ΚΩΣΤΑΣ ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΛΗΣ ν. ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΥΔΑΤΟΠΡΟΜΗΘΕΙΑΣ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ, Υπόθεση Αρ. 724/2009, 22 Ιουνίου 2010

(3)του Νόμου περί Υδατοπρομήθειας (Δημοτικές και Άλλες Περιοχές), προβλέπουν, στο άρθρο 20

(3), σχετικά με τη διαδικασία για την πλήρωση θέσεων προαγωγής τα ακόλουθα: «Οι προαγωγές των υπαλλήλων αποφασίζονται από το Συμβούλιο με βάση την αξία, τα προσόντα και την αρχαιότητα». Στο άρθρο 20

(4)(α) προνοείται επίσης ότι: « Κατά την προαγωγή το Συμβούλιο λαμβάνει ανάλογα υπόψη τις ετήσιες υπηρεσιακές εκθέσεις για τους υποψήφιους, το περιεχόμενο των προσωπικών φακέλων, τις αιτιολογημένες συστάσεις του Διευθυντή και την εντύπωση που απεκόμισε το Συμβούλιο κατά την προσωπική συνέντευξη ή/και τα αποτελέσματα γραπτών εξετάσεων αν αυτές έχουν γίνει». Προκύπτει από το πιο πάνω νομοθετικό πλαίσιο ότι κατά την προαγωγή, το Συμβούλιο λαμβάνει υπόψη, μεταξύ άλλων, «τις αιτιολογημένες συστάσεις του Διευθυντή». Συνακόλουθα όχι μόνο συστάσεις του Διευθυντή αλλά αιτιολογημένες τέτοιες συστάσεις αποτελούν υποχρεωτικό στοιχείο κρίσης κατά την προαγωγική διαδικασία. Η θέση του καθ΄ ου η αίτηση ότι ο αιτητής δεν νομιμοποιείται να προβάλλει ισχυρισμούς που άπτονται της σύστασης εφόσον και ο ίδιος (ο αιτητής) είχε συστηθεί από το Διευθυντή, δεν ευσταθεί. Το ότι ο Διευθυντής ανέφερε ότι τόσο ο αιτητής όσο και το ενδιαφερόμενο μέρος μπορούν να ανταποκριθούν στα καθήκοντα της θέσης δεν ισοδυναμεί, κατά την κρίση μου, σε θετική σύσταση υπέρ του αιτητή. Άλλωστε η ουσία της σύστασης βρίσκεται στη διατύπωση της γνώμης του Διευθυντή ως προς τον καταλληλότερο, που εδώ ελλείπει παντελώς, εφόσον ο Διευθυντής δεν έχει εκφέρει γνώμη ως προς τον καταλληλότερο, παραμένοντας ουσιαστικά ουδέτερος. Το Συμβούλιο επομένως λειτούργησε χωρίς τη σύσταση του Διευθυντή ως προς τον κατά τη γνώμη του καταλληλότερο, με αποτέλεσμα να ελλείπει από την προαγωγική κρίση ένα υποχρεωτικό στοιχείο και η όλη προαγωγική διαδικασία να καθίσταται ακυρώσιμη. Στην απόφαση Καλαθάς ν. Συμβουλίου Υδατοπρομήθειας Λεμεσού, Υποθ. Αρ. 150/06, ημερ. 8.10.2007 στην οποία εγέρθηκε πανομοιότυπος ισχυρισμός σε σχέση με την αναφορά στην υπόθεση εκείνη του Διευθυντή ότι «και οι πέντε υποψήφιοι είναι σχεδόν ισάξιοι και οποιοσδήποτε θα μπορούσε να επιλεγεί από το Συμβούλιο για προαγωγή στη θέση του Ανώτερου Γραφέα», ο αδελφός Δικαστής Κωνσταντινίδης έκρινε ότι με τη διατύπωση εκείνη, η σύσταση του Διευθυντή δεν θα μπορούσε να θεωρηθεί ότι πληροί τη νομοθετική επιταγή για αιτιολογημένη σύσταση, τονίζοντας τα ακόλουθα σχετικά: «Η διαδικασία στοχεύει στην εξεύρεση του καταλληλότερου και, βεβαίως, το Συμβούλιο, στο τέλος αυτό θα πρέπει να κάμει. Αδιέξοδο τέτοιας μορφής δεν νοείται και για να καταλήξει, πρέπει να έχει και τις αιτιολογημένες συστάσεις του Διευθυντή που και εκείνος στο πλαίσιο της δικής του αρμοδιότητας, θα πρέπει να συγκεκριμενοποιήσει στη βάση των δεδομένων που νομίμως μπορεί να συνυπολογίσει. Αυτή η ουδετερότητα που τήρησε ο Διευθυντής απέληξε στην ανυπαρξία, ουσιαστικά, υποχρεωτικού στοιχείου κρίσης και συνιστά λόγο ακυρότητας.» Ο επόμενος ισχυρισμός του αιτητή αφορά στις προσωπικές συνεντεύξεις, ότι δεν διεξήχθησαν από το Συμβούλιο που είναι και το διορίζον όργανο αλλά από την Επιτροπή, κατά παράβαση του κανονισμού 20

(4)(α) και τη σαφή αναφορά ότι μεταξύ των στοιχείων που λαμβάνονται υπόψη κατά την προαγωγική διαδικασία είναι και η εντύπωση που απεκόμισε το ίδιο το Συμβούλιο κατά την προσωπική συνέντευξη. Οι κανονισμοί προβλέπουν ρητά ότι το Συμβούλιο λαμβάνει υπόψη την εντύπωση που αποκομίζει από τις προσωπικές συνεντεύξεις που διεξάγει το ίδιο. Παραθέτω το σχετικό πρακτικό όπου φαίνεται ότι οι συνεντεύξεις έγιναν από την Επιτροπή Προσωπικού και γενικά η όλη διαδικασία διενεργήθηκε από την ίδια Επιτροπή και όχι από το Συμβούλιο. «. . . . . Στη συνέχεια ακολούθησε συνέντευξη με κάθε υποψήφιο κατά την οποία υποβλήθηκαν από την αρμόδια Επιτροπή κοινές ερωτήσεις που αφορούσαν θέματα των Τεχνικών Υπηρεσιών καθώς επίσης και ερωτήσεις γενικότερου υπηρεσιακού περιεχομένου. Με τον τρόπο αυτό δόθηκε η ευκαιρία στα Μέλη της Επιτροπής να ακούσουν και προσωπικά τους τρεις

(3)υποψήφιους. ................................ Η Επιτροπή λαμβάνοντας υπόψη τα πιο πάνω ... ... ... .. . αποφάσισε να εισηγηθεί κατά πλειοψηφία την προαγωγή του κυρίου Κώστα Ελευθεριάδη στη θέση Ανώτερου Τεχνικού.» Προκύπτει επομένως ότι η Επιτροπή Προσωπικού, κατά παράβαση των Κανονισμών, διεξήγαγε τις συνεντεύξεις χωρίς να ανήκει όμως σ΄ αυτήν η σχετική αρμοδιότητα. Ούτε φαίνεται από τα σχετικά πρακτικά ότι έγινε παραπομπή του συγκεκριμένου θέματος, από το Συμβούλιο στην Επιτροπή, δυνάμει οποιασδήποτε απόφασης. Όπως εύστοχα παρατηρεί ο ευπαίδευτος συνήγορος του αιτητή, η όλη διαδικασία διενεργήθηκε από την Επιτροπή και το μόνο που έκανε το Συμβούλιο ήταν να εγκρίνει την εισήγηση της Επιτροπής Προσωπικού. Η εισήγηση της Επιτροπής Προσωπικού, όμως, αποτελεί, κατά την κρίση μου, στοιχείο εξωγενές εφόσον δεν περιλαμβάνεται ανάμεσα στα στοιχεία που καθορίζεται ρητά στο άρθρο 20

(4)(α) ότι λαμβάνονται υπόψη από το Συμβούλιο κατά την προαγωγική διαδικασία. Ενόψει των πιο πάνω κρίνω βάσιμους τους ισχυρισμούς του αιτητή και ως προς την πλημμέλεια στη διαδικασία που αφορά στην πτυχή των συνεντεύξεων. Επιπρόσθετα, ο ευπαίδευτος συνήγορος του αιτητή, τονίζει, ότι δεν καταγράφηκαν ούτε πόσα, ούτε ποια από τα Μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου ψήφισαν υπέρ του ενδιαφερόμενου προσώπου. Και τούτο, προσθέτει, αντίθετα με τη σχετική αρχή του διοικητικού δικαίου, που επιβάλλει την καταγραφή της φανερής και ονομαστικής ψηφοφορίας. Είναι φανερό, από το σχετικό πρακτικό που τηρήθηκε κατά τη λήψη της προσβαλλόμενης απόφασης, πως δεν καταγράφεται ποια μέλη του Συμβουλίου ψήφισαν υπέρ της επιλογής του ενδιαφερόμενου μέρους, που αποτελούσαν και την πλειοψηφία. Η καταγραφή όμως τόσο των απόψεων των Μελών του Συμβουλίου για κάθε υποψήφιο, όσο και η ψήφος του κάθε μέλους είναι απαραίτητα στοιχεία στη διαδικασία και λειτουργία του διοικητικού οργάνου. Στην υπόθεση Παπαθεοδώρου ν. Συμβουλίου Υδατοπρομήθειας Λεμεσού, Υποθ. Αρ. 624/97, ημερ. 15.3.1999, ο Δικαστής Ατεμίδης (όπως ήταν τότε) σημείωσε τα ακόλουθα σχετικά με το ζήτημα: « Η διαδικασία που οδηγεί στην απόφαση με την επιλογή των μελών του διοικητικού οργάνου, πρέπει να καταγράφεται στα πρακτικά. ΄Οπου εκφράζεται διαφωνία από τα μέλη του, αυτή σημειώνεται, έτσι που να μπορεί το διοικητικό Δικαστήριο να ελέγξει την εγκυρότητα της τελικής απόφασης. ΄Οταν δε αυτή δεν είναι ομόφωνη, πρέπει να αναγράφονται στο πρακτικό τα ονόματα των μελών και η πρόταση που υποστηρίζουν. Εκτός όπου από τη διατύπωση, και τα ιδιαίτερα περιστατικά της υπόθεσης, καθίσταται πρόδηλη η θέση τους. Αυτές οι αρχές διασφαλίζουν την αναμενόμενη διαύγεια στη λειτουργία του διοικητικού οργάνου.» Περαιτέρω ο ευπαίδευτος συνήγορος του αιτητή ισχυρίζεται ότι ελλείπει παντελώς η αιτιολογία και δεν παρέχεται οποιαδήποτε ένδειξη ως προς τα στοιχεία τα οποία επενήργησαν στη λήψη της προσβαλλόμενης απόφασης. Υποβάλλει συναφώς ότι η αναγραφή των τελικών προτιμήσεων των μελών συλλογικού οργάνου δεν πληροί το στοιχείο της αιτιολόγησης που συνιστά, σύμφωνα με τις αρχές του διοικητικού δικαίου, θεμελιακή αρχή της χρηστής διοίκησης. Η προσβαλλόμενη απόφαση , καταλήγει η εισήγηση του ευπαίδευτου συνήγορου του αιτητή, είναι έκδηλα αναιτιολόγητη και αποκλείει το δικαστικό έλεγχο. Σημειώνω ότι στα πρακτικά του Διοικητικού Συμβουλίου που τηρήθηκαν κατά τη λήψη της προσβαλλόμενης απόφασης καταγράφηκαν και τα ακόλουθα: «Η Επιτροπή λαμβάνοντας υπόψη τα πιο πάνω και τα απορρέοντα από τους Κανονισμούς κριτήρια για προαγωγή ήτοι αξία, προσόντα και αρχαιότητα αποφάσισε να εισηγηθεί κατά πλειοψηφία την προαγωγή του κυρίου Κώστα Ελευθεριάδη στη θέση Ανώτερου Τεχνικού. Το Μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου κύριος Αντ. Αντωνίου απέστειλε επιστολή στον Πρόεδρο και στα Μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου και ζήτησε να επεξηγήσει το περιεχόμενό της. Ο κύριος Αντωνίου διευκρίνισε ότι η απόφαση της πλειοψηφίας της Επιτροπής είναι σεβαστή και αποδεκτή όμως διαφωνεί με τον τρόπο διατύπωσης των πρακτικών. Το θέμα τέθηκε σε ψηφοφορία και αποφασίστηκε από το Διοικητικό Συμβούλιο κατά πλειοψηφία η προαγωγή του κ. Ελευθεριάδη στη θέση Ανώτερου Τεχνικού από την 16η Απριλίου 2006. Δύο από τα παριστάμενα Μέλη τήρησαν αποχή.» Είναι πρόδηλο, από το πιο πάνω πρακτικό, ότι η προσβαλλόμενη απόφαση στερείται αιτιολογίας τόσο γενικά σε όλες τις παραμέτρους της όσο και ιδιαίτερα σε αναφορά με το ότι η λήψη της απόφασης μέσω ψηφοφορίας δεν μπορεί να υποκαταστήσει την αιτιολόγηση που είναι αναγκαία για τη νομιμότητα της απόφασης. Στο σημείο αυτό δεν χρειάζεται παρά να παραθέσω τα λεχθέντα, από το Δικαστή Πική (όπως ήταν τότε) στην υπόθεση Αντωνίου ν. Αρχής Ηλεκτρισμού Κύπρου

(1993)4 Α.Α.Δ. 761, τα οποία υιοθετώ: "Η καταγραφή και μόνο των προτιμήσεων των μελών συλλογικού οργάνου, είτε εκδηλώνονται λεκτικά ή με την ψήφο τους, δε συνιστά αιτιολόγηση αλλά απλώς αποκάλυψη της απόφασής τους. Η αιτιολόγηση αποβλέπει στον προσδιορισμό των λόγων για τις επιλογές που γίνονται. Η αιτιολόγηση των διοικητικών αποφάσεων είναι απαραίτητη για τη σύννομη εκπλήρωση του διοικητικού έργου αφενός, και την άσκηση αποτελεσματικού αναθεωρητικού ελέγχου αφετέρου (Βλ. Ιωσηφίδου ν. Δήμου Λακατάμιας

(1989)3 Α.Α.Δ. 393 και Αποστόλου ν. Συμβουλίου Υδατοπρομήθειας Λεμεσού

(1990)3 ΑΑΔ 126)» Για όλους τους πιο πάνω λόγους, η προσφυγή επιτυγχάνει με €1.200.-, πλέον Φ.Π.Α., έξοδα υπέρ του αιτητή. Η προσβαλλόμενη απόφαση ακυρώνεται. Μ.Μ. ΝΙΚΟΛΑΤΟΣ, Δ. /ΕΑΠ. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο