ΒΑΣΙΛΗΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΥΣ ν. ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΚΑΙ ΕΡΓΩΝ, Υπόθεση Αρ. 1024/2011, 25/10/2012

(2)του περί Προστασίας της Παραλίας Νόμου του Κεφ. 59, όπως τροποποιήθηκε και των σχετικών Κανονισμών. Το 2007 ο Δήμος Αγίας Νάπας δεν εξέδωσε στο πιο πάνω σκάφος Άδεια Παροχής Διευκολύνσεων και οι ιδιοκτήτες του σκάφους προσέφυγαν στο Ανώτατο Δικαστήριο. Πρόκειται για την προσφυγή Κοσμάς Μαυρουδής κ.α. ν. Δήμου Αγίας Νάπας, Υπόθ. Αρ. 1299/07, ημερ. 31.3.2009, η οποία απορρίφθηκε. Στη συνέχεια το επίδικο σκάφος, κατά τα έτη 2007, 2008, 2009, κατά τον ισχυρισμό των Καθ' ων η αίτηση ασχολείτο με θαλάσσια αθλήματα όπως αλεξίπτωτο (ιπτάμενο ρυμουλκούμενο αντικείμενο) χωρίς να κατέχει άδεια ταχύπλοου σκάφους κατηγορίας Β', αφού ο Δήμος της Αγίας Νάπας δεν του εξέδιδε πλέον άδεια Παροχής Διευκολύνσεων. Για την παράνομη χρήση του σκάφους, έγιναν πολλές καταγγελίες από την Αστυνομία και συσκέψεις στη Γενική Εισαγγελία. Ο Αιτητής, στις 11.1.2010, με αίτησή του, ζήτησε επιθεώρηση του επίδικου σκάφους. Κατά την επιθεώρηση που ακολούθησε, το Τμήμα Εμπορικής Ναυτιλίας («το Τμήμα»), του εξέδωσε Πιστοποιητικό Ακτοπλοϊκού Επιβατηγού Σκάφους με ημερομηνία λήξης 15.12.2010, σύμφωνα με τις διατάξεις των περί Ακτοπλοϊκών και Άλλων Επιβατηγών Σκαφών Κανονισμών του 2002 (ΚΔΠ 342/2002). Σύμφωνα με τους πιο πάνω Κανονισμούς «ακτοπλοϊκό επιβατηγό σκάφος» ή «σκάφος» σημαίνει πλοίο ή σκάφος το οποίο εκτελεί πλόες μεταφέροντας επιβάτες για εμπορικούς σκοπούς, κατά μήκος των ακτών της Κυπριακής Δημοκρατίας, με σκοπό την θαλάσσια περιήγηση, εκπαίδευση και εξάσκηση, ερασιτεχνική αλιεία, καταδύσεις, επιβίβαση ή αποβίβαση σε άλλο σκάφος, ναύλωση σκάφους με κυβερνήτη και πλήρωμα ή άλλη συναφή δραστηριότητα, και περιλαμβάνει μικρό επιβατηγό σκάφος. Στην πίσω σελίδα του Πιστοποιητικού αναφερόταν ρητά ότι «κατά την επιθεώρηση του σκάφους δεν βρέθηκε αλεξίπτωτο ή παρελκόμενα του στο σκάφος. Το Πιστοποιητικό αυτό ισχύει μόνο για θαλάσσια περιήγηση και η εκτέλεση οποιουδήποτε θαλάσσιου αθλήματος με την βοήθεια του σκάφους απαγορεύεται.» Κατόπιν σχετικής αίτησης, εκδόθηκε στις 13.4.2011 το ίδιο Πιστοποιητικό Ασφαλείας Ακτοπλοϊκού Επιβατηγού Σκάφους, για την περίοδο 2011. Η ισχύς του έληγε στις 30.11.2011 και έφερε τους ίδιους όρους. Για την περίοδο 2011 οι Καθ' ων η αίτηση έγιναν δέκτες παραπόνου ότι το σκάφος του Αιτητή και ένα άλλο, χρησιμοποιούνταν για τη διεξαγωγή θαλάσσιων αθλημάτων, κατά παράβαση της άδειας τους. Συγκεκριμένα, η Λιμενική Αστυνομία με επιστολή της ημερ. 15.6.2011 ενημέρωσε τους Καθ' ων η αίτηση ότι μετά από έρευνα διαπίστωσε ότι στο σκάφος του Αιτητή «υπήρχε εξοπλισμός για διεξαγωγή θαλάσσιου αλεξίπτωτου, καθώς και πληροφορίες ότι το χρησιμοποιεί όταν απομακρυνθεί από τις ακτές». Επίσης, στις 16.6.2011 οι Καθ' ων η αίτηση έγιναν δέκτες παραπόνων από τη Συντεχνία ΓΣΠΟΒΕΚ εκ μέρους του Συνδέσμου Ιδιοκτητών Θαλάσσιων Αθλημάτων και Ψυχαγωγίας Αγίας Νάπας για τη χρήση αδειούχων ατμοπλοϊκών σκαφών για θαλάσσια αθλήματα, κατά παράβαση των όρων της άδειάς τους. Οι Καθ' ων η αίτηση με επιστολή τους ημερ. 20.6.2011 προς το Διοικητή της Λιμενικής και Ναυτικής Αστυνομίας, τον ενημέρωσαν για τους περιορισμούς στην άδεια του σκάφους του Αιτητή και ζήτησαν να τους ενημερώσει για τις καταγγελίες που είχαν γίνει από την αστυνομία τα τελευταία χρόνια, εναντίον του επίδικου σκάφους LL5108 Eagle και ενός άλλου. Ο Διοικητής της Λιμενικής Αστυνομίας Αγ. Νάπας, με επιστολή του ημερ. 23.6.2011 παρείχε στους Καθ' ων η αίτηση την πιο κάτω ενημέρωση, για το σκάφος του Αιτητή (LL5108 Eagle) και το ένα άλλο:- «LL 6789 OCEAN FLYER Το 2010 καταγγέλθηκε σαράντα-τρεις

(43)φορές για αδικήματα κατά παράβαση των όρων της άδειας του και παροχή διευκολύνσεων χωρίς άδεια από την αρμόδια αρχή. Το 2011 μέχρι σήμερα καταγγέλθηκε οκτώ

(8)για τα ίδια αδικήματα. LL 5108 EAGLE Το 2010 καταγγέλθηκε τέσσερις

(4)φορές για αδικήματα κατά παράβαση των όρων της άδειας του και παροχή διευκολύνσεων χωρίς άδεια από την αρμόδια αρχή. Το 2011 μέχρι σήμερα καταγγέλθηκε μία

(1)για τα ίδια αδικήματα. Και στα δύο σκάφη ο μηχανισμός λειτουργίας του αλεξιπτώτου είναι μόνιμη κατασκευή και κατασκευαστικά πάνω στο σκάφος σε μόνιμη μορφή από την κατασκευή του σκάφους που προοριζόταν για τη διεξαγωγή αυτού του αθλήματος, δεν δύναται να εφαρμοστεί ο μηχανισμός αυτός πάνω στα συγκεκριμένα σκάφη σε μεταγενέστερο στάδιο. Αναμένεται ο αιφνιδιαστικός έλεγχος/επιθεώρηση των σκαφών αυτών καθότι η παρανομία των πιο πάνω ακτοπλοϊκών διασαλεύει την ειρήνη και τάξη στην περιοχή της Αγίας Νάπας προκαλώντας τις αντιδράσεις των υπόλοιπων ιδιοκτητών επιχειρήσεων.» Μετά την πιο πάνω πληροφόρηση, ότι το σκάφος του Αιτητή χωρίς να κατέχει την απαιτούμενη Άδεια Ταχύπλοου Σκάφους, Κατηγορίας Β΄, ασχολείτο με θαλάσσια αθλήματα, οι Καθ' ων η αίτηση στις 27.7.2001 αποφάσισαν να αποσύρουν το Πιστοποιητικό Ασφαλείας Ακτοπλοϊκού Επιβατηγού Σκάφους. Αυτό επιβαλλόταν, σύμφωνα με τους Καθ' ων η αίτηση, αφού ο Αιτητής, μετά την επιθεώρηση του σκάφους από το Τμήμα, διαπιστώθηκε ότι ασχολείτο καθημερινά με την ρυμούλκηση ανθρώπων με αλεξίπτωτο, το οποίο δεν ήταν επιθεωρημένο από οποιαδήποτε Αρχή, με αποτέλεσμα να τίθεται σε κίνδυνο η ανθρώπινη ζωή. Εναντίον της πιο πάνω απόφασης, ο Αιτητής προβάλλει τέσσερις λόγους ακυρότητας:-

(1)Παραβίαση του δικαιώματος προηγούμενης ακρόασης,

(2)η προσβαλλόμενη απόφαση εκδόθηκε χωρίς νομοθετική εξουσιοδότηση και από αναρμόδιο όργανο,

(3)η προσβαλλόμενη απόφαση είναι αποτέλεσμα μη δέουσας έρευνας και αιτιολογίας και

(4)παραβίαση του τεκμηρίου της αθωότητας. Παραβίαση του δικαιώματος προηγούμενης ακρόασης και του τεκμηρίου της αθωότητας - Λόγοι ακύρωσης 1 και 4 Ο δικηγόρος του Αιτητή προβάλλει ότι:- (α) η απόφαση των Καθ' ων η αίτηση αποτελεί δυσμενέστατο τιμωρητικό μέτρο εις βάρος του Αιτητή και των οικονομικών του συμφερόντων και (β) ότι το διοικητικό όργανο στήριξε την απόφασή του σε ισχυρισμούς-καταγγελίες εναντίον του Αιτητή, χωρίς να ακούσει και τις θέσεις του ιδίου. Οι λόγοι ακύρωσης δεν ευσταθούν. Σύμφωνα με το άρθρο 43 του Νόμου 158(Ι)/99, το δικαίωμα ακρόασης παρέχεται, εκτός από τις περιπτώσεις στις οποίες ορίζεται ρητά από το νόμο και σε κάθε περίπτωση που πρόσωπο θα επηρεαστεί από την πράξη ή από τη λήψη διοικητικού μέτρου που είναι πειθαρχικής φύσης ή που έχει το χαρακτήρα κύρωσης ή που είναι άλλως πως δυσμενούς φύσης. Στην προκειμένη περίπτωση, δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η διοικητική ενέργεια είναι δυσμενούς φύσης, οπότε υπό κανονικές συνθήκες θα έπρεπε να είχε παρασχεθεί το δικαίωμα ακρόασης. Όμως η ενέργεια της διοίκησης να αποσύρει το Πιστοποιητικό Ακτοπλοϊκού Επιβατηγού Σκάφους μέχρι να αφαιρεθεί το αλεξίπτωτο από το σκάφος και όλα τα παρελκόμενα, συνιστά μέτρο διοικητικού εξαναγκασμού που αποσκοπεί στον εξαναγκασμό του διοικούμενου σε συμμόρφωση, με τους όρους της άδειας του και στην άρση της παράνομης χρήσης του σκάφους του. Όπως αναφέρεται στο Σύγγραμμα «Εγχειρίδιο Διοικητικού Δικαίου» του Επαμεινώνδα Λ. Σπηλιωτόπουλου, 12η Έκδοση, στη σελίδα 176, στις περιπτώσεις που υπάρχει άμεσος κίνδυνος που είναι αναγκαίο να αποτραπεί «επιτρέπεται κατ' εξαίρεση η παράλειψη προηγούμενης ακρόασης του» διοικουμένου. Στην προκειμένη περίπτωση, όπως επισημάνθηκε στη διοίκηση από τους παραπονούμενους, το σκάφος χωρίς να έχει επιθεωρηθεί για την καταλληλότητα για τη ρυμούλκηση ανθρώπων με τη χρήση αλεξιπτώτου και χωρίς το αλεξίπτωτο να έχει προηγουμένως επιθεωρηθεί, διενεργούσε το συγκεκριμένο άθλημα υπό συνθήκες άγνωστες στη διοίκηση, με αποτέλεσμα να τίθεται σε κίνδυνο ανθρώπινη ζωή. Πέραν τούτου, η διοίκηση είχε πληροφόρηση για τα πιο πάνω και από την Αστυνομία Κύπρου. Συγκεκριμένα, ότι το 2010 το σκάφος του Αιτητή καταγγέλθηκε 4 φορές για το αδίκημα της παράβασης των όρων της άδειας του και μέχρι τον Ιούνιο του 2011, δηλαδή στην αρχή της τουριστικής περιόδου, καταγγέλθηκε άλλη μία φορά. Επίσης, η Αστυνομία πληροφόρησε τη διοίκηση ότι η συνεχιζόμενη παρανομία του σκάφους του Αιτητή και ενός άλλου, δημιουργεί κινδύνους διασάλευσης της ειρήνης στην περιοχή της Αγ. Νάπας, από αντιδράσεις των υπολοίπων νόμιμων ιδιοκτητών επιχειρήσεων θαλάσσιων αθλημάτων. Υπό τις περιστάσεις, η ενέργεια της διοίκησης να προχωρήσει σε άμεση απόσυρση του Πιστοποιητικού του σκάφους του Αιτητή, ήταν επιβαλλόμενη, ως μέτρο διοικητικού εξαναγκασμού του διοικουμένου σε συμμόρφωση, ώστε να αποτραπούν κίνδυνοι που σχετίζονται με την ασφάλεια του κοινού. Η διοίκηση δεν θα μπορούσε να αγνοήσει τα στοιχεία που έθεσε ενώπιον της επίσημα η Αστυνομία, αφού αν συνέβαινε κάποιο περιστατικό με απώλεια ανθρώπινης ζωής, θα βρισκόταν εκτεθειμένη και ευλόγως θα κατηγορείτο για μη λήψη άμεσων μέτρων για προστασία του κοινού, μετά την επίσημη ενημέρωση που είχε. Δεν ευσταθεί ούτε ο τέταρτος λόγος ακύρωσης ο οποίος αφορά στην παραβίαση του τεκμηρίου της αθωότητας, όπως αυτό διατυπώνεται στο Άρθρο 12.5 του Συντάγματος, το οποίο αφορά σε κατηγορούμενο σε ποινική διαδικασία. Στην προκειμένη περίπτωση δεν διεξήχθη καμία ποινική διαδικασία για καταλογισμό ποινικής ή έστω και πειθαρχικής ευθύνης. Εκείνο που έγινε ήταν η ανάκληση άδειας, ως αποτέλεσμα της διαπίστωσης ότι ο Αιτητής παρέβαινε τους όρους της άδειας. Μάλιστα, ο Αιτητής πληροφορήθηκε ότι θα μπορούσε να απευθυνθεί στο Τμήμα για επαναθεώρηση του σκάφους του. Η προσβαλλόμενη απόφαση εκδόθηκε χωρίς νομοθετική εξουσιοδότηση και από αναρμόδιο όργανο - Λόγος ακύρωσης 2 Ο Αιτητής ισχυρίζεται ότι η προσβαλλόμενη απόφαση εκδόθηκε χωρίς να υπάρχει νομοθετική εξουσιοδότηση που να δίδει δικαίωμα στο Διευθυντή του Τμήματος Εμπορικής Ναυτιλίας να αποσύρει το σχετικό Πιστοποιητικό. Περαιτέρω, προβάλλει ότι αρμοδιότητα για αναστολή της ισχύος ή ανάκληση πιστοποιητικού, είχε μόνο ο Επιθεωρητής Πλοίων και υπό προϋποθέσεις. Ο λόγος ακύρωσης δεν ευσταθεί. Σύμφωνα με τη σχετική Νομοθεσία ήτοι τον κυρωτικό Νόμο περί Διεθνούς Σύμβασης για την Ασφάλεια της Ανθρώπινης ζωής στη Θάλασσα του 1974 (Ν. 77/85), με την οποία κυρώθηκε η ομώνυμη Σύμβαση και συγκεκριμένα το άρθρο 5 του Νόμου, αρμόδιο όργανο για την απόσυρση, μεταξύ άλλων, Πιστοποιητικού Ακτοπλοϊκού Επιβατηγού Σκάφους είναι ο εκάστοτε Υπουργός Συγκοινωνιών και Έργων ή άλλα πρόσωπα τα οποία είναι εξουσιοδοτημένα από τον ίδιο για εφαρμογή του Νόμου. Στην προκειμένη περίπτωση, η εξουσιοδότηση την οποία επισυνάπτει στη γραπτή της αγόρευση, η συνήγορος των Καθ' ων η αίτηση, δεν αφήνει κατά την άποψη μου, κανένα περιθώριο αμφισβήτησης, αφού από αυτή προκύπτει ότι ο αρμόδιος Υπουργός εξουσιοδότησε σχετικά τον Διευθυντή του Τμήματος Αλιείας. Έλλειψη δέουσας έρευνας και αιτιολογίας - Λόγος ακύρωσης 3 Ο συνήγορος του Αιτητή, συγκεκριμένα προβάλλει ότι οι Καθ' ων η αίτηση προχώρησαν στην έκδοση της απόφασης τους χωρίς να προβούν στη δέουσα έρευνα και σε εκ νέου επιθεώρηση του σκάφους για να διαπιστώσουν αν όντως ρυμουλκείτο αλεξίπτωτο. Αυτό γιατί, όπως αναφέρει, από την πρώτη επιθεώρηση δεν διαπιστώθηκε κάτι τέτοιο, αλλά ο Διευθυντής βασίσθηκε στις καταγγελίες που έγιναν στην αστυνομία. Επίσης προβάλλει ότι η προσβαλλόμενη απόφαση είναι αναιτιολόγητη. Ούτε αυτός ο λόγος ακύρωσης ευσταθεί. Προτού προχωρήσω στην εξέταση του λόγου ακυρότητας, θεωρώ σκόπιμο να παραθέσω την προσβαλλόμενη απόφαση, η οποία περιέχεται στην επιστολή των Καθ' ων η αίτηση, ημερ. 27.7.2011:- «Αναφέρομαι στο πιο πάνω θέμα και επιθυμώ να σας πληροφορήσω τα ακόλουθα: Το Τμήμα Εμπορικής Ναυτιλίας επιθεώρησε και πιστοποίησε το πιο πάνω σκάφος σας ως Ακτοπλοϊκό Επιβατηγό. Ακτοπλοϊκό Επιβατηγό Σκάφος είναι το σκάφος που εκτελεί πλόες μεταφέροντας επιβάτες για εμπορικούς σκοπούς κατά μήκος των ακτών της Κυπριακής Δημοκρατίας, με σκοπό την θαλάσσια περιήγηση, ερασιτεχνική αλιεία και καταδύσεις. Αντίγραφο του πιστοποιητικού του σκάφους σας έχει αποσταλεί από τον επιθεωρητή του Τμήματος μας που διενήργησε την επιθεώρηση και στην δεύτερη σελίδα του πιστοποιητικού αναφέρεται ρητά ότι το πιστοποιητικό αυτό ισχύει μόνο για θαλάσσια περιήγηση και η εκτέλεση οποιουδήποτε θαλάσσιου αθλήματος, όπως αλεξίπτωτο, απαγορεύεται. Κατά την διάρκεια της επιθεώρησης δεν υπήρχε στο σκάφος αλεξίπτωτο ή παρελκόμενα αλεξιπτώτου. Ένα σκάφος για να δύναται να ασχολείται με θαλάσσια αθλήματα, όπως το αλεξίπτωτο (ιπτάμενο ρυμουλκούμενο αντικείμενο) θα πρέπει να κατέχει άδεια ταχυπλόου σκάφους κατηγορίας Β', για την έκδοση της οποίας απαιτείται άδεια παροχής διευκολύνσεων από την Τοπική Αρχή, σύμφωνα με τους Περί Προστασίας της Παραλίας Νόμο και κανονισμούς, την οποία δεν κατέχετε και συνεπώς δεν σας έχει εκδοθεί τέτοια άδεια από το Τμήμα μας. Το Τμήμα Εμπορικής Ναυτιλίας ενημερώθηκε πρόσφατα από τον Διοικητή της Λιμενικής και Ναυτικής Αστυνομίας ότι το σκάφος σας τα δύο τελευταία χρόνια καταγγέλλεται συχνά γιατί χρησιμοποιείται για θαλάσσια αθλήματα (αλεξίπτωτο κλπ.) και όχι για θαλάσσια περιήγηση. Το Τμήμα Εμπορικής Ναυτιλίας μετά από πολλές καταγγελίες που δέχεται από αρμόδιους φορείς, αποσύρει το πιστοποιητικό Ακτοπλοϊκού Επιβατηγού Σκάφους το οποίο έχει εκδοθεί για το σκάφος σας, θα πρέπει να αφαιρεθεί αμέσως το αλεξίπτωτο από το σκάφος σας, και όλα τα παρελκόμενα του. Εάν ενδιαφέρεστε να επανεκδοθεί πιστοποιητικό Ακτοπλοϊκού Επιβατηγού Σκάφους θα πρέπει να απευθυνθείτε στο Τμήμα Εμπορικής Ναυτιλίας και θα ακολουθήσει επαναεπιθεώρηση του σκάφους.» Η υποχρέωση της διοίκησης για διεξαγωγή επαρκούς έρευνας για διακρίβωση όλων των σχετικών γεγονότων, είναι δεδομένη. Όμως η έκταση της έρευνας εξαρτάται από τα περιστατικά της κάθε υπόθεσης. Εναπόκειται στο αρμόδιο διοικητικό όργανο να επιλέξει τον ενδεδειγμένο τρόπο διεξαγωγής της έρευνας. Το πιο σημαντικό όμως για την παρούσα περίπτωση, είναι ότι σύμφωνα με τις πάγιες αρχές του διοικητικού δικαίου, η έρευνα μπορεί να διεξαχθεί είτε από το αρμόδιο διοικητικό όργανο, είτε διά μέσου άλλου οργάνου ή προσώπου (βλ. άρθρο 48 του Νόμου 158(Ι)/99). Στην προκειμένη περίπτωση, το αρμόδιο διοικητικό όργανο δεν είχε υποχρέωση να διεξάγει νέα έρευνα και δικαιούτο κατά την άποψή μου, να θεωρήσει ότι η έρευνα που έγινε από την Αστυνομία Κύπρου, ήταν η δέουσα. Πέραν τούτου, η αιτιολογία, όπως προκύπτει από το περιεχόμενο της επιστολής, ημερ. 27.7.2011, το οποίο παράθεσα πιο πάνω, ήταν επαρκής. Στην επιστολή του ο Διευθυντής του Τμήματος Εμπορικής Ναυτιλίας πληροφορεί τον Αιτητή ότι ενημερώθηκε από το Διευθυντή της Λιμενικής και Ναυτικής Αστυνομίας ότι το σκάφος του τα δύο τελευταία χρόνια καταγγέλλεται συχνά καθότι χρησιμοποιείται για θαλάσσια αθλήματα και όχι για περιηγήσεις όπως είναι η άδειά του. Η προσφυγή αποτυγχάνει και απορρίπτεται με €1.400 έξοδα, υπέρ των Καθ' ων η αίτηση. Η προσβαλλόμενη απόφαση επικυρώνεται, δυνάμει του Άρθρου 146.4(α) του Συντάγματος. (Υπ.) Γ. Ερωτοκρίτου, Δ. /ΕΠσ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο