ΣΟΦΙΑ ΧΡΙΣΤΟΥ ν. ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΓΓΡΑΦΗΣ ΚΤΗΜΑΤΟΜΕΣΙΤΩΝ, Υπόθεση Αρ. 493/2006, 10 Σεπτεμβρίου 2007 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ΑΝΩΤΑΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΑΝΑΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ (Υπόθεση Αρ. 493/2006) 10 Σεπτεμβρίου, 2007 [ΝΙΚΟΛΑ?ΔΗΣ, Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 146 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΣΟΦΙΑ ΧΡΙΣΤΟΥ, Αιτήτρια, v. ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΓΓΡΑΦΗΣ ΚΤΗΜΑΤΟΜΕΣΙΤΩΝ, Καθ΄ ων η αίτηση. __________ Ερ. Σ. Στυλιανίδης, για την Αιτήτρια. Α. Παναγιώτου, για τους Καθ΄ ων η αίτηση. _________ Α Π Ο Φ Α Σ Η Με την παρούσα προσφυγή η αιτήτρια αξιώνει ακύρωση της απόφασης του Συμβουλίου Εγγραφής Κτηματομεσιτών (στο εξής «το Συμβούλιο»), ημερ. 19.12.2005 με την οποία απορρίφθηκε η αίτησή της για εγγραφή στο μητρώο κτηματομεσιτών. Προηγουμένως το Συμβούλιο, στη συνεδρία του ημερ. 22.10.2004, της ζήτησε στοιχεία σχετικά με το απολυτήριο σχολής Μέσης Εκπαίδευσης και με την πείρα της σε κτηματομεσιτικές εργασίες. Η αιτήτρια ανταποκρίθηκε και απέστειλε σχετικά πιστοποιητικά. Σε νέα συνεδρία ημερ. 4.3.2005 το Συμβούλιο δεν έμεινε ικανοποιημένο και ζήτησε πρόσθετα αποδεικτικά σχετικά με τις ασφαλιστικές της καλύψεις, αλλά και κατά πόσο το πιστοποιητικό του Banking Abbey Comprehensive School, που η αιτήτρια κατείχε, είναι ισοδύναμο απολυτήριου σχολής μέσης εκπαίδευσης και αναγνωρισμένο από το Υπουργείο Παιδείας. Το πιστοποιητικό της πιο πάνω σχολής επιβεβαιώθηκε από το Υπουργείο Παιδείας, ενώ η αιτήτρια υπέβαλε πιστοποιητικό ασφαλιστικής κάλυψης μόνο για το
- Στις 11.11.2005 το Συμβούλιο ζήτησε περαιτέρω στοιχεία. Συγκεκριμένα ζητήθηκε η προσκόμιση πιστοποιητικού από τον εργοδότη της σχετικά με τα καθήκοντα που εκτελούσε, δήλωση από το φόρο εισοδήματος, πιστοποιητικό κοινωνικών ασφαλίσεων και πιστοποιητικό ασφαλιστικής κάλυψης για τα τελευταία χρόνια. Ως προς την ασφαλιστική κάλυψη η αιτήτρια υπέβαλε το ίδιο πιστοποιητικό που είχε ήδη καταθέσει. Υπέβαλε επίσης βεβαίωση του Υπουργείου Παιδείας για το επίπεδο της σχολής μέσης παιδείας στην οποία είχε φοιτήσει, βεβαίωση της Galaxia Estates Agencies Ltd για την εργοδότηση και τα καθήκοντά της, βεβαίωση του Τμήματος Φόρου Εισοδήματος για το έτος 2002, βεβαίωση του Τμήματος των Κοινωνικών Ασφαλίσεων ότι είναι εγγεγραμμένη ως μισθωτό πρόσωπο στον πιο πάνω εργοδότη από 1.12.1994 έως 31.8.2003 και από 1.9.2003 στη Galaxia Property Specialists Ltd. Τέλος υπέβαλε βεβαίωση του Τμήματος Κοινωνικών Ασφαλίσεων Λεμεσού ότι ο ασφαλιστικός της λογαριασμός διατηρείται από το
- Τελικά, το Συμβούλιο στη συνεδρία του ημερ. 19.12.2005, αποφάσισε την απόρριψη της αίτησης γιατί, όπως έκρινε, η αιτήτρια δεν είχε προσκομίσει δικαιολογητικά που να αποδεικνύουν την απαιτούμενη από το Νόμο ικανοποιητική οκταετή πείρα σε σχέση με κτηματομεσιτική εργασία, η οποία να αποκτήθηκε στα πλαίσια εργοδότησής της σε εγγεγραμμένο κτηματομεσίτη. Η παρούσα προσφυγή προσβάλλει ακριβώς την πιο πάνω απόφαση. Κατ΄ αρχάς η αιτήτρια υποστηρίζει ότι η σύνθεση του Συμβουλίου είναι παράνομη. Η εξέταση του αιτήματός της έγινε από το Συμβούλιο σε τέσσερις συνεδρίες. Σε τρεις από αυτές διάφορα μέλη ήταν απόντα. Συγκεκριμένα, στη συνεδρία ημερ. 22.10.2004 ήταν απόντες οι Κ. Παπαμιχαήλ και Σ. Σωτηρίου, στις 4.3.2005 οι Χ. Μαρδάς και Α. Κωνσταντινίδου και στις 19.12.2005, απούσα η Α. Κωνσταντινίδου. Στη συνεδρία ημερ. 11.11.2005 ήταν όλοι παρόντες. Στα πρακτικά συνεχίζει η αιτήτρια δεν φαίνεται να έγινε ενημέρωση των απόντων μερών για όσα έλαβαν χώρα στην απουσία τους. Ιδιαίτερα επισημαίνεται η απουσία της Α. Κωνσταντινίδου κατά την τελευταία συνεδρία κατά την οποία αξιολογήθηκαν τα στοιχεία και εκδόθηκε η επίδικη απόφαση. Το επιχείρημα θα πρέπει να απορριφθεί. Οι πρώτες δύο συνεδρίες του Συμβουλίου πραγματοποιήθηκαν από το προηγούμενο Συμβούλιο. Μάλιστα η συνεδρία ημερ. 22.10.2004 έλαβε χώρα, ενώ ίσχυε ο προηγούμενος νόμος, ο περί Κτηματομεσιτών Νόμος του 1987, Ν.66/
- Οι δύο τελευταίες συνεδρίες έγιναν με τη σύνθεση του Συμβουλίου που διορίστηκε με βάση το Νόμο 273(Ι)/04, ο οποίος είχε εν τω μεταξύ τεθεί σε ισχύ. Όπως προκύπτει από τα πρακτικά που τηρήθηκαν, όλες οι προηγούμενες συνεδρίες πλην της τελευταίας, ασχολήθηκαν με προκαταρκτικά θέματα με σκοπό τη συγκέντρωση των απαραίτητων στοιχείων. Το άρθρο 22 του περί Γενικών Αρχών του Διοικητικού Δικαίου Νόμου του 1999, Ν.158(Ι)/99, προβλέπει ότι αν η διαδικασία παρατείνεται σε περισσότερες συνεδρίες και η σύνθεση του οργάνου μετά την πρώτη συνεδρία αλλάξει με τη συμμετοχή μελών που ήταν απόντα στις προηγούμενες συνεδρίες, το όργανο δεν μπορεί να λάβει έγκυρη απόφαση, εκτός αν στη συνεδρία επαναληφθεί από την αρχή η διαδικασία και η συζήτηση που προηγήθηκε. Αυτό δεν απαιτείται όταν πρόκειται για απουσία από συνεδρία που ασχολήθηκε, όπως στην παρούσα περίπτωση, με προκαταρκτικά θέματα ή όταν τα μέλη τα οποία λαμβάνουν τελική απόφαση είναι πλήρως ενημερωμένα σχετικά με όλα τα στοιχεία που είναι αναγκαία για τη λήψη της απόφασης. Το γεγονός ότι η Α. Κωνσταντινίδου που ήταν παρούσα στη συνεδρία ημερ. 11.11.2005 απουσίαζε από την τελευταία συνεδρία κατά την οποία έγινε η ουσιαστική συζήτηση και η λήψη της προσβαλλόμενης απόφασης, δεν επιδρά στη σύνθεση του Συμβουλίου. Για να εγειρόταν θέμα κακής σύνθεσης, σύμφωνα με το άρθρο 22 θα έπρεπε να συνέτρεχε ακριβώς το αντίθετο. Δηλαδή, μέλος του Συμβουλίου, ενώ απουσίαζε από προηγούμενη συνεδρία, κατά την οποία έγινε ουσιαστική εργασία, να λάβει μέρος σε επόμενη κατά την οποία λήφθηκε απόφαση, χωρίς την επανάληψη της διαδικασίας ή την προηγούμενη κατάλληλη ενημέρωσή του. Εξ άλλου το Συμβούλιο τελούσε εν απαρτία κατά τη λήψη της απόφασης, αφού υπήρχαν τέσσερα παρόντα μέλη, όπως προβλέπεται από το άρθρο 6
(1)του Ν.273(Ι)/04. Επίσης, σύμφωνα με το άρθρο 39
(2)(γ) του Ν.273(Ι)/04 το Συμβούλιο που υφίστατο πριν από την έναρξη ισχύος του Νόμου, συνέχιζε να λειτουργεί και να ασκεί τις αρμοδιότητές του μέχρι τη λήξη της θητείας των υφισταμένων μελών. Συνεπώς, νομότυπα λειτούργησε με την προηγούμενη του σύνθεση μέχρι τη λήξη της θητείας του και νομότυπα συνεδρίαζε υπό τη νέα του σύνθεση. Εν όψει όλων των πιο πάνω καταλήγω ότι η σύνθεση του Συμβουλίου ήταν καθ΄ όλα νόμιμη. Η αιτήτρια ισχυρίζεται περαιτέρω ότι το Συμβούλιο ενήργησε κάτω από πλάνη περί το νόμο, εξετάζοντας την αίτησή της για εγγραφή με βάση το Νόμο273(Ι)/04 και όχι το Νόμο 66/87, ο οποίος ίσχυε κατά το χρόνο υποβολής της αίτησής της στις 7.5.2004. Σημειώνεται ότι ο Ν.273(Ι)/04 τέθηκε σε ισχύ από της δημοσίευσής του, δηλαδή στις 31.12.2004. Το θέμα βασικά επικεντρώνεται σε σχέση με την απαιτούμενη από το άρθρο 11
(1)(γ) (ii) «οκταετή πείρα σε σχέση με την κτηματομεσιτική εργασία», προσόν που απαιτείται για εγγραφή στο Μητρώο Κτηματομεσιτών. Το προσόν η αιτήτρια ισχυρίζεται ότι κατέχει με βάση της διατάξεις του Ν.66/87. Παραπέμποντας στο άρθρο 2 του Ν.66/87, όπου καθορίζεται ο όρος «κτηματομεσίτης», υποστηρίζει ότι η πείρα της στα πλαίσια εργοδότησής της στην εταιρεία του πατέρα της, όπως αυτή περιγράφεται στα στοιχεία που υπέβαλε, ικανοποιεί την απαιτούμενη από το άρθρο 6
(1)(στ), δεκαετή πείρα περί την κτηματομεσιτική εργασία. Ο όρος «κτηματομεσίτης» καθορίζεται στο άρθρο 2 του Ν.66/87 ως πρόσωπο που έχει ως κύρια απασχόλησή του την έναντι αμοιβής μεσολάβηση για κτηματική συναλλαγή και περιλαμβάνει εταιρεία περιορισμένης ευθύνης η οποία έχει ως αποκλειστικό σκοπό τη διεξαγωγή κτηματικών συναλλαγών, νοουμένου ότι ο διευθυντής της είναι εγγεγραμμένος κτηματομεσίτης. Η αιτήτρια υποστηρίζει περαιτέρω ότι οι καθ΄ ων η αίτηση όφειλαν να διαπιστώσουν μέσω δέουσας έρευνας κατά πόσο ο διευθυντής της συγκεκριμένης εταιρείας ήταν εγγεγραμμένος κτηματομεσίτης και αν η εν λόγω εταιρεία είχε ως αποκλειστικό σκοπό τη διεξαγωγή κτηματικών συναλλαγών. Ο ισχύων στην παρούσα περίπτωση νόμος είναι βέβαια ο Ν.273(Ι)/04, αφού σύμφωνα με το άρθρο 9 των Γενικών Αρχών του Διοικητικού Δικαίου Νόμου του 1999, Ν.158(Ι)/99, το διοικητικό όργανο κατά την έκδοση πράξης ύστερα από αίτηση, βασίζεται στο νομοθετικό καθεστώς που ισχύει κατά το χρόνο της έκδοσης της πράξης, ανεξαρτήτως αν αυτό ήταν διαφορετικό κατά το χρόνο της υποβολής της αίτησης. Το άρθρο 11 του Ν.273(Ι)/04 απαιτεί εκτός από οκταετή πείρα σε σχέση με τη κτηματομεσιτική εργασία, ο αιτητής να έχει αποφοιτήσει από αναγνωρισμένη σχολή μέσης εκπαίδευσης. Η πείρα καθορίζεται στο εδάφιο
(3)ότι σημαίνει πείρα ικανοποιητικά αποδεικνυόμενη που αποκτάται από φυσικό πρόσωπο κατόπιν επαρκούς και ουσιαστικής απασχόλησής του με κτηματικές συναλλαγές στα πλαίσια εργοδότησής του από εγγεγραμμένο κτηματομεσίτη, ο οποίος, σύμφωνα με το άρθρο
(2)του ίδιου Νόμου, σημαίνει κτηματομεσίτη ο οποίος κατά τον ουσιώδη χρόνο είναι εγγεγραμμένος στο σχετικό μητρώο. Σύμφωνα με τα στοιχεία που υποβλήθηκαν η αιτήτρια ήταν εργοδοτούμενη σε εταιρεία. Ο εργοδότης της όμως θα έπρεπε, σύμφωνα με το Νόμο, να ήταν φυσικό πρόσωπο. Συνεπώς η αιτήτρια δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι ικανοποιεί την απαίτηση για απόκτηση πείρας σε εγγεγραμμένο κτηματομεσίτη. Η απαίτηση για πείρα που αποκτάται στα πλαίσια εργοδότησης από φυσικό πρόσωπο που είναι εγγεγραμμένος κτηματομεσίτης, είναι νέο στοιχείο που εισάγεται από το Ν.273(Ι)/04 (βλέπε σχετικά και Υπουργός Εσωτερικών ν. Συνδέσμου Κτηματομεσιτών Επιχειρηματιών Κύπρου (ΣΚΕΚ) κ.α., Α.Ε. 3904, ημερ. 11.5.2006). Η προσφυγή απορρίπτεται, με £600 έξοδα εναντίον της αιτήτριας. Φρ. Νικολαΐδης, Δ. /ΜΔ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο