ΧΡΙΣΤΟΣ ΧΑΝΝΙΔΗΣ ν. ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ, Υπoθεση Αρ. 940/2013, 16/4/2014

ΧΡΙΣΤΟΣ ΧΑΝΝΙΔΗΣ ν. ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ, Υπoθεση Αρ. 940/2013, 16/4/2014 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup

1. on)- Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:AD:2014:D282 ΑΝΩΤΑΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΑΝΑΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ (Υπόθεση Αρ. 940/2013) 16 Απριλίου, 2014 [ΠΑΣΧΑΛΙΔΗΣ, Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 146 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΧΡΙΣΤΟΣ ΧΑΝΝΙΔΗΣ, Αιτητής, ν. ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ, Καθ'ου η αίτηση. Αιτητής παρών προσωπικά. Ν. Γρηγορίου (κα), Δικηγόρος της Δημοκρατίας, εκ μέρους του Γενικού Εισαγγελέα, για τον Καθ'ου η αίτηση. Α Π Ο Φ Α Σ Η ΠΑΣΧΑΛΙΔΗΣ, Δ.: Ο αιτητής Χρίστος Χαννίδης, ο οποίος χειρίστηκε προσωπικά την υπόθεση του, αξιώνει την ακύρωση της απόφασης της Διευθύντριας του Τμήματος Κοινωνικής Ενσωμάτωσης Ατόμων με Αναπηρίες του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων (στο εξής «η Διευθύντρια»), ημερομηνίας 3/4/2013, με την οποία τερματίστηκε η καταβολή σε αυτόν του επιδόματος διακίνησης ατόμου με αναπηρία από τον Ιανουάριο 2011 και επιπρόσθετα, κλήθηκε να επιστρέψει ποσό ύψους €2.652 ως υπερπληρωμή για τους μήνες Ιανουάριο 2011 - Φεβρουάριο 2013. Ο αιτητής αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα υγείας και όπως προκύπτει από το φάκελο, υποφέρει από το 2003 από Πολυριζίτιδα Guillain-Barre μετατραπείσα σε CIDP. Υποβλήθηκε σε εντατική θεραπεία και πρόγραμμα αποκατάστασης και σύμφωνα με τις διαπιστώσεις των θεραπόντων ιατρών παρουσιάζει έκτοτε μια «χαλαρή σοβαρομορφή τετραπάρεση» θεωρούμενη ως μόνιμη ολική αναπηρία, με πολύ περιορισμένη προοπτική σημαντικής βελτίωσης. Στις 12/9/2008, κατόπιν γνωμάτευσης αρμοδίου Ιατροσυμβουλίου, ο αιτητής εγκρίθηκε ως δικαιούχος επιδόματος φροντίδας τετραπληγικών ατόμων, βάσει των προνοιών του ισχύοντος "Σχεδίου Παροχής Επιδόματος Φροντίδας σε Τετραπληγικά Άτομα Ανεξαρτήτως Εισοδημάτων» - (στο εξής «το Σχέδιο»), σύμφωνα με το οποίο «τετραπληγικό» είναι άτομο, το οποίο «κάνει μηδενικές κινήσεις ή σχεδόν μηδενικές κινήσεις και στα τέσσερα άκρα εξαιτίας εκ γενετής πάθησης ασθένειας ή ατυχήματος». Επειδή σύμφωνα με πληροφορία που δόθηκε στην αρμόδια υπηρεσία περί τα τέλη του 2010, ο αιτητής βάδιζε ανεξάρτητα, η περίπτωση επανεξετάστηκε από Ιατροσυμβούλιο, με διαφορετική σύνθεση, το οποίο αποφάνθηκε ότι ο αιτητής δεν πληρούσε τα πιο πάνω κριτήρια του δικαιούχου επειδή ήταν σε θέση να βαδίζει με τη βοήθεια άλλου ατόμου σε πολύ μικρές αποστάσεις και ακολούθως αποφασίστηκε η διακοπή του επιδόματος φροντίδας τετραπληγικών από 1/1/2011. Κατόπιν αιτήματος του δικηγόρου του αιτητή, ο τελευταίος εξετάστηκε εκ νέου από τρίτο διαφορετικό Ιατροσυμβούλιο στις 31/3/2011, το οποίο επίσης κατέληξε ότι ο αιτητής δεν πληρούσε τα σχετικά κριτήρια για την παροχή του επιδόματος. Η πιο πάνω απόφαση κοινοποιήθηκε από την αρμόδια υπηρεσία στον αιτητή ο οποίος την προσέβαλε στο Ανώτατο Δικαστήριο, το οποίο όμως απορρίπτοντας την προσφυγή αποφάνθηκε ότι επρόκειτο για κρίση επί ζητήματος που αφορούσε ειδικές ή τεχνικές γνώσεις στην οποία το Δικαστήριο κατά κανόνα δεν επεμβαίνει (Χρίστος Χαννίδης v. Κυπριακής Δημοκρατίας, Υπόθ. Αρ. 57/2012, ημερομηνίας 13/2/2013). Στο μεταξύ στις 29/10/2010 και ενώ ελάμβανε ακόμα το επίδομα φροντίδας, ο αιτητής υπέβαλε ως τετραπληγικός, αίτηση στην Υπηρεσία Χορηγιών και Επιδομάτων του Υπουργείου Οικονομικών, για επίδομα διακίνησης, δυνάμει του περί Παροχής Επιδόματος Διακινήσεως εις Αναπήρους Νόμου του 1980, (Ν. 36/80 ως έχει τροποποιηθεί), η οποία εγκρίθηκε από την Ειδική Επιτροπή, στις 24/2/2011 για το ποσό των €102 μηνιαίως, από 29/10/2010. Στη συνέχεια όμως, μετά την έκδοση της πιο πάνω δικαστικής απόφασης, το Τμήμα Κοινωνικής Ενσωμάτωσης Ατόμων με Αναπηρίες, που διαδέχθηκε την Υπηρεσία Χορηγιών και Επιδομάτων στη σχετική αρμοδιότητα, προχώρησε το Μάρτιο του 2013 στον τερματισμό και του επιδόματος διακίνησης από τον Ιανουάριο του 2011, θεωρώντας ότι εφόσον ο αιτητής δεν ήταν τετραπληγικός, ούτε εργαζόμενος ή φοιτητής, δεν πληρούσε πλέον τα προβλεπόμενα κριτήρια του άρθρου 7 Α του Ν. 36/80. Η απόφαση κοινοποιήθηκε στον αιτητή με την επίδικη επιστολή της Διευθύντριας, ημερομηνίας 3/4/2013 με την οποία, επιπρόσθετα, κλήθηκε ο αιτητής να επιστρέψει στο Τμήμα ποσό ύψους €2.652 που αφορούσε υπερπληρωμή για τους μήνες Ιανουάριο 2011 - Φεβρουάριο 2013. Ο αιτητής ισχυρίζεται ότι κακώς διεκόπη η καταβολή σ' αυτόν του επιδόματος διακίνησης, γιατί, όπως υποστηρίζει, επικαλούμενος ιατρικές γνωματεύσεις και πιστοποιητικά που προσκομίζονται στην αγόρευση του, είναι δικαιούχος ως τετραπληγικός, ότι θα έπρεπε να υπάρξει γνωμοδότηση της προβλεπόμενης στο Νόμο, Πολυθεματικής Επιτροπής και ότι δεν διενεργήθηκε η δέουσα υπό τις περιστάσεις έρευνα. Οι καθ'ων η αίτηση απαντούν ότι το ζήτημα της ιδιότητας του τετραπληγικού δεν μπορεί να εξεταστεί στα πλαίσια της παρούσας προσφυγής, αφού το ζήτημα έχει κριθεί οριστικά από το Δικαστήριο στην Υπόθ. Αρ. 57/2012 και ότι ο τερματισμός του επιδόματος διακίνησης ήταν απόρροια του τερματισμού του επιδόματος φροντίδας σε τετραπληγικούς. Σε ό,τι αφορά το ζήτημα της απόφασης για επιστροφή υπερπληρωμής, εισηγούνται πως έχει έρεισμα στο άρθρο 53 του περί των Γενικών Αρχών του Διοικητικού Δικαίου Νόμου του 1999, Ν. 158(Ι)/99, με βάση το οποίο, κατά την άποψη τους, η διοίκηση μπορεί να αναζητήσει χρήματα που καταβλήθηκαν από αυτήν παράνομα και ελήφθησαν καλόπιστα από τους πολίτες πριν από την πάροδο εύλογου χρόνου. Ισχυρίζονται επί τούτου, ότι αφενός η δικαστική απόφαση στην Προσφυγή αρ. 57/2012, κατέστησε παράνομη την καταβολή του επιδόματος διακίνησης στον αιτητή και αφετέρου ότι δεν έχει υποβληθεί εκ μέρους του αιτητή, ότι η αναζήτηση των παρανόμως καταβληθέντων έγινε μετά την πάροδο ευλόγου χρόνου. Σύμφωνα με τις ερμηνευτικές διατάξεις του άρθρου 2 του Ν. 36/80 που ρυθμίζει τα σχετικά με την παροχή του επίδικου επιδόματος διακίνησης: " "ανάπηρος" σημαίνει πολίτην της Δημοκρατίας όστις εκ γενετής ή λόγω μεταγενεστέρου γεγονότος, είναι κατ' έκθεσιν του Ιατροσυμβουλίου, μονίμως ανάπηρος και η αναπηρία του συνίσταται εις- (α) παραπληγίαν, τετραπληγίαν, ακρωτηριασμόν ή παραμόρφωσιν ή αδυναμίαν των κάτω άκρων, εις βαθμόν υπερβαίνον το τριάκοντα εννέα της εκατόν (39%). "Τετραπληγικό άτομο" σημαίνει άτομο, το οποίο, σύμφωνα με έκθεση της Πολυθεματικής Επιτροπής παρουσιάζει εκ γενετής ή λόγω μεταγενέστερου γεγονότος, παράλυση στα κάτω και άνω άκρα, η οποία το εμποδίζει από του να εκτελεί οποιεσδήποτε κινήσεις με τα άκρα, και το οποίο παρουσιάζει σημαντική διαταραχή της αισθητικότητας στα παράλυτα μέλη και διαταραχές των σφιγκτήρων." Σύμφωνα με το άρθρο 7 του Νόμου: "Το θέμα του κατά πόσον ανάπηρος δικαιούται σε επίδομα δυνάμει του παρόντος Νόμου αποφασίζεται από την Επιτροπή, κατόπιν γνωμοδοτήσεως της Πολυθεματικής Επιτροπής επί της φύσεως και του βαθμού αναπηρίας του ατόμου: Νοείται ότι δεν απαιτείται γνωμοδότηση από την Πολυθεματική Επιτροπή για τις περιπτώσεις αναπήρων που είναι λήπτες - (
2. i). (
3. ii)του επιδόματος φροντίδας σε τετραπληγικά άτομα που καταβάλλεται από το Τμήμα Κοινωνικής Ενσωμάτωσης Ατόμων με Αναπηρίες του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, με βάση το Σχέδιο Παροχής Επιδομάτων Φροντίδας σε Παραπληγικά Άτομα?" Με το άρθρο 7Α του Νόμου ορίζεται ότι το επίδομα διακίνησης παρέχεται: "(α) εις αναπήρους δια την διακίνηση των δια σκοπούς εργασίας εντός της Δημοκρατίας? (β) εις αναπήρους σπουδαστάς ή μαθητάς δια την διακίνησίν των εντός της Δημοκρατίας δια σκοπούς επαγγελματικής εκπαιδεύσεως ή αποκτήσεως ειδικών γνώσεων σχετικών προς την επαγγελματική των αποκατάστασιν: . (γ) σε τετραπληγικά άτομα." Η διασύνδεση των δύο επιδομάτων (φροντίδας τετραπληγικών και διακίνησης αναπήρων) από τους καθ'ων η αίτηση, κατά τρόπο που ο τερματισμός του πρώτου θα επέφερε αυτομάτως και τον τερματισμό του δεύτερου δεν έχει έρεισμα στο Νόμο. Όπως προκύπτει από το φάκελο (υπηρεσιακά σημειώματα), οι καθ'ων η αίτηση μετά τον τερματισμό του επιδόματος φροντίδας, αρκέστηκαν στην έρευνα του κατά πόσο εργαζόταν ή όχι ο αιτητής και βασιζόμενοι στην αρνητική δήλωση του, προχώρησαν στην επίδικη απόφασή τους, διακόπτοντας και το επίδομα διακίνησης. Στον κατάλογο των αιτητών επιδόματος διακίνησης και στην απόφαση έγκρισης του, ο αιτητής καταγράφεται ως άτομο με τετραπληγία. Οι καθ'ων η αίτηση, προφανώς θεώρησαν κατά την επανεξέταση ότι ο αιτητής ήταν για τους σκοπούς του Ν. 36/80 ανάπηρο άτομο που δεν εργαζόταν ή που είχε παύσει να εργάζεται και δεν εξέτασαν το ζήτημα πάνω στη βάση της ιδιότητας του τετραπληγικού επί της οποίας στηρίχθηκε η αίτηση που είχε υποβάλει ο αιτητής στις 29/10/2010, συνεπικουρούμενη από τις σχετικές προς τούτο ιατρικές γνωματεύσεις. Επειδή κατά το χρόνο της υποβολής και εξέτασης της αίτησης του επιδόματος διακίνησης, ο αιτητής ελάμβανε ήδη το επίδομα φροντίδας τετραπληγικού, δεν είχε ζητηθεί η γνωμάτευση της Πολυθεματικής Επιτροπής σύμφωνα και με την επιφύλαξη του άρθρου 7, οι σχετικές πρόνοιες του οποίου έχουν παρατεθεί πιο πάνω. Όταν όμως εξετάστηκε από τη διοίκηση εκ νέου το ζήτημα, σε μεταγενέστερο στάδιο, μετά την έκδοση της δικαστικής απόφασης που επικύρωσε τη διακοπή του επιδόματος τετραπληγικού που ο αιτητής ελάμβανε παράλληλα με το επίδομα διακίνησης, το οποίο βέβαια είχε διαφορετικό νομικό έρεισμα, θα έπρεπε, κατά την κρίση μου, με βάση το πλαίσιο του Ν. 36/80 να ζητηθεί η γνωμάτευση της Πολυθεματικής Επιτροπής που επιβάλλει ειδικά για την περίπτωση αυτή, ο Νόμος. Μέσα σε αυτά τα πλαίσια αρμοδίως θα εξετάζονταν και οι νεώτερες ιατρικές βεβαιώσεις που προσκομίστηκαν από τον αιτητή και που σύμφωνα με τις οποίες η κατάσταση του ισοδυναμεί με τετραπληγία. Για όλους τους πιο πάνω λόγους, η προσφυγή θα πρέπει να πετύχει και η προσβαλλόμενη απόφαση θα πρέπει να ακυρωθεί. Ως αποτέλεσμα, η προσφυγή επιτυγχάνει. Η επίδικη απόφαση ακυρώνεται. Δοθέντος ότι ο αιτητής δεν εκπροσωπείται από δικηγόρο, υπέρ του αιτητή, επιδικάζονται μόνο τα πραγματικά έξοδά του. Α. ΠΑΣΧΑΛΙΔΗΣ, Δ. /ΔΓ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο