ΣΚΥΡΟΠΟΙΙΑ «ΛΕΩΝΙΚ» ΛΤΔ ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΔΙΑ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ, Υπόθεση Αρ. 1192/2004, 13 Αυγούστου 2008 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup
- on)- Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ΑΝΩΤΑΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΑΝΑΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ (Υπόθεση Αρ. 1192/2004) 13 Αυγούστου, 2008 [Ε. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ, Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΑ ΑΡΘΡΑ 146 & 28 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΣΚΥΡΟΠΟΙΙΑ «ΛΕΩΝΙΚ» ΛΤΔ, Αιτητές, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΔΙΑ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ, Καθ' ων η Αίτηση. ________________________ Μ. Αντωνίου Χάματσου (κα), για Στ. Αμπίζα, για τους Αιτητές. Ε. Παπαγεωργίου-Καρακάννα (κα), Δικηγόρος της Δημοκρατίας, εκ μέρους του Γενικού Εισαγγελέα, για τους Καθ' ων η Αίτηση. Μ. Καλλιγέρου (κα), για το Ενδιαφερόμενο Μέρος. ________________________ Α Π Ο Φ Α Σ Η ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ, Δ.: Οι αιτητές, με την παρούσα προσφυγή, ζητούν από το Δικαστήριο την πιο κάτω θεραπεία:- «Α. Απόφαση και/ή δήλωση με την οποία να κηρύσσεται άκυρη και στερούμενη οποιουδήποτε αποτελέσματος, η απόφαση των Καθ' ων η αίτηση ημερομηνίας 21/7/2004, με την οποία εγκρίθηκε, για ακόμα μια φορά, ανανέωση του Προνομίου Λατομείου της Εταιρείας Σκυροποιία Συμεών Λτδ στον Αστρομερίτη για ένα χρόνο, δηλαδή από την 1/8/2004 μέχρι 31/7/2005 και η οποία απόφαση, περιήλθε στη γνώση των Αιτητών στις 14/10/2004, μέσα από δημοσίευμα στον ημερήσιο τύπο, ήτοι εφημερίδα Πολίτης (Παράρτημα 1 στην παρούσα).» Οι αιτητές, εταιρεία περιορισμένης ευθύνης, εγγεγραμμένη στην Κύπρο, ασχολούνται με την επιχείρηση σκυροθραυστικής μονάδας στο Μιτσερό. Διατηρούσαν λατομείο στον Πενταδάκτυλο, τη λειτουργία του οποίου όμως αναγκάστηκαν να διακόψουν μετά την τουρκική εισβολή. Το ενδιαφερόμενο μέρος - (Σκυροποιία Συμεών Λτδ) - λειτουργούσε κι' αυτό μέχρι το 1974 λατομείο στην Πεντάγυϊα. Στη συνέχεια, δραστηριοποιήθηκε στην περιοχή Αστρομερίτη και το 1988, στα πλαίσια προγράμματος επαναδραστηριοποίησης των εκτοπισθέντων, δανειοδοτήθηκε από την Κυβέρνηση. Οι καθ' ων η αίτηση, με απόφασή τους ημερομηνίας 26/1/1994 - (αρ. 40.491) - προς το σκοπό ενθάρρυνσης της παραγωγής θραυστών σκύρων και άμμου, απαγόρευσαν την εγκατάσταση τριβείων για θραύση φυσικών χαλίκων, για το λόγο, μεταξύ άλλων, ότι αυτό αποτελούσε αθέμιτο ανταγωνισμό των σκυροθραυστικών μονάδων και το τελικό προϊόν τους υστερούσε σε ποιότητα. Το ενδιαφερόμενο μέρος εξαιρέθηκε από την πιο πάνω απόφαση, ώστε να μπορέσει να αποπληρώσει το κυβερνητικό δάνειο που έλαβε. Η εξαίρεση, αρχικά, δόθηκε για περίοδο δύο χρόνων, υπό τον όρο ότι, μετά τη λήξη της, η μονάδα θα μετακινείτο σε νέο χώρο, έτσι ώστε να μετατραπεί σε σκυροθραυστική, δηλαδή, να χρησιμοποιεί ασβεστολιθικό πέτρωμα για παραγωγή σκύρων και άμμου. Μετά την εκπνοή της περιόδου των δύο χρόνων, οι καθ' ων η αίτηση, με διαδοχικές αποφάσεις τους, ανανέωσαν για περαιτέρω περιόδους το προνόμιο λατομείου του ενδιαφερομένου μέρους. Ως λόγο για τις συνεχείς ανανεώσεις προέβαλλαν ότι οι προσπάθειές του να εξεύρει κατάλληλο χώρο για να μετακινηθεί δεν καρποφορούσαν, γιατί οι χώροι τους οποίους εξεύρισκε είτε δεν είχαν κατάλληλο λατομικό υλικό, είτε δεν τύγχαναν της έγκρισης των κρατικών υπηρεσιών. Επίσης, λάμβαναν υπόψη ότι το ποσό, με το οποίο είχε δανειοδοτηθεί, δεν είχε εξοφληθεί. Το 2001, το ενδιαφερόμενο μέρος εξασφάλισε πολεοδομική άδεια για δημιουργία λατομείου ασβεστόλιθου στη Λατομική Ζώνη Μιτσερού και υπέβαλε αίτηση για απόκτηση προνομίου λατομείου. Η απόφαση για την έκδοσή του καθυστερούσε και το ενδιαφερόμενο μέρος, με επιστολή του ημερομηνίας 26/9/2001, ζήτησε από τον Υπουργό Γεωργίας, Φυσικών Πόρων και Περιβάλλοντος, (ο «Υπουργός»), την επέκταση και ανανέωση του προνομίου λατομείου που διατηρούσε στον Αστρομερίτη. Το αίτημα απορρίφθηκε, με αποτέλεσμα την καταχώριση της Προσφυγής Αρ. 18/02, η απόφαση[1] στην οποία είχε ως αποτέλεσμα την ακύρωση της προσβαλλόμενης απόφασης, για το λόγο ότι ο Υπουργός δεν είχε εξουσία να επιληφθεί και να αποφασίσει την αίτηση, χωρίς να παραπέμψει το θέμα στο Υπουργικό Συμβούλιο. Στη συνέχεια, το ενδιαφερόμενο μέρος, με επιστολή του ημερομηνίας 25/9/2003[2], ζήτησε από το Υπουργικό Συμβούλιο όπως επανεξετάσει το ζήτημα μετά την ακυρωτική απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου και όπως ανανεώσει το προνόμιο λατομείου στον Αστρομερίτη μέχρι και τη μετακίνηση των μηχανημάτων του στο Μιτσερό. Σημειώνεται εδώ ότι το προνόμιο λατομείου του ενδιαφερόμενου μέρους στο Μιτσερό εκδόθηκε στις 20/2/2003. Το Υπουργικό Συμβούλιο, με απόφασή του ημερομηνίας 28/7/2004 - (αρ. 60.663) - αποφάσισε την ανανέωση του προνομίου λατομείου του ενδιαφερομένου μέρους στον Αστρομερίτη. Παρατίθεται το σχετικό απόσπασμα από τα πρακτικά της συνεδρίας:- «β) Να εγκρίνει, για τους πιο κάτω λόγους, την ανανέωση του προνομίου λατομείου στην εταιρεία Σκυροποιία Συμεών Λτδ, στον Αστρομερίτη, για ένα χρόνο, δηλαδή από 1.8.2004 μέχρι 31.7.2005: (
- i)Η σημαντική χρονική καθυστέρηση στην έκδοση της πολεοδομικής άδειας και της άδειας οικοδομής σε σχέση με τεμάχια τουρκοκυπριακής ιδιοκτησίας που εκμισθώθηκαν στην εταιρεία Συμεών Μυριάνθους Λτδ, στην εν λόγω περιοχή, όπου προγραμματίζεται η επαναδραστηριοποίηση της εταιρείας μετά την εγκατάλειψη του λατομείου στον Αστρομερίτη, λόγω των αναγκαίων αλλά χρονοβόρων διαδικασιών άσκησης πολεοδομικού και οικοδομικού ελέγχου αιτήσεων που υπέβαλε η εν λόγω εταιρεία. (
- ii)Η εταιρεία θα συνεχίσει τις εργασίες της και θα αποφευχθεί ο κίνδυνος να υποστεί οικονομική ζημιά τόσο η ίδια όσο και οι εργαζόμενοι σ' αυτή. (iii) Το Κοινοτικό Συμβούλιο και τα οργανωμένα σύνολα της κοινότητας Αστρομερίτη υποστηρίζουν τη συνέχιση της ανανέωσης του προνομίου λατομείου στην περιοχή, καθότι είναι επωφελής για την κοινότητά τους.» Οι αιτητές αμφισβητούν τη νομιμότητα της πιο πάνω απόφασης με 13 λόγους ακυρότητας, οι οποίοι μπορούν να συνοψισθούν ως εξής: Η προσβαλλόμενη πράξη και/ή απόφαση λήφθηκε από αναρμόδιο όργανο, στη βάση πεπλανημένης αντίληψης περί τα πράγματα και το νόμο, χωρίς τη δέουσα ή επαρκή έρευνα, με υπέρβαση ή κατάχρηση εξουσίας. Παραβιάζει την αρχή της ίσης μεταχείρισης, της χρηστής διοίκησης, τους κανόνες φυσικής δικαιοσύνης και είναι αντίθετη με σχετικές με το θέμα αποφάσεις του Ανωτάτου Δικαστηρίου. Παραβιάζει, επίσης, το δικαστικό δεδικασμένο και στερείται επαρκούς αιτιολογίας. Οι αιτητές υποστηρίζουν ότι η πιο πάνω απόφαση λήφθηκε από αναρμόδιο όργανο, κατά παράβαση των Κ.Δ.Π. 156/93 και 397/2000, με ημερομηνίες 18/6/1993 και 29/12/2000, αντίστοιχα. Αρμόδιος, διατείνονται, για εξέταση της αίτησης για παραχώρηση προνομίου λατομείου «Α» τάξης, έκτασης μεγαλύτερης των 20 σκαλών, όπως είναι η περίπτωση του ενδιαφερομένου μέρους, ήταν και είναι ο Υπουργός και όχι το Υπουργικό Συμβούλιο. Σύμφωνα με τα ΄Αρθρα 36 και 39
(1)του περί Ρυθμίσεως Μεταλλείων και Λατομείων Νόμου, (ΚΕΦ. 270), το Υπουργικό Συμβούλιο έχει την αποκλειστική εξουσία της διαχείρισης του ορυκτού πλούτου της Δημοκρατίας και παραχώρησης προνομίων λατομείου. Ασκώντας τις εξουσίες που του παρέχονται από το ΄Αρθρο 3
(1)του περί Εκχωρήσεως της ενασκήσεως των Εξουσιών των Απορρεουσών εκ τινος Νόμου, Νόμου του 1962, (Ν. 23/62), το Υπουργικό Συμβούλιο, με την Κ.Δ.Π. 156/93, εκχώρησε στον Υπουργό την εξουσία χορήγησης προνομίου λατομείου «Α» και «Β» τάξης και, με την Κ.Δ.Π. 397/2000, επεξέτεινε την εκχώρηση των εξουσιών του και σε άλλους λειτουργούς, διατήρησε, όμως, την εξουσία παραχώρησης προνομίου λατομείου «Α» τάξης στον Υπουργό. Οι καθ' ων η αίτηση, στα πιο πάνω, αντιτείνουν ότι η αρμοδιότητα του Υπουργικού Συμβουλίου έχει αποφασισθεί από το Ανώτατο Δικαστήριο στα πλαίσια της Προσφυγής Αρ. 18/02, (πιο πάνω), και η απόφαση δεν έχει εφεσιβληθεί. Είναι, περαιτέρω, η θέση των αιτητών ότι, και στην περίπτωση ακόμα που ήθελε γίνει δεκτό ότι αρμόδιο για τη λήψη της απόφασης είναι το Υπουργικό Συμβούλιο, η διακριτική του εξουσία δεν ασκήθηκε ορθά. Πρόκειται, υποστηρίζουν, για λήψη απόφασης κατά παρέκκλιση πολιτικής, η οποία δεν είναι ευρεία. Το γεγονός, άλλωστε, ότι, σε προηγηθείσες κατά παρέκκλιση ληφθείσες αποφάσεις ανανέωσης του προνομίου λατομείου του ενδιαφερομένου μέρους, ετίθετο μεγάλος αριθμός προϋποθέσεων και όρων, οι οποίοι ούτε απασχόλησαν, ούτε τέθηκαν στην προσβαλλόμενη, συνηγορεί υπέρ της άποψης ότι η διακριτική εξουσία του Υπουργικού Συμβουλίου δεν ασκήθηκε ορθά. Η αιτιολογία είναι ασαφής και πλήρης αμφιβολιών, ως προς το λόγο που οδήγησε στη λήψη της. Περαιτέρω, υποστηρίζουν ότι, με την προσβαλλόμενη απόφαση, δίδεται δυσανάλογη βαρύτητα στην οικονομική ζημιά που, ενδεχόμενα, να προκύψει σε περίπτωση μη ανανέωσης του προνομίου λατομείου του ενδιαφερομένου μέρους, όπως και στις απόψεις των οργανωμένων συνόλων της κοινότητας, ενώ καμιά σημασία δε δίδεται στην οικονομική κατάσταση των άλλων σκυροθραυστικών μονάδων και στην απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου, όπου αναγνωρίζεται ότι η θραύση των χαλίκων αποτελεί αθέμιτο ανταγωνισμό έναντι των παραγωγών αδρανών υλικών από συμπαγή πετρώματα. Κατά το στάδιο των διευκρινίσεων, οι συνήγοροι έθεσαν ενώπιόν μου τις αποφάσεις των αδελφών Δικαστών Φωτίου και Νικολάτου - Σκυροποιία «Λεωνίκ» Λτδ ν. Δημοκρατίας, Υπόθεση Αρ. 568/01, 31/8/04 και Σκυροποιία «Λεωνίκ» Λτδ ν. Δημοκρατίας, Υπόθεση Αρ. 1460/05, 14/12/07, αντίστοιχα, οι οποίες πραγματεύονται ανάλογα ζητήματα. Με το σκεπτικό της απόφασης του αδελφού Δικαστή Νικολάτου στην Υπόθεση Αρ. 1460/05 - αφορά ανανέωση του προνομίου λατομείου για μεταγενέστερη της παρούσας περίοδο - για το ζήτημα της αρμοδιότητας του Υπουργικού Συμβουλίου, συμφωνώ και το υιοθετώ για τους σκοπούς της παρούσας. Για πρακτικούς λόγους, παραθέτω το σχετικό απόσπασμα:- «Ως προς το θέμα της αρμοδιότητας, θεωρώ ότι επειδή στην παρούσα υπόθεση το αίτημα της ενδιαφερόμενης εταιρείας αφορούσε και πάλι στην ανανέωση και επέκταση του προνομίου, κατά παρέκκλιση της απόφασης πολιτικής του ίδιου του Υπουργικού Συμβουλίου ημερ. 26.1.1994, αρμόδιο όργανο για την εξέταση της αίτησης ήταν το ίδιο το Υπουργικό Συμβούλιο, παρά τις εκχωρήσεις εξουσιών (του Υπουργικού Συμβουλίου) στον Υπουργό Γεωργίας με τις Κ.Δ.Π. 157/93 και 397/2000. Κατά την εκτίμησή μου οι εκχωρήσεις εξουσιών δεν αφαιρούν την παράλληλη αρμοδιότητα του Υπουργικού Συμβουλίου να επιληφθεί, στην προκειμένη περίπτωση, της αίτησης. Εξάλλου είναι το ίδιο το Υπουργικό Συμβούλιο που κατά τα προηγούμενα έτη αποφάσισε ότι η ανανέωση του προνομίου θα ήταν η τελευταία. Εναπόκειτο λοιπόν στο ίδιο το Υπουργικό Συμβούλιο να σταθμίσει τα ενώπιον του στοιχεία και να αποφασίσει επί του σχετικού αιτήματος.» Ως προς το ζήτημα της αιτιολογίας, παρά το διαφορετικό λεκτικό της απόφασης η οποία ακυρώθηκε από τον αδελφό Δικαστή Φωτίου, έχω την άποψη ότι όσα εκεί αναφέρονται, με τα οποία συμφωνώ, εφαρμόζονται ανάλογα εδώ. Εξέταση της προσβαλλόμενης απόφασης δεν αποκαλύπτει με σαφήνεια τα όσα λήφθηκαν υπόψη και δικαιολογούσαν την ανανέωση του προνομίου λατομείου. Θα μπορούσε να υποστηριχθεί ότι η αιτιολογία συμπληρώνεται από το φάκελο της Διοίκησης - (βλ. Φράγκου ν. Δημοκρατίας
(1998)3 Α.Α.Δ. 270) - όμως, εξετάζοντας τις προηγούμενες ανανεώσεις, διαπιστώνω ότι οι όροι, οι οποίοι είχαν τεθεί προηγουμένως, δεν απασχόλησαν. Δεν έγινε οποιαδήποτε έρευνα σε σχέση με την εκπλήρωσή τους από το ενδιαφερόμενο μέρος, αλλά και ούτε το Υπουργικό Συμβούλιο αιτιολόγησε επαρκώς την απόφασή του. Περιορίστηκε να αναφερθεί στην ανάγκη να μην υποστεί οικονομική ζημιά το ενδιαφερόμενο μέρος, χωρίς να εξηγήσει γιατί οι τυχόν παραλείψεις του, αναφορικά με τους όρους που είχαν τεθεί με τις προηγούμενες αποφάσεις, εδικαιολογούντο. Το γεγονός ότι επρόκειτο για επανεξέταση μετά από ακυρωθείσα απόφαση δεν απαλλάσσει το Υπουργικό Συμβούλιο της υποχρέωσης να ασχοληθεί με λεπτομέρεια με τους λόγους για τους οποίους, ενδεχόμενα, εδικαιολογείτο, παρά τις παραλείψεις του ενδιαφερομένου μέρους, η παραχώρηση ή ανανέωση του προνομίου λατομείου. Το ότι το Υπουργικό Συμβούλιο, κατά την επανεξέταση, εξέταζε, ουσιαστικά, επέκταση του προνομίου λατομείου δε θεραπεύει τις παραλείψεις. Εν όψει των πιο πάνω, θεωρώ αχρείαστη την ενασχόλησή μου με τους υπόλοιπους λόγους ακυρότητας που προβάλλονται. Σημειώνω το παράδοξο - και αυτό χωρίς να αποφασίζω το ζήτημα - ότι, καίτοι η επανεξέταση διενεργείτο με αναφορά στο πραγματικό και νομικό καθεστώς του χρόνου της πρώτης εξέτασης, υπό το φως των όποιων διαπιστώσεων της ακυρωτικής απόφασης, εξετάστηκε και ανανεώθηκε η άδεια του προνομίου για χρόνο που δεν αφορούσε η ακυρωτική απόφαση στην Προσφυγή Αρ. 18/02, πιο πάνω. Η προσφυγή επιτυγχάνει, με έξοδα υπέρ των αιτητών. Η προσβαλλόμενη απόφαση ακυρώνεται, με βάση το ΄Αρθρο 146.4(β) του Συντάγματος. Ε. Παπαδοπούλου, Δ. /ΧΘ, ΜΠ [1] Σκυροποιία Συμεών Λτδ ν. Δημοκρατίας, 9/9/03 [2] «Θέμα: Αίτημα για συμμόρφωση με την ακυρωτική απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην προσφυγή αρ. 18/2002 μεταξύ Σκυροποιΐα Συμεών Λτδ. ν. Δημοκρατίας ............................................................................................................................................................ Επειδή με την ακυρωτική απόφαση αποφασίστηκε πως αρμόδιο όργανο να αποφασίσει επί του ζητήματος, είναι το ίδιο το Υπουργικό Συμβούλιο και όχι ο Υπουργός Γεωργίας, η παρούσα επιστολή με την οποία καλείται η διοίκηση σε συμμόρφωση με την ακυρωτική απόφαση απευθύνεται στο Υπουργικό Συμβούλιο. Απευθύνεται λοιπόν διττό αίτημα προς το Υπουργικό Συμβούλιο με την παρούσα επιστολή: α) Η αιτήτρια εταιρεία αιτείται επανεξέταση της απόφασης που ακυρώθηκε από το Ανώτατο Δικαστήριο, με αίτημα την ανανέωση του προνομίου λατομείου αναδρομικά, σε χρόνο που να ανάγεται στο χρόνο έκδοσης της ακυρωθείσας απόφασης, δηλαδή από 29/10/2001, και (β) Ανανέωση του προνομίου λατομείου στον Αστρομερίτη από τώρα μέχρι και την μετακίνηση των μηχανημάτων της εταιρείας στο Μιτσερό, όπου έχει εκδοθεί το προνόμιο λατομείου. Τα δύο αιτήματα αφορούν στους ίδιους λόγους που είναι άρρηκτα συνδεδεμένοι με την πολύ μεγάλη καθυστέρηση που παρατηρήθηκε και συνεχίζει να παρατηρείται εκ μέρους της διοίκησης, στην έκδοση των σχετικών αδειών.» cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο