ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΝΕΟΦΥΤΟΥ (LARNACA COLLEGE) ν. ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, Υπόθεση Αρ. 436/2011, 4/10/2012

(3)των περί Σχολών Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης Νόμων του 1996-2010 [Νόμος αρ. 67(Ι)/1996, όπως τροποποιήθηκε], οι πρόνοιες του οποίου έχουν ως ακολούθως: "Κάθε ιδιωτική σχολή δύναται να απονέμει η ίδια τίτλους εκπαιδευτικών ιδρυμάτων κρατών μελών ή να παρέχει τη δυνατότητα σε εκπαιδευτικά ιδρύματα κρατών μελών να απονέμουν αυτά τους δικούς τους τίτλους στη Δημοκρατία, εφόσον πληρούνται οι ακόλουθες προϋποθέσεις...." Ο αιτητής, ο οποίος εκπροσωπεί την Ιδιωτική Σχολή Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης Larnaca College, με επιστολή ημερομηνίας 9.12.2010 προς το καθ΄ου η αίτηση Υπουργείο, το πληροφόρησε ως προς τη συνεργασία της Σχολής του με το ίδρυμα Northern Council for Further Education (N.C.F.E.) και την πρόθεση της Σχολής όπως, κατόπιν φοίτησης, απονέμει τίτλους σπουδών του N.C.F.E. Επισύναψε στην επιστολή του ο αιτητής διάφορα υποστηρικτικά στοιχεία για το N.C.F.E., ήτοι Έκθεση Αξιολόγησής του, Στοιχεία Εγκεκριμένου Ακαδημαϊκού Προσωπικού, Εγκεκριμένα Προγράμματα Σπουδών κλπ. Το καθ΄ου η αίτηση Υπουργείο, έχοντας διαμορφώσει την άποψη ότι το N.C.F.E. είναι εγκεκριμένο σώμα που απονέμει τίτλους οι οποίοι πιστοποιούν δεξιότητες και γνώσεις, και ότι δεν πρόκειται περί Εκπαιδευτικού Ιδρύματος, ζήτησε τη γνωμοδότηση της Νομικής Υπηρεσίας. Με γνωμοδότησή της ημερομηνίας 14.1.2011, η Νομική Υπηρεσία απλά ανέφερε ότι, εφόσον ήταν η εκτίμηση του Υπουργείου ότι το N.C.F.E. δεν αποτελεί "εκπαιδευτικό ίδρυμα", μέσα στην έννοια του Νόμου, τότε ο αιτητής δεν έχει το δικαίωμα να απονέμει ή και να επιτρέπει την απονομή τίτλων του N.C.F.E. Κατά την άποψη δε της Νομικής Υπηρεσίας, περιορισμός όπως αυτός στο άρθρο 14

(3)του Νόμου μπορεί να είναι συμβατός με το Ευρωπαϊκό Δίκαιο. Το καθ΄ου η αίτηση Υπουργείο, μετά και τη γνωμάτευση της Νομικής Υπηρεσίας, απέστειλε επιστολή ημερομηνίας 21.1.2011 προς τον αιτητή, ως Διευθυντή και Ιδιοκτήτη του Larnaca College, με την οποία, αφού παραπέμπει στις σχετικές πρόνοιες της νομοθεσίας και τη γνωμάτευση της Νομικής Υπηρεσίας, τον ενημέρωνε ότι η Σχολή του "Larnaca College" δεν έχει δικαίωμα να απονέμει ή και να επιτρέπει την απονομή τίτλων του N.C.F.E. Βρισκόμενος στο σημείο τούτο, δεν μπορώ παρά να εντοπίσω δύο σημεία στην πιο πάνω επιστολή, τα οποία χρήζουν σχολιασμού: Κατ΄ αρχάς, το ουσιώδες μέρος της επιστολής, η οποία υπογράφεται από "Ευστάθιο Μιχαήλ για Γενική Διευθύντρια", έχει ως ακολούθως: "Το Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού ζήτησε την άποψη της Νομικής Υπηρεσίας εάν η συνεργασία της Σχολής με τον οργανισμό N.C.F.E. εμπίπτει στις πρόνοιες της ισχύουσας νομοθεσίας. Η άποψη της Νομικής Υπηρεσίας είναι ότι ο οργανισμός N.C.F.E. δεν είναι εκπαιδευτικό ίδρυμα. Κατά συνέπεια η Σχολή «Larnaca College» δεν έχει το δικαίωμα να απονέμει ή/και να επιτρέπει την απονομή τίτλων του εκπαιδευτικού ιδρύματος Ν.C.F.E." Δύο παρατηρήσεις είναι απαραίτητο όπως γίνουν αναφορικά με το πιο πάνω απόσπασμα της επιστολής:

1. Είναι ανακριβές να αναφέρεται, και μάλιστα με τονισμένες λέξεις, ότι "η άποψη της Νομικής Υπηρεσίας είναι ότι ο οργανισμός N.C.F.E. δεν είναι εκπαιδευτικό ίδρυμα". Μελετώντας τη γνωμάτευση της Νομικής Υπηρεσίας, ημερομηνίας 14.1.2011, και συγκεκριμένα του Δρα Κ. Λυκούργου, Ανώτερου Δικηγόρου της Δημοκρατίας, διαπιστώνεται ότι, αφού γίνεται κατ΄ αρχάς σ΄ αυτή παραπομπή στις σχετικές νομοθετικές διατάξεις, αναφέρεται ότι: "Συνεπώς, λαμβάνοντας υπόψη τη δική σας εκτίμηση ότι το NCFE δεν αποτελεί εκπαιδευτικό ίδρυμα, θεωρώ ότι η σχολή Larnaca College δεν έχει το δικαίωμα να απονέμει..." (Η υπογράμμιση είναι του Δικαστηρίου). Δεν εξέφρασε επομένως η Νομική Υπηρεσία την άποψη ότι το N.C.F.E. δεν είναι "εκπαιδευτικό ίδρυμα", όπως εσφαλμένα αναφέρεται στην επιστολή του Υπουργείου, παρά μόνο, αφού έλαβε υπόψη την εκτίμηση του Υπουργείου ότι δεν ήταν εκπαιδευτικό ίδρυμα, εξέφρασε απλά τη συνακόλουθη και αναπόφευκτη άποψη ότι, κατ΄ εφαρμογή του Νόμου, δεν μπορούσαν να απονεμηθούν τίτλοι του οργανισμού N.C.F.E.
2. Μια άλλη παραδοξότητα, η οποία διαπιστώνεται στο κείμενο της ίδιας επιστολής εντοπίζεται στην κατακλείδα, όπου το Υπουργείο αναφέρει καταληκτικά ότι: "Κατά συνέπεια η Σχολή Larnaca College δεν έχει το δικαίωμα να απονέμει ή/και να επιτρέπει την απονομή τίτλων του εκπαιδευτικού ιδρύματος N.C.F.E." (Και εδώ η υπογράμμιση είναι του Δικαστηρίου). Ενώ δηλαδή ήταν η ξεκάθαρη θέση του Υπουργείου ότι το όλο κώλυμα στην απονομή τίτλων του ήταν το γεγονός ότι το N.C.F.E. δεν ήταν "εκπαιδευτικό ίδρυμα", εν τούτοις, κατά παράδοξο τρόπο, το ίδιο το Υπουργείο το χαρακτηρίζει ως τέτοιο. Όπως και να έχουν τα πράγματα, ο αιτητής, διαφωνώντας με την πιο πάνω πράξη/απόφαση του καθ΄ου η αίτηση Υπουργείου, καταχώρησε την παρούσα προσφυγή με την οποία επιζητεί την άσκηση δικαστικού ελέγχου της νομιμότητάς της προς το σκοπό ακύρωσής της. Ο αιτητής εμφανίζεται αυτοπροσώπως και έχει προβεί στην καταχώρηση εμπεριστατωμένων ομολογουμένως εγγράφων προτάσεων προς υποστήριξη της προσφυγής του. Στην αγόρευσή του ο αιτητής εγείρει αρχικά θέμα ότι οι συναντήσεις και τηλεφωνικές επικοινωνίες τις οποίες είχε με ανώτερους λειτουργούς του Υπουργείου, με τελευταία συνάντηση με τον κ. Ε. Μιχαήλ, Διευθυντή Ανώτερης και Ανώτατης Εκπαίδευσης, του ανακοινώθηκε προφορικά ότι εγκρίνεται η συνεργασία της Σχολής του με το N.C.F.E. και αργότερα ότι έγιναν δεκτές και σχετικές αιτήσεις που είχε υποβάλει ο αιτητής εκ μέρους υποψηφίων φοιτητών για συμμετοχή σε διεξαχθησόμενες συνεντεύξεις από το Υπουργείο. Τελικά, όμως, με την επιστολή ημερομηνίας 21.1.2011 (η οποία και περιέχει την προσβαλλόμενη απόφαση), ουσιαστικά το Υπουργείο μέσω του κ. Ε. Μιχαήλ ανακαλούσε την προηγούμενη απόφασή του που έλαβε στις 7.1.
3. Στο σημείο τούτο παρεμβάλλεται ότι, με επιστολή του ημερομηνίας 7.1.2011, η οποία απευθύνεται προς όλους τους Διευθυντές/Ιδιοκτήτες Ιδιωτικών Σχολών Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης, μεταξύ των οποίων και ο αιτητής, τους εδίδοντο πληροφορίες ως προς τις ημερομηνίες και τόπο διεξαγωγής συνεντεύξεων με υποψηφίους αλλοδαπούς φοιτητές τους. Ανεξάρτητα όμως από τους οποιουσδήποτε χειρισμούς οι οποίοι έγιναν, μέχρι και την τελική απάντηση στο αίτημα του αιτητή, το γεγονός παραμένει ότι με την παρούσα προσφυγή προσβάλλεται στην ουσία της η συγκεκριμένη πράξη ή απόφαση που περιλήφθηκε στην επιστολή του καθ΄ου η αίτηση ημερομηνίας 21.1.2011 και όχι η οποιαδήποτε πράξη ανάκλησης άλλης απόφασης η οποία δεν συγκεκριμενοποιείται και, εν πάση περιπτώσει, θα έλεγα, δεν στοιχειοθετείται. Ο αιτητής πρόβαλε επίσης και προώθησε και τα ακόλουθα επί μέρους νομικά θέματα ως λόγους ακύρωσης: Ότι η προσβαλλόμενη απόφαση παραβιάζει τη Συνθήκη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ως προς ανεπίτρεπτο περιορισμό στην ελεύθερη κυκλοφορία υπηρεσιών μεταξύ οργανισμών κρατών μελών. Όπως τόνισε επανειλημμένα ο αιτητής, η N.C.F.E. είναι ένας καθαρά εκπαιδευτικός οργανισμός/φορέας, ο οποίος πιστοποιεί κλάδους σπουδών και απονέμει τίτλους σπουδών σε εθνικό και σε διεθνές επίπεδο, και δεν είναι αναγκαίο όπως διαθέτει το ίδιο κτηριακές εγκαταστάσεις με αίθουσες διδασκαλίας όπου να διεξάγονται τα μαθήματα. Παραπέμπει δε σχετικά ο αιτητής σε διάφορες πρόνοιες της Ευρωπαϊκής Συνθήκης και σε αποφάσεις του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης αναφορικά με την απαγόρευση επιβολής περιορισμών στη διακίνηση υπηρεσιών στην ελεύθερη εγκατάσταση κλπ. Στη δική της αγόρευση, η συνήγορος του καθ΄ου η αίτηση τονίζει ιδιαίτερα ότι όλες οι νομοθετικές πρόνοιες τόσο του Εθνικού Δικαίου όσο και του ευρύτερου Ευρωπαϊκού διασφαλίζουν πράγματι ελευθερίες και δικαιώματα σε αναγνωρισμένα όμως εκπαιδευτικά ιδρύματα. Από την έρευνα την οποία διεξήγαγε η αρμόδια στην περίπτωση Αρχή, δηλαδή το καθ΄ου η αίτηση Υπουργείο, προέκυψε ότι το N.C.F.E. το ίδιο δεν είναι εκπαιδευτικό ίδρυμα, παρά μόνο αποτελεί ένα εγκεκριμένο σώμα προσφοράς τίτλων κατώτερων του πτυχίου, μέσω αναγνώρισης και πιστοποίησης επαγγελματικών προσόντων και δεξιοτήτων. Αυτή η θέση του καθ΄ου η αίτηση φαίνεται πράγματι να υποστηρίζεται από το περιεχόμενο του διοικητικού φακέλου. Ακόμα δε, υποστηρίζεται και από το ίδιο το έγγραφο παρουσίασης του ίδιου του Οργανισμού N.C.F.E., το οποίο επισύναψε ο αιτητής, όπου αναφέρονται και τα ακόλουθα: "NCFE is a national awarding body. Awarding bodies design and award qualifications which recognise the skills. Knowledge and understanding achieved by learner at a particular level and in a particular subject." Όπως άλλωστε και ο ίδιος ο αιτητής αναφέρει στην αγόρευσή του, το N.C.F.E. είναι ένας εθνικός φορέας που πιστοποιεί και αξιολογεί προγράμματα σπουδών. Περαιτέρω στην αγόρευσή της, η συνήγορος του καθ΄ου η αίτηση παραθέτει και τα ακόλουθα ενημερωτικά στοιχεία, από τα οποία καταδεικνύεται η συμβατότητα των επίμαχων διατάξεων της Κυπριακής νομοθεσίας με το Ευρωπαϊκό Δίκαιο: "Ο περί Σχολών Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης Νόμος - ο οποίος εφαρμόζεται στην παρούσα περίπτωση - τροποποιήθηκε το 2010, για σκοπούς πλήρους συμμόρφωσης με το κοινοτικό κεκτημένο και ειδικότερα τα άρθρα 43 και 49 της Συνθήκης ΕΚ, τα οποία αφορούν την ελευθερία εγκατάστασης και την ελευθερία παροχής υπηρεσιών (νυν άρθρα 49 και 56 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης). Η ανάγκη τροποποίησης του βασικού νόμου προέκυψε έπειτα και από προειδοποιητική επιστολή της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Κυπριακή Δημοκρατία στην οποία γινόταν αναφορά στην απαγόρευση που έθετε ο Νόμος - ως ίσχυε τότε - σύμφωνα με την οποία καμιά ιδιωτική σχολή δεν μπορούσε να απονέμει η ίδια τίτλους ξένων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων ή να παρέχει με οποιοδήποτε τρόπο σε ξένα εκπαιδευτικά ιδρύματα τη δυνατότητα να απονέμουν αυτά τους δικούς τους τίτλους στη Δημοκρατία. Έπειτα από μελέτη του θέματος συντάχθηκε από την αρμόδια αρχή και ψηφίστηκε από τη Βουλή των Αντιπροσώπων ο περί Σχολών Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης (Τροποποιητικός) Νόμος του 2010 (Ν.1

(1)/2010). Με το Νόμο αυτό - μεταξύ άλλων τροποποιήσεων - διαγράφηκε η πιο πάνω απαγόρευση και εισήχθη πρόνοια σύμφωνα με την οποία κάθε ιδιωτική σχολη δύναται να απονέμει η ίδια τίτλους εκπαιδευτικών ιδρυμάτων κρατών μελών ή να παρέχει τη δυνατότητα σε εκπαιδευτικά ιδρύματα κρατών μελών να απονέμουν αυτά τους δικούς τους τίτλους στη Δημοκρατία, υπό τις προϋποθέσεις που θέτει ο Νόμος. Ο τροποποιητικός Νόμος του 2010 στάληκε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή η οποία ακολούθως σταμάτησε τη διαδικασία παράβασης, αφού έκρινε ότι με τον τροποποιητικό Νόμο επήλθε πλήρης συμβατότητα με το κοινοτικό κεκτημένο και ειδικότερα με τα άρθρα 43, 48 και 49 της Συνθήκης περί Ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας." Όπως διαπιστώνεται από την κατά τα άλλα εμπεριστατωμένη παραπομπή του αιτητή σε νομολογία του Δ.Ε.Κ., τα πραγματικά περιστατικά των υποθέσεων που επικαλείται διαφέρουν και δεν εφαρμόζονται στην υπό εξέταση εδώ περίπτωση, εφαρμοζόμενα μόνο σε αναγνωρισμένα εκπαιδευτικά ιδρύματα. Ως κατακλείδα, δεν μπορώ παρά να συμπεράνω ότι, παρά την αξιέπαινη προσπάθειά του, ο αιτητής δεν κατέδειξε οτιδήποτε το νομικά μεμπτό στον τρόπο εφαρμογής της νομοθεσίας στην περίπτωση της Σχολής του από το καθ΄ου η αίτηση Υπουργείο, ούτε και ότι η επίμαχη νομοθετική διάταξη προσκρούει σε οποιαδήποτε Κυπριακή Συνταγματική διαταγή ή σε διάταξη του ευρύτερου Ευρωπαϊκού Δικαίου. Η προσφυγή συνακόλουθα αποτυγχάνει και απορρίπτεται και ακολουθώντας το αποτέλεσμα με έξοδα εναντίον του αιτητή, και σε ύψος που θα καθοριστεί, αφού ακούσω και τις δύο πλευρές. K. Κληρίδης, Δ. /ΧΤΘ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο