Christakis Andreou (Supermarkets) Ltd ν. JCY Distributors Ltd κ.α., Αίτηση αρ.: Κ59/2009, 27/8/2012

Christakis Andreou (Supermarkets) Ltd ν. JCY Distributors Ltd κ.α., Αίτηση αρ.: Κ59/2009, 27/8/2012 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:DEELEM:2012:8 ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΕΝΟΙΚΙΑΣΕΩΝ ΛΕΜΕΣΟΥ - ΠΑΦΟΥ ΤΜΗΜΑ ΛΕΜΕΣΟΥ Ενώπιον: Χρ. Ραγουζαίου, Προέδρου και Χρ. Παπαδούρη και Α. Κωστή, Παρέδρων Αίτηση αρ.: Κ59/2009 Μεταξύ: Christakis Andreou (Supermarkets) Ltd, από τη Λεμεσό Αιτητών Και

1. JCY Distributors Ltd, από τη Λεμεσό
2. Αντώνη Χριστοδούλου, από τη Λεμεσό Καθ' ων η Αίτηση ------------------------------------------- Ημερομηνία 27/8/2012 Για τους Αιτητές: Κος Σ. Πούγιουρος Για τους Καθ' ων η Αίτηση: Κος Ν. Νεοκλέους (κος Π. Μιχαηλίδης στην απαγγελία της απόφασης) Α Π Ο Φ Α Σ Η Η παρούσα υπόθεση έχει ως μοναδικό αντικείμενο την αξίωση των ιδιοκτητών του υπόγειου υποστατικού στην οδό Αναπαύσεως 1, στη Λεμεσό (στο εξής «το μίσθιο») για ισχυριζόμενες ζημιές που οι ενοικιαστές (Καθ' ων η Αίτηση) προκάλεσαν σ' αυτό στη διάρκεια της ενοικίασης. Η επίδικη ενοικίαση έληξε το Μάρτιο του 2009, με την παράδοση της κατοχής του μισθίου από τους Καθ' ων η Αίτηση. Απαίτηση: Η απαίτηση όπως περιγράφεται στην αίτηση, αφορά ζημιές στο πάτωμα του μισθίου, στο σοβατεπί (τσεκολαδούρες), στις κολώνες, στο ταβάνι και στις ακμές των δοκών. Αποτελεί ισχυρισμό των Αιτητών ότι στη διάρκεια της ενοικίασης του μισθίου από τους Καθ' ων η Αίτηση (από το έτος 2000 μέχρι το 2009) προκλήθηκαν στο μίσθιο ζημιές από τη χρήση περονοφόρου οχήματος (forklift), οι οποίες δεν αποκαταστάθηκαν, παρά την τέτοια υποχρέωση που οι Καθ' ων η Αίτηση είχαν αναλάβει για αποκατάσταση των ζημιών αυτών. Απάντηση και Ανταπαίτηση: Στο δικόγραφο τους οι Καθ' ων η Αίτηση αρνούνται ότι το μίσθιο είχε παραδοθεί σ' αυτούς σε άριστη κατάσταση και ισχυρίζονται ότι: (α) το μίσθιο είχε υποστεί ζημιές από προηγούμενους ενοικιαστές ή και από τους ίδιους τους Αιτητές. (β) Οι αξιούμενες αποζημιώσεις είναι διογκωμένες, υπερβολικές και αφορούν φυσική φθορά. (γ) Οι Αιτητές αποποιήθηκαν, στο στάδιο της παραλαβής του ακινήτου, την απαίτηση τους για ζημιές εφόσον εξέφρασαν την πρόθεση να ενοικιάσουν πάραυτα το μίσθιο σε τρίτους. (δ) Οι Αιτητές καταχώρισαν αγωγή στο Επαρχιακό Δικαστήριο Λεμεσού για οφειλόμενα ενοίκια, χωρίς αναφορά σε αποζημιώσεις και εμποδίζονται ως εκ τούτου να διεκδικήσουν αποζημιώσεις. Ανταπαιτητικά, οι Καθ' ων η Αίτηση αξιώνουν την έκδοση απόφασης υπέρ τους για το ποσό των €1.102[1], που είχαν καταβάλει ως «εγγύηση και/ή ντεπόζιτο» στους Αιτητές κατά την έναρξη της ενοικίασης. Απάντηση στην Ανταπαίτηση Στο δικόγραφο τους αυτό οι Αιτητές ισχυρίζονται ότι το πάτωμα του μισθίου κατά την έναρξη της πρώτης ενοικίασης από τους Καθ' ων η αίτηση, βρισκόταν σε πολύ καλή κατάσταση και ότι οι Καθ' ων η αίτηση δεσμεύτηκαν να το επαναφέρουν στην κατάσταση αυτή, κατά την παράδοση της κατοχής. Ισχυρίζονται περαιτέρω οι Αιτητές ότι δεν αποποιήθηκαν σε οποιοδήποτε στάδιο τα προβλεπόμενα στη σύμβαση ενοικίασης δικαιώματα τους και επομένως δικαιούνται να κρατήσουν το ποσό του ντεποζίτου (€1.102,05) έναντι των αποζημιώσεων που αξιώνουν για την επιδιόρθωση του πατώματος. Μαρτυρία και αξιολόγηση: Ο πρώτος μάρτυρας για τους Αιτητές, Ιωάννης Ιωάννου (Μ.Α.1) είναι πολιτικός μηχανικός, με σπουδές στη Μ. Βρετανία και διατηρεί σχετικό γραφείο στη Λεμεσό από το
3. Ανέφερε ότι έχει ελέγξει το μίσθιο για ζημιές που προκλήθηκαν από τους ενοικιαστές και ετοίμασε έκθεση εκτίμησης (Τεκμήριο 1). Έχει επίσης λάβει, κατά την επίσκεψη του αυτή, φωτογραφίες τις οποίες ο ίδιος εκτύπωσε στον υπολογιστή του (Τεκμήριο 1). Η επίσκεψη έλαβε χώρα περίπου μία εβδομάδα πριν την ημερομηνία της έκθεσης. Είχε οδηγίες να επικεντρωθεί στις ζημιές που υπήρχαν στο πάτωμα και να εξετάσει επίσης τις ζημιές στις κολώνες και στα δοκάρια του μισθίου. Διαπίστωσε ότι το πάτωμα είχε υποστεί ανεπανόρθωτη ζημιά με τη δημιουργία πολλαπλών ρωγμών στα πλακίδια από τη χρήση κινούμενου φορτίου στο χώρο. Μέσα στο μίσθιο κινείτο μηχάνημα με φορτίο το οποίο προκάλεσε τον θρυμματισμό, ενώ η επικάλυψη που είχε γίνει επί των πλακιδίων, από τους Καθ' ων η αίτηση, ήταν προσωρινής φύσεως. Στο πάτωμα υπήρχε και ζημιά από χρήση χημικών, εφόσον στο χώρο γινόταν καθαρισμός ψυγείων νερού με τη χρήση χημικών. Διαπίστωσε επίσης ότι μεγάλο μέρος της τσεκολαδούρας είχε αφαιρεθεί ενώ υπήρχαν και κτυπήματα σε κολώνες, σε ύψος 40 εκ. από το έδαφος. Υπήρχαν και πιο μικρές ζημιές στην ηλεκτρική εγκατάσταση, οι οποίες δεν λήφθηκαν υπόψη. Το κόστος των ζημιών ανέρχεται σε €25.896, πλέον το Φ.Π.Α. και αφορά το συνολικό εμβαδόν του μισθίου, διότι θα πρέπει να αφαιρεθεί όλο το πάτωμα και να τοποθετηθεί νέο, ισοδύναμο. Η επιδιόρθωση μέρους μόνο του πατώματος δεν είναι δυνατή, διότι η ζημιά είναι μεγάλη και επίσης πρέπει να υπάρχει ομοιομορφία στο χώρο. Ο αριθμός 210[2] αφορά το μήκος της «τσεκολαδούρας» και έχει υπολογιστεί σε «τρεχούμενα μέτρα». Οι κολώνες και οι ακμές των δοκών έχουν επίσης υπολογιστεί με τον ίδιο τρόπο και θα επιδιορθωθούν με ειδικά εποξικά και πολυμερικά υλικά που είναι πολύ ακριβά. Για το κόστος έλαβε υπόψη τις τιμές του
4. Έχει αμειφθεί για την εργασία του με το ποσό των €900 πλέον Φ.Π.Α. Αντεξεταζόμενος ο Μ.Α.1 υποστήριξε ότι κατά την επίσκεψη του το μίσθιο αυτό ήταν εντελώς κενό με εξαίρεση μερικά πράγματα άχρηστα και δεν υπήρχε μέσα νέος ενοικιαστής. Αναφέρθηκε εκτενώς στις εργασίες που θα εκτελεστούν για την αποκατάσταση της ζημιάς. Η αξία του μωσαϊκού πατώματος υπολογίστηκε σε €31 το μέτρο, το οποίο περιλαμβάνει τόσο το κόστος της αγοράς, όσο και την τοποθέτηση του. Κατά το έτος 2009 η αγοραία αξία των κεραμικών ανερχόταν σε €10 - €12 το τμ Αναφέρθηκε επίσης στα ημερομίσθια των εργατών, στα μηχανήματα που θα χρησιμοποιηθούν, καταλήγοντας όμως στο ότι η εργασία θα δοθεί σε εργολάβο ο οποίος θα φροντίσει για τους εργάτες και τα μηχανήματα. Αυτή είναι και η μέθοδος που χρησιμοποιήθηκε για τον υπολογισμό της τιμής ανά μέτρο. Έχει λάβει υπόψη του πόσο χρειάζεται η εργασία ανά τμ, σύμφωνα με τις απαιτήσεις του εργολάβου και με βάση ανάλογα έργα (τοποθέτησης δαπέδων) της εποχής εκείνης (δηλ. το έτος 2009). Διευκρίνισε ότι έχει υπολογίσει μήκος 110 μ. για τις ακμές των δοκών και τις κολώνες. Επανέλαβε ότι το κόστος για την αποκατάσταση των κολώνων και των δοκών είναι ψηλό λόγω των υλικών που θα χρησιμοποιηθούν ενώ υποστήριξε ότι για τον καθαρισμό του χώρου κατά τη διάρκεια των εργασιών θα χρειαστεί ποσό €1.500 το οποίο αφορά τον εργάτη που θα μαζεύει τα άχρηστα για περίοδο 15 ημερών (15 Χ €60), πλέον ποσό €600 για τα μεταφορικά, την ενοικίαση του κάδου, πλέον το κέρδος του εργολάβου. Δεν γνωρίζει κατά πόσο οι εργασίες έχουν τελεστεί από τον ιδιοκτήτη. Ο Μ.Α.1 μου έχει κάνει καλή εντύπωση. Στη βάση των προσόντων και της πείρας του, που δεν αμφισβητήθηκαν, αποδέχομαι αυτόν ως εμπειρογνώμονα. Εφόσον τα όσα εξ ακοής ανέφερε για τη χρήση περονοφόρου οχήματος, επιβεβαιώθηκαν από τον Μ.Α.2[3], αποδέχομαι ως ορθές τις διαπιστώσεις του αναφορικά με τις ζημιές που υπάρχουν στο μίσθιο και τον τρόπο που προκλήθηκαν (με εξαίρεση τα όσα αναφέρθηκαν για τη ζημιά από τη χρήση χημικών ουσιών. Για το ζήτημα αυτό δεν τεκμηριώθηκε η εμπειρογνωμοσύνη του Μ.Α.1 και η σχετική μαρτυρία δεν γίνεται δεκτή). Πέραν τούτου, αναφορικά με το κόστος επαναφοράς του μισθίου στην προτέρα του κατάσταση, βρίσκω ότι ο Μ.Α.1 αναφέρθηκε στο ολικό ποσό και έχει επίσης εξηγήσει (κυρίως στο στάδιο της αντεξέτασης του) τον ακριβή τρόπο υπολογισμού του κόστους αποκατάστασης της ζημιάς. Αναφέρθηκε αναλυτικά τόσο στις επί μέρους εργασίες που θα πρέπει να εκτελεστούν, όσο και στις ποσότητες υλικών και στο εργατικό κόστος. Εξήγησε ότι οι εργασίες θα εκτελεστούν ως εργολαβία και ότι τα ποσά αντιστοιχούν σε εργολαβίες της εποχής εκείνης. Οι λεπτομέρειες που έχει δώσει παρέχουν στο Δικαστήριο τη δυνατότητα ελέγχου που απαιτείται προκειμένου να γίνει αποδεκτή και η μαρτυρία του επί αυτού του ζητήματος. Όσον αφορά την ημερομηνία επίσκεψης του μάρτυρα στο μίσθιο (στην οποία κατά την αγόρευση του ο ευπαίδευτος συνήγορος των Καθ' ων η Αίτηση έδωσε ιδιαίτερη σημασία) θεωρώ ότι δεν είναι ουσιώδες το κατά πόσο αυτή έλαβε χώρα μία ή δύο εβδομάδες πριν τη σύνταξη της έκθεσης εκτίμησης, εφόσον αποδέχομαι ότι ο Μ.Α.1 έχει επισκεφθεί το μίσθιο μετά την παράδοση του στους Αιτητές και πριν την εγκατάσταση σ' αυτό του νέου ενοικιαστή. Στην απουσία αντιφάσεων στη μαρτυρία του εμπειρογνώμονα, αποδέχομαι τη μαρτυρία του στο σύνολο της εφόσον αυτός υπήρξε σαφής, άμεσος και ειλικρινής μάρτυρας. Ο Μ.Α.2, Κώστας Σοφοκλέους, διευθυντής των Αιτητών, ιδιοκτητών του μισθίου, αναφέρθηκε στις συμφωνίες μεταξύ Αιτητών και Καθ' ων η Αίτηση και διευκρίνισε ότι η ενοικίαση του μισθίου από τους τελευταίους έγινε για πρώτη φορά το Σεπτέμβριο του
5. Παρουσίασε την αρχική συμφωνία ενοικίασης και συμπληρωματική αυτής (Τεκμήριο 3), τη συμφωνία ενοικίασης που έγινε το 2004 (Τεκμήριο 4), τη τελευταία γραπτή συμφωνία ενοικίασης μεταξύ των διαδίκων με ημερομηνία 22/11/2006 (Τεκμήριο 5). Αναφέρθηκε στις πρόνοιες που υπήρχαν σε όλες τις έγγραφες συμφωνίες σε σχέση με την αποκατάσταση των ζημιών στο πάτωμα και διευκρίνισε ότι κατά την έναρξη της ενοικίασης (το 2000) το πάτωμα ήταν καινούργιο, εφόσον είχε προηγηθεί η κατοχή από ένα μόνο ενοικιαστή για πολύ μικρό χρονικό διάστημα. Κατά τη διάρκεια της ενοικίασης επισκεπτόταν καθημερινά το μίσθιο το οποίο χρησιμοποιούταν από τους Καθ' ων η Αίτηση ως αποθήκη εμφιαλωμένου νερού. Οι μπουκάλες νερού φορτοεκφορτώνονταν με τη χρήση περονοφόρου οχήματος (fork lift) σε ειδικά διαμορφωμένα πλαίσια («παλέτα»). Το μηχάνημα το είδε και ο ίδιος σε λειτουργία και χρησιμοποιείτο τουλάχιστον δύο φορές τη βδομάδα με πολύ βαρύ φορτίο. Οι Καθ' ων η Αίτηση έφυγαν από το μίσθιο το Μάρτη του 2009 και όταν ο Μ.Α.2 ανάφερε το ζήτημα των ζημιών και την ανάγκη επιδιόρθωσης τους, έλαβε την υπόσχεση ότι οι Καθ' ων η Αίτηση θα φρόντιζαν για την επιδιόρθωση. Απέρριψε κατηγορηματικά τη θέση ότι παραιτήθηκε της απαίτησης για αποκατάσταση της ζημιάς. Αντεξεταζόμενος ο μάρτυρας αρνήθηκε ότι κατά το έτος 2000 το πάτωμα του μισθίου είχε ήδη ζημιά από τη χρήση από τον προηγούμενο ενοικιαστή, επαναλαμβάνοντας ότι αυτό ήταν καινούργιο και περιέγραψε το χώρο που κατείχαν οι Καθ' ων η Αίτηση ως ένα ενιαίο υπόγειο χώρο περίπου 500 τμ, με πέντε αποχωρητήρια. Σε αυτό υπήρχαν και ξεχωριστά «λυόμενα» γραφεία τα οποία είχαν κατασκευαστεί από τους Καθ' ων η Αίτηση. Οι Καθ' ων η Αίτηση έφυγαν στις 9.3.09 και παρέδωσαν κλειδιά και τηλεχειριστήριο για τη συρόμενη πόρτα του μισθίου στο δικηγόρο των Αιτητών. Δεν γνώριζε ο μάρτυρας κατά πόσο ένα σετ κλειδιών παραδόθηκε κατευθείαν στους νέους ενοικιαστές από τους Καθ' ων η Αίτηση. Ο νέος ενοικιαστής (Μ.S. Electronics) επιθεώρησε το μίσθιο μία, δύο φορές και ακολούθως υπογράφηκε η συμφωνία ενοικίασης και του παραδόθηκαν τα κλειδιά από τους Αιτητές. Σε υποβολή ότι δεν στάληκε οποιαδήποτε επιστολή αναφορικά με την απαίτηση για τις ζημιές στο μίσθιο από πλευράς των Αιτητών, ο Μ.Α.2 απάντησε ότι είχε αναφέρει ρητώς στους Καθ' ων ότι δεν θα έπρεπε να χρησιμοποιείται περονοφόρο όχημα στο μίσθιο, διότι γνώριζε τις ζημιές που θα μπορούσε να υποστεί το ακίνητο από μια τέτοια χρήση. Έτσι, με αναφορές στο συμβόλαιο προσπάθησε να αποφύγει αυτό το ενδεχόμενο. Υπήρχαν ήδη ζημιές όταν έγινε το δεύτερο συμβόλαιο (Τεκμήριο 4) και οι Καθ' ων η Αίτηση ζήτησαν τη διαγραφή της σχετικής αναφοράς στο έγγραφο, κάτι που δεν επιτράπηκε από το δικηγόρο των Αιτητών. Σε σχετική υποβολή ότι κατά την παράδοση του μισθίου δεν επιφύλαξαν οι Αιτητές τα δικαιώματα τους για τις ζημιές, ανέφερε ότι κατά το χρόνο εκείνο υπήρχε και απαίτηση για απλήρωτα ενοίκια τα οποία οι Καθ' ων η Αίτηση δεν κατέβαλλαν, πιέζοντας τους Αιτητές να εγκαταλείψουν την απαίτηση για τις ζημιές στο πάτωμα. Τα ενοίκια τελικά εισπράχτηκαν με δικαστική διαδικασία. Αρνήθηκε την υποβολή ότι στις 9.3.09 ο νέος ενοικιαστής είχε ήδη εγκατασταθεί στο μίσθιο, υποστηρίζοντας ότι το μίσθιο είχε παραμείνει κενό για ένα διάστημα και αυτό υποστηρίζεται από τις φωτογραφίες που κατατέθηκαν. Αρνήθηκε επίσης τις υποβολές ότι: - ο νέος ενοικιαστής βιαζόταν να παραλάβει το μίσθιο και γι' αυτό εγκαταλείφθηκε η απαίτηση για επιδιόρθωση του πατώματος και - οι Καθ' ων η Αίτηση προθυμοποιήθηκαν να επιδιορθώσουν το πάτωμα αλλά αρνήθηκαν οι Αιτητές και ο νέος ενοικιαστής τους. - η ζημιά που περιγράφεται στην έκθεση εκτίμησης αποτελεί φυσικές φθορές και - το ύψος της απαίτησης είναι πολύ μεγάλο και δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα. Περαιτέρω, ο μάρτυρας παραδέχθηκε ότι μέχρι σήμερα δεν έγιναν οι επιδιορθώσεις που αναφέρονται στην έκθεση εκτίμησης, τις οποίες προτίθεται να κάνει αφού συνεννοηθεί με το νέο ενοικιαστή. Αποδέχθηκε ότι το πάτωμα στα αποχωρητήρια και στα γραφεία δεν είχε ζημιά, αλλά αφού διαπίστωσε ότι δεν υπάρχει στην αγορά το ίδιο υλικό, θα πρέπει να γίνει αλλαγή σε ολόκληρο το πάτωμα για ομοιομορφία. Επανέλαβε ότι χρησιμοποίησε το ντεπόζιτο για τον καθαρισμό του μισθίου, το φρεσκάρισμα των τοίχων πριν το παραδώσει στους Μ.S. Electronics καθώς και την επιδιόρθωση της ηλεκτρικής εγκατάστασης και των λαμπτήρων φθορίου ("φλορέντζες") στο ταβάνι που είχαν καταστραφεί. Επανεξεταζόμενος ο μάρτυρας ανέφερε ότι το ενοίκιο του μισθίου είναι χαμηλό (€1.300 μηνιαίως) και αυτό οφείλεται στην κατάσταση του δαπέδου. Ο Μ.Α.2 μου έχει επίσης κάνει καλή εντύπωση. Τα όσα ανέφερε σχετικά με τη χρήση του μισθίου και την πρόκληση ζημιάς στο δάπεδο, υποστηρίζονται και από τις έγγραφες συμφωνίες μεταξύ των διαδίκων που έχουν κατατεθεί ως Τεκμήρια. Δεν έχει υποπέσει ούτε αυτός ο μάρτυρας σε αντιφάσεις και αποδέχομαι τη μαρτυρία του, με εξαίρεση I. την αναφορά του στην τρέχουσα ενοικιαστική αξία του μισθίου, η οποία δεν υποστηρίζεται από μαρτυρία εμπειρογνώμονα και II. τον ισχυρισμό ότι το ποσό του ντεπόζιτου χρησιμοποιήθηκε για εργασίες αποκατάστασης του μισθίου. Αυτός ο ισχυρισμός δεν έχει περιληφθεί στα δικόγραφα των Αιτητών και έτσι θα αγνοηθεί. Μαρτυρία Καθ' ων η Αίτηση: Μοναδικός μάρτυρας για τους Καθ' ων η Αίτηση υπήρξε ο Γιαννάκης Χριστοδούλου (Μ.Κ.1), διευθυντής των Καθ' ων η Αίτηση. Οι Καθ' ων η Αίτηση τον Αύγουστο του 2008 απέστειλαν τρίμηνη ειδοποίηση για τερματισμό της συμφωνίας ενοικίασης, το μίσθιο όμως παραδόθηκε τελικά 3 - 4 μήνες αργότερα. Για την ακριβή ημερομηνία παράδοσης του μισθίου πληροφορήθηκαν οι Αιτητές προφορικά, από τον ίδιο, σε τυχαία συνάντηση του με τον Μ.Α.2, στις αρχές Φεβρουαρίου. Ο μάρτυρας παρέδωσε (μετά από παράκληση του Μ.Α.2) το ένα τηλεχειριστήριο της θύρας του μισθίου, στον κ. Πούγιουρο στις 25 Φεβρουαρίου ενώ το άλλο (επίσης με παράκληση του Μ.Α.2) παραδόθηκε στο νέο ενοικιαστή περί τα τέλη Φεβρουαρίου ή αρχές Μαρτίου. Στην τυχαία συνάντηση ο Μ.Κ.1 ρώτησε κατά πόσο θα έπρεπε να προβεί σε οποιεσδήποτε επιδιορθώσεις στο μίσθιο και πήρε αρνητική απάντηση από τον Μ.Α.2 επειδή «βιαζόταν να το παραδώσει στο νέο ενοικιαστή». Ούτε ο νέος ενοικιαστής όταν παρέλαβε το κλειδί αναφέρθηκε σε ζημιές. Περιγράφοντας τη χρήση του μισθίου, ο μάρτυρας ανέφερε ότι η αποθήκευση του εμφιαλωμένου νερού με χρήση περονοφόρου οχήματος γινόταν μόνο σε επιφάνεια 80 - 100 τμ διότι στο μίσθιο υπήρχαν δύο γραφεία με πόρτα που έκλειναν (80-90 τμ), πλέον ένας χώρος 150 τμ για στοίβαγμα των ψυγείων (σε χαρτόνια βάρους 25 κιλών) και ένα άλλο μέρος 50 τμ που ήταν το αρχείο. Ένας άλλος χώρος 100 τμ χρησιμοποιούταν για τη φύλαξη των κενών φιαλών. Το περονοφόρο όχημα που χρησιμοποιείτο δεν ήταν βαριού τύπου, διότι το μίσθιο είχε ύψος μόνο 3 μ. οπότε χρησιμοποιείτο το μικρότερο όχημα, για φορτίο μισού τόνου. Μπορούσε να σηκώσει μόνο ένα "παλέτο", δηλαδή 22 μπουκάλια επί 18 λίτρα (προφανώς εννοώντας ότι το βάρος δεν ήταν αρκετό για να προκαλέσει την ισχυριζόμενη ζημιά). Ανέφερε ότι η ζημιά δεν πρέπει να έγινε από τη χρήση των Καθ' ων η Αίτηση αλλά θα πρέπει να προϋπήρχε, ενώ η ποιότητα του μωσαϊκού ήταν πολύ χαμηλή και επομένως ήταν φυσικό να πάθει κάποια ζημιά. Παρουσίασε τον εαυτό του ως εμπειρογνώμονα καθότι όπως είπε «έκτισε δέκα πολυκατοικίες, δύο εργοστάσια, δέκα σπίτια» και επομένως γνωρίζει αρκετά για τα μωσαϊκά και τα πατώματα και τη συμπεριφορά τους στη διάρκεια του χρόνου. Έχει και εταιρεία η οποία εκτελεί επιδιορθώσεις και συντηρεί διαμερίσματα των πελατών του. Γνωρίζει ότι ο εργολάβος που ανήγειρε το μίσθιο αγόρασε (από τον ίδιο το Μ.Κ.1) τα πιο φτηνά υλικά για το μίσθιο. Στην απουσία οποιασδήποτε αναφοράς από το μάρτυρα αυτό σε πραγματικές, σχετικές με οικοδομικές εργασίες γνώσεις και εμπειρία, δεν μπορεί να γίνει αποδεκτός ως εμπειρογνώμονας και επομένως δεν θα σχολιαστούν ούτε τα όσα ανέφερε για τους υποθετικούς λόγους πρόκλησης ζημιάς στα μωσαϊκά πλακάκια και στο σοβατεπί ("τσεκολαδούρα"). Δεν κλήθηκε να παραστεί στην επιθεώρηση που έγινε στο μίσθιο και στη λήψη των φωτογραφιών, παρά μόνο του παραδόθηκε αγωγή για καθυστερημένα ενοίκια χωρίς αναφορά σε ζημιές. Αξιώνουν οι Καθ' ων η Αίτηση το ποσό των €1,102 (Λ.Κ.645) διότι δεν τους επιστράφηκε όταν ξόφλησαν τα οφειλόμενα ενοίκια. Είναι η θέση του μάρτυρα ότι οι Καθ' ων η αίτηση έχουν τηρήσει τον όρο του Τεκμηρίου 5 (παράδοση σε καλή κατάσταση) διότι, σύμφωνα με το μάρτυρα, ο όρος αναφερόταν σε «λειτουργήσιμη κατάσταση» και αυτό έχει τηρηθεί. Καμία αναφορά έγινε στο μάρτυρα, όταν παρέδιδε τα κλειδιά, για οποιεσδήποτε ζημιές σε οποιοδήποτε στάδιο. Έχουν προβεί οι Καθ' ων η Αίτηση σε επιδιόρθωση κάποιων «σκασιμάτων και ρωγμών στις άκρες των μωσαϊκών» τα οποία γέμισε με «ειδικό πότισμα για αρμούς». Αντεξεταζόμενος ο μάρτυρας απέφυγε να απαντήσει κατά πόσο η κατάσταση του πατώματος κατά την παράδοση του μισθίου ήταν ως οι φωτογραφίες, ενώ υποστήριξε και πάλι ότι «οι ρωγμές έκλεισαν με αρμό». Αρνήθηκε ότι το πάτωμα ήταν σε κακή κατάσταση και ότι είχε ζητηθεί από τους Αιτητές η επιδιόρθωση του. Όσον αφορά τη χρήση του μισθίου ο μάρτυρας συμφώνησε ότι αυτό ενοικιάστηκε για αποθηκευτικό χώρο και ότι χρησιμοποιούνταν χημικά για τον καθαρισμό των ψυγείων, αλλά ισχυρίστηκε ότι αυτό γινόταν σε χωριστό χώρο καθαρισμού και όχι στο χώρο που φαίνεται στη φωτογραφία που του υποδείχθηκε[4] και αρνήθηκε την υποβολή ότι η χρήση χημικών προκάλεσε ζημιά στο πάτωμα. Για τις συμφωνίες παραδέχθηκε ότι είχε ο ίδιος προβεί στην υπογραφή τους εκ μέρους των Καθ' ων, αλλά οι αναφορές σε «καλή κατάσταση του πατώματος» και σε "επιδιορθώσεις" ήταν αβάσιμες. Αφέθηκαν στο συμβόλαιο, διότι ήταν σίγουρος ο Μ.Κ.1 ότι δεν θα προκαλούνταν στο μίσθιο οποιεσδήποτε ανεπανόρθωτες ζημιές από τις εργασίες των Καθ' ων η Αίτηση. Οι ερμηνείες που ο μάρτυρας δίδει στους όρους των συμφωνιών που έχουν κατατεθεί, δεν θα ληφθούν υπόψη καθότι η ερμηνεία ενός εγγράφου αποτελεί έργο του Δικαστηρίου. Διευκρίνισε ότι το ποσό που ανταπαιτούν οι Καθ' ων η Αίτηση είναι το αντίστοιχο σε ευρώ των Λ.Κ.645, δηλαδή €1.102 και όχι το ποσό που φαίνεται στο δικόγραφο. Αρνήθηκε την ύπαρξη ζημιάς στα φωτιστικά του μισθίου ισχυριζόμενος ότι «αν υπήρχε τέτοια ζημιά αυτή αποτελεί φυσική φθορά». Ο Μ.Κ.1 μου έχει κάνει σχετικά μόνο καλή εντύπωση, διότι έχω διαπιστώσει ότι στην μαρτυρία του υπήρξαν αντιφάσεις, με αποτέλεσμα το μέρος αυτό της μαρτυρίας του να μην γίνει αποδεκτό. Αναφέρομαι συγκεκριμένα: (α) στο γεγονός ότι οι Καθ' ων η αίτηση προέβηκαν σε προσωρινή επικάλυψη του δαπέδου "με πότισμα για αρμούς". Αυτό βρίσκεται σε αντίθεση με τη θέση που ο Μ.Κ.1 πρόβαλε, ότι δηλαδή καμιά ζημιά προκλήθηκε στο μίσθιο και ότι οποιαδήποτε ζημιά υπήρξε, αυτή ήταν φυσική φθορά (και επομένως δεν υπήρχε η υποχρέωση αποκατάστασης). Βρίσκεται επίσης σε αντίθεση με τον ισχυρισμό ότι προφορικά ο Μ.Α.2 απάλλαξε τους Καθ' ων η αίτηση από την υποχρέωση επιδιόρθωσης του μισθίου. Εύλογα τίθεται το ερώτημα, αν οι προαναφερόμενοι οι ισχυρισμοί του Μ.Κ.1 ευσταθούσαν, γιατί να προβούν οι Καθ' ων στη προσπάθεια αποκατάστασης των ρωγμών του δαπέδου, αφού όπως ισχυρίζονται αυτές ήταν αποτέλεσμα μόνο της κακής ποιότητας του μωσαϊκού; (β) στην άρνηση του Μ.Κ.1 ότι προκλήθηκαν ζημιές στους λαμπτήρες οροφής του μισθίου. Xαρακτηριστική ήταν η απάντηση όταν του υποδείχθηκε η φωτογραφία[5] με τα αφαιρεμένα (ξηλωμένα) φωτιστικά, όπου αποφεύγοντας να σχολιάσει την φανερή ζημιά, δεν δίστασε να πει ότι τα φωτιστικά "άναβαν όλα". (γ) Επίσης όταν υποδείχθηκαν στον μάρτυρα οι φωτογραφίες που δέιχνουν τη ζημιά στο δάπεδο, απέφυγε να απαντήσει στις σχετικές ερωτήσεις αρκούμενος να πει ότι κατά την παράδοση του μισθίου στους Αιτητές, το πάτωμα ήταν σε "καλή λειτουργήσιμη κατάσταση" και ότι αυτή ήταν η μόνη υποχρέωση των Καθ' ων η αίτηση. (δ) παρά την παραδοχή του Μ.Κ.1 ότι εντός του μισθίου κινείτο μηχανοκίνητο περονοφόρο όχημα, το οποίο μετέφερε φιάλες και ψυγεία νερού, προσπάθησε να μας πείσει ότι αυτό ποτέ δεν ήρθε σε επαφή με τοίχους δοκούς ή κολώνες του μισθίου, χωρίς όμως να μπορεί να δικαιολογήσει την εικόνα που παρουσίαζε το μίσθιο στις σχετικές φωτογραφίες (όπου δεικνύονται οι ζημιές σε αυτά). (ε) βρίσκω επίσης υπερβολική την προσπάθεια του Μ.Κ.1 να πείσει ότι οι Αιτητές, παρά τις σχετικές πρόνοιες που υπήρχαν σε όλες τις συμφωνίες ενοικίασης και παρά την ύπαρξη ζημιών στο μίσθιο, κανένα ενδιαφέρον επέδειξαν ως προς την αποκατάσταση των ζημιών. Στη βάση των πιο πάνω διαπιστώσεων μου, απορρίπτω την μαρτυρία που περιέχει αντιφάσεις και από την υπόλοιπη μαρτυρία του Μ.Κ.1 αποδέχομαι μόνο αυτήν που δεν βρίσκεται σε αντίθεση με τα τεκμήρια και την αποδεκτή μαρτυρία των Μ.Α.1 και Μ.Α.
6. Ευρήματα Δικαστηρίου: Βάρος Απόδειξης: Στην παρούσα υπόθεση, με την προσαχθείσα από τις δύο πλευρές μαρτυρία, προωθήθηκαν δύο αντικρουόμενες θέσεις (όπως εξάλλου έχουν προβληθεί και στα δικόγραφα). Οι μεν Αιτητές υποστηρίζουν ότι οι Καθ' ων η Αίτηση προκάλεσαν ζημιές στο μίσθιο, τις οποίες όφειλαν να αποκαταστήσουν, ενώ οι Καθ' ων η Αίτηση υποστηρίζουν ότι δεν προκλήθηκε από αυτούς ζημιά (εκτός από τη φυσική φθορά) και δεν έχουν εν πάση περιπτώσει υποχρέωση αποκατάστασης της. Δεν εκφεύγει η παρούσα υπόθεση του βασικού κανόνα που ισχύει σε μια πολιτική δίκη. Το βάρος απόδειξης φέρουν οι Αιτητές, οι οποίοι θα πρέπει να αποδείξουν την υπόθεση τους στο ισοζύγιο των πιθανοτήτων. Η έννοια του κριτηρίου αυτού και η εφαρμογή του στην πράξη έχει καθοριστεί από τη νομολογία. Παρατίθεται πιο κάτω απόσπασμα από την σχετική απόφαση Σοφοκλέους ν. Κυριάκου, Έφεση αρ. 7/2008 ημερομηνίας 18/ 5/2012: "Το βάρος απόδειξης σε μια πολιτική δίκη το φέρει κατά κανόνα ο ενάγων ο οποίος και θα πρέπει να αποδείξει την υπόθεση του στο ισοζύγιο των πιθανοτήτων. Έχει κατ' επανάληψη νομολογιακά καθορισθεί η έννοια του κριτηρίου αυτού, αλλά περαιτέρω βοήθεια μπορεί να αντληθεί από το σύγγραμμα του Murphy on Evidence, 8η έκδ.