ΚΩΣΤΑ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ ν. PAFILIA PROPERTY DEVELOPERS LTD, Αίτηση Αρ. Κ23/10, 4/10/2012 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:DEELEM:2012:16 ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΕΝΟΙΚΙΑΣΕΩΝ ΛΕΜΕΣΟΥ - ΠΑΦΟΥ ΤΜΗΜΑ ΠΑΦΟΥ Ενώπιον: Λ.Σ. Καμμίτση, Προέδρου και Φρ. Βλαδιμήρου και Α. Ησαϊα, Παρέδρων Αίτηση Αρ. Κ23/10 Μεταξύ: ΚΩΣΤΑ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ, από την Πάφο Αιτητή και PAFILIA PROPERTY DEVELOPERS LTD, από την Πάφο Καθ' ων η Αίτηση --------------------------------------------------------------------------------- 4.10.12 Για τον Αιτητή: κα. Χριστοδουλίδου για κ.κ. Παύλος Γ. Ευθυμίου Δ.Ε.Π.Ε. Για τους Καθ' ων η Αίτηση: κ. Ν. Φακοντής για κ.κ. Ιωάννη Παπαζαχαρία Δ.Ε.Π.Ε. (Το γραφείο κηρύσσεται αίθουσα Δικαστηρίου) Α Π Ο Φ Α Σ Η Η υπό τον ως άνω αριθμό και τίτλο Αίτηση καταχωρίστηκε την 20.9.2010 και μ' αυτήν ο Αιτητής εξαιτείται παρά των Καθ' ων η Αίτηση ποσού €16.746 το οποίο αντιστοιχεί και αντιπροσωπεύει καθυστερημένα ενοίκια για τον Δεκέμβριο 2008, ολόκληρο το έτος 2009 και τους μήνες Ιανουάριο και Φεβρουάριο του 2010, δηλαδή 15 ενοίκια των €1.116,40, πλέον νόμιμο τόκο και έξοδα. Ο Αιτητής ισχυρίζεται ότι είναι ο ιδιοκτήτης και/ή ο δικαιούμενος στην κατοχή και/ή εγγραφή ενός ισογείου καταστήματος, με αρ. 45, στην οδό Αλκμήνης, στην Πάφο, στο συγκρότημα Light House (εν τοις εφεξής «το επίδικο κατάστημα»). Ο Αιτητής ισχυρίζεται ακόμα ότι το επίδικο είναι ενοικιοστασιακό και ότι νοικιάστηκε στους Καθ' ων η Αίτηση με βάση ενοικιαστήριο έγγραφο ημερομηνίας 31.1.2004 για περίοδο 6 χρόνων. Οι Καθ' ων η Αίτηση μονομερώς και χωρίς καμία δικαιολογία, προχώρησαν σε τερματισμό της συμφωνίας ενοικίασης, με επιστολή του δικηγόρου τους ημερομηνίας 31.1.
- Αργότερα διευκρινίστηκε ότι η ημερομηνία σύνταξης της επιστολής ήταν 31.12.2008 και όχι 31.1.2008, και δεν πλήρωσαν τους μήνες Δεκέμβριο 2008, ολόκληρο το 2009 και τους μήνες Ιανουάριο και Φεβρουάριο
- Με επιστολή του δικηγόρου του ημερομηνίας 20.1.2009, ο Αιτητής απέρριψε τον αδικαιολόγητο μονομερή τερματισμό των Καθ' ων η Αίτηση και πληροφόρησε το δικηγόρο των Καθ' ων η Αίτηση ότι προτίθεται να διεκδικήσει τα νόμιμα οφειλόμενα ενοίκια μέχρι τη λήξη της ενοικίασης. Ο Αιτητής πήρε την κατοχή του υποστατικού στις 30.1.2009 και κατέβαλε έγκαιρα καλόπιστες και λογικές προσπάθειες για εξεύρεση άλλου ενοικιαστή. Παράλληλα, με επιστολή του δικηγόρου του, δεν αποδέχθηκε τις μονομερείς πράξεις των Καθ' ων η Αίτηση και επισήμανε την ύπαρξη σοβαρών προβλημάτων στο επίδικο. Οι Καθ' ων η Αίτηση αποδέχθηκαν την ύπαρξη προβλημάτων και για μεγάλο χρονικό διάστημα εργάστηκαν για την επίλυση τους. Οι Καθ' ων η Αίτηση εξακολουθούν να οφείλουν τα καθυστερημένα ενοίκια. Απάντηση: Απάντηση εκ μέρους των Καθ' ων η Αίτηση καταχωρίστηκε την 11.10.2010 και μ' αυτήν οι Καθ' ων η Αίτηση προέβαιναν σε προδικαστική ένσταση, την οποία όμως εγκατέλειψαν την 9.2.2012 με δήλωση των δικηγόρων των. Οι Καθ' ων η Αίτηση αρνούνται ότι οφείλουν οποιοδήποτε ποσό στον Αιτητή και τον καλούν σε αυστηρή απόδειξη των ισχυρισμών του. Λέγουν ότι με επιστολή τους ημερομηνίας 31.12.2008 τερμάτισαν τη συμφωνία ενοικίασης και την 30.1.12009 παρέδωσαν την κατοχή του επίδικου, την οποία παρέλαβε ο Αιτητής χωρίς επιφύλαξη οποιωνδήποτε δικαιωμάτων του για ενοίκια ή άλλη αξίωση και/ή συμφώνησε στον τερματισμό. Πριν την παράδοση είχε σταλεί επιστολή από το δικηγόρο του Αιτητή ημερομηνίας 20.1.2009 δια της οποίας τερμάτιζε τη συμφωνία ενοικίασης και ο Αιτητής εμποδίζεται να αξιώνει οποιοδήποτε άλλο ενοίκιο μετά την παράδοση της κατοχής. Οι Καθ' ων η Αίτηση λέγουν ότι εξόφλησαν όλα τα οφειλόμενα ενοίκια μέχρι και το Δεκέμβριο 2008, αναφορικά δε με το μήνα Ιανουάριο 2009 το ενοίκιο πληρώθηκε από το ποσό της εγγύησης 4 μηνών που είχαν πληρώσει οι Καθ' ων η Αίτηση κατά το χρόνο υπογραφής της συμφωνίας. Άνευ βλάβης των προαναφερθέντων και/ή διαζευκτικά οι Καθ' ων η Αίτηση ισχυρίζονται ότι ουδεμία ευθύνη φέρουν για τη μη ενοικίαση του επίδικου. Αρνούνται και αγνοούν τις καλόπιστες προσπάθειες του Αιτητή για εξεύρεση ενοικιαστή και τον καλούν σε αυστηρή απόδειξη των ισχυρισμών του. Οποιαδήποτε δε φθορά στο επίδικο αποκαταστάθηκε από τους Καθ' ων η Αίτηση. Μαρτυρία: Αιτητή: Πρώτος μάρτυρας για την πλευρά του κατέθεσε ο ίδιος ο Αιτητής, κ. Κώστας Χριστοδούλου. Ο κ. Χριστοδούλου κατέθεσε Γραπτή Δήλωση, το Τεκμήριο Α, ως μέρος της κυρίως εξέτασης του, σύμφωνα με τον περί Αποδείξεως Νόμο, Κεφ. 9, ως αυτός τροποποιήθηκε από τον Ν. 32
(1)/
- Ο Αιτητής κατέθεσε ότι υπέγραψε σύμβαση ενοικίασης με τους Καθ' ων η Αίτηση την 30.1.2004 για την ενοικίαση του καταστήματος του με αρ. 45, το οποίο ευρίσκεται στο κτιριακό συγκρότημα Light House στην οδό Αλκμήνης, στην Κάτω Πάφο (Τεκμήριο 1). Μεταξύ άλλων, η σύμβαση προέβλεπε ότι η διάρκεια της ενοικίασης θα ήταν για 6 χρόνια από την 1.3.2004 μέχρι την 28.2.2010, το πληρωτέο ενοίκιο θα ήταν £540.- μηνιαίως, θα είχε αύξηση 10% κάθε δύο χρόνια και θα προπληρωνόταν σε 12 ίσες μηνιαίες δόσεις, στην αρχή κάθε μήνα και όχι αργότερα από τις 4 του μήνα, με κατάθεση στο λογαριασμό του Αιτητή. Όλοι αυτοί οι ισχυρισμοί έγιναν παραδεκτοί με δήλωση του ευπαιδεύτου συνηγόρου των Καθ' ων η Αίτηση πριν την έναρξη της αντεξέτασης του μάρτυρα. Ο κ. Χριστοδούλου κατέθεσε ότι οι Καθ' ων η Αίτηση, μονομερώς και χωρίς καμία δικαιολογία, προχώρησαν σε τερματισμό της συμφωνίας ενοικίασης με επιστολή του δικηγόρου τους ημερομηνίας 31.1.2008, ενώ αργότερα, με άλλη επιστολή, διευκρινίστηκε ότι η ημερομηνία σύνταξης της ήταν η 31.12.2008 και όχι η 31.1.
- Οι Καθ' ων η Αίτηση δεν πλήρωσαν τους μήνες Δεκέμβριο 2008, ολόκληρο το 2009 και τους μήνες Ιανουάριο και Φεβρουάριο 2010, συνολικά €16.
- Κατά την αντεξέταση του ο μάρτυρας συμφώνησε ότι το τελευταίο ενοίκιο που πληρώθηκε ήταν ύψους €1.116,
- Ακόμα, ο μάρτυρας δέχθηκε ότι τα ενοίκια πληρώθηκαν μέχρι τον Νοέμβριο 2008 και ότι κατά την υπογραφή του εγγράφου εισέπραξε £2.160, ποσό που δεν επέστρεψε αλλά ούτε του ζητήθηκε να το επιστρέψει. Όταν παρέλαβε την κατοχή του επίδικου, είχε προς τούτο συναντηθεί με υπάλληλο των Καθ' ων η Αίτηση και του είπε ότι: «τους κρατώ ένα ποσό £2.160 το οποίο είναι το ντεπόζιτο που έχουν δώσει στην αρχή και ότι θα το επιστρέψω μόνο όταν ο ενοικιαστής εκπληρώσει όλες τις υποχρεώσεις που έπρεπε να εκπληρώσει, δηλαδή να πληρωθούν ακόμα 15 ενοίκια.... Για να μπορέσω να πληρώσω τις £2.160 έπρεπε να μου είχαν πληρώσει τα ενοίκια που μου εγκατέλειψαν το μαγαζί που ήταν 15 μηνών ενοίκια, εφόσον υπήρχαν υποχρεώσεις από τον ενοικιαστή δεν μπορούσα να δώσω πίσω το ποσό το οποίο ούτε καν μου ζητήθηκε για να το δώσω πίσω.» Είχε δηλαδή από τον Ιανουάριο 2009 αποφασίσει ο Αιτητής ότι οι Καθ' ων η Αίτηση του όφειλαν ή θα του όφειλαν, τα ενοίκια 15 μηνών, από το Δεκέμβριο 2008 μέχρι το Φεβρουάριο
- Από τα λεγόμενα του φαίνεται πως το είχε προαποφασίσει χωρίς να σκεφτεί ή να προγραμματίσει οποιαδήποτε προσπάθεια περιορισμού της ζημιάς του. Ήταν η θέση του Αιτητή ότι το ποσό της εγγύησης δε μπορεί να θεωρηθεί ως ενοίκια επειδή: «είναι ντεπόζιτο, είναι η εγγύηση που μου δόθηκε από τον ενοικιαστή για να ενοικιάσει το κατάστημα το οποίο θα έπαιρνε πίσω τα λεφτά όταν αποχωρούσε από το κατάστημα χωρίς κανένα πρόβλημα αλλά εμείς είχαμε πρόβλημα.» Συμφώνησε όμως ότι με το ποσό της εγγύησης καλύπτεται το ποσό των ενοικίων για δύο μήνες και παραπάνω. Οι ισχυρισμοί των Καθ' ων η Αίτηση ότι εξόφλησαν το Δεκέμβριο 2008 δεν αληθεύουν. Ο δε ισχυρισμός τους ότι το ενοίκιο του μήνα Ιανουαρίου 2009 πληρώθηκε από το ποσό της εγγύησης 4 μηνών που πλήρωσαν κατά το χρόνο υπογραφής της συμφωνίας, είναι λανθασμένος και δεν αληθεύει, εφόσον η συμφωνία δεν προνοούσε πληρωμή του ενοικίου με αυτό τον τρόπο. Με δήλωση του ευπαιδεύτου συνηγόρου των Καθ' ων η Αίτηση, έγινε παραδεκτό ότι δεν καταβλήθηκαν ενοίκια για το Δεκέμβριο 2008 και τον Ιανουάριο
- Ο Αιτητής με επιστολή του ημερομηνίας 20.1.2009 απέρριψε τον αδικαιολόγητο μονομερή τερματισμό των Καθ' ων η Αίτηση και πληροφόρησε το δικηγόρο των ότι είχε πρόθεση να προχωρήσει σε διεκδίκηση των νομίμως οφειλομένων ενοικίων μέχρι τη λήξη της ενοικίασης. Εν τω μεταξύ, κατά την αντεξέταση του ο Αιτητής κατέθεσε ότι προέβηκε ο ίδιος σε τερματισμό της ενοικίασης εφόσον οι Καθ' ων η Αίτηση δεν τον πλήρωναν. Στις 30.1.2009 και μετά από σχετική συμβουλή του δικηγόρου του, ο Αιτητής πήρε την κατοχή του επίδικου με επιφύλαξη των δικαιωμάτων του για ενοίκια ή άλλη αξίωση, και κατέβαλε καλόπιστες και λογικές προσπάθειες για εξεύρεση άλλου ενοικιαστή αλλά μέχρι σήμερα δεν τα κατάφερε. Στο τέλος της κυρίως εξέτασης του, ο μάρτυρας ανέφερε ότι το επίδικο νοικιάστηκε την 1.3.2011, κάτι που δεν αναφέρει στη Γραπτή Κατάθεση του. Ο Αιτητής νοίκιασε το επίδικο με ενοίκιο €1.100 και πρόνοια για αύξηση 10% κάθε δύο χρόνια. Κατά την αντεξέταση του, ο κ. Χριστοδούλου κατέθεσε ότι από τον Ιανουάριο που παρέλαβε το επίδικο και για 27 μήνες, δημοσίευε ότι προσφέρεται προς ενοικίασην σε τρεις εφημερίδες, κάθε εβδομάδα. Πρόκειται για τις «Χρυσές Ευκαιρίες» και άλλες δύο εφημερίδες που δημοσιεύουν δωρεάν την αγγελία. Τηλεφωνούσε η σύζυγος του μάρτυρα με δικές του εντολές, για να γίνει η δημοσίευση. Ζητούσε ενοίκιο €1.500, κάτι όμως που δεν αναφερόταν στη δημοσίευση. Τα ενοίκια τότε είχαν αυξηθεί και όλα τα καταστήματα στην Κάτω Πάφο ήταν νοικιασμένα. Ήταν η θέση του μάρτυρα πως: «Πριν 2-3 χρόνια το ενοίκιο που ζητούσα εγώ τότε με τα δεδομένα της Κάτω Πάφου ήταν πολύ, πολύ λογικό και πολύ χαμηλό. Τα διπλανά μου ενοικιάζονταν €3.000-€4.000, ήταν λίγο πιο μεγάλος ο χώρος τους αλλά τα ενοίκια ήταν πάρα πολύ ψηλά, δεν υπήρχε κρίση τότε, άρα το ενοίκιο που ζητούσα ήταν πολύ πολύ λογικό.» Ενοικιαστής δε βρέθηκε επειδή «ο ένας ήταν Ρουμάνος, Πόντιος, δεν μπορείς να το ενοικιάσεις αλλά κάπου που να σου πληρώνει και το ενοίκιο, δηλαδή το άτομο ή η εταιρεία να είναι αξιόπιστοι, δεν μπορείς να δώσεις οπουδήποτε.» Ο μάρτυρας είχε επίσης αναθέσει την ενοικίαση του επίδικου σε μεσίτη. Όσον αφορά την επιστολή Τεκμήριο 2, ο μάρτυρας κατέθεσε ότι την παρέλαβε την ημέρα που παρέλαβε και τα κλειδιά του επίδικου. Η εξήγηση του μάρτυρα πώς γίνεται να απέρριψε τερματισμό με επιστολή ημερομηνίας 20.1.2009 ο οποίος, κατ' ισχυρισμόν του, περιέχετο σε επιστολή που του δόθηκε 31.1.2009, ήταν πως είχε πληροφορηθεί προφορικά για την πρόθεση των Καθ' ων η Αίτηση να εγκαταλείψουν το επίδικο, πριν πάρει την επιστολή τους περί τούτου. Είχε επίσης δει πως οι Καθ' ων η Αίτηση προέβαιναν σε εργασίες στο κατάστημα του. Κατά τη συνέχεια της αντεξέτασης του Αιτητή και αφού του επιδείχθηκε το Τεκμήριο 5, ο μάρτυρας μπερδεύτηκε και εν τέλει κατέθεσε πως του είχε δοθεί η επιστολή Τεκμήριο 5 μαζί με τα κλειδιά του επίδικου. Παράλληλα, με επιστολή του δικηγόρου του, ο Αιτητής δεν αποδέχθηκε τις μονομερείς πράξεις των Καθ' ων η Αίτηση και επισήμανε την ύπαρξη σοβαρών προβλημάτων στο κατάστημα. Ο μάρτυρας κατέθεσε ότι οι Καθ' ων η Αίτηση απεδέχθησαν την ύπαρξη προβλημάτων και για μεγάλο χρονικό διάστημα εργάστηκαν για την επίλυση τους. Δεν πλήρωσαν οποιοδήποτε ποσό μετά την καταχώριση της Αίτησης, ούτε και μέχρι την ημέρα της κατάθεσης του ενώπιον μας, και εξακολουθούν να οφείλουν το ποσό των €16.746, πλέον νόμιμο τόκο και έξοδα. Παρατηρώντας τον Αιτητή κατά την κατάθεση του ενώπιον μας, κατέστη σαφές ότι δεν ήταν γνώστης της αλληλογραφίας που αντηλλάγη μεταξύ των συνηγόρων των διαδίκων. Κατέστη επίσης σαφές ότι είχε πρόθεση να τερματίσει την ενοικίαση εφόσον οι Καθ' ων η Αίτηση δεν τον πλήρωναν, όπως ήταν η αντίληψη και η θέση του. Περαιτέρω, φαίνεται πως ο Αιτητής είχε από την αρχή την πρόθεση να ζητήσει από τους ενοικιαστές του τα ενοίκια ολοκλήρου της συμβατικής περιόδου, ενώ ταυτόχρονα θα κατακρατούσε το ποσό της εγγύησης. Έτι περαιτέρω, ενώ ο Αιτητής δεν αποδεχόταν το μονομερή τερματισμό της συμβατικής ενοικίασης εκ μέρους των Καθ' ων η Αίτηση, προέβη ο ίδιος σε τερματισμό της συμβατικής ενοικίασης. Τα ουσιώδη γεγονότα της υπόθεσης είναι ευκόλως αντιληπτά και εν πολλοίς αδιαμφισβήτητα, αλλά ο Αιτητής ως μάρτυρας δεν προώθησε ιδιαίτερα έως καθόλου την υπόθεση του. Υπέπεσε σε αντιφάσεις, ιδιαίτερα σε σχέση με την αλληλογραφία, ενώπιον μας υιοθέτησε πομπώδη και αλαζονική στάση και συμπεριφορά και δεν μας έπεισε είτε περί του δικαίου της υπόθεσης του είτε περί της λογικής της τοποθέτησης του. Δεύτερη μάρτυρας για τον Αιτητή η κα. Έλλη Χριστοδούλου, σύζυγος του τελευταίου. Η κ. Χριστοδούλου κατέθεσε Γραπτή Δήλωση, το Τεκμήριο Β, ως η κυρίως εξέταση της, σύμφωνα με τον περί Αποδείξεως Νόμο, Κεφ. 9, ως αυτός τροποποιήθηκε από τον Ν. 32
(1)/
- Η Μ.Α.2 κατέθεσε ότι γνωρίζει τα γεγονότα της υπόθεσης προσωπικά. Μετά την ανάληψη της κατοχής του επίδικου ανέλαβε τη διαδικασία εξεύρεσης νέου ενοικιαστή και μέσα στα πλαίσια της πιο πάνω προσπάθειας τοποθέτησε διαφημιστική πινακίδα στην προθήκη του καταστήματος αλλά και μεγάλο πανό έξω από το επίδικο, με τις λέξεις «ενοικιάζεται» και το τηλέφωνο του συζύγου της. Ακόμα, απευθύνθηκε σε διάφορες εφημερίδες στις οποίες κάποιος μπορεί να διαφημίσει δωρεάν το ακίνητο του και έστειλε σχετικό σημείωμα για δημοσίευση σε εβδομαδιαία έντυπα. Το ακίνητο διαφημίστηκε κυρίως στις εφημερίδες «Σούπερ Αγγελίες» και «Χρυσές Ευκαιρίες». Η κα. Χριστοδούλου κατέθεσε επί του κειμένου της δημοσίευσης που ήταν το ίδιο και στις δύο εφημερίδες. Περαιτέρω, μαζί με το σύζυγο της ζήτησαν από τον κτηματομεσίτη κ. Νίκο Ταλιώτη να βάλει το επίδικο στη λίστα των ακινήτων του γραφείου του προς ενοικίασην πράγμα που έκαμε για κάποια περίοδο. Η μάρτυρας δεν είχε στην κατοχή της οποιοδήποτε έγγραφο του κ. Ταλιώτη που να υποστηρίζει τα όσα ανέφερε. Η Μ.Α.2 κατέθεσε ότι χρησιμοποίησε στις διαφημίσεις και τις δημοσιεύσεις το τηλέφωνο του συζύγου της, εφόσον μετά τη διαφήμιση αυτός ήταν υπεύθυνος να διαπραγματεύεται την ενοικίαση του καταστήματος. Η ίδια φρόντιζε ώστε η αγγελία να δημοσιεύεται κάθε μήνα ή κάθε εβδομάδα, στις δύο εφημερίδες. Για το σκοπό αυτό τηλεφωνούσε και επικοινωνούσε με το αρμόδιο πρόσωπο. Δεν είχε η ίδια επαφή με ενδιαφερόμενο ενοικιαστή. Παρ' όλες τις ενέργειες που έγιναν, δε βρέθηκε ενοικιαστής και γι' αυτό υπέστησαν μεγάλη ζημιά. Είναι η θέση της μάρτυρος ότι έγιναν όλες οι λογικές και καλόπιστες ενέργειες για την εξεύρεση νέου ενοικιαστή, αλλά δυστυχώς τέτοιος δεν ανευρέθηκε, μέχρι το Μάρτιο
- Κατά την αντεξέταση της, η μάρτυρας κατέθεσε ότι υπήρχε ενδιαφέρον για την ενοικίαση του καταστήματος για όλη τη χρονική περίοδο που γίνονταν αγγελίες. Μετά είπε ότι δε γνώριζε πόσο συχνά εκδηλωνόταν τέτοιο ενδιαφέρον. Η μάρτυρας κατέθεσε σχετικά ως Τεκμήριο 8, δέσμη αποτελούμενη από τέσσερα φύλλα της εφημερίδας «ΣΟΥΠΕΡ ΑΓΓΕΛΙΕΣ», με ημερομηνίες 19.3.09, 26.3.09, 2.4.09 και 9.4.09, ως Τεκμήριο 9 δέσμη αποτελούμενη από αντίγραφα έξι φύλλων της εφημερίδας «ΣΟΥΠΕΡ ΑΓΓΕΛΙΕΣ», με ημερομηνίες 10.12.09, 17.12.09, 4.2.10, 11.2.10, 18.2.10 και 25.2.10, ως Τεκμήριο 10 δύο πρωτότυπα φύλλα εφημερίδας στα οποία αναγράφεται χειρόγραφα η φράση «ΧΡΥΣΕΣ ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ», με ημερομηνίες 20.3.09 και 27.3.09 και ως Τεκμήριο 11 δέσμη αποτελούμενη από δεκαέξι αντίγραφα φύλλων εφημερίδας με ημερομηνίες από 3.4.09 έως 19.2.
- Η Μ.Α.2 ήρθε στο Δικαστήριο να καταθέσει για να συμπληρώσει τα κενά στη μαρτυρία του συζύγου της και αυτό ήταν φανερό. Η ίδια, λίγη προσωπική γνώση και ανάμειξη είχε με ουσιαστικά θέματα της υπόθεσης. Υπέπεσε και σε αντίφαση σε σημαντικό σημείο της μαρτυρίας της, που αφορούσε το ενδιαφέρον από τρίτα πρόσωπα για την ενοικίαση του επίδικου μετά την παράδοση της κατοχής από τους Καθ' ων η Αίτηση. Η μαρτυρία της αξιολογείται ως φτωχή και χαμηλής αποδεικτικής αξίας. Καθ' ων η Αίτηση: Ο ευπαίδευτος συνήγορος των Καθ' ων η Αίτηση δεν παρουσίασε μαρτυρία. Η μη προσκόμιση μαρτυρίας από πλευράς των Καθ' ων η Αίτηση δεν καθιστά αυτόματα αποδεκτή και αξιόλογη τη μαρτυρία του Αιτητή. Ούτε μετατοπίζεται αυτόματα το βάρος απόδειξης. Ο Αιτητής φέρει το βάρος απόδειξης των ισχυρισμών του με την προσαγωγή ικανοποιητικής, αποδεκτής μαρτυρίας, η οποία αξιολογείται ως αποδεικνύουσα τους ισχυρισμούς του. Τότε μετατοπίζεται το βάρος απόδειξης στους ώμους των Καθ' ων η Αίτηση. Η μαρτυρία του Αιτητή μπορεί να είναι αναντίλεκτη αλλά εάν αυτή δεν κριθεί αποδεκτή ή ικανοποιητική, δεν αποδεικνύει την υπόθεση του. Πραγματικά γεγονότα και ευρήματα: Αξιολογώντας την ενώπιον μας μαρτυρία, διαπιστώνουμε ότι τα πραγματικά γεγονότα έχουν ως ακολούθως: Ο Αιτητής είναι ο εγγεγραμμένος ιδιοκτήτης ενός ισογείου καταστήματος με αριθμό 45, στο συγκρότημα Light House, επί της οδού Αλκμήνης, στην Πάφο, εντός των ορίων του Δήμου Πάφου, δηλαδή εντός ελεγχόμενης περιοχής εν τη εννοία του άρθρου 2 του περί Ενοικιοστασίου Νόμου, Ν.23/83όπως αυτός έχει τροποποιηθεί μέχρι σήμερα και της Κ.Δ.Π.519/
- Ο ισχυρισμός ότι το επίδικο κατάστημα εμπίπτει στο ενοικιοστάσιο με την έννοια ότι ανεγέρθη και ολοκληρώθηκε πριν την 31.12.1999, δεν αμφισβητήθηκε. Ο Αιτητής νοίκιασε το επίδικο κατάστημα στους Καθ' ων η Αίτηση, δυνάμει ενοικιαστηρίου εγγράφου ημερομηνίας 30.1.2004, για περίοδο έξι ετών, από 1.3.2004 μέχρι 28.2.2010, με μηνιαίο αρχικό ενοίκιο £540.- και αύξηση 10% κάθε δύο χρόνια (Τεκμήριο 1). Το πληρωτέο ενοίκιο για τον έκτο χρόνο ήταν £7.840,80 ετησίως (ρήτρα 6), δηλαδή £653,40 μηνιαίως και το αντίστοιχο σε Ευρώ 1.116,
- Συμφωνήθηκε ότι το ενοίκιο θα προπληρωνόταν σε 12 ίσες μηνιαίες δόσεις στην αρχή κάθε μήνα και όχι αργότερα από την 4η μέρα κάθε μήνα, με κατάθεση στο λογαριασμό του Αιτητή. Με την υπογραφή του ενοικιαστηρίου εγγράφου, ο Αιτητής εισέπραξε ποσό £2.160, ως εγγύηση, σύμφωνα με τη ρήτρα 8(ε)[1] και την Απόδειξη Κατάθεσης στην τελευταία σελίδα του συμβολαίου. Το ποσό αυτό είναι σήμερα εις χείρας του Αιτητή και δεν είχε ζητηθεί όπως επιστραφεί στους Καθ' ων η Αίτηση πριν την καταχώριση της υπό τον ως άνω αριθμό και τίτλο Αίτησης αλλά ούτε και μετά την καταχώριση. Οι Καθ' ων η Αίτηση μέσω των δικηγόρων των έστειλαν επιστολή στον Αιτητή με ημερομηνία 31.1.2008 (Τεκμήριο 2), που όμως δηλώθηκε ότι στάληκε 31.12.2008 (βλέπετε επίσης Τεκμήριο 4), με την οποία επιχείρησαν να τερματίσουν το ενοικιαστήριο έγγραφο και δήλωσαν ότι θα παραδώσουν κατοχή του επίδικου την 31.1.
- Σύμφωνα με την νομολογία είναι αναγκαία προϋπόθεση ο νόμιμος τερματισμός της ενοικίασης, ώστε η ενοικίαση όντως να τερματιστεί και να καταστεί θέσμια (βλέπετε Κώστας Γλυκής ν. Ιεράς Μονής Μαχαιρά
(1999)1(Α) Α.Α.Δ. 654). Παραπέμπω στο Αγγλικό σύγγραμμα R. E. Megarry The Rent Acts, 10η έκδοση, Τόμος 1, στη σελίδα 181, κάτω από την επικεφαλίδα "Determination of contractual Tenancy - Mode of determination" [2], και στη σελίδα 182, κάτω από την επικεφαλίδα «Validity of notices» [3]. Σε σχέση με το περιεχόμενο της ειδοποίησης, βλέπετε το λεξικό Stroud's Judicial Dictionary, 3η έκδοση, Τόμος 3, στη σελίδα 1929, κάτω από τη φράση 'notice to quit' [4], τις αυθεντίες Glykys v. Ioannides (1959-60) 2 C.L.R. 220, στη σελίδα 224 [5] και Χαρίκλεια Κύπρου Μιχαήλ v. Βαβέλ Μπουτίκ Λτδ
(2007)1(Α) Α.Α.Δ. 241 στη σελίδα 247, καθώς και το σύγγραμμα Halsbury's Laws of England, 3η έκδοση, Τόμος 8, στην παράγραφο 270 [6]. Η επιστολή Τεκμήριο 2 δε βασίζεται σε οποιαδήποτε ρήτρα του ενοικιαστηρίου εγγράφου η οποία να επιτρέπει τον πρόωρο τερματισμό από τον ενοικιαστή της συμβατικής ενοικίασης πριν τη λήξη της. Αφ' ης στιγμής δικαίωμα πρόωρου τερματισμού δεν είχαν και αφ' ης στιγμής ο ιδιοκτήτης δεν είχε προβεί σε πράξη που να δύναται να θεωρηθεί ως παραβίαση της σύμβασης, προσδίδοντας στους ενοικιαστές δικαίωμα πρόωρης καταγγελίας της, οι Καθ' ων η Αίτηση δεν είχαν το δικαίωμα να τερματίσουν νόμιμα το ενοικιαστήριο έγγραφο. Με επιστολή των δικηγόρων του ημερομηνίας 20.1.2009 (Τεκμήριο 3), η οποία στάληκε με τηλεομοιότυπο, ο Αιτητής δήλωσε ότι δεν αποδεχόταν το μονομερή τερματισμό και ότι θεωρούσε πως το ενοικιαστήριο έγγραφο εξακολουθούσε να δεσμεύει τους Καθ' ων η Αίτηση μέχρι τη λήξη της ενοικίασης. Υπογράμμιζε δε ότι οι Καθ' ων η Αίτηση όφειλαν την πληρωμή των ενοικίων για τους μήνες Δεκέμβριο 2008 και Ιανουάριο 2009 και συνεπώς, είχαν παραβιάσει το έγγραφο. Με άλλη επιστολή του δικηγόρου του Αιτητή προς τους Καθ' ων η Αίτηση, με ημερομηνία 20.1.2009 (Τεκμήριο 7), τους καλούσε όπως μέσα σε 21 ημέρες από τη λήψη της καταβάλουν στο γραφείο του το ποσό των €2.232,80 που αντιπροσώπευε τα ενοίκια των μηνών Δεκεμβρίου 2008 και Ιανουαρίου 2009, διαφορετικά θα λαμβάνονταν δικαστικά μέτρα. Ας σημειωθεί ότι τα δύο αυτά ενοίκια υπερκαλύπτονταν από το ποσό της εγγύησης (πιο πάνω) το οποίο ήταν εις χείρας του Αιτητή. Με την ίδια επιστολή «ένεκα της πιο πάνω παράλειψης σας, να πληρώσετε τα ενοίκια των μηνών Δεκεμβρίου 2008 και Ιαννουαρίου 2009, ο πελάτης μας, τερματίζει την συμφωνία ενοικίασης ημερομηνίας 30/1/2004, από υπαιτιότητα τας.» Ο τερματισμός της συμβατικής ενοικίασης από τον ιδιοκτήτη, εφόσον αυτός ήταν δικαιολογημένος και νόμιμος (βλέπετε πιο πάνω) ένεκα της μη καταβολής / προσφοράς οφειλομένων ενοικίων, κατέστησε τους ενοικιαστές θέσμιους, αφ' ης στιγμής αυτοί παρέμειναν στο μίσθιο μετά την ημερομηνία της επιστολής τερματισμού και πριν την παράδοση της κατοχής. Σύμφωνα με τη ρήτρα 8(β), «σε περίπτωση καθυστέρησης της πληρωμής οποιουδήποτε ενοικίου ή μέρος αυτού, ο ιδιοκτήτης δικαιούται 21 μέρες μετά την ημερομηνία που ορίστηκε να πληρώνεται το ενοίκιο, να τερματίσει αμέσως την συμφωνία και να πάρει στην κατοχή του το ενοικιαζόμενο υποστατικό, ο δε ενοικιαστής θα είναι υποχρεωμένος να πληρώσει όλες τις νόμιμες αποζημιώσεις.» Οι Καθ' ων η Αίτηση κατέβαλαν ενοίκια μέχρι και τον Νοέμβριο
- Όπως δήλωσε ο ίδιος ο Αιτητής, οι Καθ' ων η Αίτηση τον είχαν προφορικά ειδοποιήσει ότι θα παρέδιδαν την κατοχή του επίδικου και ο ίδιος είχε διαπιστώσει πως οι Καθ' ων η Αίτηση προέβαιναν σε εργασίες στο κατάστημα του. Ο Αιτητής παρέλαβε την κατοχή του επίδικου την 30.1.
- Δεν έγινε γραπτώς επιφύλαξη των δικαιωμάτων του Αιτητή για τη διεκδίκηση καθυστερημένων ενοικίων, αποζημιώσεων, ενοικίων που είχαν προκύψει εν τω μεταξύ ή άλλως πως. Την ίδια μέρα, ο Αιτητής παρέλαβε την επιστολή Τεκμήριο
- Στη συνέχεια, με επιστολή του δικηγόρου του ημερομηνίας 9.2.2009 (Τεκμήριο 6), η οποία στάληκε με τηλεομοιότυπο και αφού είχε παραλάβει την κατοχή, ο Αιτητής δήλωνε ότι δεν αποδέχεται ότι οι Καθ' ων η Αίτηση έχουν τερματίσει νομότυπα την ενοικίαση και πως το επίδικο παρουσιάζει σοβαρά προβλήματα: «αφού, μεταξύ άλλων, η διασωλήνωση της υδατοπρομήθειας, έχει καταστραφεί, υπάρχει μέσα στο κατάστημα των πελατών μας, τοποθετημένο, σύστημα κλιματισμού που λειτουργεί για γειτονικό κατάστημα. Περαιτέρω το κατάστημα παρουσιάζει μια ανεπίτρεπτη κατάσταση, η οποία για να διορθωθεί, θα χρειαστεί, μεγάλη οικονομική δαπάνη, από μέρους του πελάτη μας. Ο πελάτη μας επιφυλάσσει πλήρως τα δικαιώματα του για την ζημιά που υπόκειται και θα υποστεί.» Ο Αιτητής δεν επιφύλαξε οποιαδήποτε δικαιώματα του για ενοίκια τα οποία είχαν προκύψει και/ή θα προέκυπταν εν τω μεταξύ, μέχρι την 28.2.2010 που έληγε ο χρόνος ο οποίος προνοείτο στο Τεκμήριο
- Παρά τα πιο πάνω, ο Αιτητής, με τη βοήθεια της συζύγου του, προέβη σε δημοσιεύσεις στις εφημερίδες «Σούπερ Αγγελίες» και «Χρυσές Ευκαιρίες», στις οποίες υπάρχει η δυνατότητα δωρεάν διαφήμισης, σε διάφορες ημερομηνίες μεταξύ Μαρτίου 2009 και Φεβρουαρίου
- Αυτή η ενέργεια καταδεικνύει και την πρόθεση του να νοικιάσει το επίδικο σε τρίτο πρόσωπο, πολύ σύντομα μετά που παρέλαβε την κατοχή, δηλαδή τουλάχιστον από το Μάρτιο
- Το επίδικο διαφημιζόταν στις δημοσιεύσεις ως κατάστημα και/ή γραφείο. Το ενοίκιο το οποίο ζητούσε ο Αιτητής ήταν €1.500 μηνιαίως, κάτι που δεν αναφερόταν στη δημοσίευση. Η σύζυγος του Αιτητή είχε τοποθετήσει διαφημιστική πινακίδα στην προθήκη του καταστήματος και μεγάλο πανό έξω από το επίδικο, με τις λέξεις «Ενοικιάζεται» και το τηλέφωνο του συζύγου της. Ο Αιτητής και η σύζυγος του αποτάθηκαν σε κτηματομεσίτη, ο οποίος περιέλαβε το επίδικο στις λίστες του για κάποια χρονική περίοδο. Το επίδικο παρέμεινε κενό μέχρι την 1.3.2011, οπότε νοικιάστηκε σε τρίτο πρόσωπο για δύο χρόνια, με ενοίκιο €1.100 και αύξηση 10% κάθε δύο χρόνια. Το θέμα της πρόκλησης ζημιών στο επίδικο από τους Καθ' ων η Αίτηση θίχθηκε πολύ περιορισμένα από τον Αιτητή, δεν υπάρχει ενώπιον μας ικανοποιητική μαρτυρία ούτε και σχετική απαίτηση και δε θα μας απασχολήσει περαιτέρω. Κατάληξη: Το ενοικιαστήριο έγγραφο δίδει το δικαίωμα τερματισμού πριν τη λήξη των έξι χρόνων, στον ιδιοκτήτη, σε περίπτωση που το ενοίκιο δεν καταβαλλόταν εμπρόθεσμα. Δεν υπάρχει δικαίωμα του ενοικιαστή να τερματίσει τη σύμβαση πριν τη λήξη της. Δεν υπάρχει ενώπιον μας ισχυρισμός για παραβίαση ουσιώδους ή άλλου όρου του ενοικιαστηρίου εγγράφου από πλευράς του ιδιοκτήτη. Απλά, ο ενοικιαστής αποφάσισε να τερματίσει τη σύμβαση του πριν τη λήξη της και με το σκεπτικό αυτό θα ήταν υπόλογος για τα ενοίκια μέχρι τη λήξη της περιόδου της συμβατικής ενοικίασης ή μέχρι την ενοικίαση του επίδικου σε τρίτο πρόσωπο εάν αυτό ελάμβανε χώρα ενωρίτερα, και πάντα, λαμβάνοντας υπόψην την υποχρέωση του ιδιοκτήτη να προβεί σε περιορισμό της ζημιάς του (mitigation of damage). Όμως, στην παρούσα περίπτωση, ο ιδιοκτήτης άσκησε το δικαίωμα του να τερματίσει το ενοικιαστήριο έγγραφο επειδή δεν είχε πληρωθεί εμπρόθεσμα τα ενοίκια των μηνών Δεκεμβρίου 2008 και Ιανουαρίου
- Με το Τεκμήριο 7 τερμάτισε και κατάγγειλε τη συμφωνία Τεκμήριο 1 και έδωσε στους ενοικιαστές του 21 ημέρες περιθώριο να τον εξοφλήσουν, ικανοποιώντας τις πρόνοιες του άρθρου 11
(1)(α)[7] υπό το φως των προνοιών του άρθρου 11
(4)[8] του περί Ενοικιοστασίου Νόμου, Ν.23/83ως αυτός έχει τροποποιηθεί μέχρι σήμερα. Οι Καθ' ων η Αίτηση παρέδωσαν και ο Αιτητής παρέλαβε ελεύθερη και κενή κατοχή του επίδικου καταστήματος την 30.1.2009 και η ενοικίαση έληξε. Οι Καθ' ων η Αίτηση οφείλουν τα ενοίκια των μηνών Δεκεμβρίου 2008 και Ιανουαρίου 2009, ήτοι €2.232,80. Τα ενοίκια των μηνών Φεβρουαρίου 2009 έως Φεβρουαρίου 2010, δεν προέκυψαν και δεν οφείλονται, δεν είναι δεδουλευμένα. Ο Αιτητής έχει εις χείρας του το ποσό της εγγύησης ήτοι €3.706,68, το οποίο υπερκαλύπτει το ποσό της οφειλής. Οι Καθ' ων η Αίτηση δεν έχουν ανταπαίτηση για το υπόλοιπο του ποσού της εγγύησης. Εφόσον το ποσό της εγγύησης ήταν ίσο με τέσσερα ενοίκια, άρα υπάρχει σύνδεση με το ενοίκιο, και εφόσον ο ιδιοκτήτης είχε δικαίωμα να το κρατήσει για ζημιές, κάτι που δεν έκαμε σαφώς είτε με επιστολή του πριν την καταχώριση της Αίτησης είτε με την ίδια την Αίτηση στο δικόγραφο του, και εφόσον είναι χρήματα που έπρεπε να επιστραφούν στον ενοικιαστή με την παράδοση της κατοχής, κρίνω πως, κατ' ακολουθίαν, υπάρχει η δυνατότητα αφαίρεσης ποσού οφειλομένων ενοικίων από το ποσό της εγγύησης. Η απαίτηση αποτυγχάνει. Απόφαση: Ως εκ των ανωτέρω, με τη σύμφωνο γνώμη των Παρέδρων, η Αίτηση απορρίπτεται. Ο Αιτητής να καταβάλει τα δικηγορικά έξοδα των Καθ' ων η Αίτηση, ως αυτά θα υπολογισθούν από το Γραμματέα και εγκριθούν από το Δικαστήριο στην κλίμακα €10.000 - €50.000, πλέον νόμιμο τόκο, πλέον Φ.Π.Α. (Υπ.) Λ.Σ. Καμμίτση Πρόεδρος Πιστό Αντίγραφο Γραμματέας ΛΣΚ/ΕΠ [1] «Ο ενοικιαστής θα καταθέσει στον ιδιοκτήτη το ποσόν των 4 ενοικίων Λ.Κ.2.160 (δύο χιλιάδες εκατόν εξήντα) σαν εγγύηση. Η εγγύηση αυτή θα επιστραφεί από τον ιδιοκτήτη στον ενοικιαστή ΧΩΡΙΣ ΤΟΚΟΥΣ όταν ο ενοικιαστής παραδώσει το ενοικιαζόμενο υποστατικό στον ιδιοκτήτη. Ο ιδιοκτήτης έχει το δικαίωμα να κρατήσει την εγγύηση ή μέρος αυτής για ζημιές που κατά την κρίση του θα έχει υποστεί το υποστατικό.» [2] "The ordinary common-law rules apply to the determination of a contractual tenancy. Thus on the exercise of a right to forfeit the lease a statutory tenancy will arise. Again, a tenancy for a fixed period determines at the end of that period; and periodic tenancies are determinable by notice to quit expiring at the end of a period of the tenancy." [δική μου υπογράμμιση] [3] «In general, the burden of proving the validity of a notice to quit lies on the person who relies on it. Notices to determine a tenancy are 'documents of a technical nature, technical because they are not consensual documents, but, if they are in proper form, they have of their own force without any assent by the recipient the effect of bringing the demise to an end'.» [4] «A notice to quit is a notice (which generally speaking may be written or verbal) which on its expiry does, of itself and in accordance with the subsisting contract, put an end to a relationship of landlord and tenant.» [5] «No sacramental form is necessary for a notice to quit to be valid; if it is clear and certain in terms it is enough; it is sufficient if 'there be plain and unambiguous words claiming to determine the existing tenancy at a certain time'.» [6] «If a contract contains a provision that one of the parties thereto may determine the contract by notice, notice must be given in accordance with the terms of the contract, but the right to notice may be waived.» [7] «(α) Εις περίπτωσιν καθ' ην οιονδήποτε νομίμως οφειλόμενον ενοίκιον καθυστερείται επί είκοσι μίαν ή περισσοτέρας ημέρας μετά την επίδοσιν εγγράφου ειδοποιήσεως απαιτήσεως εις τον ενοικιαστήν και δεν υπάρξει οιαδήποτε προσφορά τούτου προ της καταχωρίσεως αιτήσεως δι' ανάκτησιν κατοχής. Νοείται ότι ενοίκιον θα θεωρήται προσφερθέν δυνάμει της παραγράφου αυτής, εάν τούτο εστάλη δια συστημένης επιστολής εις το πρόσωπον το δικαιούμενον να εισπράξει τούτο. Νοείται περαιτέρω ότι το Δικαστήριο δε διατάζει την ανάκτηση από τον ιδιοκτήτη της κατοχής, όταν ο ενοικιαστής πληρώσει μέσα σε περίοδο δεκατεσσάρων ημερών από την επίδοση σ' αυτόν της αίτησης παν ποσό το οποίο οφείλεται ή δυνατό να καταστεί οφειλόμενο από αυτόν εκτός αν ο ενοικιαστής διαρκούσης της μισθώσεως δεν καταβάλλει συστηματικά το νομίμως οφειλόμενον.» [8] «Η γραπτή προειδοποίηση που αποστέλλεται σύμφωνα με τις διατάξεις της παραγράφου (α) του εδαφίου
(1)του παρόντος άρθρου θεωρείται και ως κατάλληλη ειδοποίηση που τερματίζει αυτόματα τη σύμβαση ενοικίασης, χωρίς αυτό να επηρεάζει, κατά την ημερομηνία έναρξης της ισχύος του περί Ενοικιοστασίου (Τροποποιητικού) Νόμου του 2007, τις εκκρεμούσες ενώπιον του Δικαστηρίου ή ενώπιον οποιουδήποτε επαρχιακού δικαστηρίου υποθέσεις.» cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο