ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΝΙΚΟΛΑ ΘΕΟΔΩΡΟΥ ν. ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ κ.α., Υπόθεση Αρ. 1633/2010, 10/5/2013 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ΑΝΩΤΑΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΑΝΑΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ (Υπόθεση Αρ. 1633/2010) 10 Μαίου, 2013 [ΝΙΚΟΛΑΤΟΣ, Δ/στης] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 146 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΝΙΚΟΛΑ ΘΕΟΔΩΡΟΥ, Αιτητής, ΚΑΙ
- ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ,
- ΚΟΙΝΟΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΚΟΙΛΗΣ, Καθ΄ ων η αίτηση. ____________________ Ε. Κορακίδης, για τον Αιτητή. Δ. Εργατούδη (κα.), Δικηγόρος της Δημοκρατίας, για τον Καθ΄ ου η αίτηση
- Καμιά εμφάνιση, για τους Καθ΄ ων η αίτηση
- Α Π Ο Φ Α Σ Η ΝΙΚΟΛΑΤΟΣ, Δ.: Ο αιτητής με την εξεταζόμενη προσφυγή ζητά από το δικαστήριο την ακύρωση του διατάγματος απαλλοτρίωσης με αριθμό 810/2010 που δημοσιεύτηκε στην Επίσημη εφημερίδα της Δημοκρατίας στις 30/9/2010 και αφορά το τεμάχιο γης με αριθμό 30 του Φ/Σχ XLV/19 που βρίσκεται στη Κοινότητα Κοίλης, στη Πάφο. Ο αιτητής είναι συνιδιοκτήτης του τεμαχίου με αρ. 30 του Φ/Σχ. 45139 κατά 2/6 μερίδια. Με τη διοικητική πράξη 810, ο Υπουργός Εσωτερικών διέταξε την απαλλοτρίωση του πιο πάνω τεμαχίου καθώς και τμήματος των τεμαχίων με αρ. 35, 396 και 397 του Φ/Σχ, 45/19 «... για δημιουργία χώρου στάθμευσης και προσβάσεως προς τη φυσική πηγή «Μαυροκόλυμπος» για εξυπηρέτηση των επισκεπτών της πηγής καταρράκτη «Μαυροκόλυμπος» και για βελτίωση του οδικού δικτύου της περιοχής. Σημειώνω συναφώς ότι είχε προηγηθεί η δημοσίευση Γνωστοποίησης Απαλλοτρίωσης (Α.Δ.Π. 776) από το Κοινοτικό Συμβούλιο Κοίλης και ότι ο αιτητής είχε υποβάλει μέσω του δικηγόρου του ένσταση. Στην ένσταση εναντίον της Γνωστοποίησης Απαλλοτρίωσης αναφέρονταν τα εξής: «
- Έχει ήδη γίνει γνωστοποίηση απαλλοτρίωσης για το ίδιο θέμα προηγουμένως και αυτή εγκαταλείφθηκε.
- Το μέρος του τεμαχίου 30 το οποίο επιδιώκεται να απαλλοτριωθεί για να γίνει χώρος στάθμευσης είναι ήδη διαμορφωμένος ως χώρος στάθμευσης στον οποία το κοινό έχει ελεύθερη πρόσβαση έναντι μικρού τέλους. Η απαλλοτρίωση του θα σημαίνει κρατικοποίηση επιχείρησης κάτι το οποίο έρχεται σε αντίθεση με βασικές αρχές της Δημοκρατίας και θυμίζει παλαιά καθεστώτα. Επιπρόσθετα, το Κοινοτικό Συμβούλιο Κοίλης δεν έχει κανένα δικαίωμα να επιδιώκει να περιέλθει στην ιδιοκτησία του ιδιωτική γη ή/και ιδιωτική επιχείρηση για να ασκεί αυτό την επιχείρηση έναντι αμοιβής ή άνευ αμοιβής.
- Η δημιουργία δρόμου δια μέσου του τεμαχίου 30 μοιράζει το κτήμα στη μέση, δεν είναι αναγκαία λόγω της ύπαρξης δημόσιων μονοπατιών και καταστρέφει το περιβάλλον της περιοχής.
- Η πιο πάνω σκοπούμενη απαλλοτρίωση δεν νομιμοποιείται από κανένα λόγο που θέτει το Σύνταγμα και ο περί Αναγκαστικής Απαλλοτρίωσης Νόμος.» Η αρμόδια Υπουργική Επιτροπή αφού εξέτασε τους πιο πάνω λόγους, απέρριψε την ένσταση του αιτητή. Ο αιτητής ενημερώθηκε για την απόρριψη της ένστασής του με επιστολή ημερομηνίας 27 Οκτωβρίου 2010 . Ως πρώτος λόγος ακυρότητας προβάλλεται από τον ευπαίδευτο συνήγορο του αιτητή ότι τα Κοινοτικά Συμβούλια δεν έχουν δικαίωμα απαλλοτρίωσης. Για σκοπούς στήριξης της θέσης του αυτής, επικαλείται την απόφαση στην Προσφυγή αρ. 997/2010, Μανέτζου ν. Κοινοτικού Συμβουλίου Κάμπου, ημερ. 10.5.2011, στην οποία αποφασίστηκε ότι ο συνταγματικός νομοθέτης ουδόλως παρείχε εξουσία απαλλοτρίωσης στις τοπικές διοικήσεις πλην των δημοτικών αρχών κρίνοντας με τον τρόπο αυτό ότι το άρθρο 63 του περί Κοινοτήτων Νόμου, Ν. 86
(1)/99, το οποίο δίνει εξουσία στα Κοινοτικά Συμβούλια να ενεργούν ως απαλλοτριούσες αρχές , παραβιάζει το Άρθρο 23 του Συντάγματος. Ο πιο πάνω ισχυρισμός του αιτητή δεν μπορεί να γίνει αποδεχτός, ισχυρίζεται η ευπαίδευτη συνήγορος των καθ΄ών η αίτηση , επισημαίνοντας ότι εναντίον της απόφασης στην πιο πάνω αναφερόμενη Υπόθεση 997/2010, καταχωρήθηκε εκ μέρους της Δημοκρατίας η Αναθεωρητική Έφεση Αρ. 78/2011. Είναι η θέση των Καθ' ων η Αίτηση ότι αντίθετα, με τα όσα αποφασίστηκαν στην Υπόθεση Αρ. 997/2010, τα Κοινοτικά Συμβούλια έχουν δική τους αυτοτελή νομική προσωπικότητα και εμπίπτουν στην έννοια του νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου που περιγράφει το Άρθρο 23
(4)του Συντάγματος. Ακόμα όμως και αν κριθεί ότι τα Κοινοτικά Συμβούλια δεν εμπίπτουν στην έννοια του νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου, εισηγείται η κα Εργατούδη, η έγκριση της δημοσίευσης της γνωστοποίησης απαλλοτρίωσης από το Υπουργικό Συμβούλιο, καθιστά τη Δημοκρατία την άμεση απαλλοτριούσα αρχή δια μέσου της οποίας το Κοινοτικό Συμβούλιο ασκεί τη δημοσίου χαρακτήρα εξουσία που του εμπιστεύθηκε το άρθρο 63 του Νόμου 86
(1)/99. Η προετοιμασία της απαλλοτρίωσης, αναφέρει παρενθετικά η κα Εργατούδη, ανατίθεται στον Έπαρχο της επαρχίας στην οποία εμπίπτει η Κοινότητα, ο οποίος, δημοσιεύει ειδοποίηση της πρόθεσης για απαλλοτρίωση. Η ειδοποίηση αυτή, μετά την ολοκλήρωση της μελέτης των τυχόν ενστάσεων αποστέλλεται από τον Έπαρχο στο Υπουργικό Συμβούλιο μαζί με τις ενστάσεις και την έκθεσή του. Αν στη συνέχεια το Υπουργικό συμβούλιο εγκρίνει την απαλλοτρίωση προβαίνει στη δημοσίευσή της. Η έγκριση αυτή, εισηγείται η κα Εργατούδη, αποτελεί τη νομιμοποίηση της απαλλοτρίωσης, η οποία φέρει με τον τρόπο αυτό το χαρακτήρα διενέργειας της από τη Δημοκρατία, η οποία έχει εκχωρήσει μέρος των εξουσιών της στα Κοινοτικά Συμβούλια. Δεν θα εξετάσω τον ισχυρισμό του αιτητή με το οποίο εγείρεται θέμα αντισυνταγματικότητας του Περί Κοινοτήτων Νόμου, αφού διαπιστώνω ότι αυτός ο λόγος δεν εξειδικεύτηκε στους λόγους ακύρωσης της τροποποιημένης αίτησης ακύρωσης. Είναι νομολογιακά θεμελιωμένο ότι η απλή επίκληση παραβίασης του Συντάγματος και γενικών διοικητικών αρχών, χωρίς οποιαδήποτε συγκεκριμενοποίηση, δεν είναι αρκετή (Δέστε: Νικολάου & Υιοί Λτδ ν. Δημοκρατίας
(1998)3 ΑΑΔ 862 και Δημοκρατία ν. Κουκκουρή
(1993)3 ΑΑΔ 598, Δημοκρατίας v. Παναγιώτη Ευγενίου κ.α
(2005)3 Α.Α.Δ 257). Κρίνω όμως ότι εφόσον, στην προκείμενη περίπτωση, τηρήθηκαν οι προϋποθέσεις που προβλέπονται από τα σχετικά άρθρα του περί Κοινοτήτων Νόμου 86(Ι)/99 και συγκεκριμένα από το άρθρο 63 και εφόσον η δημοσίευση της γνωστοποίησης απαλλοτρίωσης εγκρίθηκε από το Υπουργικό Συμβούλιο, δεν τίθεται θέμα αναρμοδιότητας του κοινοτικού συμβουλίου το οποίο απλά προετοίμασε την προσβαλλόμενη απαλλοτρίωση. Ο αιτητής ισχυρίζεται στη συνέχεια ότι πριν ξεκινήσει η διαδικασία απαλλοτρίωσης δεν έγινε προσπάθεια απόκτησης του επίδικου τεμαχίου μέσω συμφωνίας. Ούτε ο ισχυρισμός αυτός ευσταθεί εφόσον στα πρακτικά της συνεδρίας του Κοινοτικού Συμβουλίου, αναφέρεται ρητά ότι ήταν απόφαση όλων των μελών του Συμβουλίου να προχωρήσουν στη διαδικασία της απαλλοτρίωσης, επειδή «δεν κατέστη δυνατή η εξασφάλιση των έγγραφων συγκαταθέσεων» (Σχετική είναι η απόφαση στην υπόθεση Χριστοδουλίδου κ.α. ν. Υπουργικού Συμβουλίου
(1992)4 Ε Α.Α.Δ. 3554). Επίσης ο αιτητής ισχυρίζεται ότι δεν υπάρχει αιτιολογία για τη συγκεκριμένη επιλογή της διοίκησης. Δεν θα συμφωνήσω ούτε και με τη θέση αυτή του αιτητή. Η αιτιολογία της απαλλοτρίωσης βρίσκεται στην ίδια τη γνωστοποίηση της απαλλοτρίωσης, και είναι η δημιουργία χώρου στάθμευσης και προσβάσεως προς τη φυσική Πηγή «Μαυροκόλυμπος» στο χωριό Κοίλη και συμπληρώνεται και από τα στοιχεία του φακέλου. Επίσης αναφέρεται στο Πρακτικό της Υπουργικής επιτροπής ημερομηνίας 9/9/2010 ότι η απαλλοτρίωση, σε συνδυασμό με το οδικό δίκτυο που θα δημιουργηθεί, αφορά υφιστάμενο για πολλά χρόνια οδικό δίκτυο, το οποίο ήδη εξυπηρετεί σκοπούς δημόσιας ωφέλειας. Επίσης, στο ίδιο πρακτικό, επισημαίνεται ότι ο ισχυρισμός του αιτητή ότι μέρος του τεμαχίου ήταν διαμορφωμένο ως χώρος στάθμευσης δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα αφού, επιτόπου, δεν είχε γίνει οποιαδήποτε αξιόλογη χωματουργική εργασία. Αντίθετα υποδεικνύεται από τη Διοίκηση ότι ο υφιστάμενος χώρος στάθμευσης χρησιμοποιείτο για ιδιοτελείς σκοπούς. Είναι ακόμα ισχυρισμός του αιτητή ότι η υπό εξέταση απαλλοτρίωση δεν ήταν αναγκαία και ότι δεν διεξήχθη επαρκής έρευνα πριν τη λήψη της προσβαλλόμενης απόφασης . Ούτε ο πιο πάνω ισχυρισμός του αιτητή με βρίσκει σύμφωνο. Σύμφωνα με τη νομολογία, δέουσα έρευνα είναι η συλλογή όλων των ουσιωδών στοιχείων της υπόθεσης από μέρους του αποφασίζοντος οργάνου, ώστε να τα αξιολογήσει και να καταλήξει σε ασφαλή συμπεράσματα. Το περιεχόμενο των εγγράφων που έχουν επισυναφθεί στην ένσταση και στις αγορεύσεις των διαδίκων δεικνύει ότι προηγήθηκε δέουσα έρευνα και αντικρούει τη θέση του αιτητή περί του αντιθέτου. Το θέμα απασχόλησε και το Τμήμα Πολεοδομίας και Οικήσεως. Σχετική είναι η επιστολή του Επαρχιακού Λειτουργού Τμήματος Πολεοδομίας και Οικήσεως Πάφου με Αρ. Φακ. ΠΑΦ/Π041/99 ημερομηνίας 9/3/2000, το περιεχόμενο της οποίας παρατίθεται αυτούσιο: «
- Μετά από επιτόπια επίσκεψη στην περιοχή και μελέτη του θέματος το Γραφείο αυτό είναι της άποψης ότι η εισήγηση του Συμβουλίου Βελτιώσεως Κοίλης θα μπορούσε να προωθηθεί νοουμένου ότι τα υφιστάμενα μονοπάτια που δείχνονται με κίτρινο χρώμα στο σχέδιο του Παραρτήματος Α και διέρχονται συγκεκριμένα από τα σημεία ΑΒΓΔ θα διευρυνθούν μέχρι πλάτους 30'-00" και θα εγγραφούν ως δημόσιοι δρόμοι. Πρόκειται για το υφιστάμενο οδικό δίκτυο το οποίο σήμερα οδηγεί στους καταρράκτες του Μαυροκόλυμπου, η πορεία και η λειτουργικότητα του οποίου σε σχέση με την τοπογραφία της περιοχής κρίνονται ικανοποιητικά. Επισημαίνεται μόνο ότι στο σημείο Β που αποτελεί απότομη στροφή θα πρέπει να γίνει η κατάλληλη διευθέτηση με την διαπλάτυνση της στροφής ώστε να επιτυγχάνεται κατά το δυνατόν η ομαλότερη πορεία των οχημάτων που διακινούνται από το σημείο αυτό.
- Το Γραφείο αυτό είναι της άποψης ότι στο σημείο όπου τερματίζει ο δρόμος αυτός (σημείο Δ) και εάν αυτό καθίσταται δυνατό από τα υψόμετρα εδάφους θα πρέπει να δημιουργηθεί χώρος επαναστροφής και να κατασκευαστεί δημόσιος χώρος στάθμευσης για εξυπηρέτηση των επισκεπτών της περιοχής. Ο χώρος αυτός προτείνεται προκαταρκτικά να γίνει μέσα στο τουρκοκυπριακό τεμάχιο με αρ. 20 όπου ελαφρά σκιάζεται με γκρι χρώμα στο πιο πάνω σχέδιο. Από το σημείο αυτό προτείνεται όπως οι επισκέπτες οδηγούνται προς τους καταρράκτες μέσω δημόσιων πεζόδρομων όπως προκαταρκτικά δείχνεται με πορτοκαλί χρώμα στο ίδιο σχέδιο.
- Ενόψει των πιο πάνω και για να μπορέσει το Γραφείο αυτό να προβεί στην ετοιμασία των προαναφερθέντων σχεδίων διαμόρφωσης του χώρου με ακρίβεια είναι απαραίτητο όπως ετοιμασθεί σχέδιο ισοϋψών της περιοχής αυτής γι'αυτό εισηγούμεθα όπως πραγματοποιηθεί από τοπογράφο μηχανικό αποτύπωση του τμήματος γης που δείχνεται με μπλε διαγράμμιση στο ίδιο πιο πάνω σχέδιο». Η πορεία του προωθούμενου οδικού δικτύου περιλαμβανομένου και του χώρου στάθμευσης εγκρίθηκε στη συνέχεια από το αρμόδιο Τμήμα Πολεοδομίας και Οικήσεως. Από τη μελέτη των στοιχείων των φακέλων καθώς και των όσων έχουν αναφερθεί προηγουμένως, προκύπτει ότι οι καθ' ων η αίτηση έλαβαν υπόψη τους τα ενώπιον τους στοιχεία και δεδομένα προτού καταλήξουν στην επίδικη απόφαση. Επίσης σχετικό είναι και το πρακτικό σύσκεψης που έγινε στο γραφείο του Επάρχου στις 25/6/1999 για συζήτηση του θέματος. Στο σημείο αυτό υπενθυμίζεται ότι το ακυρωτικό δικαστήριο δεν υπεισέρχεται στην υποκειμενική εκτίμηση των γεγονότων όπως αυτά καθορίζονται από το διοικητικό όργανο, εκτός αν υπάρχει κατάχρηση εξουσίας ή κακή άσκηση διακριτικής ευχέρειας, ή πλάνη περί τα πράγματα (Δέστε: Χαριθέα Κώστα Νικολαϊδη ν. Δημοκρατίας
(1995)3 Α.Α.Δ. 210). Στην προκείμενη περίπτωση δεν έχει αποδειχθεί κάτι τέτοιο. Ο αιτητής δεν προσκόμισε οποιαδήποτε στοιχεία που να ανατρέπουν τα δεδομένα του φακέλου ή να θέτουν σε αμφιβολία την εκτίμηση της Διοίκησης για την αναγκαιότητα δημιουργίας χώρου στάθμευσης στο επίδικο τεμάχιο γης προς προώθηση του δημόσιου σκοπού βελτίωσης του οδικού δικτύου της περιοχής και εξυπηρέτησης των επισκεπτών της πηγής «Μαυροκόλυμπος». Άλλωστε, όπως η νομολογία καταδεικνύει, το πεδίο για αμφισβήτηση των επιλογών της αρμόδιας αρχής για εκπλήρωση του συγκεκριμένου στόχου, είναι πολύ περιορισμένο, ιδίως σε θέματα τεχνικά. (Δέστε: Γεωργίου & Άλλος ν. Δήμου Λευκωσίας
(1973)3 Α.Α.Δ. 53). Ενόψει των όσων επισημάνθηκαν πιο πάνω, καταλήγω ότι ο αιτητής απέτυχε να αποδείξει πως συντρέχει οποιοσδήποτε νόμιμος λόγος που να δικαιολογεί την επέμβαση του Δικαστηρίου προς ακύρωση της προσβαλλόμενης απόφασης. Η προσφυγή απορρίπτεται, με έξοδα €1.000.- εις βάρος του αιτητή. Μ.Μ. ΝΙΚΟΛΑΤΟΣ, Δ. /ΕΑΠ. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο