SIGMA RADIO TV PUBLIC LTD ν. ΑΡΧΗΣ ΡΑΔΙΟΤΗΛΕΟΡΑΣΗΣ ΚΥΠΡΟΥ, Υπόθεση Αρ. 1327/2007, 13 Φεβρουαρίου 2009

(090)με υψηλή χρέωση, με απώτερο στόχο τη λήψη συμβουλών για την αντιμετώπιση διαφόρων προβλημάτων, όπως βία στην οικογένεια. Επειδή το παράπονο ήταν ανώνυμο, η Αρχή εξέτασε αυτεπάγγελτα τις από μέρους των Αιτητών πιθανές παραβάσεις των Παραγράφων Β.1 και Δ.1 του Κώδικα Διαφημίσεων, Τηλεοπτικών Μηνυμάτων και Προγραμμάτων Χορηγίας, στο εξής «ο Κώδικας», όπως εκτίθεται στο Παράρτημα ΙΧ των περί Ραδιοφωνικών και Τηλεοπτικών Σταθμών Κανονισμών του 2000 (ΚΔΠ 10/2000), στο εξής «οι Κανονισμοί». Οι πιο πάνω παράγραφοι Β.1 και Δ.1, προβλέπουν ότι:- «Β.1 Όλες οι διαφημίσεις και τα τηλεμπορικά μηνύματα από αδειούχους σταθμούς πρέπει να είναι νόμιμα, τίμια, αληθή, καλαίσθητα και να μην περιέχουν υπερβολικούς ή ανυπόστατους ισχυρισμούς. Δ.1 Καμία διαφήμιση, εξεταζόμενη ως σύνολο ή εν μέρει δεν παρουσιάζει με λόγια ή οπτικά τα διαφημιζόμενα είδη ή υπηρεσίες ή τις τιμές τους, κατά τρόπο που άμεσα ή συμπερασματικά δημιουργεί λανθασμένες εντυπώσεις.» Η Λειτουργός της Αρχής που ανέλαβε τη διερεύνηση της υπόθεσης, σε πόρισμα της ημερομηνίας 16.12.2004 διαπίστωσε πιθανές παραβάσεις των πιο πάνω παραγράφων του Κώδικα. Η Αρχή εξέτασε το πόρισμα της Λειτουργού και αποφάσισε όπως η υπόθεση προωθηθεί σύμφωνα με τον Κανονισμό 42

(6). Με επιστολή της ημερομηνίας 5.4.2005 έθεσε ενώπιον των Αιτητών τις διερευνώμενες παραβάσεις των παραγράφων Β.1 και Δ.1 του Κώδικα, για οποιεσδήποτε εξηγήσεις και/ή παραστάσεις και τους κάλεσε όπως δηλώσουν κατά πόσο επιθυμούν να παρευρεθούν κατά την εξέταση της υπόθεσης. Στην ίδια επιστολή αναφέρεται επίσης ότι σε περίπτωση που δε ληφθεί οποιαδήποτε απάντηση μέσα στην καθορισμένη προθεσμία, η Αρχή θα είναι υποχρεωμένη να προχωρήσει στη λήψη απόφασης, χωρίς την απάντηση των Αιτητών. Οι Αιτητές, με επιστολή του δικηγόρου τους, ημερομηνίας 13.6.2006, πληροφορούσαν την Αρχή ότι δεν θα παρευρίσκονταν στη συνεδρία της, υπέβαλαν όμως γραπτώς τις απόψεις και παραστάσεις τους. Στη συνεδρία της στις 14.6.2006, η Αρχή μελέτησε το περιστατικό και όλα τα ενώπιον της στοιχεία συμπεριλαμβανομένων και των γραπτών εξηγήσεων των Αιτητών, καθώς επίσης και τη βιντεοταινία με την εν λόγω διαφήμιση και έκρινε ότι υπάρχουν παραβάσεις των Παραγράφων Β.1 και Δ.1 του Κώδικα. Στη συνέχεια, η Αρχή με επιστολή της ημερομηνίας 27.11.2006 απέστειλε την πιο πάνω απόφαση στους Αιτητές, τους οποίους καλούσε, εάν επιθυμούν, όπως υποβάλουν μέσα σε 14 μέρες από τη λήψη της επιστολής, τις απόψεις τους εγγράφως για σκοπούς επιβολής κυρώσεων. Στην ίδια επιστολή αναφέρεται επίσης ότι σε περίπτωση που δε ληφθεί οποιαδήποτε απάντηση μέσα στην καθορισμένη προθεσμία, η Αρχή θα προχωρήσει στην επιβολή κυρώσεων. Οι Αιτητές, με επιστολή του δικηγόρου τους ημερομηνίας 4.12.2006 ανέφεραν μεταξύ άλλων, ότι αμέσως μετά τις υποδείξεις της καθ' ης η αίτηση ότι η προβολή της εν λόγω διαφήμισης αντίκειται στη σχετική νομοθεσία, διέκοψαν αμέσως την προβολή της και έκτοτε δεν έχει ξαναπροβληθεί η ίδια διαφήμιση. Στη συνεδρία της στις 20.12.2006, η Αρχή βάσει όλων των ενώπιον της στοιχείων και περιστατικών, συμπεριλαμβανομένων και των γραπτών εξηγήσεων των Αιτητών, αποφάσισε όπως επιβάλει στο σταθμό το διοικητικό πρόστιμο των Λ.Κ.2.000 για τις σχετικές παραβάσεις του Κώδικα. Στη συνέχεια η Αρχή, με επιστολή της ημερομηνίας 2.7.2007, απέστειλε στους Αιτητές την πιο πάνω απόφαση της και τους κάλεσε να καταβάλουν το ποσό των Λ.Κ.2.000 μέχρι τις 14.8.2007. Με την εν λόγω επιστολή η Αρχή ενημέρωσε τους Αιτητές ότι η θεραπεία που έχουν αν θέλουν να προσβάλουν την απόφαση της Αρχής, είναι προσφυγή στο Ανώτατο Δικαστήριο εντός εβδομήντα πέντε ημερών από την ημερομηνία της κοινοποίησης της επιστολής. Με την παρούσα προσφυγή οι Αιτητές στρέφονται εναντίον της απόφασης της Αρχής, ημερομηνίας 20.12.2006, με την οποία τους επιβλήθηκε διοικητικό πρόστιμο Λ.Κ.2.000,00 για παραβάσεις των παραγράφων Β.1 και Δ.1 του σχετικού Κώδικα. Κατ' αρχάς, ο συνήγορος των Αιτητών προβάλλει ότι η προσβαλλόμενη απόφαση είναι αποτέλεσμα μη δέουσας έρευνας. Συγκεκριμένα οι Αιτητές ισχυρίζονται ότι:- «Οι καθ' ων η αίτηση αποφάσισαν χωρίς να προηγηθεί οποιαδήποτε έρευνα, ότι αυτά που αναφέρονται στη διαφήμιση - περί παροχής συμβουλών για την επίλυση διαφόρων προβλημάτων - είναι υπερβολικά και/ή ανυπόστατα. Ουσιαστικά οι Καθ' ων η αίτηση με την απόφαση τους αυτή, αποφάσισαν ότι η κα Λουπέσκου δεν είναι σε θέση και/ή δεν έχει τις ειδικές γνώσεις και/ή δεν είναι ειδικός στο να παρέχει συμβουλές για την αντιμετώπιση των προβλημάτων που αναφέρονται στην διαφήμιση και ως εκ τούτου οι ισχυρισμοί της είναι ανυπόστατοι. Οι Καθ' ων η αίτηση αποφάσισαν τα πιο πάνω χωρίς να προβούν σε οποιαδήποτε έρευνα αναφορικά με το πρόσωπο που παρουσιάζεται στη διαφήμιση ως ειδικό και/ή ικανό να παράσχει συμβουλές αναφορικά με την αντιμετώπιση των προβλημάτων που αναφέρονται στη διαφήμιση. Οι Καθ' ων η αίτηση όφειλαν να ελέγξουν, πριν να επιβάλουν στους Αιτητές οποιαδήποτε ποινή, κατά πόσο οι εν λόγω ισχυρισμοί που προβάλλονται μέσω της διαφήμισης είναι ανυπόστατοι ή όχι. Για να καταλήξουν στην απόφαση τους όφειλαν να ερευνήσουν εάν πράγματι οι υπηρεσίες που διαφημίζονται μπορούσαν να παρασχεθούν από την διαφημιζόμενη και/ή όφειλαν προηγουμένως να εξασφαλίσουν την γνώμη κάποιου ειδικού. Θα μπορούσαν τουλάχιστον, στα πλαίσια της έρευνας τους, να τηλεφωνήσουν στον αριθμό που εμφαίνεται στη διαφήμιση δια να διαπιστώσουν εάν τελικά οι ισχυρισμοί που περιέχονται στη διαφήμιση είναι υπερβολικοί ή ανυπόστατοι.» Ο λόγος ακύρωσης δεν ευσταθεί. Έχω μελετήσει τόσο την απόφαση της Αρχής, όσο και τα στοιχεία του φακέλου. Κατά την άποψή μου, η Αρχή ερεύνησε επαρκώς όλα τα σχετικά με την υπόθεση γεγονότα και καμιά πλάνη περί τα πράγματα δεν διαπιστώνεται. Η επιλογή των γεγονότων στα οποία στηρίχθηκε η Αρχή ήταν εύλογη. Το ακόλουθο απόσπασμα από την απόφαση της Αρχής, καταρρίπτει τον ισχυρισμό περί ανυπαρξίας οποιασδήποτε έρευνας:- «Όσον αφορά τα προβλήματα αυτά, τα οποία ισχυρίζεται μέσω της διαφήμισης η κα Λουπέσκου ότι επιλύονται άμεσα μόνο με ένα τηλεφώνημα, επισημαίνεται ότι πρόκειται για σοβαρά και χρόνια προβλήματα τα οποία δεν μπορεί να αντιμετωπίζονται επιπόλαια και αψήφιστα, αλλά με σοβαρή και υπεύθυνη αντιμετώπιση από ειδικούς ψυχολόγους και ειδικευμένους γιατρούς, με ειδικές θεραπείες σε συγκεκριμένα χρονικά διαστήματα. Σύμφωνα εξάλλου με τις υπηρεσίες Εκπαιδευτικής Ψυχολογίας του Υπουργείου Παιδείας, ο όρος «διαισθητική ψυχολόγος» δεν υπάρχει. Το βιογραφικό της κ. Λουπέσκου διευκρινίζει ότι δραστηριοποιείται στο χώρο της μεταφυσικής, τομέας ο οποίος δεν εξετάζεται από την ψυχολογία ως επιστημονικός κλάδος.» Δεν συμφωνώ με την εισήγηση του δικηγόρου των Αιτητών, ότι υπήρχε οτιδήποτε άλλο που θα μπορούσε να διερευνηθεί. Τα στοιχεία που η Αρχή συνέλεξε και ερεύνησε, ήταν όχι μόνο ουσιώδη, αλλά εύλογα της παρείχαν βάση για εξαγωγή ασφαλών συμπερασμάτων. Περαιτέρω, επί του ιδίου λόγου ακυρώσεως, οι Αιτητές προβάλλουν ότι η απόφαση της Αρχής στηρίζεται αποκλειστικά στην προσωπική γνώμη και εκτίμηση των μελών της Αρχής αλλά και της λειτουργού που διερεύνησε την υπόθεση και ότι δεν είναι αυτός ο τρόπος με τον οποίο κάποιο συλλογικό όργανο που ασκεί πειθαρχική εξουσία, θα πρέπει να καταδικάζει τους διοικούμενους και να επιβάλλει ποινή. Κατά την άποψή μου, από το περιεχόμενο της ίδιας της απόφασης της καθ' ης η αίτηση, δεν προκύπτει ότι η απόφαση της Αρχής ήταν το αποτέλεσμα προσωπικής γνώμης. Αντίθετα, θα έλεγα ότι αυτή είναι το αποτέλεσμα πλήρους έρευνας όπως απαιτούν οι αρχές του διοικητικού δικαίου, όσο και η πάγια νομολογία. Πλήρης έρευνα έγινε και από την ερευνούσα λειτουργό, η οποία, κατά την άποψή μου, κατέγραψε στην έκθεση της τα όσα δεόντως ερεύνησε. Τέλος, θα πρέπει να σημειωθεί ότι σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να υπάρξει υπόδειξη στο αποφασίζον όργανο για τον τρόπο που θα διεξαγάγει την έρευνα του. Ο δεύτερος λόγος αφορά στον ισχυρισμό ότι υπήρξε πλάνη περί τα πράγματα. Συγκεκριμένα, προβάλλεται ο ισχυρισμός ότι η Αρχή «στηρίχτηκε σε εξ' αντικειμένου ανύπαρκτα γεγονότα, ήτοι στηρίχτηκε στο γεγονός ότι στη διαφήμιση αναφερόταν ότι τα προβλήματα επιλύονται άμεσα μόνο με ένα τηλεφώνημα.» Ούτε και αυτός ο λόγος ακύρωσης ευσταθεί. Με βάση τις αρχές του διοικητικού δικαίου και την πάγια νομολογία, για να υφίσταται πραγματική πλάνη απαιτείται όπως το αποφασίζον όργανο εσφαλμένα έλαβε υπόψη ανύπαρκτα γεγονότα ή παρέλειψε να λάβει υπόψη τα ορθά και ουσιώδη γεγονότα. Με βάση τα πραγματικά περιστατικά, η Αρχή κατά την άποψή μου προχώρησε σε ορθή υπαγωγή των πραγματικών γεγονότων στην σχετική νομοθεσία και έλαβε υπόψη όλα τα ουσιώδη στοιχεία και δεδομένα που είχε ενώπιον της πριν προχωρήσει στην έκδοση της επίδικης απόφασης. Προς τούτο παραθέτω αυτούσιο το περιεχόμενο της διαφήμισης η οποία αναφέρει τα ακόλουθα:- «Ποτέ δεν είναι αργά. Είμαι η Άντζιλ Λουπέσκου, διαισθητική ψυχολόγος. Κάθε μήνα διοργανώνω σεμινάρια με θέματα που απασχολούν τους περισσότερους ανθρώπους. Τώρα κι εσείς μπορείτε να με καλέσετε στο 90044900 και ν' ακούσετε συμβουλές για να διώξετε το άγχος από τον εργασιακό σας χώρο, να αντιμετωπίσετε τα προβλήματα της συζυγικής βίας, να απαλλαγείτε από τον αλκοολισμό, το κάπνισμα, την υπερκόπωση και τις αρνητικές σκέψεις. Ακόμη να καταλάβετε αν υπάρχει τρίτο πρόσωπο στη σχέση σας και πως μπορείτε να διατηρήσετε αμείωτο το ερωτικό ενδιαφέρον του συντρόφου σας. Φίλες και φίλοι βοηθήστε τον εαυτό σας. Ποτέ δεν είναι αργά. 90044900.» Αυτό σε συνάρτηση με το περιεχόμενο της απόφασης, προκύπτει ότι εύλογα η Αρχή έκρινε ότι συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις για εφαρμογή της σχετικής νομοθεσίας, ήτοι ότι στη διαφήμιση περιέχονται υπερβολικοί και ανυπόστατοι ισχυρισμοί οι οποίοι δημιουργούν εσφαλμένες εντυπώσεις, κατά παράβαση των παραγράφων Β.1 και Δ.1 του Κώδικα. Από την ολότητα των ενώπιον μου στοιχείων και της σχετικής απόφασης, δεν προκύπτει ότι η Αρχή στηρίχθηκε μόνο στο γεγονός ότι στη διαφήμιση αναφερόντα ότι «.. τα προβλήματα επιλύονται άμεσα μόνο με ένα τηλεφώνημα.». Με τον τρίτο λόγο ακύρωσης, προβάλλεται ο ισχυρισμός ότι η προσβαλλόμενη πράξη πάσχει λόγων έλλειψης επαρκούς αιτιολογίας. Συγκεκριμένα, οι Αιτητές ισχυρίζονται ότι «.. πουθενά στην απόφαση των καθ' ων η αίτηση δεν αναφέρεται ποιες είναι οι λανθασμένες εντυπώσεις που δημιουργούνται με την προβολή της εν λόγω διαφήμισης και αναφορικά με τις διαφημιζόμενες υπηρεσίες.». Σύμφωνα με τις αρχές του διοικητικού δικαίου όπως αυτές κωδικοποιήθηκαν στο άρθρο 28 του περί Γενικών Αρχών του Διοικητικού Δικαίου Νόμου 158(Ι) του 1999 (Ν. 158(Ι)/99), η αιτιολογία πρέπει να είναι σαφής ώστε να μην αφήνει περιθώρια αμφιβολίας ως προς τον πραγματικό λόγο που η διοίκηση έλαβε την επίδικη απόφαση. Στην προκειμένη περίπτωση, η αιτιολογία που έδωσε η Αρχή στην απόφαση της κατά την άποψή μου, είναι επαρκής. Παραθέτει με σαφήνεια τα κριτήρια με βάση τα οποία άσκησε τη διακριτική της ευχέρεια με αποτέλεσμα ο δικαστικός έλεγχος της νομιμότητας της πράξης να είναι καθόλα εφικτός (Βλ. Φράγκου ν. Δημοκρατίας

(1998)3 ΑΑΔ 270, 273). Η προσφυγή αποτυγχάνει και απορρίπτεται με €1300 έξοδα, πλέον ΦΠΑ, υπέρ των καθ'ων η αίτηση. (Υπ.) Γ. Ερωτοκρίτου, Δ. /ΕΠσ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο