ΑΓΗΣ ΕΛΙΣΣΑΙΟΥ ν. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΥΠΡΟΥ, Υπόθεση Αρ. 1246/2008, 12 Αυγούστου 2010

(1)μηνός (£417). Πιστεύω ότι για τα Ειδικά Επιδόματα των £5.000 που έχουν παραχωρηθεί τόσο στον Προϊστάμενο των Τεχνικών Υπηρεσιών όσο καις τον Προϊστάμενο του Κέντρου Ηλεκτρονικών Υπολογιστών, ή και σε όποιον άλλο ενδεχομένως να παραχωρηθούν στο μέλλον, θα πρέπει να εξασφαλισθεί η έγκριση Ειδικού Κονδυλίου στους Προϋπολογισμούς. Διαφωνώ με τη σχετική χρέωση των επιδομάτων αυτών στο Κονδύλι «Δικαιώματα και Επιδόματα Υπερωριών» Κατά την άποψή μου για να δύναται το Συμβούλιο να εγκρίνει την καταβολή Ειδικού Επιδόματος σε μέλη του Διοικητικού Προσωπικού του Πανεπιστημίου Κύπρου, απαιτείται η τροποποίηση του Άρθρου 9(α) του περί προϋπολογισμού του Πανεπιστημίου Κύπρου Νόμου. Το Άρθρο 9(α) προνοεί για το δικαίωμα έγκρισης από το Συμβούλιο ειδικών επιδομάτων μέχρι £5.000 και £3.000 σε όσους εκλέγονται στη θέση Καθηγητή και Αναπληρωτή Καθηγητή, αντίστοιχα.» Τα πιο πάνω κοινοποιήθηκαν και με Σημείωμα ημερ. 3.5.2007 στον Πρύτανη κ. Σταύρο Ζένιο. Στις 30.5.2007 με αφορμή Σημείωμα της Προϊσταμένης των Οικονομικών Υπηρεσιών σχετικά με τα επιδόματα που παραχωρήθηκαν κατά το 2006, το Πρυτανικό Συμβούλιο αποφάσισε όπως το θέμα παραπεμφθεί στην Επιτροπή Ελέγχου. Η τελευταία, αφού εξέτασε το θέμα, στις 26.10.2007, εισηγήθηκε στο Πρυτανικό Συμβούλιο ότι:- «Η Επιτροπή Ελέγχου εκτιμά ότι για να είναι νόμιμη η παραχώρηση επιδομάτων από το Συμβούλιο του Πανεπιστημίου, σε μέλη του Διοικητικού Προσωπικού, πρέπει να υπάρχει σχετική πρόνοια στον Ετήσιο Προϋπολογισμό του Πανεπιστημίου. Η αρμοδιότητα του Συμβουλίου θα πρέπει να περιορίζεται στη σωστή εφαρμογή της σχετικής πρόνοιας του Νόμου.» Τον Δεκέμβριο του 2007 και τον Ιανουάριο του 2008, τόσο η Εκτελεστική Επιτροπή όσο και το Συμβούλιο του Πανεπιστημίου, αφού έλαβαν υπόψη την ανάγκη για νομιμοποίηση της παραχώρησης των Επιδομάτων και ενσωμάτωσης τους στον ετήσιο προϋπολογισμό, έθεσαν θέμα καθορισμού πολιτικής για την παραχώρηση επιδομάτων. Για το σκοπό αυτό, ανατέθηκε στον Πρύτανη να υποβάλει σχετική εισήγηση. Ο Πρύτανης, με Σημείωμα του ημερ. 25.2.2008, προς το Συμβούλιο του Πανεπιστημίου, ανέφερε τα εξής:- «4.3 Επιδόματα προς τους Προϊσταμένους Διοικητικών Υπηρεσιών Σε συνέχεια απόφασης της Εκτελεστικής Επιτροπής του Συμβουλίου (3η Συνεδρία, ημερ. 10 Δεκεμβρίου 2007) με την οποία μου ανατέθηκε όπως υποβάλω εισήγηση στο Συμβούλιο, αναφορικά με το πιο πάνω θέμα, επισυνάπτω σχετική αλληλογραφία τόσο του Εσωτερικού Ελεγκτή όσο και της Επιτροπής Ελέγχου, η οποία απορρέει και από παρατηρήσεις της Γενικής Ελέγκτριας του Κράτους. Με βάση τα πιο πάνω, το Συμβούλιο θα πρέπει να προβληματιστεί, κατά πόσο θα εξακολουθήσει να καταβάλλεται σε μόνιμη βάση το ειδικό επίδομα των €8.543 (Λ.Κ.5.000) στους Προϊσταμένους των Τεχνικών Υπηρεσιών και της Υπηρεσίας Πληροφορικών Συστημάτων ή κατά πόσον η πολιτική αυτή θα αναθεωρηθεί ώστε να καλύπτει ενδεχομένως και το Διευθυντή Διοίκησης και Οικονομικών ή/και άλλους Προϊσταμένους ή εάν η καταβολή επιδόματος θα πρέπει να συνδεθεί είτε με ειδικά αυξημένα καθήκοντα είτε με την απόδοση των δικαιούχων. Σημειώνω ότι, οποιαδήποτε απόφαση ληφθεί για καταβολή επιδόματος, για να είναι έννομη, θα πρέπει να συμπεριληφθεί στον Προϋπολογισμό του Πανεπιστημίου Κύπρου.» Στις 11.3.2008, το Συμβούλιο στην 149η Συνεδρία του αποφάσισε τα εξής:- «4.3 Επιδόματα προς τους Προϊσταμένους Διοικητικών Υπηρεσιών Σε συνέχεια απόφασης της Εκτελεστικής Επιτροπής του Συμβουλίου (3η Συνεδρία, ημερ. 10 Δεκεμβρίου 2007) με την οποία ανατέθηκε στον Πρύτανη όπως υποβάλλει εισήγηση στο Συμβούλιο αναφορικά με τον καθορισμό πολιτικής παραχώρησης επιδομάτων, το Συμβούλιο έλαβε γνώση του σημειώματος του Πρύτανη και σχετικής αλληλογραφίας τόσο του Εσωτερικού Ελεγκτή όσο και της Επιτροπής Ελέγχου ότι, τα επιδόματα αυτά δε συνάδουν με τα επιδόματα της Δημόσιας Υπηρεσίας ενώ παράλληλα υπάρχουν και διαδικαστικά ζητήματα όπως η μη συμπερίληψη σχετικής πρόνοιας στους ετήσιους Προϋπολογισμούς και αποφάσισε όπως στο παρόν στάδιο συνεχιστεί η παραχώρηση επιδομάτων προς τους Προϊσταμένους των Διοικητικών Υπηρεσιών και ταυτόχρονα παραχωρηθεί σχετικό επίδομα στο Διευθυντή Διοίκησης και Οικονομικών για το έτος 2008. Στη συνέχεια το Συμβούλιο, δια πλειοψηφίας, αποφάσισε όπως με την εισαγωγή του Σχεδίου Μεταρρύθμισης καταργηθούν τα επιδόματα προς το Διευθυντή Διοίκησης και Οικονομικών, τον Προϊστάμενο Τεχνικών Υπηρεσιών και τον Προϊστάμενο της Υπηρεσίας Πληροφορικών Συστημάτων. Σε περίπτωση που το Σχέδιο Μεταρρύθμισης δεν εγκριθεί από το Κράτος, στο πλαίσιο του Προϋπολογισμού 2009, η παραχώρηση επιδομάτων θα καταργηθεί αυτόματα το Μάρτιο 2009. Το Συμβούλιο σημειώνει ότι για να είναι έννομη η καταβολή των πιο πάνω επιδομάτων, μέχρι τον Μάρτιο του 2009, θα ενσωματωθούν στον ετήσιο Προϋπολογισμό του Πανεπιστημίου. Ο κ. Άρης Γεωργίου διαφώνησε με την απόφαση για κατάργηση των επιδομάτων, ιδιαίτερα στην παρούσα φάση ανάπτυξης της Πανεπιστημιούπολης. Ο Διευθυντής Διοίκησης και Οικονομικών αποχώρησε κατά τη συζήτηση του θέματος ενώ ο κ. Δώρος Μιχαήλ δήλωσε αποχή κατά τη λήψη της απόφασης.» Ο Αιτητής ενημερώθηκε για την απόφαση, με Σημείωμα ημερομηνίας 22.5.2008. Εναντίον της απόφασης προβάλλει τέσσερις λόγους ακύρωσης:-

(1)Παραβίαση των αρχών της καλής πίστης και της χρηστής διοίκησης,

(2)παράνομη ανάκληση κατά παράβαση του άρθρου 54 του περί Γενικών Αρχών του Διοικητικού Δικαίου Νόμου 1999 (Ν.158(Ι)/99),

(3)παραβίαση του δικαιώματος προηγούμενης ακρόασης και

(4)έλλειψη αιτιολογίας. Οι Καθ' ων η αίτηση προέβαλαν αρχικά προδικαστική ένσταση ότι η προσβαλλόμενη απόφαση είναι πράξη πληροφοριακού χαρακτήρα, την οποία όμως με δήλωση τους εγκατέλειψαν κατά το στάδιο των διευκρινήσεων. Θα εξετάσω πρώτα τον λόγο ακύρωσης 3. Παραβίαση του δικαιώματος προηγούμενης ακρόασης - Λόγος ακύρωσης 3 Ο συνήγορος του Αιτητή προβάλλει ότι οι Καθ' ων οι αίτηση, πριν προχωρήσουν στην κατάργηση του επιδόματος του Αιτητή, θα έπρεπε προηγουμένως να του δώσουν το δικαίωμα να προβάλει τις θέσεις του. Υποστήριξε ότι στην πραγματικότητα η Πανεπιστημιούπολη δεν είχε ολοκληρωθεί και έτσι δεν είχε σταματήσει η ευθύνη του, ως Διευθυντή του Γραφείου Μελέτης Πανεπιστημιούπολης. Περαιτέρω, ανέφερε ότι ο Πρύτανης δεν εισηγήθηκε κάτι τέτοιο και ότι το ειδικό επίδομα αποκόπηκε και από τους άλλους προϊσταμένους, χωρίς να αναφέρονται ειδικοί λόγοι για την αποκοπή. Επίσης η αποκοπή του επιδόματος δεν εξαρτήθηκε από την έγκριση ή όχι του προϋπολογισμού του Πανεπιστημίου. Οι Καθ' ων η αίτηση απορρίπτουν και προβάλλουν ότι η αποκοπή του επιδόματος έγινε, γιατί οι αντικειμενικοί λόγοι για τους οποίους χορηγήθηκε, ήτοι η αυξημένη ευθύνη του Αιτητή λόγω της ανάπτυξης της Πανεπιστημιούπολης, έπαυσαν να υφίστανται. Η προηγούμενη ακρόαση του Αιτητή δεν ήταν αναγκαία, γιατί δεν μπορούσε να επηρεάσει την κρίση των Καθ' ων η αίτηση, η οποία βασίστηκε σε αντικειμενικά κριτήρια. Ο λόγος ακύρωσης δεν ευσταθεί. Το δικαίωμα προηγούμενης ακρόασης, σύμφωνα με τον Επαμ. Π. Σπηλιωτόπουλο, Εγχειρίδιο Διοικητικού Δικαίου, 12η Έκδοση, παρ. 159, συνίσταται στη δυνατότητα του διοικουμένου πριν από την έκδοση δυσμενούς γι' αυτόν ατομικής διοικητικής απόφασης, να διατυπώσει τις απόψεις του. Στην Κύπρο, το δικαίωμα έχει κωδικοποιηθεί στο άρθρο 43 του περί των Γενικών Αρχών του Διοικητικού Δικαίου Νόμου του 1999 (Ν. 158(Ι)/99). Το δικαίωμα προηγούμενης ακρόασης, εφαρμόζεται σε ατομικές διοικητικές πράξεις, οι οποίες είναι δυσμενείς για τον διοικούμενο. Δεν παρέχεται όμως δικαίωμα όταν η διοικητική πράξη δεν έχει υποκειμενικό χαρακτήρα, αλλά στηρίζεται σε αντικειμενικά δεδομένα. Στην προκειμένη περίπτωση, η απόφαση για διακοπή του επιδόματος δεν λήφθηκε ως αποτέλεσμα υποκειμενικής συμπεριφοράς του Αιτητή, αλλά ήταν το αποτέλεσμα της προσπάθειας νομιμοποίησης της παραχώρησης των επιδομάτων με την ενσωμάτωση τους στον Προϋπολογισμό του 2009 και την επικείμενη εισαγωγή του Σχεδίου Μεταρρύθμισης. Επρόκειτο δηλαδή, για πράξη που αποσκοπούσε στη νομιμοποίηση της παραχώρησης των επιδομάτων. Επειδή το Σχέδιο Μεταρρύθμισης δεν βρισκόταν στο διοικητικό φάκελο, επανάνοιξα την υπόθεση για να κατατεθεί. Οι δύο πλευρές συμφώνησαν ότι το Σχέδιο Μεταρρύθμισης το οποίο, με την παράγραφο 7.2, προβλέπει για τις προϋποθέσεις παραχώρησης επιδομάτων και άλλων κινήτρων στα πλαίσια ανάπτυξης του διοικητικού προσωπικού, βρίσκεται παγοποιημένο, χωρίς να έχει εγκριθεί ακόμα από το Κράτος. Όμως οι Καθ'ων η αίτηση είχαν δικαίωμα να ανακαλέσουν την παραχώρηση των επιδομάτων, στα πλαίσια ευρύτερης νομιμοποίησής τους, χωρίς να είναι υπόχρεοι να δώσουν το δικαίωμα προηγούμενης ακρόασης στον Αιτητή, εφόσον οι λόγοι ανάκλησης δεν σχετίζονται με λόγους που άπτονται του προσώπου του Αιτητή. Παραβίαση της αρχής της καλής πίστης και της χρηστής διοίκησης - Λόγος ακύρωσης 1 Παράνομη ανάκληση διοικητικής πράξης κατά παράβαση του άρθρου 54 του Ν. 158(Ι)/99 - Λόγος ακύρωσης 2 Οι λόγοι ακύρωσης δεν ευσταθούν. Από τη στιγμή που επρόκειτο για ειδικό επίδομα, δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι ο Αιτητής απέκτησε κεκτημένα δικαιώματα, η αφαίρεση των οποίων ισοδυναμεί με κακή πίστη ή με παραβίαση των αρχών της ανάκλησης διοικητικών πράξεων. Όχι μόνο η παραχώρηση του επιδόματος δεν προβλεπόταν στο σχετικό Νόμο, αλλά από τη στιγμή που δεν ήταν ούτε στους Προϋπολογισμούς του Πανεπιστημίου, αλλά παραχωρείτο, όπως αναφέρεται στην Έκθεση Εσωτερικού Ελέγχου του 2001, κάτω από το κονδύλι «Δικαιώματα και Επιδόματα Υπερωριών», οι Καθ'ων η αίτηση είχαν κάθε δικαίωμα να νομιμοποιήσουν την παραχώρησή τους με την εισαγωγή ειδικής πρόνοιας στους Προϋπολογισμούς. Πέραν τούτου, νόμιμα επέλεξαν να τερματίσουν την παραχώρηση των επιδομάτων. Σε περίπτωση έγκρισης του Σχεδίου μεταρρύθμισης, θα ίσχυαν οι πρόνοιες του Σχεδίου για την παραχώρηση Επιδομάτων. Σε περίπτωση που το Σχέδιο Μεταρρύθμισης δεν εγκρινόταν, όπως και συνέβη, εύλογα θεωρήθηκε ότι δεν θα έπρεπε να συνεχίσει η παράτυπη παραχώρηση επιδομάτων και θα έπρεπε να αναμένεται η έγκριση του Σχεδίου από το Κράτος. Η προσπάθεια νομιμοποίησης των διαδικασιών παραχώρησης επιδομάτων, ήταν κάτι θεμιτό και δεν μπορεί να χαρακτηριστεί ως παραβίαση των αρχών της χρηστής διοίκησης και καλής πίστης. Η διοίκηση δεν ενήργησε με τρόπο κακόπιστο με σκοπό να βλάψει τον Αιτητή, ώστε να τίθεται θέμα παραβίασης της αρχής της χρηστής διοίκησης, της καλής πίστης και των αρχών της ανάκλησης. Εν πάση περιπτώσει, η χρηστή διοίκηση και η καλή πίστη δεν συναρτώνται με τον υπερακοντισμό της νομιμότητας, αλλά στον αποκλεισμό των αυθαιρεσιών στη διοικητική λειτουργία και στη συγκεκριμένη περίπτωση, στον τρόπο παραχώρησης των επιδομάτων (βλ. Tamassos Supplies v. Δημοκρατίας

(1992)3 ΑΑΔ 60). Καμιά αντιφατικότητα δεν διαπιστώνεται ώστε να παραβιάζονται οι αρχές που κωδικοποιούνται από τα άρθρα 51 και 54 του Ν. 158(Ι)/99. Έλλειψη αιτιολογίας - Λόγος ακύρωσης 4 Δεν συμφωνώ με την εισήγηση του δικηγόρου του Αιτητή ότι οι Καθ'ων η αίτηση «ουδένα λόγο έδωσαν για να αιτιολογήσουν την απόφαση τους για κατάργηση του επίδικου επιδόματος» (βλ. σελ. 18 της γραπτής αγόρευσης του Αιτητή). Απλή ανάγνωση της απόφασης, καταδεικνύει ότι η εισήγηση δεν ευσταθεί, αφού η διοίκηση έδωσε επαρκή αιτιολογία. Η συγκεκριμένη αιτιολογία δεν πρέπει να εκτιμηθεί ανεξαρτήτως της προϊστορίας του θέματος και των στοιχείων του φακέλου, που την συμπληρώνουν. Όπως ανέφερα στην αρχή της απόφασης, το θέμα της νομιμότητας παραχώρησης του επιδόματος τέθηκε από το 2001 στην Ετήσια Έκθεση Εσωτερικού Ελέγχου για να κορυφωθεί μετά από δέουσα έρευνα το 2007 με την απόφαση του Συμβουλίου. Κατά την άποψή μου, η απόφαση του Συμβουλίου είναι σαφής και δεν αφήνει καμιά αμφιβολία ως προς τους πραγματικούς λόγους που λήφθηκε, οι οποίοι είναι ασύνδετοι με το πρόσωπο του Αιτητή και συνδέονται με την προσπάθεια των Καθ' ων η αίτηση να νομιμοποιήσουν την παραχώρηση επιδομάτων. Από τα υφιστάμενα στοιχεία και την αιτιολογία που δόθηκε για την προσβαλλόμενη απόφαση ο δικαστικός έλεγχος είναι απόλυτα εφικτός. Ενόψει των πιο πάνω, η προσφυγή αποτυγχάνει και απορρίπτεται με €1300 έξοδα, πλέον ΦΠΑ. Η προσβαλλόμενη απόφαση επικυρώνεται, δυνάμει του Άρθρου 146.4(α) του Συντάγματος. (Υπ.) Γ. Ερωτοκρίτου, Δ. /ΕΠς cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο