Σύνδεσμος Βιομηχανιών Αγίου Αθανασίου και Άλλων ν. Συμβουλίου Αποχετεύσεων Λεμεσού-Αμαθούντος
(2005)4 ΑΑΔ 239 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων
(2005)4 ΑΑΔ 239 30 Μαρτίου, 2005 [ΝΙΚΟΛΑΤΟΣ, Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΑ ΑΡΘΡΑ 23, 24, 28 KAI 146 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΩΝ ΑΓΙΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΚΑΙ ΑΛΛΩΝ, Αιτητές, v. ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΕΩΝ ΛΕΜΕΣΟΥ-ΑΜΑΘΟΥΝΤΟΣ, Καθ' ων η αίτηση. (Υπόθεση Αρ. 640/2002) Διοικητικό Όργανο ― Συλλογικά όργανα ― Σύνθεση ― Περιστάσεις της κακής σύνθεσης του Συμβουλίου Αποχετεύσεων Λεμεσού-Αμαθούντος στην κριθείσα περίπτωση. Συμβούλιο Αποχετεύσεων Λεμεσού-Αμαθούντος ― Κατά νόμον σύνθεση ― Παραβιάστηκε στην κριθείσα περίπτωση. [Πέραν των ανωτέρω τίτλων η απόφαση του Δικαστηρίου διαβάζεται ως σύνολο]. Η προσφυγή επιτυγχάνει με έξοδα. Αναφερόμενες Υποθέσεις: Thermphase Limited ν. Κυπριακής Δημοκρατίας
(1996)4(Δ) Α.Α.Δ. 2714, Χ" Παυλή ν. Οργανισμού Κυπριακής Γαλακτοκομικής Βιομηχανίας,
(1997)4 Α.Α.Δ. 1865, Cypallet Ltd Ltd ν. Συμβουλίου Εμπορίας Κυπριακών Πατατών, Υπόθ. Αρ. 113/96, ημερ. 26.11.
- Προσφυγή. Ι. Νικολάου, για τους Αιτητές. Α. Κουντουρή, για τους Καθ' ων η αίτηση. Cur. adv. vult. ΝΙΚΟΛΑΤΟΣ, Δ.: Προσβάλλεται με αυτή την προσφυγή η απόφαση του Συμβουλίου Αποχετεύσεων Λεμεσού Αμαθούντος (το Συμβούλιο), ημερ. 24.4.2002, με βάση την οποία επιβλήθηκαν στους αιτητές αποχετευτικά τέλη λυμάτων και ομβρίων υδάτων, και η οποία γνωστοποιήθηκε με τη δημοσίευση των Κ.Δ.Π. 220/2002 και 221/
- Τέθηκαν προς εξέταση διάφορα ζητήματα καθώς και προδικαστικές ενστάσεις. Προέχει εκείνο της συγκρότησης του Συμβουλίου κατά τη συνεδρία που λήφθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση, ζήτημα που μπορεί να εξεταστεί και αυτεπάγγελτα ως απτόμενο της δημόσιας τάξης (Δέστε σχετικά την υπόθεση Thermphase Limited ν. Κυπριακής Δημοκρατίας
(1996)4(Δ) Α.Α.Δ. 2714, όπου γίνεται εκτενής ανάλυση του θέματος με παραπομπή στην προηγούμενη νομολογία). Σύμφωνα με το άρθρο 5
(1)του Περί Αποχετευτικών Συστημάτων Νόμου (Ν. 1/71 - Βασικός Νόμος) όπως τροποποιήθηκε, το Συμβούλιο συγκροτείται από ....«το Δημοτικό Συμβούλιο του τοιούτου δήμου, του δημάρχου ασκούντος καθήκοντα Προέδρου, ανεξαρτήτως αν μέρος της περιοχής ταύτης κείται εκτός των ορίων του τοιούτου δήμου» και άλλα μέλη, «στην περίπτωση που η περιοχή αυτή περιλαμβάνει δημοτική περιοχή και περιοχή μη εμπίπτουσα εν τοις ορίοις του τοιούτου δήμου», τα οποία διορίζονται από το Υπουργικό Συμβούλιο για να εκπροσωπηθούν τα συμφέροντα και των περιοχών αυτών. Έχω ενώπιόν μου, ως Παράρτημα "Α" στην ένσταση, το πρακτικό της 3ης συνεδρίασης ημερ. 24.4.2002 του Συμβουλίου. Σε αυτό, αφού καταγράφεται ποια από τα μέλη του Συμβουλίου ήσαν παρόντα και ποια απόντα, σημειώνονται ως παρακαθήμενοι, ο Γενικός Διευθυντής κ. Ι. Παπαϊακώβου, ο κ. Α. Χρίστου, Διευθυντής Τεχνικών Υπηρεσιών και η πρακτικογράφος κα. Γεδεών Μαρία. Από τα όσα καταγράφονται στο πρακτικό, προκύπτει ότι τα προαναφερόμενα πρόσωπα παρέμειναν και κατά τη συζήτηση και τη λήψη της επίδικης απόφασης. Με τον περί Αποχετευτικών Συστημάτων (Τροποποιητικό) Νόμο 84(Ι)/2001 προστίθεται το νέο εδάφιο
(8)στο άρθρο 8 του βασικού Νόμου με το οποίο προνοούνται τα ακόλουθα: «
(8)Στις συνεδρίες του Συμβουλίου μπορεί να παρίσταται, κατά τη διάρκεια των συζητήσεων, ο εκάστοτε Γενικός Διευθυντής του Συμβουλίου χωρίς δικαίωμα ψήφου: Νοείται ότι το Συμβούλιο μπορεί οποτεδήποτε να ζητήσει από το Γενικό Διευθυντή του Συμβουλίου ή τον πρακτικογράφο να αποχωρήσει από τη συνεδρία κατά τη συζήτηση οποιουδήποτε συγκεκριμένου θέματος.» Από την πρόνοια αυτή προκύπτει ότι στις συνεδρίες του Συμβουλίου, εκτός από τον εκάστοτε Γενικό Διευθυντή, μπορεί να παρίσταται και πρακτικογράφος. Ο νόμος ωστόσο δεν παρέχει τέτοιο δικαίωμα και στον κ. Α. Χρίστου, Διευθυντή Τεχνικών Υπηρεσιών. Σε κανένα μέρος των πρακτικών της συνεδρίασης αναφέρεται ότι ο κ. Χρίστου απεχώρησε από τη συνεδρία πριν τη συζήτηση ή τη λήψη της επίδικης απόφασης. Συμπεραίνεται λοιπόν ότι ο Διευθυντής Τεχνικών Υπηρεσιών παρέμεινε μέχρι το τέλος της συνεδρίας οπόταν λήφθηκε και η επίδικη απόφαση. Όπως ανέφερε ο Δικαστής Νικολάου στη Χ" Παυλή ν. Οργανισμού Κυπριακής Γαλακτοκομικής Βιομηχανίας
(1997)4 Α.Α.Δ. 1865 και επανέλαβε στην Cypallet Ltd ν. Συμβουλίου Εμπορίας Κυπριακών Πατατών, Υπόθεση Αρ. 113/96, ημερ. 26.11.1998: «..... η παρουσία τρίτου κατά τη συζήτηση και τη λήψη απόφασης είναι ασυμβίβαστη με τη νόμιμη συγκρότηση του συλλογικού οργάνου. Καθώς αναφέρει ο Παπαχατζής στο σύγγραμμα, 'Σύστημα του Ισχύοντος στην Ελλάδα Διοικητικού Δικαίου', 5η Έκδ.
(1976)σελ. 172: 'Η νεώτερη νομολογία είναι αυστηρή, ακόμα και ως προς την απλή παρουσία προσώπων ξένων προς τη νόμιμη του συλλογικού οργάνου σύνθεση: Σ.τ.Ε. 1036 του 1963, 1045 και 1934 του 1972 κ.λ.π. Εκτός αν είχε έλθει ο αρμόδιος υπηρεσιακός παράγων, με σκοπό την παροχή κατατοπιστικών πληροφοριών και απεχώρησε πριν αρχίσει η συζήτηση: Σ.τ.Ε. 1733 του 1973, 296 του 1974.' Και αυτή είναι η γραμμή που ακολούθησε το Ανώτατο Δικαστήριο: βλ. Avgerinos Nikitas Ltd κ.ά. ν. Δήμου Λεμεσού
(1993)4 Α.Α.Δ. 315 και Σοφοκλέους ν. Δήμου Λάρνακας κ.ά.
(1996)4 Α.Α.Δ. 2353. Η ελαττωματική συγκρότηση του Συμβουλίου σήμαινε και τη μή δυνατότητα λήψης νόμιμης απόφασης.» Έχοντας κατά νου τα γεγονότα της υπόθεσης και τις θεμελιωμένες αρχές που διέπουν το εγειρόμενο ζήτημα, καταλήγω στο συμπέρασμα ότι η επίδικη απόφαση πάσχει, λόγω κακής σύνθεσης του Συμβουλίου κατά τον κρίσιμο χρόνο των συζητήσεων και της λήψης της επίδικης απόφασης, εφόσον κατά τον εν λόγω χρόνο, παρευρίσκετο στη συνεδρίαση αναρμόδιο πρόσωπο, δηλαδή πρόσωπο του οποίου η παρουσία δεν προβλέπεται από το Νόμο. Το προαναφερόμενο πρόσωπο, έστω και αν είχε κληθεί για την παροχή διευκρινίσεων και πληροφοριών προς το Συμβούλιο, θα έπρεπε να είχε αποχωρήσει από τη συνεδρίαση προτού αρχίσει η συζήτηση μεταξύ των μελών και προτού ληφθεί η επίδικη απόφαση, πράγμα που δεν φαίνεται να συνέβηκε στην προκείμενη περίπτωση. Ο Ε.Π. Σπηλιωτόπουλος, στο Εγχειρίδιο Διοικητικού Δικαίου Ι, 7η Έκδοση,
(1996), παράγραφος 129, σελίδα 136, αναφέρει χαρακτηριστικά τα πιο κάτω:- "Κατά τη συνεδρίαση, κατά την οποία γίνεται διαλογική συζήτηση μεταξύ των μελών και ψηφοφορία για τη λήψη της απόφασης του συλλογικού οργάνου, δεν επιτρέπεται να παρίστανται πρόσωπα, που δεν περιλαμβάνονται σύμφωνα με τις διατάξεις στη νόμιμη συγκρότηση των οποίων η συμμετοχή στις συνεδριάσεις δεν προβλέπεται ρητώς30 [30. Όπως είναι ο γραμματέας ή ο τυχόν κατά νόμο εισηγητής (ΣΕ 4391/1988) ή άλλα πρόσωπα (π.χ. νομικός σύμβουλος, κυβερνητικός επίτροπος κ.λ.π.), των οποίων η συμμετοχή ρητώς προβλέπεται.].» Η συγκρότηση του Συμβουλίου ήταν εν προκειμένω ελαττωματική, με αποτέλεσμα να καθίσταται αναπόφευκτη η ακύρωση της προσβαλλόμενης απόφασης. Ενόψει αυτής της κατάληξης είναι αχρείαστο να επεκταθώ σε οποιοδήποτε άλλο ζήτημα. Η προσφυγή επιτυγχάνει με έξοδα υπέρ των αιτητών. Η προσβαλλόμενη απόφαση ακυρώνεται βάσει του άρθρου 146.4(β) του Συντάγματος, για τον προαναφερόμενο λόγο. Η προσφυγή επιτυγχάνει με έξοδα. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο