου, όπως προνοούσαν οι όροι των διαγωνισμών αρ. 349/1998 και
- Ειδοποίησε δε προς τούτο την Αρχή με επιστολή του ημερ. 1.12.
- Οκτώ και πλέον μήνες αργότερα στις 2.8.2000 το Διοικητικό Συμβούλιο της Αρχής σε συνεδρία του και αφού έλαβε υπόψη τη γνωμάτευση του νομικού της συμβούλου και επιστολή του Διευθυντή Μεταφοράς/Διανομής ημερ. 11.7.2000 απεφάσισε την ανάκληση της κατακύρωσης των προσφορών στους αιτητές και στις δύο προσφυγές. Η επίδικη απόφαση φαίνεται στα πρακτικά της συνεδρίας ημερ. 2.8.2000 και έχει ως εξής:- «Αφού ανταλλάγησαν απόψεις, τα Μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου αποφάσισαν ομόφωνα τα ακόλουθα: (α) Να ακολουθηθούν οι εισηγήσεις που περιέχονται στις Παραγράφους 2, 3, 4 και 5, της νομικής γνωμάτευσης του κ. Ανδρέα Δημητρίου από τους Νομικούς Συμβούλους της Αρχής Π. Λ. Κακογιάννης & Σία και του κ. Βάσου Γεωργίου, Βοηθού Γραμματέα της Αρχής, ημερομηνίας 17.1.
- Η γνωμάτευση η οποία εισηγείται την ανάκληση της διοικητικής πράξης της κατακύρωσης των δύο διαγωνισμών για τους λόγους που αναφέρονται τόσο στην επιστολή του Διευθυντή Μεταφοράς/Διανομής, όσο και στην εν λόγω νομική γνωμάτευση. Συνεπώς, η Αρχή αποφάσισε την ανάκληση των προηγούμενων αποφάσεων της Αρχής, ημερομηνίας 9.10.1998 για κατακύρωση του διαγωνισμού αρ. 1309 - Εκσκαφή χανδάκων στην Επαρχία Λεμεσού και ημερομηνίας 2.8.1999 για την κατακύρωση του διαγωνισμού αρ. 349/1999 - Εκσκαφή χανδάκων στην Επαρχία Λευκωσίας προς την εταιρεία P. N. Technocom Ltd. (β) Κατά συνέπεια, οι παραγγελίες για εκσκαφή χανδάκων στη Λευκωσία και τη Λεμεσό που είχαν ανατεθεί στην Εταιρεία P. N. TECHNOCOM να ακυρωθούν.» Εναντίον της πιο πάνω ανακλητικής απόφασης της Αρχής καταχωρήθηκαν και οι δύο προσφυγές. Ως λόγοι ακύρωσης της επίδικης απόφασης προβάλλονται και στις δύο προσφυγές οι εξής:- (α) Ότι η κατακύρωση των προσφορών δεν ήταν παράνομη και εν πάση περιπτώσει ο διαρρεύσας χρόνος μεταξύ κατακύρωσης και ανάκλησης δεν ήταν υπό τις περιστάσεις εύλογος ούτε και οι αιτητές συνέβαλαν καθ΄ οιονδήποτε τρόπο στην παρανομία, και (β) Ότι η επίδικη απόφαση είναι αναιτιολόγητη και εναντίον της καλής πίστης της διοίκησης. Πρώτα πρέπει να εξετασθεί αν η κατακύρωση της προσφοράς στους αιτητές ήταν παράνομη ή όχι. Σύμφωνα με την προσφορά της εταιρείας Technicom προσφοροδότης ήταν αυτή η ίδια. Οι εταιρείες BRASAL και P. POURIKOS, όπως φαίνεται στις προσφορές, θα ενεργούσαν ως υπεργολάβοι της πρώτης. Δεν ήσαν προσφοροδότες. Οι όροι του διαγωνισμού ήταν σαφείς. Ο προσφοροδότης, η εταιρεία Technicom Ltd., επιβάλλετο να είναι εγγεγραμμένοι στο Μητρώο Εργοληπτών και να κατέχουν σχετικό πιστοποιητικό και ετήσια άδεια πέμπτης κατηγορίας. Περαιτέρω σύμφωνα με την προσφορά που υποβλήθηκε από την Technicom αυτή έχει και την ευθύνη καθώς και την υποχρέωση να υποβάλει και την εγγύηση για την εκπλήρωση των όρων του διαγωνισμού. Η συμπράττουσα εταιρεία, ως υπεργολάβοι, καμιά τέτοια ευθύνη υπέχουν. Κατά συνέπεια η κατακύρωση των προσφορών στην αιτήτρια εταιρεία P. N. Technicom Ltd. ήταν παράνομη πράξη αφού λήφθηκε κατά παράβαση των όρων του διαγωνισμού και του σχετικού νόμου περί εργοληπτών. Σύμφωνα με τη νομολογία είναι επιτρεπτή η ανάκληση παράνομων διοικητικών πράξεων υπό ορισμένες προϋποθέσεις. Να γίνεται η ανάκληση εντός ευλόγου χρόνου και σε οποιοδήποτε χρόνο εάν η διοικητική απόφαση προκλήθηκε από απατηλή ενέργεια του ωφεληθέντος, ή η ανάκληση να γίνεται με επίκληση του δημοσίου συμφέροντος. Στις προσφυγές αυτές η κατακύρωση των προσφορών έγινε εις μεν την προσφυγή 1356/2000 την 25.1.1999 εις δε την προσφυγή 1355/2000 την 16.9.
- Μετά την κατακύρωση τα μέρη υπέγραψαν σχετική σύμβαση και άρχισε η εκτέλεση του έργου. Η ανάκληση των δύο διοικητικών αποφάσεων έγινε την 2.8.
- Δηλαδή είχαν παρέλθει πέραν των δεκαοκτώ και εννέα μηνών αντίστοιχα από την κατακύρωση των προσφορών υπέρ των αιτητών. Είναι αξιοσημείωτο επίσης το γεγονός ότι ενώ η καθ΄ης η αίτηση Αρχή γνώριζε από τις αρχές Δεκεμβρίου 1999 το προκύψαν θέμα από την επιστολή ημερ. 1.12.1999 του Γενικού Ελεγκτή εν τούτοις παρήλθε πολύς χρόνος, οκτώ μηνών, για να αποφασίσει ανάκληση των διοικητικών αποφάσεων. Σύμφωνα με τη νομολογία το εύλογο χρονικό διάστημα καθορίζεται κάθε φορά με βάση τις ειδικές συνθήκες της κάθε περίπτωσης. (Βλέπε: A. S. Antoniades and Co. v. Republic
(1965)3 C.L.R. 623 και Yiangou v. The Republic
(1975)3 C.L.R. 228). Ο καθηγητής Δαγτόγλου στο σύγγραμμα Γενικό Διοικητικό Δίκαιο, Τρίτη Έκδοση, στις παραγράφους 699, 700, 701 αναφέρει τα εξής:- «Τα βασικά κριτήρια της ανακλήσεως παράνομων ευνοϊκών πράξεων είναι κυρίως η σημασία που απέκτησε λόγω του είδους της ή με την πάροδο του χρόνου η ευνοϊκή πράξη για τον ιδιώτη. Επί πλέον κριτήριο είναι το είδος της παροχής στην οποία έγκειται το ευμενές στοιχείο της διοικητικής πράξεως. Κατά σταθερή νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας, η ανάκληση παράνομων ευμενών διοικητικών πράξεων δεν είναι επιτρεπτή όταν από την πάροδο μακρού σχετικώς χρόνου από την έκδοση τους δημιουργήθηκε πραγματική κατάσταση τέτοια, που η ανατροπή της να προσέκρουε στην αρχή της χρηστής διοικήσεως. Το κριτήριο αυτό προσφέρει η αρχή της προστασίας της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης του ιδιώτη στη διατήρηση των διοικητικών πράξεων - μια αρχή που είναι αναγκαία για την καλή λειτουργία μιας δημοκρατικής πολιτείας και αποκτά θεμελιώδη σπουδαιότητα στο κοινωνικό κράτος, από του οποίου τις παροχές εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό κάθε πολίτης. Η διοίκηση παραβαίνει την αρχή της καλής πίστεως, όταν ενεργεί κατά τρόπο αντίθετο προς την δικαιολογημένη εμπιστοσύνη του ιδιώτη απέναντι της.» Με βάση τις κατακυρωθείσες προσφορές το έργο θα έπρεπε να αποπερατωθεί μέχρι 31.12.
- Δηλαδή παρέμειναν μόνο 17 μήνες από το σύνολο των 28 μηνών στην προσφορά 1309 και 36 μηνών στην προσφορά 349/
- Από περαιτέρω στοιχεία που εξάγονται από το φάκελο προκύπτει ότι πρόκειται για έργο διάνοιξης χανδάκων μήκους πολλών χιλιομέτρων και άλλων συναφών εργασιών. Είναι εύλογο να υποτεθεί ότι η αιτήτρια εταιρεία κινητοποιήθηκε για την εξεύρεση τεχνικού εξοπλισμού όσο και έμψυχου υλικού για την πραγμάτωση του έργου. Έχοντας υπόψη τις πιο πάνω περιστάσεις καθώς και τις ειδικές συνθήκες της υπόθεσης έχω καταλήξει ότι το διάστημα που έχει παρέλθει είναι πέραν του ευλόγου επιτρεπτού χρόνου για την ανάκληση των διοικητικών αποφάσεων. Μέσα από τα στοιχεία των φακέλων και για τις δύο προσφυγές καθίσταται φανερό ότι η αιτήτρια δεν προέβη σε καμιά δόλια ενέργεια ή παραπλάνησε το διοικητικό όργανο για να επιτύχει την έκδοση των διοικητικών πράξεων. Αντίθετα η αιτήτρια είχε δηλώσει ρητά ότι δεν ήταν εγγεγραμμένη στο Μητρώο Εργοληπτών, πράγμα που ήταν στη γνώση του διοικητικού οργάνου. Στις γραπτές αγορεύσεις του δικηγόρου της καθ΄ης η αίτηση Αρχής προβάλλονται λόγοι δημοσίου συμφέροντος που δικαιολογούσαν την επίδικη ανάκληση. Δεν γίνεται, έστω στην αγόρευση του δικηγόρου, εξειδίκευση του δημοσίου συμφέροντος. Απλώς αναφέρεται ότι παραβιάσθηκε η αρχή της ισότητας με την έννοια ότι παραβιάσθηκε επειδή οι υπόλοιποι προσφοροδότες έχασαν την ευκαιρία να διαγωνιστούν υπό καθεστώς νόμιμης κατακύρωσης. Κατά πάγια νομολογία απαιτείται εξειδίκευση των λόγων για τους οποίους γίνεται επίκληση του δημοσίου συμφέροντος. Δεν αρκεί απλώς η επίκληση του. Τέτοια επίκληση λόγων δημοσίου συμφέροντος δεν γίνεται στην επίδικη ανακλητική απόφαση και κατά συνέπεια δεν μπορεί να γίνει επίκληση με την αγόρευση του δικηγόρου της Αρχής. Για όλους τους πιο πάνω λόγους οι προσφυγές επιτυγχάνουν με έξοδα. Οι επίδικες αποφάσεις ακυρώνονται. (Υπ.) Μ. Κρονίδης, Δ. /Επσ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο