ΑΓΛΑΪΑ ΑΝΔΡΕΑ ΦΑΣΑΡΙΑ ν. ΔΗΜΟΥ ΓΕΡΜΑΣΟΓΕΙΑΣ, Υπόθεση Αρ. 1407/2010, 19 Μαρτίου 2012 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ΑΝΩΤΑΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΑΝΑΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ (Υπόθεση Αρ. 1407/2010) 19 Μαρτίου, 2012 [ΝΙΚΟΛΑ?ΔΗΣ, Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 146 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΑΓΛΑΪΑ ΑΝΔΡΕΑ ΦΑΣΑΡΙΑ, Αιτήτρια, ν. ΔΗΜΟΥ ΓΕΡΜΑΣΟΓΕΙΑΣ, Καθ΄ων η αίτηση. _______________ Σ. Φασουλιώτης για Χρ. Πουργουρίδη, για την Αιτήτρια. Καλ. Στιβαρού (κα) για Ιωαννίδη και Δημητρίου, για τους Καθ΄ ων η αίτηση. ________________ Α Π Ο Φ Α Σ Η ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ, Δ.: Η αιτήτρια αξιώνει ακύρωση του μέρους της προσφοράς των καθ΄ ων η αίτηση που περιέχεται στην επιστολή ημερομηνίας 5.8.2010, η οποία αναφέρεται στην καταβολή εκ μέρους της ποσού €400.000, για υπεραξία των τεμαχίων υπ΄ αριθμό 52/1 και 52/2 του Φύλλου/Σχέδιου LIV/52, συνολικής έκτασης 3.395 τ.μ. στη Γερμασόγεια. Στις 10.5.2010 εκδόθηκε από το Ανώτατο Δικαστήριο απόφαση στην προσφυγή υπ΄ αρ. 1889/2008, την οποία είχε καταχωρήσει η αιτήτρια εναντίον των καθ΄ ων η αίτηση, αξιώνοντας την ακύρωση ή ανάκληση της απαλλοτρίωσης των πιο πάνω κτημάτων της. Το δικαστήριο δικαίωσε την αιτήτρια και διέταξε τους καθ΄ ων η αίτηση να συμμορφωθούν με το ΄Αρθρο 23.5 του Συντάγματος. Οι καθ΄ ων η αίτηση, με επιστολή ημερομηνίας 5.8.2010, προσφέρθηκαν να επιστρέψουν στην αιτήτρια τα πιο πάνω κτήματα, αξίωσαν όμως την καταβολή προηγουμένως επιπρόσθετου ποσού €400.000, για υπεραξία του κτήματος από την αναβάθμιση της πολεοδομικής ζώνης της περιοχής που υλοποιήθηκε με ενέργειες του Δήμου. Αξίωναν βέβαια και ποσό €257.793, το οποίο αντιπροσώπευε το ποσό της αποζημίωσης που οι καθ΄ ων η αίτηση είχαν καταβάλει στην αιτήτρια κατά την απαλλοτρίωση του κτήματος. Η αιτήτρια αντέδρασε και πληροφόρησε τους καθ΄ ων η αίτηση ότι θα χρειαζόταν περίπου δύο μήνες για να εξασφαλίσει το ποσό που όφειλε στην πραγματικότητα να καταβάλει, δηλαδή το ποσό των €257.793. Πράγματι, η αιτήτρια στις 11.10.2010 κατόρθωσε να εξασφαλίσει δάνειο για το πιο πάνω ποσό. Με επιστολή του δικηγόρου της κάλεσε τους καθ΄ων η αίτηση να παρευρεθούν στο Επαρχιακό Κτηματολόγιο Λεμεσού στις 18.10.2010, για να μεταβιβαστεί το κτήμα στο όνομά της, με ταυτόχρονη βέβαια καταβολή του ποσού που είχε καταβληθεί από τους καθ΄ ων η αίτηση ως αποζημίωση. Οι καθ΄ ων η αίτηση παρέλειψαν να συμμορφωθούν και η αιτήτρια καταχώρησε την παρούσα προσφυγή. Το όλο θέμα καταλήγει στο κατά πόσο οι καθ΄ ων η αίτηση είχαν το δικαίωμα να αξιώσουν και το ποσό των €400.000 ως υπεραξία της απαλλοτριωθείσας περιουσίας, λόγω της αναβάθμισης της πολεοδομικής ζώνης της περιοχής που έγινε με ενέργειες των καθ΄ ων η αίτηση. Η αξίωση των καθ΄ων η αίτηση βασίζεται στην επιφύλαξη του άρθρου 15 του περί Αναγκαστικής Απαλλοτριώσεως διά Δημόσιαν Ωφέλειαν Νόμου του 1962, Ν.15/1962. Το εδάφιο
(1)του άρθρου 15 ουσιαστικά επαναλαμβάνει την διά του Συντάγματος επιβαλλόμενη υποχρέωση κάθε απαλλοτριούσας αρχής να επιστρέφει εκείνη την ιδιοκτησία η οποία απαλλοτριώθηκε αν παρέλθουν τρία έτη από της ημερομηνίας καθ΄ ην η ιδιοκτησία περιήλθε στην απαλλοτριούσα αρχή και δεν έχει επιτευχθεί ο σκοπός για τον οποίο έγινε η απαλλοτρίωση ή η επίτευξη του σκοπού εγκαταλείφθηκε ή αν το όλο ή μέρος της ιδιοκτησίας αποδειχθεί ότι υπερβαίνει τις πραγματικές ανάγκες της απαλλοτριούσας αρχής. Η επιφύλαξη του εδαφίου (α) του ίδιου άρθρου προβλέπει ότι, αν διαρκούσης της κατοχής της ακίνητης ιδιοκτησίας από την απαλλοτριούσα αρχή έγινε επ΄ αυτής οιαδήποτε προσθήκη, αφαίρεση ή άλλη τροποποίηση ή αν μέρος μόνο της απαλλοτριωθείσας ακίνητης ιδιοκτησίας προσφέρεται από την απαλλοτριούσα αρχή, αυτή καθορίζει εύλογη τιμή. Το ενδιαφερόμενο πρόσωπο μπορεί στο έγγραφο της αποδοχής της γενόμενης προσφοράς της ιδιοκτησίας να αμφισβητήσει την καθορισθείσα τιμή. Είναι η θέση των καθ΄ ων η αίτηση ότι η τροποποίηση των πολεοδομικών ζωνών συνιστά τροποποίηση εν τη εννοία της πιο πάνω επιφύλαξης. Η θέση αυτή δεν είναι ορθή. Το ΄Αρθρο 23.5 του Συντάγματος προβλέπει ρητά ότι αν μέσα σε τρία χρόνια από την απαλλοτρίωση δεν καταστεί εφικτός ο σκοπός, η απαλλοτριούσα αρχή υποχρεούται να προσφέρει την ιδιοκτησία «επί καταβολή της τιμής κτήσεως εις το πρόσωπον παρ΄ ου απηλλοτρίωσεν αυτήν». Από την άλλη η επιφύλαξη του εδαφίου του άρθρου 15 (α) του περί Απαλλοτριώσεως Νόμου 15/1962, αναφέρεται σε οποιανδήποτε προσθήκη, αφαίρεση ή άλλη τροποποίηση που έγινε επί της απαλλοτριωθείσας ιδιοκτησίας κατά τη διάρκεια της κατοχής της ιδιοκτησίας από την απαλλοτριούσα αρχή. Επί του θέματος εντελώς εύστοχα είναι όσα ο Κωνσταντινίδης, Δ. αναφέρει στην υπόθεση Φουκαρίδης ν. Δήμου Λάρνακας
(1995)4 Α.Α.Δ. 283, 288: «Ως προς την ουσία, και πάλιν δεν χρειάζονται πολλά. Το ζήτημα ρυθμίζεται από το Νόμο κατ΄ ευθείαν. Η απαλλοτριωθείσα ιδιοκτησία θα έπρεπε να είχε προσφερθεί στον αιτητή «εις ην τιμήν απέκτησε ταύτην». Η απαλλοτριούσα αρχή δεν έχει εξουσία για αξίωση άλλου ποσού. Η σύνδεση της προσφοράς και με τον όρο της πληρωμής επιπρόσθετου ποσού για τόκο, είναι παράνομη.». Στην παρούσα υπόθεση προσφέρθηκε στην αιτήτρια ολόκληρη η ακίνητη ιδιοκτησία, οπότε δεν χρειάζεται καθορισμός εύλογης τιμής για το τεμάχιο που επιστρέφεται. Τόσο η διάταξη του Νόμου, όσο και του Συντάγματος είναι σαφής. Η περιουσία πρέπει να επιστραφεί «επί καταβολή της τιμής κτήσεως εις το πρόσωπον παρ΄ ου απηλλοτρίωσεν αυτήν.». Τιμή κτήσης, στην παρούσα υπόθεση είναι το ισόποσο σε ευρώ του ποσού των £150.880, δηλαδή €257.793,79. Η ερμηνεία που έγινε προσπάθεια από τους καθ΄ ων η αίτηση να αποδοθεί στην έννοια «ετέρα τροποποίησις», όπως τίθεται στην επιφύλαξη του άρθρου 15 (α) του Νόμου, δεν είναι εύλογη. Πρόκειται, καθαρά, για μια δυστροπία της διοίκησης να συμμορφωθεί με την απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην υπόθεση Φασαρία ν. Δήμου Γερμασόγειας, Υποθ. Αρ. 1889/2008, ημερ. 10.5.2010, αλλά και με τις συνταγματικές επιταγές. Κάθε απαλλοτριούσα αρχή δεν είναι επιχειρηματίας ανάπτυξης γης. Κατά παράβαση της αρχής ότι έκαστος έχει το δικαίωμα να αποκτά και να είναι κύριος κινητής ή ακίνητης περιουσίας, σε εξαιρετικές περιπτώσεις, που αναγράφονται ρητά στο Σύνταγμα, απαλλοτριώνει για σκοπούς δημόσιας ωφέλειας συγκεκριμένη ακίνητη περιουσία. Η απαλλοτρίωση συνιστά κατ΄ εξαίρεση πράξη. Γι΄ αυτό προβλέπεται ότι αν ο σκοπός της απαλλοτρίωσης δεν επιτευχθεί μέσα σε τρία χρόνια από τη στιγμή που η κατοχή περνά στην απαλλοτριούσα αρχή, η ακίνητη περιουσία θα πρέπει να επιστραφεί στον προηγούμενο ιδιοκτήτη της. Συνεπώς, η όποια διαφορά στην αξία του κτήματος λόγω αναβάθμισης των πολεοδομικών ζωνών, δεν μπορεί να ωφελεί την απαλλοτριούσα αρχή. Αν η συγκεκριμένη ακίνητη περιουσία εξακολουθούσε να είναι ιδιοκτησία της αιτήτριας, οι καθ΄ων η αίτηση δεν θα είχαν βέβαια οποιανδήποτε απαίτηση για καταβολή οποιουδήποτε ποσού ως υπεραξία για την αλλαγή των ζωνών. Εύλογα κάποιος θα μπορούσε να διερωτηθεί, γιατί λοιπόν οι καθ΄ ων η αίτηση να έχουν ένα τέτοιο δικαίωμα επειδή η αναβάθμιση των πολεοδομικών ζωνών της περιοχής που κείται το ακίνητο, έγινε κατά την διάρκεια που ο Δήμος κατείχε το συγκεκριμένο ακίνητο για 15 χρόνια, χωρίς να λαμβάνει μέτρα προς υλοποίηση του σκοπού της απαλλοτρίωσης. Εν όψει των πιο πάνω, η προσφυγή επιτυγχάνει και η προσβαλλόμενη πράξη ακυρώνεται, με έξοδα, πλέον Φ.Π.Α. αν υπάρχει, εναντίον των καθ΄ ων η αίτηση, όπως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή. Φρ. Νικολαΐδης, Δ. /ΜΔ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο