ΜΑΡΙΑ ΡΕΝΟΥ ΧΑΤΖΗΙΩΑΝΝΟΥ κ.α ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΜΕΣΩ ΕΠΑΡΧΟΥ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ κ.α, Προσφυγή αρ. 1128/2002, 8 Ιουλίου 2005 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ΑΝΩΤΑΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΑΝΑΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ Προσφυγή αρ. 1128/2002 8 Ιουλίου, 2005 [Μ. ΦΩΤΙΟΥ, Δ/στης] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΑ ΑΡΘΡΑ 23 ΚΑΙ 146 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ
- ΜΑΡΙΑ ΡΕΝΟΥ ΧΑΤΖΗΙΩΑΝΝΟΥ
- SUPERCHICK POULTRY FARM LTD. Αιτητές, - ν. - ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΜΕΣΩ
- ΕΠΑΡΧΟΥ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ
- ΚΟΙΝΟΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΚΟΚΚΙΝΟΤΡΙΜΙΘΙΑΣ Καθών η αίτηση. ------------------ Σ. Νικολάου (κα) για Α. Παπαχαραλάμπους για τους αιτητές Ε. Ζαχαριάδου (κα) Δικηγόρος της Δημοκρατίας Α΄, για τους καθών η αίτηση 1 Α. Κλεάνθους, για τους καθών η αίτηση 2 ----------------------- Α Π Ο Φ Α Σ Η Μ. ΦΩΤΙΟΥ, Δ: Με την παρούσα προσφυγή οι αιτητές ζητούν δήλωση του δικαστηρίου ότι η απόφαση των καθών η αίτηση η οποία περιέχεται στην έγγραφη ειδοποίηση ημερ. 13/9/02 και με την οποία αφενός κρίθηκε ότι τα υποστατικά που βρίσκονταν στο τεμ. 18 του Φ/Σχ. 2/217/392 στη Κοκκινοτριμιθιά είναι επικίνδυνα και αφετέρου αποφασίστηκε η κατεδάφιση τους η οποία υλοποιήθηκε στις 23/9/02, είναι άκυρη, παράνομη και χωρίς νομικό αποτέλεσμα. Γεγονότα Στις 23/6/67 ο κ. Ρένος Χατζηιώάννου εξασφάλισε την άδεια οικοδομής με αρ. 50687 για ανέγερση πτηνοτροφείου στα τεμάχια 45, 46 και 48 του Φ/Σχ. 20/
- Τούτο ανηγέρθη μέσα στο τεμάχιο με αρ. 18 του Φ/Σχ. 2/217/392 (πρώην 741 Φ/Σχ. 20/56 ή πρώην 45, 46, 48 Φ/Σχ. ΧΧ/56) το οποίο κατά τον ουσιώδη χρόνο ήταν εγγεγραμμένο στο όνομα της Μαρίας Ρένου Χατζηιωάννου (αιτήτριας 1). Περί το έτος 1994 το Κοινοτικό Συμβούλιο Κοκκινοτριμιθιάς έλαβε επιστολή/παράπονο για πρόκληση οχληρίας από την ύπαρξη πτηνοτροφείου. Έγινε επιτόπια έρευνα οπότε και διαπιστώθηκε η αυθαίρετη ανέγερση και λειτουργία ενός πρόσθετου πτηνοτροφικού υποστατικού. Λήφθηκαν τότε δικαστικά μέτρα με την καταχώρηση των ποινικών υποθέσεων 11586/95 και 11587/95 στις οποίες εκδόθηκαν καταδικαστικές αποφάσεις. Στην 11587/95 εκδόθηκε και διάταγμα κατεδάφισης. Οι αιτητές συμμορφώθηκαν μερικώς κατεδαφίζοντας το ένα παράνομο υποστατικό. Το Κοινοτικό Συμβούλιο Κοκκινοτριμιθιάς σε συνεδρία του ημερ. 5/10/99 έχοντας υπόψη και σχετική επιστολή του Υγιεινομικού Επιθεωρητή ημερ. 19/8/99 σχετικά με τα προβλήματα που δημιουργούνταν στην περιοχή από το πτηνοτροφείο, αποφάσισε όπως ζητηθεί από το Γραφείο του Επάρχου να προβεί σε ανάλογη ενέργεια για κατεδάφιση όλων των υποστατικών του πτηνοτροφείου δηλαδή και των νομίμων υποστατικών, με τον ισχυρισμό ότι είχαν καταστεί ετοιμόρροπα. Ενόψει έκθεσης του Επαρχιακού Μηχανικού Τμήματος Δημοσίων Έργων ημερ. 14/2/00 το Γραφείο Επάρχου με επιστολή του προς τους ιδιοκτήτες ημερ. 27/3/00, κάλεσε αυτούς όπως προβούν στις αναγκαίες εργασίες για επιδιόρθωση των αδειούχων υποστατικών. Στάληκε και σχετική υπενθύμιση στις 12/6/
- Στις 21/6/02 το Γραφείο Επάρχου απέστειλε ταχυδρομικώς επιστολή στην κα Μαρία Ρένου Χατζηιωάννου με την οποία την καλούσε να προβεί σε κατεδάφιση των υποστατικών. Στις 5/8/02 ακολούθησε δεύτερη επιστολή με το ίδιο περιεχόμενο. Επειδή δεν υπήρξε συμμόρφωση, με τρίτη επιστολή ημερ. 13/9/02 απευθυνόμενη προς την αιτήτρια 1, το Γραφείο Επάρχου την πληροφορούσε ξανά ότι τα υποστατικά που βρίσκονται στο τεμ. 18 έχουν κριθεί επικίνδυνα για τα εργαζόμενα σ' αυτά πρόσωπα ή και στα διερχόμενα από πλησίον αυτών πρόσωπα και κάλεσε αυτή όπως το αργότερο σε 6 μέρες από της επίδοσης της επιστολής, προβεί «σε όλα τα αναγκαία μέτρα για την άμεση κατεδάφιση των υποστατικών και απομάκρυνση των αχρήστων», διαφορετικά θα λαμβάνοντο δικαστικά μέτρα εναντίον της με βάση το άρθρο 15Α του Κεφ. 96 όπως έχει τροποποιηθεί με το Ν. 6/
- Η εν λόγω επιστολή επιδόθηκε στη μητέρα της αιτήτριας
- Στις 23/9/02 άρχισε η κατεδάφιση των υποστατικών από το Γραφείο Επαρχου η οποία και αποπερατώθηκε στις 1/11/
- Στις 26/11/02 καταχωρήθηκε η παρούσα προσφυγή. Προδικαστική ένσταση Προβάλλεται από την πλευρά των καθών η αίτηση προδικαστική ένσταση ως προς την εκτελεστότητα της προσβαλλόμενης απόφασης ημερ. 13/9/02 με την εισήγηση ότι πρόκειται για βεβαιωτική πράξη. Σύμφωνα με τον ισχυρισμό η προσβαλλόμενη απόφαση ημερ. 13/9/02 δεν προσθέτει οτιδήποτε στην προηγούμενη απόφαση που περιέχεται στην επιστολή με ημερ. 21/6/02 ή στην επιστολή με ημερομηνία 5/8/
- Αν πράγματι πρόκειται περί βεβαιωτικής πράξης τότε η νομική αρχή ότι δεν μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο προσφυγής είναι σαφής (βλ. μεταξύ άλλων Ελευθερία Σιεπή ν. Δήμου Πάφου
(1990)3 (Β)Α.Α.Δ. 1084 σελ. 1092-1093 και Πορίσματα της Νομολογίας του Συμβουλίου Επικρατείας 1929-1959 σελ. 236.) Στην απόφαση κατά πόσο η επιστολή της 13/9/02 αποτελεί βεβαιωτική πράξη της επιστολής ημερ. 21/6/02 ή αυτής της 5/8/02, θα πρέπει να εξεταστεί το περιεχόμενο της κάθε μιας από αυτές. Από σύγκριση του περιεχομένου των πιο πάνω επιστολών, καταλήγω ότι, παρόλο που ασχολούνται με το ίδιο θέμα, δηλαδή αυτό της μετακίνησης των υποστατικών, προσέχω ότι η πρώτη φορά που φαίνεται να εστάλη σχετική ειδοποίηση όπως προβλέπεται από το άρθρο 15Α του περί Ρυθμίσεως Οδών και Οικοδομών Νόμου, Κεφ. 96 (όπως τροποποιήθηκε με το Ν. 6/64), ήταν με την επιστολή της 13/9/
- Είναι η πρώτη φορά που πληροφορείται η αιτήτρια 1 ότι τα υποστατικά της είναι επικίνδυνα για πρόσωπα εργαζόμενα σ' αυτά ή για διερχόμενα από πλησίον αυτών πρόσωπα. Τις προηγούμενες φορές δεν έγινε επίκληση τέτοιου λόγου ούτε και αναφορά στο άρθρο 15Α του Κεφ.
- Οι εν λόγω επιστολές της 21/6/02 και 5/8/02 μπορούν να συνδεθούν και με άλλα γεγονότα, όπως για παράδειγμα την πρόκληση οχληρίας από δυσοσμία των υποστατικών όπως προκύπτει από αλληλογραφία που προηγήθηκε. Θεωρώ λοιπόν την επιστολή της 13/9/02 ως βασιζόμενη σε νέα γεγονότα και νέα νομική βάση, με αποτέλεσμα να αποτελεί ανεξάρτητη εκτελεστή πράξη και όχι επιβεβαιωτική των δυο προηγούμενων επιστολών. Επομένως η προδικαστική ένσταση απορρίπτεται. Υπάρχει περαιτέρω προδικαστική ένσταση ότι η προσφυγή, σε ότι αφορά τον καθού η αίτηση 2, Κοινοτικό Συμβούλιο Κοκκινοτριμιθιάς, θα πρέπει να απορριφθεί διότι ο εν λόγω καθού η αίτηση δεν πήρε οποιαδήποτε απόφαση. Είναι φανερό από τα άρθρα 2, 3
(2)(β) του Κεφ. 96 αλλά και από τον περί Κοινοτήτων Νόμου του 1999 (Ν. 86/99) ότι ο καθού η αίτηση 2 δεν είναι αρμόδια αρχή στη λήψη της προσβαλλόμενης απόφασης. Αρμόδια αρχή στην λήψη της προσβαλλόμενης απόφασης ήταν το Γραφείο Επάρχου, καθού η αίτηση αρ.
- Επομένως δεν μπορεί η προσφυγή να στρέφεται και εναντίον του καθού η αίτηση
- (βλ. Π.Δ. Δαγτόγλου «Γενικό Διοικητικό Δίκαιο» β΄ έκδοση σελ. 335 και Κυπριακή Δημοκρατία ν. Παντελή Χατζηπαντελή
(1989)3(Β) Α.Α.Δ.961 που δόθηκε από το Δικαστή Στυλιανίδη όπου στη σελ. 966 αναφέρθηκαν τα εξής: "To Άρθρο 146 του Συντάγματος οριοθετεί την αποκλειστική αυτή δικαιοδοσία. Αυτή περιορίζεται στον έλεγχο της νομιμότητας εκτελεστών διοικητικών πράξεων, αποφάσεων ή παραλείψεων. Η πράξη, ή απόφαση πρέπει να είναι αποτέλεσμα άσκησης εκτελεστικής ή διοικητικής λειτουργίας από όργανο, αρχή, ή πρόσωπο, να παράγει νομικά αποτελέσματα με άμεση νομική ισχύ και να επηρεάζει δικαίωμα ή συμφέρον, προστατευόμενο από Νόμο, συγκεκριμένου προσώπου κατά το χρόνο της έκδοσης της πράξης ή λήψης της απόφασης. (George S. Papahilippou and The Republic (Council of Ministers) 1 R.S.C.C. 62, Stelios Laoudhia and the Republic (Minister of Interior) 2 R.S.C.C. 119, Eleni Vrahimi and Another and the The Republic (Attorney-General), 4 R.S.C.C. 121, 123)." Ως αποτέλεσμα των πιο πάνω, η προσφυγή όσον αφορά το Κοινοτικό Συμβούλιο Κοκκινοτριμιθιάς (καθού αρ. 2) απορρίπτεται. Με βάση τα πιο πάνω θα εξετάσω την ουσία της προσφυγής αναφορικά με τον καθού η αίτηση αρ. 1, Έπαρχο Λευκωσίας. Νομικo? Ισχυρισμοί Παρόλο ότι στην ίδια την αίτηση (προσφυγή) προβάλλονται διάφοροι νομικοί λόγοι, στις γραπτές αγορεύσεις (αρχική και απαντητική) οι αιτητές περιορίστηκαν στους πιο κάτω λόγους: «
(1)αντισυνταγματική, αυθαίρετη, παράνομη η απόφαση των καθών η αίτηση για κατεδάφιση των υποστατικών της αιτήτριας
(2)αυθαίρετη και παράνομη η απόφαση του Επάρχου Λευκωσίας
(3)Δυο μέτρα και δυο σταθμά για την αντιμετώπιση προβλημάτων». Σύμφωνα με τον πρώτο ισχυρισμό οι καθών η αίτηση, αντίθετα προς το άρθρο 23 του Συντάγματος, εισήλθαν στο τεμάχιο της αιτήτριας και κατεδάφισαν υποστατικά της που είχαν νόμιμα ανεγερθεί. Σημειώνω εδώ ότι ενόψει του τεκμηρίου κανονικότητας των διοικητικών πράξεων και του τεκμηρίου συνταγματικότητας των νόμων, το βάρος είναι στην πλευρά των αιτητών να αποδείξει τους πιο πάνω ισχυρισμούς. Εξέτασα με προσοχή τις αγορεύσεις των ευπαιδεύτων συνηγόρων των αιτητών. Δεν μπόρεσα να βρω οτιδήποτε που να υποστηρίζει τους ισχυρισμούς τους, πέραν της απλής θέσης τους, ότι η κατεδάφιση ήταν αντισυνταγματική και παράνομη. Δεν αναπτύσσουν στις αγορεύσεις τους γιατί αυτή ήταν αντισυνταγματική. Εξετάζοντας από μόνος μου το άρθρο 15Α του Κεφ. 96, έχω προσέξει ότι στις εξουσίες της αρμόδιας αρχής (εδώ του Επάρχου) δε φαίνεται να υπάρχει ρητά η εξουσία για να ζητήσουν από τον ιδιοκτήτη μιας ετοιμόρροπης και επικίνδυνης οικοδομής την «κατεδάφισή» της και ότι αν δεν το πράξει ο ιδιοκτήτης τότε θα την «κατεδαφίσουν» οι ίδιοι. Όμως τέτοια εξουσία, εκ πρώτης όψης, προκύπτει έμμεσα και κατ' ανάγκη αφού η εξουσία με βάση το άρθρο 15 Α είναι να ζητήσει (με σχετική ειδοποίηση) από τον ιδιοκτήτη όπως «επισκευάση, απομακρύνη, προστατεύση, ή περιφράξη, την οικοδομήν.....». Η πρόνοια του εν λόγω άρθρου εθεωρείτο πάντοτε, χωρίς βέβαια να συζητηθεί ειδικά το θέμα αυτό, ότι καλύπτει και εξουσία για κατεδάφιση (βλ. μεταξύ άλλων Improvement Board of Kambos v. Kleoniki Savva Koudelari
(1982)1 C.L.R. 760 και Κυπριακή Δημοκρατία v. Μαρίας Ακκελίδου
(1990)3 (Β) Α.Α.Δ. 1246). Το δεύτερο θέμα που με απασχόλησε είναι κατά πόσο η εξουσία αυτή που περιέχεται στο άρθρο 15Α για κατεδάφιση μιας οικοδομής, παραβιάζει το συνταγματικό δικαίωμα ιδιοκτησίας των αιτητών που προστατεύεται από το άρθρο 23 του Συντάγματος. Πέραν του απλού ισχυρισμού ότι παραβιάζεται τούτο, όπως ήδη ανάφερα, δεν τέθηκε οτιδήποτε ενώπιον μου από την πλευρά των αιτητών γιατί και πώς παραβιάζεται τούτο ούτως ώστε να είχαν την ευκαιρία και η πλευρά των καθών η αίτηση να αγορεύσουν κατά πόσον η εξουσία αυτή δικαιολογείται από την παράγρ. 3 του άρθρου 23 του Συντάγματος που επιτρέπει την υποβολή του δικαιώματος ιδιοκτησίας «εις όρους, δεσμεύσεις ή περιορισμούς απολύτως απαραιτήτους προς το συμφέρον της δημόσιας ασφάλειας......». Ενόψει του τεκμηρίου συνταγματικότητας των νόμων, το πρόσωπο που ισχυρίζεται την αντισυνταγματικότητα θα πρέπει να αποδεικνύει τον ισχυρισμό αυτό και μάλιστα πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας. (βλ. μεταξύ άλλων Attorney General v. Imprahim
(1964)C.L.R. 195, The Board for Registration of Architects and Civil Engineers v. Kyriakides
(1966)3 C.L.R. 650 σελ. 654-655 και Νicos Mylonas v. Republic ao
(1984)3 C.L.R. 1094, σελ. 1103). Ήδη ανάφερα ότι δεν υπάρχει οτιδήποτε ενώπιον μου που να αποδεικνύει αυτό τον ισχυρισμό. Με όσα ανάφερα πιο πάνω απαντάται και ο δεύτερος νομικός λόγος όπως τούτος περιέχεται στην αγόρευση της πλευράς των αιτητών. Έτσι προχωρώ να εξετάσω τον τρίτο λόγο ότι δηλαδή η διοίκηση, εδώ ο καθού η αίτηση 1, εφαρμόζει δυο μέτρα και δυο σταθμά για την αντιμετώπιση προβλημάτων. Αναπτύσσοντας τον ισχυρισμό τους ισχυρίζονται ότι για άλλα υποστατικά, τα οποία μάλιστα είναι παράνομα, δεν διατάχθηκε η κατεδάφιση. Η απάντηση βρίσκεται στη νομική αρχή ότι δεν μπορεί ένας να επικαλείται ίση μεταχείριση στη βάση παρανομίας. (Βλ. Praxitelis Voyazianos v. Republic
(1967)3 C.L.R.. 239, 273 και Πορίσματα Νομολογίας του Συμβουλίου Επικρατείας 1929-1959, σελ.
- Επομένως ούτε ο λόγος αυτός ευσταθεί. Ως αποτέλεσμα των πιο πάνω η προσφυγή απορρίπτεται με έξοδα εναντίον των αιτητών και υπερ του καθού η αίτηση
- Μεταξύ αιτητών και καθού η αίτηση αρ. 2 καμιά διαταγή για τα έξοδα. Η προσβαλλόμενη απόφαση επικυρώνεται με βάση το άρθρο 146.4(α) του Συντάγματος. Μ. Φωτίου, Δ. /ΚΑς cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο