ΑΝΝΑ ΜΑΚΡΗ ν. ΔΗΜΟΥ ΛΑΚΑΤΑΜΙΑΣ κ.α., Υπόθεση Αρ. 1014/2008, 28/2/2013 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ΑΝΩΤΑΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΑΝΑΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ (Υπόθεση Αρ. 1014/2008) 28 Φεβρουαρίου, 2013 [K. ΚΛΗΡΙΔΗΣ, Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 146 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΑΝΝΑ ΜΑΚΡΗ, Αιτήτρια, -ν-
- ΔΗΜΟΥ ΛΑΚΑΤΑΜΙΑΣ,
- ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΜΕΣΩ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ, Καθ΄ων η Αίτηση. - - - - - - Φ. Καμένος για Αλ. Μαρκίδη, για την Αιτήτρια. Χρ. Χριστοφίδης με Γ. Βαλιαντή, για τον Καθ΄ου η Αίτηση
- Μ. Σπηλιωτοπούλου, Ανώτερη Δικηγόρος της Δημοκρατίας, για το Καθ΄ου η Αίτηση
- Μ. Βασιλείου, για το Ενδιαφερόμενο Μέρος. - - - - - - Α Π Ο Φ Α Σ Η ΚΛΗΡΙΔΗΣ, Δ.: Η αιτήτρια και οι δύο αδελφοί της τυγχάνουν συνιδιοκτήτες εξ αδιαιρέτου του τεμαχίου 2559 Φ/Σχ.ΧΧΧ/12W1, τμήμα 4, στο Δήμο Λακατάμιας. Μετά από γραπτή συμφωνία που υπογράφηκε μεταξύ των τριών συνιδιοκτητών στις 5.2.1986, ως προς την έκταση στην οποία έκαστος δικαιούται επί του τεμαχίου, υποβλήθηκε από τους ίδιους αίτηση ημερομηνίας 12.1.1987, στη βάση της οποίας και εκδόθηκε άδεια διαχωρισμού του τεμαχίου σε τρία τμήματα. Η άδεια όμως αυτή ποτέ δεν υλοποιήθηκε. Επί εδάφους όμως, ανηγέρθηκαν δύο κατοικίες στα ονόματα των άλλων δύο συνιδιοκτητών, με τη συνυπογραφή των σχετικών αιτήσεων και από τους τρεις συνιδιοκτήτες. Στις 6.3.1990 είχε εκδοθεί άδεια διαχωρισμού σύμφωνα με την οποία το τμήμα Γ/2 θα ενσωματωνόταν στο τεμάχιο 1752 και το υπόλοιπο τμήμα του τεμαχίου 2559 θα παρέμενε σαν χωράφι. Δεν έχει υλοποιηθεί ούτε η άδεια αυτή. Το 1993 ένας εκ των συνιδιοκτητών ο κ. Δήμος Δημοσθένους, είχε κινήσει αγωγή εναντίον της αιτήτριας κας Άννας Μακρή με την οποία ζητούσε μεταξύ άλλων απόφαση του Δικαστηρίου η οποία να την υποχρεώνει να εφαρμόσει τη συμφωνία ημερομηνίας 5.2.
- Η απόφαση του Δικαστηρίου που (εκδόθηκε το 2001, ήταν ότι η εν λόγω συμφωνία εξακολουθεί να ισχύει (Αρ. Αγωγής 8658/93). Στις 14.11.2006 ο άλλος εκ των συνιδιοκτητών, ο κ. Ξενοφών Δημοσθένους κατέθεσε αίτηση στο Δήμο για έκδοση Ειδικού Πιστοποιητικού Έγκρισης του υπό διαχωρισμό οικοπέδου Α/2 (στο οποίο είχε συμφωνηθεί από όλους τους συνιδιοκτήτες να ανεγείρει την κατοικία του), σύμφωνα με το Ν229(Ι)/2004 του Περί Οδών και Οικοδομών (Προσωρινές Διατάξεις) Νόμου του 2004, του οποίου η λήξη ήταν στις 31.12.2006 σύμφωνα με το Ν1(Ι)/2006 ημερομηνίας 27.1.
- Η διαδικασία έγινε σύμφωνα με τις πρόνοιες του πιο πάνω Νόμου, δηλαδή κατάθεση εντύπων, πληρωμή δικαιωμάτων, καθώς και συστημένη ενημερωτική επιστολή του κ. Ξ. Δημοσθένους, ημερομηνίας 10.11.2006 προς τους συνιδιοκτήτες (παράγραφος 4 του Νόμου). Η σχετική απόδειξη του ταχυδρομείου για την αιτήτρια φέρει ημερομηνία 14.11.
- Η αίτηση είχε μελετηθεί από την «Τριμελή Επιτροπή» στο Υπουργείο Εσωτερικών σύμφωνα με την παράγραφο 5 του Νόμου και είχε εγκριθεί νοουμένου ότι θα προηγείτο η τήρηση των όρων της άδειας διαχωρισμού στην έκταση που αφορούν και επηρεάζουν το οικόπεδο Α/
- Μετά τη λήψη των απόψεων όλων των σχετικών τμημάτων (ΑΗΚ, ΑΤΗΚ κλπ), καθώς και έγκριση υψομετρικών σχεδίων, δόθηκε η έγκριση για διεξαγωγή των έργων υποδομής που αφορούν το οικόπεδο Α/
- Στις 10.7.2007 ο αιτητής Ξενοφών Δημοσθένους (εδώ ενδιαφερόμενο μέρος) κατέβαλε προς τον καθ΄ου η αίτηση αρ. 1 το νενομισμένο ποσό που του ζητήθηκε για έκδοση του Ειδικού Πιστοποιητικού Έγκρισης και ο καθ΄ου η αίτηση αρ. 1 εξέδωσε τους όρους ανανέωσης της άδειας διαχωρισμού. Με την παρούσα προσφυγή της, η αιτήτρια προσβάλλει τη νομιμότητα και επιζητεί την ακύρωση της απόφασης του καθ΄ου η αίτηση αρ. 1, με την οποία ενέκρινε την αίτηση του ενδιαφερόμενου μέρους για έκδοση Ειδικού Πιστοποιητικού Έγκρισης διαχωρισμού του επίδικου τεμαχίου. Περαιτέρω, η αιτήτρια επιζητεί και την ακύρωση της Γνωμοδότησης της Ειδικής Επιτροπής με την οποία αυτή ενέκρινε ή συνηγόρησε υπέρ της αποδοχής της αίτησης του ενδιαφερόμενου μέρους. Με την προσφυγή της, η αιτήτρια ήγειρε και προώθησε πέντε συνολικά λόγους ακύρωσης. Μετά την καταχώρηση Ένστασης εκ μέρους των καθ΄ων η αίτηση και μετά την υποβολή των εμπεριστατωμένων γραπτών παραστάσεων των εμπλεκομένων διαδίκων, η απόφαση στην προσφυγή επιφυλάχθηκε. Μετά την επιφύλαξη όμως της απόφασης και, ως αποτέλεσμα της λεπτομερούς μελέτης του υλικού που τέθηκε ενώπιόν μου, επανάνοιξα την υπόθεση και ζήτησα όπως έχω τις θέσεις των δύο πλευρών επί του ακόλουθου θέματος: "Όμως, σύμφωνα με τα γεγονότα που παρατίθενται στην Ένσταση και με τα συνημμένα παραρτήματα, μετά τη θετική γνωμοδότηση της Τριμελούς Επιτροπής, ο καθ΄ου η αίτηση αρ. 1 Δήμος προχώρησε περί το Μάρτιο 2008 και ανανέωσε τους όρους της άδειας διαχωρισμού με το Επισυνημμένο 26 στην Ένσταση έγγραφο με τίτλο "Όροι Ανανέωσης Άδειας Διαχωρισμού". Πρόκειται για ανανέωση όρων της άδειας διαχωρισμού με τα ίδια στοιχεία, την οποία οι συνιδιοκτήτες ζήτησαν να αποσυρθεί. Όμως με την προσφυγή αυτή δεν προσβάλλεται ούτε η απόφαση για ανανέωση των Όρων της Άδειας διαχωρισμού, ούτε η έκδοση οποιουδήποτε Ειδικού Πιστοποιητικού Έγκρισης και εγείρεται το θέμα κατά πόσο οι προσβαλλόμενες αποφάσεις/εγκρίσεις και λοιπά είναι εκτελεστές διοικητικές πράξεις ή μήπως είναι ενδεχόμενα προπαρασκευαστικές της άλλης που ακολούθησε, η οποία λήφθηκε πριν από την καταχώρηση της προσφυγής. Και εάν ναι, η διαδικασία ίσως να είναι αλυσιτελής." Πράγματι, οι συνήγοροι των δύο πλευρών, αφού τους δόθηκε χρόνος, πρόβαλαν τις απόψεις και θέσεις τους επί του θέματος που ήγειρε το Δικαστήριο. Ως εκ της φύσεώς του, θα επιληφθώ και εξετάσω το θέμα τούτο κατά προτεραιότητα. Η εκτελεστότητα ή μη και η συνεπακόλουθη δυνατότητα προσβολής της εγκυρότητας, των επίδικων πράξεων ή αποφάσεων. Ο δικηγόρος της αιτήτριας υποστηρίζει ότι είναι εκτελεστές και οι δύο επίδικες αποφάσεις γι΄ αυτό και νόμιμα προσβλήθηκαν με την παρούσα προσφυγή. Επεξηγώντας τη θέση του αυτή, αρχικά υποβάλλει ότι η έγκριση της αίτησης για έκδοση του Ειδικού Πιστοποιητικού Έγκρισης του διαχωρισμού είναι δεδομένη και αναντίλεκτη. Η αίτηση του ενδιαφερόμενου μέρους εγκρίθηκε τόσο από τους καθ΄ων η αίτηση αρ. 2, όσο και από τους καθ΄ων η αίτηση αρ. 1, και η απόφασή τους αυτή κοινοποιήθηκε στο ενδιαφερόμενο μέρος, ανανεώνοντας παράλληλα τους όρους της πρώτης άδειας διαχωρισμού. Ήταν κατόπιν αυτής της απόφασης ισχυρίζεται, που το ενδιαφερόμενο μέρος ξεκίνησε τις οικοδομικές εργασίες εντός του επίδικου κοινόκτητου τεμαχίου και όχι σύμφωνα με το Πιστοποιητικό Έγκρισης ημερομηνίας 3.8.2011, όπως υποστηρίζουν οι καθ΄ων η αίτηση αρ.
- Δεν υπήρξε, υποβάλλει, ξεχωριστή απόφαση ανανέωσης των όρων διαχωρισμού, αλλά η ανανέωση αυτή διενεργήθηκε ταυτόχρονα και/ή εξαιτίας της έγκρισης του αιτήματος του ενδιαφερόμενου μέρους για έκδοση Ειδικού Πιστοποιητικού Έγκρισης Διαχωρισμού από τους καθ΄ων η αίτηση. Περαιτέρω, υποβάλλει ότι το γεγονός ότι οι καθ΄ων η αίτηση ανέφεραν ότι "δεν θα εκδώσουν το ειδικό πιστοποιητικό έγκρισης πριν βεβαιωθούν ότι τηρούνται οι όροι διαχωρισμού", αυτό δεν αναιρεί την εκτελεστότητα της επίδικης απόφασης. Τονίζει δε ο δικηγόρος της αιτήτριας ότι η επίδικη πράξη είναι η έγκριση του αιτήματος του ενδιαφερόμενου μέρους, με την οποία οι καθ΄ων η αίτηση του έδωσαν τη δυνατότητα να προχωρήσει με εργασίες διαχωρισμού και έτσι να αναβιώσει/ανανεώσει με εργασίες διαχωρισμού από μόνος του και χωρίς τη συναίνεση των συνιδιοκτητών του. Γι΄ αυτό και στην αίτηση ακυρώσεως προσβάλλεται "η απόφαση των καθ΄ων να εγκρίνουν την αίτηση του Ε.Μ." και δεν προσβάλλεται το Ειδικό Πιστοποιητικό Έγκρισης αφ΄ εαυτό, διότι με την εγκριτική αυτή απόφαση ανανεώθηκαν οι όροι διαχωρισμού και άρα στην ουσία έγινε δεκτό το αίτημα του ενδιαφερόμενου μέρους. Δηλαδή, προσβάλλεται η έμμεση ανανέωση των όρων διαχωρισμού μέσω της αποδοχής μιας αίτησης. Υπογραμμίζεται ότι εφόσον η αίτηση του ενδιαφερόμενου μέρους έγινε υπό αίρεση δεκτή, η δυσμενής εκτελεστή πράξη εις βάρος της αιτήτριας ήταν τετελεσμένη και δεδομένη και ορθά άρα προσβλήθηκε με αίτηση ακυρώσεως. Επιπρόσθετα, παραπέμπει στο άρθρο 5, εδάφιο
(8)του περί Ρυθμίσεως Οδών και Οικοδομών (Προσωρινές Διατάξεις) Νόμου του 2004, Ν.229(Ι)/2004 (στο εξής ο Νόμος), σύμφωνα με το οποίο η αρμόδια Αρχή, μετά τη λήψη της γνωμάτευσης από την Τριμελή Επιτροπή, σε περίπτωση που αυτή ήταν θετική ως προς την παραχώρηση του Ειδικού Πιστοποιητικού Έγκρισης, το εκδίδει, ενώ στην περίπτωση που είναι αρνητική, δεσμεύεται να σεβαστεί την απόφαση της Τριμελούς Επιτροπής. Ενόψει της πιο πάνω πρόνοιας του ανωτέρω άρθρου, προκύπτει, σύμφωνα με την αιτήτρια, ότι ο καθ΄ου η αίτηση αρ. 1, Δήμος Λακατάμιας, υποχρεούται να σεβαστεί τη γνωμοδότηση των καθ΄ων η αίτηση αρ. 2 (της Τριμελούς Επιτροπής) "ως προς την παραχώρηση του ειδικού πιστοποιητικού έγκρισης". Συνεπώς, οι καθ΄ων η αίτηση αρ. 2 είναι οι αρμόδιοι για την ουσία και την απόφαση επί της παραχώρησης ή όχι του Ειδικού Πιστοποιητικού Έγκρισης και άρα έχουν αποφασιστική αρμοδιότητα επί του εν λόγω θέματος. Εφόσον δε, πρόκειται περί υποχρεωτικής γνωμοδότησης, αυτή αποτελεί αυτοτελή διοικητική πράξη. Τέλος, ο δικηγόρος της αιτήτριας εφιστά την προσοχή του Δικαστηρίου στο γεγονός ότι τα επισυνημμένα έγγραφα, στα οποία παραπέμπει ο καθ΄ου η αίτηση αρ. 1 στη συμπληρωματική αγόρευσή του, δεν αφορούν οποιοδήποτε Ειδικό Πιστοποιητικό Έγκρισης δυνάμει του Ν. 229(Ι)/2004, αλλά Πιστοποιητικό Έγκρισης δυνάμει του περί Ρυθμίσεως Οδών και Οικοδομών Νόμου, Κεφ.
- Πρόσθετα, παραπέμπει στο άρθρο 6 του Νόμου, όπου καθορίζεται ως χρόνος υποβολής αίτησης για Έκδοση Ειδικού Πιστοποιητικού Έγκρισης μέχρι την 31η Δεκεμβρίου 2006, και η αρμόδια Αρχή οφείλει να εκδώσει τις αποφάσεις της μέχρι την 31η Δεκεμβρίου
- Καταλήγοντας, υποστηρίζει ότι η παρούσα προσφυγή θα πρέπει να γίνει δεκτή και ν΄ ακυρωθεί τόσο η έγκριση του αιτήματος του ενδιαφερόμενου μέρους από τον καθ΄ου η αίτηση αρ. 1, όσο και η γνωμοδότηση των καθ΄ων η αίτηση αρ. 2, ακυρώνοντας φυσικά και την ανανέωση των όρων διαχωρισμού που εγκρίθηκε ταυτόχρονα και/ή αναγκαστικά με την έγκριση του αιτήματος του ενδιαφερόμενου μέρους για υπό όρους έκδοση του εν λόγω Ειδικού Πιστοποιητικού Έγκρισης. Αντίθετες επί του ίδιου θέματος, είναι οι απόψεις των καθ΄ων η αίτηση, οι οποίοι υποστηρίζουν ότι οι προσβαλλόμενες πράξεις δε συνιστούν εκτελεστές διοικητικές πράξεις δυνάμενες να προσβληθούν με αίτηση ακύρωσης. Όπως επισημαίνουν, η απόφαση της Τριμελούς Επιτροπής όπως γνωματεύσει θετικά ως προς το περιεχόμενο της αίτησης και όπως ζητήσει να μην εκδοθεί το Ειδικό Πιστοποιητικό Έγκρισης προτού διαπιστώσει ότι τηρούνται οι όροι της άδειας διαίρεσης, καταδεικνύει ξεκάθαρα ότι πρόκειται για γνωμοδοτική ή συμβουλευτική πράξη και όχι αποφασιστική. Με παραπομπή δε σε σχετικές αυθεντίες, οι καθ΄ων η αίτηση εισηγούνται ότι μια απλή και θετική σύμφωνη γνωμοδότηση, συμβουλή ή πρόταση, είναι προπαρασκευαστική πράξη σε σχέση με την εκτελεστή πράξη του αποφασίζοντος οργάνου. Με την κοινοποίηση προς την αιτήτρια, δε γινόταν λόγος για καμιά απόφαση των καθ΄ων η αίτηση για έκδοση ή χορήγηση του Ειδικού Πιστοποιητικού Έγκρισης και ούτε μπορούσε να γίνει, αφού δεν υπήρχε τότε. Καθίσταται επομένως προφανές, ισχυρίζονται οι καθ΄ων η αίτηση, ότι η παρούσα προσφυγή ούτως ή άλλως είναι αλυσιτελής καθώς δεν στρέφεται εναντίον εκτελεστών πράξεων και η αιτήτρια δε θα είχε κανένα όφελος αν ακυρώνονταν οι προσβαλλόμενες προπαρασκευαστικής φύσεως πράξεις, αφού θα ίσχυε το Ειδικό Πιστοποιητικό. Έχοντας μελετήσει προσεκτικά το εγερθέν τούτο θέμα, έχω καταλήξει στο συμπέρασμα ότι οι προσβαλλόμενες αποφάσεις/εγκρίσεις είναι πράγματι εκτελεστές διοικητικές πράξεις για τους λόγους που θα εξηγήσω στη συνέχεια. Θεωρώ χρήσιμο να παραθέσω κατ΄ αρχάς το άρθρο 5 του Ν.229(Ι)/2004, στο βαθμό που ενδιαφέρει, εφόσον οι διατάξεις του προβλέπουν για τη σύσταση της Τριμελούς Επιτροπής μελέτης αιτήσεων, για τη γνωμάτευση της Επιτροπής προς την αρμόδια Αρχή για την έκδοση του Ειδικού Πιστοποιητικού Έγκρισης και για την έκδοση ή όχι του Ειδικού Πιστοποιητικού Έγκρισης από την αρμόδια Αρχή. "5.-
(1)Συνίσταται Τριμελής Επιτροπή για μελέτη και εξέταση αιτήσεων που υποβάλλονται δυνάμει του παρόντος Νόμου, η οποία αποτελείται από το Γενικό Διευθυντή του Υπουργείου Εσωτερικών ή εκπρόσωπό του, ως Πρόεδρο, από το Διευθυντή του Τμήματος Πολεοδομίας και Οικήσεως ή εκπρόσωπό του και από πρόσωπο που διορίζεται από τον Υπουργό Εσωτερικών έπειτα από συνεννόηση με την Ένωση Δήμων Κύπρου και την Ένωση Κοινοτήτων Κύπρου, ως μέλη.
(2)Ο Πρόεδρος της Επιτροπής με γραπτή πρόσκληση προς τα μέλη, συγκαλεί τις συνεδρίες της Επιτροπής και διευθύνει τις εργασίες της.
(3)Για την έγκυρη λήψη των αποφάσεων της Επιτροπής απαιτείται η παρουσία του Προέδρου και των μελών της καθώς και ομοφωνία στη λαμβανόμενη απόφαση.
(4)Ο Πρόεδρος ή μέλος της Επιτροπής που έχει προσωπικό συμφέρον που σχετίζεται με οποιοδήποτε θέμα που εγείρεται από την Επιτροπή οφείλει να γνωστοποιήσει κάθε τέτοιο συμφέρον στην Επιτροπή και να μη λαμβάνει μέρος σε οποιαδήποτε συνεδρία της Επιτροπής στην οποία θα συζητηθεί το εν λόγω θέμα. Για τις περιπτώσεις αυτές ορίζεται άλλος Πρόεδρος ή μέλος αναλόγως της περιπτώσεως.
(5)(α) Για υποβοήθηση του έργου της Επιτροπής κατά τις συνεδρίες της δύναται να παρακάθεται εκπρόσωπος της οικείας αρμόδιας αρχής ο οποίος αποχωρεί πριν από τη λήψη της απόφασης. (β) Η Επιτροπή δύναται να καλεί ενώπιόν της και οποιοδήποτε πρόσωπο κρίνει ότι θα υποβοηθήσει το έργο της.
(6)Κατά τις συνεδρίες της Επιτροπής τηρούνται πρακτικά και η απόφαση που λαμβάνεται πρέπει να είναι δεόντως αιτιολογημένη και να καταγράφεται.
(7)(α) Η απόφαση της Επιτροπής που λαμβάνεται δυνάμει των πιο πάνω εδαφίων διαβιβάζεται ως γνωμάτευση μαζί με όλα τα σχετικά έγγραφα στην οικεία αρμόδια αρχή. (β) Η Επιτροπή κατά την κρίση της ενημερώνει ιδιοκτήτες γειτονικών ακινήτων που ενδεχομένως επηρεάζονται από την απόφασή της.
(8)Η αρμόδια αρχή μετά τη λήψη της γνωμάτευσης - (α) Σε περίπτωση που αυτή είναι θετική ως προς την παραχώρηση του ειδικού πιστοποιητικού έγκρισης, εκδίδει το ειδικό πιστοποιητικό έγκρισης, αλλά δύναται να επιβάλει πρόσθετους όρους που δεν αφορούν θέματα που καλύπτονται από τη γνωμάτευση· (β) σε περίπτωση που αυτή είναι αρνητική ως προς την παραχώρηση ειδικού πιστοποιητικού έγκρισης δεσμεύεται να σεβαστεί την απόφαση της Επιτροπής.
(9)Το ειδικό πιστοποιητικό έγκρισης που εκδίδεται από την αρμόδια αρχή δυνάμει του παρόντος Νόμου, έχει την ίδια ισχύ και νομικό αποτέλεσμα με πιστοποιητικό έγκρισης που εκδίδεται σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 10 του Νόμου και λογίζεται και ως άδεια για επεκτάσεις, προσθήκες, αλλαγή χρήσης ή μετατροπές στην υφιστάμενη οικοδομή ή στα υπό δημιουργία οικόπεδα: Νοείται ότι στις περιπτώσεις κοινόκτητων οικοδομών η αξία της παρατυπίας που νομιμοποιείται σε οποιαδήποτε μονάδα δε λαμβάνεται υπόψη στον υπολογισμό του μεριδίου της μονάδας στην κοινόκτητη ιδιοκτησία: Νοείται περαιτέρω ότι το ειδικό πιστοποιητικό έγκρισης δεν εκδίδεται χωρίς της καταβολή των καθορισμένων στους περί Οδών και Οικοδομών Κανονισμούς, δικαιωμάτων για την έκδοση άδειας οικοδομής ή διαχωρισμού." Στη συνέχεια παραθέτω το πρακτικό της συνεδρίας της Τριμελούς Επιτροπής που συνήλθε σύμφωνα με τις πρόνοιες του άρθρου 5 του Νόμου στις 22.2.2007, όπου αποφάσισε να γνωματεύσει θετικά στο περιεχόμενο της αίτησης του ενδιαφερόμενου μέρους για έκδοση Ειδικού Πιστοποιητικού Έγκρισης για το οικόπεδο αρ. Α/
- "Πρακτικά 14ης Συνεδρίας Τριμελούς Επιτροπής που συστάθηκε, σύμφωνα με τις πρόνοιες του Άρθρου 5 του περί Ρυθμίσεως Οδών και Οικοδομών (Προσωρινές Διατάξεις) Νόμου (Νόμος 229(Ι)/2004 και πραγματοποιήθηκε στις 22 Φεβρουαρίου 2007 στο Υπουργείο Εσωτερικών (ΙΙΙ) Αίτηση Ξενοφώντος Δημοσθένους, συνιδιοκτήτη του 1/3 μεριδίου του τεμαχίου με αρ.2559, Φ/Σχ.30/12W1 (Τμήμα 4) στην Ενορία Αγίας Παρασκευής του Δήμου Λακατάμιας, για εξασφάλιση Ειδικού Πιστοποιητικού Έγκρισης για το οικόπεδο αρ. Α/2 της άδειας με Αρ.5132/12.1.1987 Υ.Ε 5.33.50.3.2.98.008 Η Επιτροπή έχοντας υπόψη τα στοιχεία που κατατέθηκαν, την έκθεση της αρμόδιας αρχής και το περιεχόμενο του Σημειώματος του Προέδρου της αποφάσισε, με βάση τις εξουσίες που διαθέτει από το άρθρο 5 του περί Ρυθμίσεως Οδών και Οικοδομών (Προσωρινές Διατάξεις) Νόμου να γνωματεύσει θετικά στο περιεχόμενο της αίτησης και καλέσει την αρμόδια Αρχή να ενεργήσει σύμφωνα με τις πρόνοιες του εδαφίου 8(α) του ίδιου Νόμου, όμως να μη εκδώσει το Ειδικό Πιστοποιητικό Έγκρισης προτού διαπιστώσει ότι τηρούνται οι όροι της άδειας διαίρεσης στην έκταση που αυτοί αφορούν και επηρεάζουν το οικόπεδο αρ. Α/2." Προκύπτει ξεκάθαρα από το πιο πάνω πρακτικό της Επιτροπής ότι αυτή έδωσε θετική γνωμάτευση προς την αρμόδια Αρχή, Δήμο Λακατάμιας, να εκδώσει το αιτούμενο Ειδικό Πιστοποιητικό Έγκρισης, όχι όμως πριν διαπιστώσει ότι τηρούνται οι όροι της άδειας διαίρεσης στην έκταση που αυτοί αφορούν και επηρεάζουν το οικόπεδο αρ. Α/
- Σύμφωνα με το εδάφιο
(8)(α) του άρθρου 5 του Νόμου αρ. 229(Ι)/2004, η αρμόδια Αρχή μετά τη λήψη της θετικής γνωμάτευσης της Επιτροπής για την έκδοση του Ειδικού Πιστοποιητικού Έγκρισης, προβαίνει στην έκδοση του Ειδικού Πιστοποιητικού Έγκρισης, επιβάλλοντας, αν η ίδια θέλει, πρόσθετους όρους που δεν αφορούν θέματα που καλύπτονται από τη γνωμάτευση. Όμως η αρμόδια Αρχή, σε περίπτωση θετικής γνωμάτευσης, όπως συνέβηκε εδώ, δεν έχει καμιά εκλογή, αλλά δεσμεύεται όπως προχωρήσει στην έκδοση του Ειδικού Πιστοποιητικού. [Βλπ. άρθρο 5
(8)(α) του Νόμου (ανωτέρω)]. Επομένως, δεν πρόκειται περί απλής γνωμάτευσης την οποία η αρμόδια Αρχή μπορεί να δεχθεί ή να απορρίψει. Η ακόλουθη περικοπή στην οποία παρέπεμψε ο δικηγόρος της αιτήτριας από το σύγγραμμα Ε. Σπηλιωτόπουλου "Εγχειρίδιο Διοικητικού Δικαίου"
(2002), παρα. 138, είναι σαφής: "
- Διαφορετική από την έννοια της απλής ή σύμφωνης γνώμης και της πρότασης είναι η έννοια της υποχρεωτικής γνωμοδότησης, η οποία αποτελεί αυτοτελή διοικητική πράξη (ΣΕ 928/1962, 5116/1984). Η υποχρεωτική γνωμοδότηση εκδίδεται από όργανο που έχει αποφασιστική αρμοδιότητα και υποχρεώνει άλλο όργανο να εκδώσει στη συνέχεια άλλη διοικητική πράξη του ίδιου περιεχομένου." Στην υπό εξέταση περίπτωση, η γνωμάτευση της Τριμελούς Επιτροπής πράγματι υποχρέωνε την αρμόδια Αρχή να προχωρήσει στην έκδοση του Ειδικού Πιστοποιητικού Έγκρισης αφού η γνωμάτευση ήταν θετική, και μάλιστα, υπό τον όρο που αυτή έθετε. Η αρμόδια Αρχή καμιά επιλογή δεν είχε και υποχρεούτο να εκδώσει το Πιστοποιητικό με δικαίωμα μόνο να επιβάλει, αν επιθυμούσε, πρόσθετους όρους για θέματα που δεν καλύπτονταν από τη γνωμάτευση, πράγμα που δεν έπραξε. Επομένως, η γνωμάτευση της Τριμελούς Επιτροπής, μαζί δε και ο όρος τήρησης των όρων της άδειας διαίρεσης προτού εκδοθεί το Πιστοποιητικό, ήσαν στοιχεία αποφασιστικής σημασίας και υποχρέωναν την αρμόδια Αρχή να ενεργήσει σύμφωνα με αυτά. Προϋπόθεταν δε την ενεργοποίηση των όρων της προηγούμενης εκδοθείσας άδειας διαχωρισμού και συμμόρφωσης προς αυτούς από το ενδιαφερόμενο μέρος. Υπ΄ αυτές τις συνθήκες, οι αποφάσεις που προσβάλλονται επέφεραν εκτελεστά έννομα αποτελέσματα και δεν ήσαν απλά προπαρασκευαστικής ή συμβουλευτικής φύσεως αποφάσεις οι οποίες δεν μπορούσαν να προσβληθούν με την παρούσα προσφυγή. Θα προχωρήσω επομένως να εξετάσω την ουσία των προβληθέντων λόγων ακύρωσης.
- Ισχυρισμοί ότι οι προσβαλλόμενες αποφάσεις αντίκεινται στον περί Ρυθμίσεως Οδών και Οικοδομών (Προσωρινές Διατάξεις) Νόμο αρ. 229(Ι)/
- Όπως διαπιστώνεται από αδιαμφισβήτητα γεγονότα τα οποία προέρχονται από το περιεχόμενο του διοικητικού φακέλου, είχαν υποβληθεί από τους τρεις συνιδιοκτήτες του επίδικου τεμαχίου δύο αιτήσεις διαχωρισμού και εκδόθηκαν δύο άδειες διαχωρισμού σε οικόπεδα, ήτοι η μία ημερομηνίας 12.1.1987 και η άλλη ημερομηνίας 6.3.
- Όπως επίσης διαπιστώνεται από τα αδιαμφισβήτητα έγγραφα και γεγονότα της υπόθεσης, καμιά από τις δύο άδειες τελικά δεν υλοποιήθηκε. Περαιτέρω, αίτηση του ενδιαφερόμενου μέρους για ανανέωση της πρώτης άδειας διαχωρισμού, ημερομηνίας 12.1.1987, η οποία είχε ακυρωθεί με αίτηση ημερομηνίας 3.7.1987 υπογεγραμμένη και από τους τρεις συνιδιοκτήτες, απορρίφθηκε από τον καθ΄ου η αίτηση 1 με το αιτιολογικό ότι σε καμιά περίπτωση δεν μπορούσε αυτή να ανανεωθεί, αφού η καθυστέρηση στην υλοποίησή της δεν ήταν εξ υπαιτιότητας του Δήμου, αλλά λόγω διαφορών μεταξύ των συνιδιοκτητών. Λόγω ακριβώς τούτου, επληροφορείτο το ενδιαφερόμενο πρόσωπο (επιστολή ημερομηνίας 21.4.2003) ότι θα έπρεπε να εξασφαλιστούν οι απαιτούμενες από τη νομοθεσία άδειες (Πολεοδομική από το Τμήμα Πολεοδομίας και Άδεια Διαχωρισμού από το Δήμο) και στη συνέχεια να προβεί στην υλοποίησή τους. Βασιζόμενη σ΄ αυτά τα γεγονότα, η αιτήτρια, αφού επισημαίνει το γεγονός ότι κατά το χρόνο λήψης των προσβαλλόμενων αποφάσεων δεν υπήρχε σε ισχύ καμιά άδεια διαχωρισμού για το επίδικο τεμάχιο, υποβάλλει ότι παράνομα εγκρίθηκε η έκδοση του Ειδικού Πιστοποιητικού εφόσον, οι πρόνοιες του Νόμου προϋπόθεταν ύπαρξη άδειας διαχωρισμού. Η θέση αυτή της αιτήτριας φαίνεται να είναι ορθή. Εκείνο το οποίο είναι ξεκάθαρο από την ανάγνωση του υπό αναφορά Νόμου ως συνόλου είναι ότι, για να μπορούν να εφαρμοσθούν οι πρόνοιες του και να παράσχουν νομιμοποίηση σε κάποια τετελεσμένα τα οποία δεν καλύπτονται από άδειες οικοδομής, πολεοδομικές άδειες ή άδειες διαχωρισμού, θα πρέπει απαραίτητα να προϋπήρχε νόμιμη έκδοση της όποιας αναγκαίας από τον περί Ρυθμίσεως Οδών και Οικοδομών Νόμο άδειας. Όπως ορθά υποδεικνύει και ο συνήγορος της αιτήτριας, ο Νόμος τούτος δεν ψηφίστηκε για να υποσκελίσει ή να καταστήσει ανενεργή τη νομοθετική απαίτηση για προΰπαρξη άδειας, αλλά για να επιτρέψει μόνο σε συγκεκριμένες και ρητά προσδιοριζόμενες περιπτώσεις όπου είχε εκδοθεί η απαιτούμενη άδεια να εκδοθεί το Ειδικό Πιστοποιητικό για νομιμοποίηση κάποιων μεμονωμένων και ήσσονος σημασίας παρατυπιών ή παραλείψεων. Χαρακτηριστικό είναι το ίδιο το προοίμιο του Νόμου στο οποίο ρητά αναφέρεται ότι ο Νόμος εφαρμόζεται μόνο σε οικοδομές ή οικόπεδα που έχουν ανεγερθεί ή κατασκευαστεί κατόπιν άδειας της αρμόδιας Αρχής. Συγκεκριμένα, αναφέρει τα ακόλουθα: "ΕΠΕΙΔΗ υπάρχει μεγάλος αριθμός οικοδομών ή και συγκροτημάτων οικοδομών και οικοπέδων που έχουν ανεγερθεί ή κατασκευασθεί κατόπιν άδειας της αρμόδιας αρχής και που κατέχονται ή και τυγχάνουν κάρπωσης ως οικιστικές ή άλλως πως μονάδες, και ΕΠΕΙΔΗ, η εγγραφή των εν λόγω οικοδομών και οικοπέδων δεν μπορεί να γίνει από το Τμήμα Κτηματολογίου και Χωρομετρίας λόγω του ότι η αρμόδια αρχή, λόγω διάφορων τροποποιήσεων ή άλλων αλλαγών που έγιναν πέραν από τα εγκεκριμένα σχέδια της εκδοθείσας άδειας οικοδομής ή και άλλων παρατυπιών, δεν μπορεί να προχωρήσει στην έκδοση πιστοποιητικού έγκρισης με βάση τις ισχύουσες διατάξεις του περί Ρυθμίσεως Οδών και Οικοδομών Νόμου, και ΕΠΕΙΔΗ θεωρείται αναγκαία η κατ΄ εξαίρεση των προνοιών του περί Ρυθμίσεως Οδών και Οικοδομών Νόμου αντιμετώπιση του πιο πάνω προβλήματος με διατάξεις προσωρινής ισχύος,..." Περαιτέρω, στο άρθρο 2 του ίδιου Νόμου δίδεται ο ακόλουθος ορισμός των όρων "παρατυπία" και "υπό δημιουργία οικόπεδο", οι οποίοι και πάλι ρητά αναφέρονται στην προΰπαρξη άδειας οικοδομής ή διαίρεσης σε οικόπεδα: "«παρατυπία» σε σχέση με υφιστάμενη οικοδομή ή υπό δημιουργία οικόπεδο σημαίνει τη μη τήρηση οποιουδήποτε από τους όρους άδειας της εν λόγω οικοδομής ή άδειας διαίρεσης του εν λόγω υπό δημιουργία οικοπέδου ή την επέκταση ή προσθήκη, την αλλαγή χρήσης ή τη μετατροπή της οικοδομής κατά παράβαση των εγκριθέντων σχεδίων «υπό δημιουργία οικόπεδο» σημαίνει τεμάχιο γης που έχει προκύψει μόνο κατόπιν άδειας διαχωρισμού δυνάμει του άρθρου 3 του Νόμου και αφορά διαίρεση γης σε χωριστά οικόπεδα και για το οποίο δεν έχει εκδοθεί πιστοποιητικό έγκρισης από την αρμόδια αρχή·" Είναι βέβαια γεγονός, και αυτό το υποδεικνύουν και οι καθ΄ων η αίτηση, ότι σε κάποιες περιπτώσεις ο ίδιος ο Νόμος και συγκεκριμένα οι πρόνοιες του περί έκδοσης Ειδικού Πιστοποιητικού εφαρμόζονται και σε περιπτώσεις όπου οι απαιτούμενες άδειες είχαν εκδοθεί, αλλά έχουν λήξει. Το επικαλούνται δε τούτο οι καθ΄ων η αίτηση, ισχυριζόμενοι ότι τέτοια ήταν και η περίπτωση της διαδικασίας έκδοσης του επίδικου Ειδικού Πιστοποιητικού. Η σχετική πρόνοια συναντάται στο άρθρο 2(γ) του Πίνακα του Νόμου, στον οποίο Πίνακα παρατίθενται οι παρατυπίες σε οικοδομές, σε σχέση με τις οποίες μπορεί να δοθεί θετική γνωμάτευση της Επιτροπής και να εκδοθεί Ειδικό Πιστοποιητικό και η οποία πρόνοια έχει ως ακολούθως: "
- Παρατυπίες που αφορούν υφιστάμενες οικοδομές σε υπό δημιουργία οικόπεδα, των οποίων οι άδειες εκδόθηκαν με βάση τις διατάξεις του Νόμου, και οι οποίες έχουν λήξει, χωρίς να ολοκληρωθούν επιτόπου οι απαιτούμενες από την άδεια κατασκευαστικές εργασίες εφόσον: (α) ............................................ (β) ............................................ (γ) δεν ολοκληρώθηκαν όλες οι εργασίες, επειδή εκκρεμεί συνοριακή διαφορά ή άλλο πρόβλημα ιδιοκτησιακής φύσεως. Σε τέτοια περίπτωση εντοπίζεται το μέγεθος της συνοριακής διαφοράς και εφόσον επηρεάζεται μικρό τμήμα γης που αφήνει ανεπηρέαστο το μεγαλύτερο τμήμα του διαχωρισμού, η Επιτροπή εισηγείται στην αρμόδια αρχή να ζητήσει ανάλογα από τον ιδιοκτήτη ή τον αγοραστή την ολοκλήρωση των εργασιών στο αντίστοιχο τμήμα που του αναλογεί στο ανεπηρέαστο τμήμα του διαχωρισμού που δεν επηρεάζει άλλη ιδιοκτησία και νοουμένου ότι και στις δύο περιπτώσεις θα υπάρχει η δυνατότητα της άνετης κάρπωσης, σε καθορισμένο από αυτή χρόνο και σε περίπτωση που αυτός συμμορφωθεί; η αρμόδια αρχή εκδίδει ειδικό πιστοποιητικό έγκρισης για το αντίστοιχο μέρος μόνο αυτό των εργασιών." Στο σημείο τούτο, θα πρέπει να παρατηρήσω ότι είχα επιληφθεί παρόμοιου θέματος σε άλλη απόφασή μου, στην οποία έκρινα ότι πράγματι δε συνιστούσε κώλυμα στην έγκριση από την Επιτροπή θετικής γνωμάτευσης, το ότι είχε λήξει η άδεια διαχωρισμού σε οικόπεδα, όταν αποτάθηκε για Ειδικό Πιστοποιητικό ένας από τους συνιδιοκτήτες και ενώ ο έτερος είχε ζητήσει "τον παραμερισμό" της διαδικασίας διαίρεσης. (Βλπ. Χρυσούλα Παπανδρέου ν. Δήμος Λατσιών, Υπόθεση Αρ. 658/2008, ημερομηνίας 18.3.2011). Όμως, θα πρέπει να παρατηρήσω ότι τα γεγονότα της παρούσας υπόθεσης διαφέρουν. Στην παρούσα υπόθεση, με κοινή επιστολή τους ημερομηνίας 3.7.1987, τόσο η αιτήτρια όσο και το ενδιαφερόμενο μέρος και ο έτερος των συνιδιοκτητών ζήτησαν από την αρμόδια Αρχή, δια λόγους πέραν των δυνατοτήτων τους που καθιστούσαν την εφαρμογή των τεθέντων όρων ανέφικτη, όπως: "η ανωτέρω άδεια διαχωρισμού θεωρηθεί σαν ακυρωθείσα." Σημειώνεται ακόμα ότι όταν το ενδιαφερόμενο μέρος με αίτημά του ημερομηνίας 12.3.2003 ζήτησε μονομερώς την ανανέωση της άδειας διαίρεσης, ρητά ήταν που του δόθηκε η ακόλουθη απορριπτική απάντηση από την αρμόδια Αρχή - Δήμο Λακατάμιας, με επιστολή ημερομηνίας 21.4.2003: "α. Η άδεια σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να ανανεωθεί για τον λόγο ότι η καθυστέρηση στην υλοποίηση της δεν ήταν εξ΄ υπαιτιότητας του Δήμου αλλά λόγω διαφορών μεταξύ των συνιδιοκτητών. Ως εκ τούτου θα πρέπει να εξασφαλίσετε τις απαιτούμενες από την νομοθεσία άδειες (πολεοδομική από το Τμήμα Πολεοδομίας & Οικήσεως) και ακολούθως άδεια διαχωρισμού από τον Δήμο και στη συνέχεια να προβείτε στην υλοποίηση τους." Όπως επομένως διαπιστώνεται από τα πιο πάνω αδιαμφισβήτητα γεγονότα, η άδεια διαίρεσης στην οποία βασίστηκε η θετική γνωμάτευση της Επιτροπής προς έκδοση Ειδικού Πιστοποιητικού, δεν ήταν απλά μια άδεια η οποία νόμιμα εκδόθηκε, πλην όμως τα προβλεπόμενα έργα δεν υλοποιήθηκαν μέσα στην περίοδο ισχύος της. Στην υπό εξέταση περίπτωση, η άδεια είχε εκδοθεί από το 1987, κατόπιν κοινού αιτήματος όχι ενός, αλλά τριών συνιδιοκτητών, οι οποίοι όμως λίγους μήνες αργότερα, με δική τους υπογραφή, ζήτησαν την ακύρωση της άδειας επειδή προέκυψαν διαφωνίες και διαφορές ως προς τον επακριβή τρόπο διαχωρισμού. Επανήλθε δε μονομερώς, ένας μόνο από τους συνιδιοκτήτες μετά από 16 ολόκληρα χρόνια κατά το 2003, να ζητήσει την ανανέωση της άδειας η οποία 15 χρόνια πριν είχε λήξει ή ακυρωθεί από την αρμόδια Αρχή, και η ίδια η αρμόδια Αρχή του απάντησε ότι κάτι τέτοιο δεν μπορούσε σε καμιά περίπτωση να γίνει και ότι θα έπρεπε από την αρχή να αποταθεί και να εξασφαλίσει τις απαιτούμενες άδειες. Με αυτά ως δεδομένα, φαίνεται να εξέλειπε και εξαφανίστηκε οτιδήποτε είχε σχέση με την άδεια που είχε εκδοθεί κατά το 1987 και, συνακόλουθα, η άδεια εκείνη δεν μπορούσε να ληφθεί υπόψη από την Επιτροπή ως βάση για θετική γνωμάτευση προς έκδοση Ειδικού Πιστοποιητικού και προς επιβολή ανάλογων όρων που εκπήγαζαν από την άδεια εκείνη την οποία η αρμόδια Αρχή θεωρούσε, όχι απλά ως λήξασα, αλλά ως ανύπαρκτη. Είναι βέβαια γεγονός ότι, μεταξύ του άλλου συνιδιοκτήτη και της αιτήτριας, είχε μεσολαβήσει εν τω μεταξύ και δικαστική διαμάχη με αγωγή την οποία είχε καταχωρήσει ο πρώτος εναντίον της δεύτερης στο Επαρχιακό Δικαστήριο Λευκωσίας (Αρ. Αγωγής 8658/1993). Το δε Δικαστήριο στις 7.5.2001 εξέδωσε δηλωτική απόφαση υπέρ του πρώτου σύμφωνα με την οποία η σύμβαση, η οποία είχε συναφθεί μεταξύ των δύο διαδίκων και του άλλου αδελφού τους, (εξ αδιαιρέτου συνιδιοκτητών του τεμαχίου γης), για το διαχωρισμό του σε οικόπεδα, εξακολουθούσε να ισχύει. Όμως, αυτό το στοιχείο δεν μπορούσε να διαφοροποιήσει την κατάσταση πραγμάτων ως προς το θέμα της έκδοσης εκ νέου των απαιτούμενων από το Νόμο αδειών. Όπως είναι φανερό από την προαναφερθείσα επιστολή του καθ΄ου 1 αίτηση Δήμου Λακατάμιας, ημερομηνίας 21.4.2003, με την οποία απορριπτόταν το αίτημα του ενδιαφερόμενου μέρους για ανανέωση της ακυρωθείσας κοινή συναινέσει ή έστω λήξασας από ετών άδειας διαχωρισμού, τέθηκε υπόψη της διοίκησης και η έκβαση της δικαστικής διαμάχης, χωρίς όμως αυτό το στοιχείο να διαφοροποιούσε την ορθή διαπίστωση στην οποία προέβηκε η διοίκηση ότι θα έπρεπε να εξασφαλισθούν νέες άδειες, ήτοι πολεοδομική άδεια και άδεια διαχωρισμού, αφού κατά το 2003 δεν υπήρχαν τέτοιες άδειες. Επομένως, κατά την κρίση μου, παράνομα ήταν που η Τριμελής Επιτροπή ενέκρινε την έκδοση Ειδικού Πιστοποιητικού κατόπιν αιτήσεως του ενδιαφερόμενου μέρους, δίδοντας προς τούτο θετική γνωμοδότηση και εξίσου παράνομα ο καθ΄ου αρ. 1 η αίτηση Δήμος ενέκρινε την αίτηση. Η προσφυγή επιτυγχάνει και οι προσβαλλόμενες με το αιτητικό αποφάσεις ακυρούνται χωρίς την αναγκαιότητα εξέτασης άλλων λόγων ακύρωσης. Τα έξοδα της προσφυγής επιδικάζονται υπέρ της αιτήτριας και εναντίον των καθ΄ων η αίτηση, όπως αυτά θα υπολογισθούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο, ενώ σε σχέση με το ενδιαφερόμενο μέρος δεν εκδίδεται διαταγή εξόδων. K. Κληρίδης, Δ. /ΧΤΘ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο