PETROPAN LTD ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ, Αρ. Υπόθεσης: 1193/2012, 25/5/2015 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:AD:2015:D367 ΑΝΩΤΑΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΑΝΑΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ (Αρ. Υπόθεσης: 1193/2012) 25 Μαΐου, 2015 [Δ. ΜΙΧΑΗΛΙΔΟΥ, Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 146 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ PETROPAN LTD, Αιτητές ΚΑΙ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ, Καθ΄ων η αίτηση. ----- Θ. Ιωαννίδης, για τους αιτητές. Τ. Ιακωβίδου (κα), δικηγόρος της Δημοκρατίας εκ μέρους του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, για τους καθ΄ ων η αίτηση. ----- Α Π Ο Φ Α Σ Η ΜΙΧΑΗΛΙΔΟΥ, Δ.: Με την αίτηση επιδιώκεται η ακύρωση της απόφασης των καθ΄ ων η αίτηση, ημερομηνίας 24.5.2012, με την οποία απορρίφθηκε το αίτημα τους για καταβολή χορηγίας για απασχόληση ατόμων που ανήκουν σε ευπαθείς κοινωνικές ομάδες του πληθυσμού, ως άκυρης. Η αίτηση στο τέλος της ημέρας, παρά την προβολή σειράς νομικών σημείων ακυρότητας, στηρίχθηκε στην έλλειψη δέουσας έρευνας. Η περίπτωση αφορά σε σχέδιο παροχής κινήτρων για απασχόληση ατόμων που ανήκουν στις ευπαθείς κοινωνικά ομάδες του πληθυσμού, όπως του Σωφρόνη Χαραλάμπους, δυνάμει του οποίου η αιτήτρια εταιρεία υπέβαλε σχετική αίτηση στις 15.9.2010 στον ενδιάμεσο φορέα ΙΙ (ΕΦ2) του Τμήματος Εργασίας, για να ενταχθεί στο εν λόγω σχέδιο. Στις 2.9.2011 υπογράφηκε σχετική συμφωνία δημόσιας χρηματοδότησης μεταξύ της αιτήτριας εταιρείας και τους καθ΄ ων η αίτηση, με ανώτατο ποσό επιχορήγησης €6.
- Στις 6.9.2011 η αιτήτρια υπέβαλε για πληρωμή αίτηση στον ενδιάμεσο φορέα για την περίοδο εργοδότησης του εν λόγω Χαραλάμπους για την περίοδο 16.9.2010 - 16.3.
- Κατά τη διάρκεια ετοιμασίας του φακέλου διαπιστώθηκε, σύμφωνα με τους καθ΄ ων η αίτηση, μέσω του συστήματος Κοινωνικών Ασφαλίσεων, ότι η πρόσληψη του Σωφρόνη Χαραλάμπους προηγείτο της ημερομηνίας της αίτησης και συγκεκριμένα, ότι αυτός προσελήφθη στις 13.9.2010, ενέργεια αντίθετη με τις βασικές προϋποθέσεις του σχεδίου. Ενδιαμέσως ο εργοδοτούμενος Σωφρόνης Χαραλάμπους ενημέρωσε με γραπτή επιστολή του στις 22.3.2011, ότι η αιτήτρια εταιρεία τον απέλυσε από την εργασία του μετά τη συμπλήρωση έξι μηνών, ενώ του κατέβαλλε το ήμισυ των συμφωνηθέντων, υποσχόμενη ότι τα υπόλοιπα θα του καταβάλλονταν από τους καθ΄ ων η αίτηση. Έτσι, ζήτησε τη μεσολάβηση του Ενδιάμεσου Φορέα 2, προκειμένου να εισπράξει το λαβείν του. Αργότερα, στις 21.7.2011, ο εν λόγω Χαραλάμπους βεβαίωνε εγγράφως ότι του καταβλήθηκαν όλοι οι μισθοί που αφορούσαν την επίδικη περίοδο και αποσύροντας το παράπονο, δήλωσε ότι αποχώρησε από την αιτήτρια εταιρεία στις 16.3.
- Οι καθ΄ ων η αίτηση προβάλλουν με την ένσταση ότι η αιτήτρια εταιρεία παρέβη τους όρους της συμφωνίας, §2, προϋποθέσεις και όροι συμμετοχής στο σχέδιο, σημείο 2.1 του οδηγού εφαρμογής του σχετικού σχεδίου, όπου ρητώς προνοείται ότι η πρόσληψη του ανέργου «δεν πρέπει να έχει πραγματοποιηθεί πριν από την ημερομηνία υποβολής της αίτησης για συμμετοχή στο σχέδιο», σε συνάρτηση με την §7.2 του οδηγού που προνοεί ότι σε περίπτωση που απασχόληση διακοπεί πριν από την εκπνοή της ελάχιστης περιόδου απασχόλησης, για λόγους άλλους από την παραίτηση ή νόμιμη απόλυση για πειθαρχικούς λόγους, ο εργοδότης δεν τυγχάνει καμιάς χορηγίας. Κατ΄ ακολουθίαν των διαπιστωθέντων παραβάσεων εκδόθηκε η επίδικη απορριπτική απόφαση με την οποία ο δικαιούχος ενημερώθηκε ότι δεν θα του καταβαλλόταν η σχετική χορηγία. Εγείρεται προδικαστική ένσταση με τον ισχυρισμό ότι η προσβαλλόμενη απόφαση δεν εμπίπτει στη σφαίρα του δημοσίου δικαίου, αλλά του ιδιωτικού. Εκφεύγει του ελέγχου του Δικαστηρίου εφόσον ο επιδιωκόμενος κύριος σκοπός είναι ο καθορισμός αστικών δικαιωμάτων του αιτητή και δεν επιδιώκεται σκοπός δημοσίου συμφέροντος (Ναυτικός Όμιλος Πάφου ν. Αρχής Λιμένων Κύπρου
(1992)1 Α.Α.Δ. 882). Ο αιτητής υποστηρίζει προβάλλοντας το οργανικό κριτήριο, τη φύση και τον χαρακτήρα της συγκεκριμένης πράξης, όπου προεξάρχει δημόσιος σκοπός: η παροχή κινήτρων για πρόσληψη ατόμων που ανήκουν σε ευπαθείς κοινωνικά ομάδες του πληθυσμού. Η εξουσία παροχής των κινήτρων συνιστά δημόσια εξουσία, που δεν έχει σχέση με την όποια ιδιωτική σύμβαση που υπογράφεται στη συνέχεια, προς ολοκλήρωση του εν λόγω σκοπού. Θα πρέπει λοιπόν να εξεταστεί κατά προτεραιότητα η προδικαστική ένσταση για να αποφασιστεί κατά πόσο η προσβαλλόμενη πράξη αποτελεί πράξη ή απόφαση εντός της έννοιας του Άρθρου 146 του Συντάγματος. Αποτελεί κοινό έδαφος και διαπίστωση του Δικαστηρίου ότι η συμφωνία δημόσιας χρηματοδότησης υπεγράφη στις 2.9.2011 και σ΄ αυτήν ενσωματώθηκε το σχέδιο χορηγιών, που υποβλήθηκε με την αίτηση αρ. πρωτοκόλλου 458, ημερομηνίας 15.9.2010, εκ μέρους του αιτητή, στη βάση (α) της απόφασης του Υπουργικού Συμβουλίου με αρ. 69.152, 27.7.2009, που ενέκρινε το σχέδιο χορηγιών («Κίνητρα για την εργοδότηση ατόμων που ανήκουν σε ευπαθείς κοινωνικές ομάδες του πληθυσμού στα πλαίσια του ΕΠ Απασχόληση, Ανθρώπινο Κεφάλαιο και Κοινωνική Συνοχή της Προγραμματικής Περιόδου 2007-2013), και το οποίο προβλέπει την παροχή χορηγιών σε επιχειρήσεις του ιδιωτικού τομέα και στις Αρχές της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, με σκοπό τη διεύρυνση της αγοράς εργασίας και την κοινωνική συνοχή, την αύξηση των οικονομικά ενεργών και απασχολούμενων ατόμων ευπαθών κοινωνικά ομάδων, (β) την με αρ. πρωτ 02/2.4/1/3.2009/ΣΧ και ημερομηνία 19.3.2010 πρόσκληση για Υποβολή Προτάσεων για το Σχέδιο Χορηγιών, καθώς και το συνημμένο 1, τα βασικά στοιχεία του έργου και το συνημμένο 2, χρονικός προγραμματισμός των πληρωμών που αφορούν στο έργο ανά εξάμηνο, ως αυτά απετέλεσαν αναπόσπαστο μέρος της σύμβασης δημοσίου. Οι καθ΄ ων η αίτηση προβάλλουν ότι η αιτήτρια εταιρεία παρέβη πρόνοιες και όρους της συμφωνίας με αποτέλεσμα να δικαιούνται δυνάμει του πρωτοκόλλου να αρνηθούν να ικανοποιήσουν τις απαιτήσεις της. Σύμφωνα με τον όρο 2: ο πρώτος συμβαλλόμενος δικαιούται να αρνηθεί την καταβολή στον ΔΕΥΤΕΡΟ ΣΥΜΒΑΛΛΟΜΕΝΟ ολόκληρου ή μέρους του ποσού χορηγίας που αναφέρεται στην παράγραφο 1 πιο πάνω εάν ο ΔΕΥΤΕΡΟΣ ΣΥΜΒΑΛΛΟΜΕΝΟΣ, πέραν της υποχρέωσης εκτέλεσης του Έργου ΣΧ όπως αυτό περιγράφεται ανωτέρω, δεν ικανοποιήσει όλα τα καθήκοντα και υποχρεώσεις, που αναφέρονται στον οδηγό Εφαρμογής του Σχεδίου και στο Συνημμένο 3, το οποίο αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της παρούσας Συμφωνίας Δημόσιας Χρηματοδότησης. Το ζήτημα απασχόλησε τη νομολογία επί σειρά ετών, όπως φαίνεται και από το σκεπτικό επί του προκειμένου στην Shoham (Cyprus) Ltd v. Αρχής Λιμένων Κύπρου
(2000)1 Α.Α.Δ. 404, όπου το Δικαστήριο προσέγγισε θέμα ως ακολούθως: «Κατά την εξέταση του κατά πόσο μια πράξη της διοίκησης εμπίπτει εντός της δυνάμει του άρθρου 146.1 του Συντάγματος δικαιοδοσίας πρέπει να λαμβάνεται πρωτίστως υπόψη η φύση και ο χαρακτήρας της συγκεκριμένης πράξης ή απόφασης. Αυτό το θέμα πρέπει να εξετάζεται επί της ουσίας και υπό τις περιστάσεις της κάθε συγκεκριμένης περίπτωσης. Πρέπει επίσης να λαμβάνεται υπόψη η υπόσταση του Οργάνου το οποίο έλαβε την απόφαση καθώς και οι περιστάσεις λήψης της. Είναι δυνατό για το ίδιο ΄Οργανο να ενεργεί είτε εντός της σφαίρας του ιδιωτικού δικαίου ή εντός της σφαίρας του δημοσίου δικαίου, ανάλογα με τη φύση της πράξης του. Αυτό που αποτελεί τον σημαντικό και αποφασιστικό παράγοντα είναι η φύση και ο χαρακτήρας της συγκεκριμένης λειτουργίας, αντικείμενο της προσφυγής. ΄Οπου η λειτουργία του διοικητικού οργάνου έχει σαν πρωταρχικό σκοπό την προαγωγή δημοσίου σκοπού αυτός ο σκοπός έχει θεωρηθεί σαν χαρακτηριστικό πράξης ή απόφασης εντός της σφαίρας του δημοσίου δικαίου (Βλ. Greek Registrar of the Co-Operative Societies etc. v. Nicolaides
(1965)3 C.L.R. 164, 170, 171 και Vakana v. Republic, 3 R.S.C.C. 91). Το ότι μια πράξη η οποία πρωτίστως επηρεάζει ιδιωτικά δικαιώματα μπορεί να ενταχθεί στη σφαίρα του δημοσίου δικαίου λόγω κάποιου ιδιαίτερου συμφέροντος του κοινού στη σωστή εφαρμογή της συγκεκριμένης νομοθετικής διάταξης έχει τονιστεί στην Republic v. M.D.M. Estate Development Ltd
(1982)3 C.L.R. 642, 655 (απόφαση Ολομέλειας). Αυτό που είναι σχετικό για τους σκοπούς της παρούσας υπόθεσης είναι κατά πόσο σε σχέση με τη συγκεκριμένη λειτουργία οι εφεσίβλητοι ενεργούσαν με την ιδιότητα "οργάνου, αρχής ή προσώπου ασκούντων εκτελεστικήν ή διοικητικήν λειτουργίαν", εντός της έννοιας του άρ. 146.1 του Συντάγματος (Βλ. Stamatiou v. The Electricity Authority of Cyprus, 3 R.S.C.C. 44, 45-46).» Για να ακολουθήσει η Ναυτικός Όμιλος Πάφου ν. Αρχής Λιμένων Κύπρου (ανωτέρω) την οποία επικαλείται και η συνήγορος των καθ΄ ων η αίτηση: «.Εμπειρική υπήρξε η προσέγγιση στην ταξινόμηση των διοικητικών πράξεων ως προς το πεδίο δικαίου, δημόσιο ή ιδιωτικό, στο οποίο επενεργούν. Η ουσία και όχι ο τύπος ή η μορφή την οποία λαμβάνει η πράξη, συνιστά το κριτήριο για την κατάταξή τους σε πράξεις εξουσίας ή πράξεις διαχείρισης. Η διάκριση των δυο τομέων δικαίου και τα κριτήρια για το διαχωρισμό τους, απασχόλησαν το Ανώτατο Δικαστήριο ειδικά στην Antoniou and Others v. Republic
(1984)3 C.L.R. 623, και Machlouzarides v. Republic
(1985)3 C.L.R. 2342. Ο σκοπός για τον οποίο λαμβάνεται η απόφαση, ή γίνεται πράξη σε συνάρτηση με τις εξουσίες δημόσιας αρχής, αποτελεί το γνώμονα για την ταξινόμησή τους στο ένα ή το άλλο πεδίο του δικαίου. Εφόσον η πράξη ανάγεται ή σχετίζεται με την επίτευξη των σκοπών δημόσιας αρχής ή οργάνου, αυτή επενεργεί στον τομέα του δημόσιου δικαίου. Δημόσιος σκοπός είναι εκείνος για τον οποίο εξ αντικειμένου το κοινό ή τμήμα του έχουν εκ της φύσεως των πραγμάτων συμφέρον στην ευόδωσή του. Στον τομέα του ιδιωτικού δικαίου εμπίπτουν όχι μόνο πράξεις διαχείρισης δημόσιας αρχής ή οργάνου, αλλά και μονομερείς πράξεις κρατικής εξουσίας που έχουν ως αντικείμενο τη ρύθμιση ή διακανονισμό δικαιωμάτων στον τομέα του ιδιωτικού δικαίου. .» Ως βασικό κριτήριο ορίζεται ο χαρακτήρας της πράξης, αν εμπίπτει στη σφαίρα του δημοσίου ή ιδιωτικού δικαίου ως εκ της φύσης της, σε συνδυασμό με το συμφέρον του κοινού στο συγκεκριμένο πεδίο λειτουργίας της δημόσιας Αρχής (Ζέμπασιης κ.α. ν. Δημοκρατίας κ.α.
(2010)3 Α.Α.Δ. 442). Αναζητείται κατά πάντα χρόνο ο πρωταρχικός σκοπός της πράξης της αρχής, εάν προωθεί δηλαδή δημόσιο ή ιδιωτικό σκοπό, για να τεθεί το ερώτημα σε περίπτωση που το Ανώτατο Δικαστήριο αποφάσιζε ότι η απόφαση της αρχής υπόκειτο σε αναθεωρητικό έλεγχο, αναπόφευκτα θα καταλήγαμε στην εξέταση των δικαιωμάτων και των υποχρεώσεων των μερών όπως αναφύονται από τη συμβατική τους σχέση, εξέταση που εξίσου αναπόφευκτα θα κατέληγε σε απόφαση του Δικαστηρίου επί των εκ του ιδιωτικού δικαίου πηγαζόντων δικαιωμάτων τους, έργο σαφώς εκτός της δικαιοδοσίας του παρόντος Δικαστηρίου (Freeshops Ltd v. Republic
(1987)3 C.L.R. 2081, 2085). Παράδειγμα, η διαδικασία κατακύρωσης των προσφορών που επανειλημμένα κρίθηκε, ότι ως πράξη κανονιστικού περιεχομένου, εμπίπτει εντός της σφαίρας του δημοσίου δικαίου, ενώ μέτρα που λαμβάνονται μετά την κατακύρωση, εμπίπτουν εντός της σφαίρας του ιδιωτικού δικαίου και δεν υπόκεινται στην δυνάμει του Άρθρου 146 του Συντάγματος, δικαιοδοσία του Ανωτάτου Δικαστηρίου. Ως άξονας, στον οποίο εντάσσεται το έργο είναι η διεύρυνση της αγοράς εργασίας και στοχεύει ειδικά στην κοινωνική συνοχή και αύξηση των οικονομικά ενεργών και απασχολούμενων ατόμων ευπαθών κοινωνικά ομάδων, με αντικείμενο τη διευκόλυνση της απασχόλησης τους και επωφελούμενων από τη δράση προώθησης της απασχόλησης. Η απόφαση για έγκριση ή απόρριψη του αιτούντος, ως προσώπου δικαιούμενου να ενταχθεί στο εν λόγω σχέδιο, που εξόφθαλμα δια της εφαρμογής του εξυπηρετείται δημόσιος σκοπός, υπόκειται σε αναθεώρηση δυνάμει του Άρθρου
- Το ζήτημα όμως παραμένει μέχρι ενός σημείου να κρίνεται ότι εμπίπτει εντός της σφαίρας του δημοσίου δικαίου, άρχεται δε από της υποβολής της εν λόγω αίτησης συμμετοχής για ένταξη του αιτητή στις πρόνοιες του εν λόγω σχεδίου και απολήγει μέχρι της υπογραφής της συμφωνίας δημόσιας χρηματοδότησης, ημερομηνίας 2.9.
- Η προσβαλλόμενη απόφαση άρνησης καταβολής των αξιούμενων ποσών, δεν σκοπεί πρωταρχικώς στην προώθηση δημόσιου σκοπού, ούτε επηρεάζει οποιοδήποτε μέρος του κοινού, αλλά τον διακανονισμό δικαιωμάτων μεταξύ της αιτήτριας εταιρείας και των καθ΄ ων η αίτηση στα πλαίσια της μεταξύ τους σύμβασης, σύμφωνα με τους κανόνες του ιδιωτικού δικαίου. Ο σκοπός δεν ήταν δημόσιος γιατί ούτε το κοινό, ούτε τμήμα του είχε συμφέρον στην ευόδωση του (Ναυτικός Όμιλος Πάφου (ανωτέρω), Δρ. Γεωργίου ν. Α.H.K.
(1995)3 A.A.Δ. 424 και Republic v. MDM Estate Development Ltd (ανωτέρω)). Το κριτήριο δεν είναι κατά πόσο το νομοθετικό πλαίσιο δυνάμει του οποίου λήφθηκε η επίδικη απόφαση εξυπηρετεί δημόσιο σκοπό που όντως εδώ εξυπηρετεί, αλλά κατά πόσο ο σκοπός ορίζεται ότι εξυπηρετείται εκ της συγκεκριμένης απόφασης (Hellenic Bank Ltd v. R.
(1986)3 C.L.R. 481). Επί του τελευταίου η απάντηση είναι αρνητική. Επομένως η προσβαλλόμενη πράξη δεν συνιστά πράξη ή απόφαση εντός της εννοίας του Άρθρου 146.1 του Συντάγματος και δεν υπόκειται σε προσφυγή δυνάμει του. Ως διαφορά προκύπτουσα πλέον ως εκ της εφαρμογής ή παράβασης των όρων της συμβάσεως, εμπίπτει στη σφαίρα του ιδιωτικού δικαίου και κρίνεται από το Πολιτικό, Εργατικό ή αναλόγως Δικαστήριο. Η προδικαστική ένσταση επιτυγχάνει. Η αίτηση απαραδέκτως προωθείται. Η προσφυγή απορρίπτεται με €1.500 έξοδα, πλέον ΦΠΑ, σε βάρος της αιτήτριας. Δ. ΜΙΧΑΗΛΙΔΟΥ, Δ. /ΦΚ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο