ΣΠΥΡΟΣ ΦΙΚΑΡΔΟΣ κ.α. ν. EVELTHON DEVELOPMENTS LTD, Αίτηση αρ. Κ33/11, 19/3/2013 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:DEELEM:2013:5 ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΕΝΟΙΚΙΑΣΕΩΝ ΛΕΜΕΣΟΥ - ΠΑΦΟΥ ΤΜΗΜΑ ΛΕΜΕΣΟΥ Ενώπιον: Χρ. Ραγουζαίου, Προέδρου και Κ. Κάσινου και Α. Κωστή, Παρέδρων Αίτηση αρ. Κ33/11 Μεταξύ: 1) ΣΠΥΡΟΣ ΦΙΚΑΡΔΟΣ, από τη Λεμεσό 2) ΜΑΡΩ ΦΙΚΑΡΔΟΥ, από τη Λεμεσό Αιτητών Και EVELTHON DEVELOPMENTS LTD, από τη Λεμεσό Καθ' ων η Αίτηση --------------------------------------------------------------------- Αίτηση ημερομηνίας 18.10.2012 19/3/2013 Για τους Αιτητές 1 και 2: κος Σ. Σταυρινίδης Για τους Καθ' ων η Αίτηση: κος Γρηγορίου για PHC TSANGARIDES LLC (κος Σ. Χ" Δημητρίου στην απαγγελία της απόφασης) ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΑΠΟΦΑΣΗ Η Κυρίως Αίτηση με τον πιο πάνω τίτλο και αριθμό (που στο εξής θα αναφέρεται ως «η Αίτηση»), αφορά αίτημα για παραμερισμό του διατάγματος έξωσης και της απόφασης που εκδόθηκε εναντίον των πιο πάνω αναφερόμενων Αιτητών, στα πλαίσια της αίτησης Ε81/
- Με την παρούσα ενδιάμεση αίτηση (στο εξής η "αίτηση για τροποποίηση"), οι Αιτητές επιδιώκουν να τροποποιήσουν την Αίτηση τους, ως εξής: «α) Διά της διαγραφής της όλης της παραγράφου «Ιδιότητα Αιτητών» και αντικατάστασης της δια νέας παραγράφου ως ακολούθως: --- Οι Αιτητές στην παρούσα αίτηση ήσαν θέσμιοι Ενοικιαστές από το έτος 1990 μέχρι το έτος 2009 ενός υποστατικού που βρίσκεται στην οδό Κολωνακίου και Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη και το οποίο κατά πάντα ουσιώδη χρόνο ήταν και είναι στην κατοχή της Εταιρείας Ν.Σ. Φικάρδος Λτδ ως θέσμιου ενοικιαστή. β) Διά της διαγραφής του πρώτου εδαφίου της παραγράφου 5 του κεφαλαίου «Γεγονότα που δικαιολογούν την Αίτηση» και αντικατάστασης του με δύο νέα ως ακολούθως: --- Πριν ακόμη την καταχώρηση της Αίτησης Ε81/2011 και επίδοσης της στους Αιτητές κατά ή περί την περίοδο του Πάσχα του 2011 ο Ευέλθων Αυγουστή επισκέφτηκε το επίδικο υποστατικό για να δει τις εργασίες που εκτελούντο για την κατασκευή πεζοδρομίων οι οποίες καθυστερούσαν και δημιουργούσαν πρόβλημα και/ή διέκοψαν τις εργασίες του πλυντηρίου και για τις οποίες διαμαρτυρόταν ο Νικόλας Φικάρδου, διευθυντής της εταιρείας Ν.Σ. Φικάρδος Λτδ, η οποία είχε την κατοχή του υποστατικού από το έτος 2009 κατόπιν προφορικής συμφωνίας ενοικίασης του με τον Ευέλθοντα Αυγουστή. Κατά την συζήτηση που είχαν ο Νικόλας Φικάρδου του υπενθύμισε την υπόσχεση που του έδωσε ο Ευέλθοντας Αυγουστή τον Νοέμβριο του 2010 όταν επισκέφτηκε το πλυντήριο και τον συνάντησε για να του ζητήσει να μην προβάλει εμπόδια για την κατασκευή των πεζοδρομίων καθότι θα δημιουργείτο πρόβλημα στις εργασίες του πλυντηρίου και τον διαβεβαίωσε ότι τα κατασκευαστικά έργα θα τελείωναν μέσα σε 15 μέρες και με αποτέλεσμα να μην έχει εισόδημα από τις εργασίες του πλυντηρίου αλλά ζητούσε να πληρώνεται το μηνιαίο ενοίκιο και ο Ευέλθοντας Αυγουστή του υποσχέθηκε ότι θα ρύθμιζε το θέμα της πληρωμής των ενοικίων μέσω των λογιστών του με την μη καταβολή κάποιων ενοικίων αλλά την υπόσχεση αυτή δεν την τήρησε παρά το γεγονός ότι τα κατασκευαστικά έργα των πεζοδρομίων συμπληρώθηκαν τον Νοέμβριο του 2011 με αποτέλεσμα ο Νικόλας Φικάρδου να προσπαθήσει να πληρώσει τα καθυστερημένα ενοίκια προς τους Καθ' ων η αίτηση. γ) Διά της ακύρωσης της τελείας στο τέλος της παραγράφου 8 του κεφαλαίου «Γεγονότα που δικαιολογούν την Αίτηση» και της προσθήκης των λέξεων «και/ή στην κάτοχο του επίδικου υποστατικού κατά πάντα ουσιώδη χρόνο Εταιρείας Ν.Σ. Φικάρδος Λτδ η οποία ως θέσμιος ενοικιαστής λόγω της προαναφερθείσας προφορικής συμφωνίας κατέβαλλε τα ενοίκια. δ) Διά της προσθήκης νέας παραγράφου στο κεφάλαιο «Άλλα σχετικά γεγονότα» με αριθμό
- Οι Καθ' ων η αίτηση στην Αίτηση Ε81/11 δεν έχουν συμπεριλάβει εκ προθέσεως ως Αιτητές και τους άλλους συνιδιοκτήτες του εξ αδιαιρέτου επίδικου κτήματος για τους οποίους σε συνάντηση που είχε με τον Νικόλα Φικάρδο τον Φεβρουάριο ή Μάρτιο του 2009 ο Ευέλθοντας Αυγουστή, διευθυντής των Καθ' ων η αίτηση του δήλωσε ότι εκπροσωπούσε και τους άλλους συνιδιοκτήτες και στην συνάντηση αυτή πληροφόρησε ο Νικόλας Φικάρδος τον κ. Αυγουστή ότι ανέλαβε την διαχείριση και τον έλεγχο του πλυντηρίου λόγω των προβλημάτων υγείας που είχαν οι γονείς του και για τον σκοπό αυτό ίδρυσε εταιρεία η οποία ανέλαβε την διαχείριση του πλυντηρίου και του πρότεινε όπως η Εταιρεία να αναλάβει την ενοικίαση του χώρου του υποστατικού και να καταβάλει το ενοίκιο στους ιδιοκτήτες και με την πρόταση του για την ενοικίαση του χώρου από την εταιρεία του συμφώνησε ο κ. Αυγουστή και του ζήτησε όπως καταβάλει η εταιρεία μου το μηνιαίο ενοίκιο στον υπ' αριθμό 0381-11-0111548-00 τραπεζικό λογαριασμό των Καθ' ων η αίτηση στην Τράπεζα Κύπρου και τον οποίο του έδωσε γιατί ήταν συνεννοημένος με τους άλλους συνιδιοκτήτες σχετικά με την καταβολή του ενοικίου και να μην ανησυχεί από αυτούς για το θέμα του ενοικίου και από τότε ίσχυε αυτή η συμφωνία και διευθέτηση μέχρι σήμερα. ε) Επαναρίθμηση των παραγράφων 1-4 του κεφαλαίου «Άλλα σχετικά γεγονότα» σε παραγράφους 2-5.» Η αίτηση βασίζεται «στον περί Δικαστηρίων Νόμο 14/60 άρθρα 22, 29, 30, 31 και 32, στον Περί Ενοικιοστασίου Νόμο 23/1983 και στις εκάστοτε τροποποιήσεις αυτού, άρθρα 6, 11 και 13, τον περί Ενοικιοστασίου Διαδικαστικό Κανονισμό του 1983, Κανονισμοί 2, 11 και 12, τους Περί Πολιτικής Δικονομίας Κανονισμούς Δ.25, Κ. 1-4, Δ.39, Δ.40 Κ. 1, 7, 10 και 11, Δ.43Α, Δ.48 Κ. 1-3, 9 και 9 και Δ.64, το Σύνταγμα, την πρακτική, στις εγγενείς εξουσίες του Δικαστηρίου και την Νομολογία». Υποστηρίζεται η αίτηση από ένορκη δήλωση της Αιτήτριας 2, στην οποία μεταξύ άλλων, αναφέρει ότι: Στα πλαίσια της κυρίως αίτησης, οι Αιτητές αξίωσαν με ενδιάμεση αίτηση την έκδοση προσωρινού διατάγματος με το οποίο να αναστέλλεται η εκτέλεση της απόφασης που είχε εκδοθεί εναντίον τους στην αίτηση Ε81/
- Η αίτηση αυτή απορρίφθηκε μετά από ακρόαση και εναντίον της απόφασης αυτής καταχώρησαν οι Αιτητές την πολιτική έφεση με αριθμό 371/
- Περαιτέρω, λήφθηκαν διαβήματα από τους Αιτητές με σκοπό την αναστολή της εκτέλεσης τόσο της απορριπτικής απόφασης όσο και του εντάλματος ανάκτησης κατοχής, που είχε εντωμεταξύ προωθηθεί από τους Καθ' ων η αίτηση. Οι αποφάσεις στις αιτήσεις αυτές επιφυλάχθηκαν από το δικαστήριο στις 5/7/2012 και οι Αιτητές ανέμεναν ενημέρωση από τους δικηγόρους τους, όταν θα εκδίδονταν οι αποφάσεις. Τον Σεπτέμβριο του 2012 όταν οι Αιτητές αποτάθηκαν στους δικηγόρους τους για ενημέρωση πληροφορήθηκαν ότι ο δικηγόρος που χειριζόταν την υπόθεση τους είχε αποχωρήσει από το εν λόγω γραφείο και ότι κανείς άλλος ήταν ενήμερος των εξελίξεων στην υπόθεση. Ακολούθως οι Αιτητές αναζήτησαν τις υπηρεσίες νέων δικηγόρων οι οποίοι μετά από έρευνα στο φάκελο του δικαστηρίου, διαπίστωσαν ότι οι δύο ενδιάμεσες αιτήσεις ημερομηνίας 22/2/2012 και 15/6/2012 είχαν απορριφθεί από το δικαστήριο με αποφάσεις που εκδόθηκαν στις 31/8/2012 και οι οποίες δεν βρίσκονταν στους φακέλους που είχαν παραλάβει από τους προηγούμενους δικηγόρους τους. Η Μ.Φ. προβαίνει και σε αναφορές σχετικά με την επίδοση στους Αιτητές απόφασης εκδοθείσας στις 11/5/2011 και όχι στις 10/5/2011 που είναι η ορθή κατ' ισχυρισμό των Καθ' ων η αίτηση ημερομηνία έκδοσης. Την κατοχή του μισθίου δεν έχουν οι Αιτητές αλλά ο υιός τους Νικόλας, ο οποίος πληροφόρησε τον νέο δικηγόρο των Αιτητών, κατά την επίσκεψη του τελευταίου στο μίσθιο, αναφορικά με τη σύσταση της εταιρείας που κατέχει το μίσθιο και την σχετική ενημέρωση του διευθυντή των Καθ' ων η αίτηση και τις συμφωνίες που συνήψαν οι Καθ' ων η αίτηση με την εταιρεία αυτή. Τα γεγονότα αυτά καθώς και το πόσο ουσιώδη είναι για την υπόθεση των Αιτητών, περιήλθαν σε γνώση των τελευταίων μετά τη συνάντηση που είχαν με τους νέους δικηγόρους τους. Η πλευρά του Αιτητή κατέθεσε ένσταση στο αίτημα για τροποποίηση, προβάλλοντας ως λόγους ένστασης τα πιο κάτω: «(α) Με την Αίτηση ζητείται η διαγραφή συγκεκριμένων ολόκληρων παραγράφων και η προσθήκη και/ή αντικατάσταση τους με νέες παραγράφους με εντελώς διαφορετικό περιεχόμενο οι οποίες αλλάζουν στην ολότητα τους την βάση και το περιεχόμενο και τα γεγονότα της αίτησης των Αιτητών. (β) Δεν συντρέχουν λόγοι έκδοσης του αιτούμενου διατάγματος αφού τα γεγονότα που περιλαμβάνονται στις νέες παραγράφους των οποίων οι Αιτητές αιτούνται την προσθήκη είναι κατά πολύ προγενέστερα της καταχώρησης της αίτησης Κ*33/11 και θα έπρεπε οι Αιτητές να τα περιλάμβαναν στην αρχική τους αίτηση. (γ) Η Αίτηση είναι κακόπιστη και καταχρηστική και σκοπό έχει να καθυστερήσει την διαδικασία, υποβάλλεται 1,5 χρόνο μετά την καταχώρηση της Αίτησης δηλαδή με υπέρμετρη και αδικαιολόγητη καθυστέρηση η οποία δεν δικαιολογείται επαρκώς στην ένορκη δήλωση που συνοδεύει την Αίτηση. (δ) Η Αίτηση είναι κακόπιστη και καταχρηστική αφού τα γεγονότα των οποίων ζητείται η προσθήκη είναι προγενέστερα της καταχώρησης της αίτησης Κ*33/2011 και δεν δικαιολογείται επαρκώς ο λόγος μη συμπερίληψης τους στην αρχική αίτηση στην ένορκη δήλωση που συνοδεύει την παρούσα αίτηση. (ε) Η Αίτηση είναι κακόπιστη και καταχρηστική αφού με την αιτούμενη τροποποίηση αμφισβητούνται παραδοχές των Αιτητών σε γεγονότα τα οποία παραδέχονταν και/ή δεν αμφισβητούσαν εδώ και σχεδόν 2 χρόνια στα πλαίσια της αίτησης Κ*33/2011 αλλά και της αίτησης Ε81/
- (στ) Δεν ευθύνονται οι Καθ' ων η αίτηση και δεν μπορούν να επηρεάζονται τα συμφέροντα των Καθ' ων η αίτηση από λάθη των Αιτητών στον χειρισμό και την προώθηση της αίτησης τους αφού με την τροποποίηση εμφανώς προκαλείται βλάβη και ανεπανόρθωτη ζημιά στους Καθ' ων η αίτηση. (ζ) Δεν υπάρχει οποιοσδήποτε ισχυρισμός ότι τα γεγονότα της υπόθεσης δεν ήταν γνωστά στους Καθ' ων η αίτηση πριν την καταχώρηση της αίτησης Κ*33/
- (η) Η αμφισβήτηση του κατόχου και/ή ενοικιαστή του επίδικου υποστατικού αποτελεί νέα βάση αγωγής κάτι νομικά ανεπίτρεπτο στο παρόν στάδιο που θα έπρεπε να είχε εγερθεί εξαρχής. (θ) Η καθυστέρηση στην καταχώρηση της παρούσας αίτησης προκαλεί καθυστέρηση στην εκδίκαση της υπόθεσης ειδικότερα στην περίπτωση που το αιτούμενο διάταγμα εκδοθεί και χρειαστεί τροποποίηση των δικογράφων αφού οι Αιτητές είχαν αιτηθεί αναβολή της ακρόασης την 26/10/12 εξαιτίας της καταχώρησης της παρούσας αίτησης.» Ακροαματική διαδικασία: Εφόσον το ζήτημα της τροποποίησης δικογράφου αποτελεί καθαρά νομικό ζήτημα, το Δικαστήριο συνεδρίασε, με τη σύμφωνη γνώμη των δύο πλευρών, με μονομελή σύνθεση. Δεν ζητήθηκε η αντεξέταση οποιουδήποτε από τους ενόρκως δηλούντες και οι δύο δικηγόροι προχώρησαν σε αγορεύσεις. Υποστηρίζοντας το αίτημα για τροποποίηση, ο δικηγόρος των Αιτητών, αναφέρθηκε στη σχετική με το επίδικο θέμα νομολογία και κάλεσε το δικαστήριο να ασκήσει τη διακριτική του ευχέρεια υπέρ του αιτήματος για τροποποίηση, υποστηρίζοντας μεταξύ άλλων, ότι: 1) Τα γεγονότα που δικαιολογούν την καταχώρηση της αίτησης τροποποίησης στο στάδιο αυτό προκύπτουν από την ένορκη δήλωση της Αιτήτριας
- 2) Η ένορκη δήλωση του Ε. Αυγουστή δεν πρέπει να ληφθεί υπόψη διότι είναι αντινομική αφού δεν διαχωρίζει τα γεγονότα για τα οποία έχει προσωπική γνώση και αυτά τα οποία πληροφορήθηκε από τρίτους. 3) Η όποια καθυστέρηση θα επέλθει στην ακρόαση της κυρίως αίτησης λόγω της τροποποίησης είναι εύλογα δικαιολογημένη και δεν θα επιφέρει ανεπανόρθωτη βλάβη στους Καθ' ων η αίτηση, οι οποίοι θα αποζημιωθούν με την ανάλογη επιδίκαση εξόδων υπέρ τους. Ο δικηγόρος της Καθ' ης η Αίτηση διαφώνησε με τις τοποθετήσεις αυτές και υποστήριξε ότι το βάρος απόδειξης της παρούσας αίτησης έχουν οι Αιτητές. Ανέπτυξε τους λόγους ένστασης και με αναφορά σε σχετική νομολογία, κάλεσε το δικαστήριο να απορρίψει την αίτηση για τροποποίηση. Νομική Πτυχή: Το ζήτημα της τροποποίησης δικογράφων διέπεται από τη Δ.25, θθ.1 και 5 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας2 η οποία προνοεί τα ακόλουθα: «
- The Court or a Judge may, at any stage of the proceedings, allow either party to alter or amend his indorsement or pleadings, in such manner and on such terms as may be just, and all such amendments shall be made as may be necessary for the purpose of determining the real questions in controversy between the parties.
- The Court or a Judge may at any time, and on such terms as to costs or otherwise as the Court or Judge may thing just, amend any defect or error in any proceedings, and all necessary amendments shall be made for the purpose of determining the real question or issue raised by or depending on the proceedings." Η νομολογία έχει επανειλημμένα ασχοληθεί με αιτήματα για τροποποίηση δικογράφων. Η αντιμετώπιση ποικίλει, αναλόγως του σταδίου στο οποίο υποβάλλεται ένα τέτοιο αίτημα. Παραθέτω, πιο κάτω, αποσπάσματα από τη σχετική νομολογία. Στην υπόθεση Courtis a.o. v. Iasonides
(1970)1 C.L.R. 180, αναφέρθηκε (σελ. 182): "If in the course of the trial it appears that a party's pleading requires amendment, steps for that purpose must be taken as early as possible in order to give full opportunity to the parties affected by the amendment to meet the new situation; to run their case, so to speak, on the new rails." (Η υπογράμμιση είναι δική μου). Στην υπόθεση Andreas Evripidou & Another v. Panayiota M. Kannaourou
(1985)2 C.L.R., p. 24, αναφέρονται: "It is well settled that as a rule of conduct, however negligent or careless may have been the first omission, and however late the proposed amendment, the amendment should be allowed if it can be made without injustice to the other side, and there is no injustice if the other side can be compensated by costs;" (Η υπογράμμιση είναι δική μου). Στην καθοδηγητική απόφαση Φοινιώτης ν. Greenmar Navigation Ltd κ.α.
(1989)1(E) C.L.R. 33, διατυπώθηκαν αναλυτικά από τον έντιμο Δικαστή Πική (όπως ήταν τότε) οι αρχές που διέπουν την άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου, (στη σελ. 36 της απόφασης): "
(1)Η τροποποίηση της δικογραφίας επιτρέπεται σε κάθε στάδιο της διαδικασίας δεδομένου ότι συντρέχουν οι προϋποθέσεις που την καθιστούν απαραίτητη για την αποτελεσματική απονομή της δικαιοσύνης.
(2)Στον προσδιορισμό των συμφερόντων της δικαιοσύνης όπως διαγράφονται στην συγκεκριμένη υπόθεση συνεκτιμούνται και οι επιπτώσεις από την τροποποίηση στα δικαιώματα και συμφέροντα του αντιδίκου. Η διεξαγωγή της δίκης μέσα σε εύλογο χρόνο καθιερώνεται από το άρθρο 30.2 του Συντάγματος ως θεμελιώδες δικαίωμα του κάθε διαδίκου.
(3)Η τροποποίηση επιτρέπεται κατά κανόνα εφόσον δεν προκαλείται ανεπανόρθωτη ζημιά στον αντίδικο δηλαδή ζημιά άλλη από εκείνη που μπορεί να θεραπευθεί με την έκδοση της κατάλληλης διαταγής ως προς τα έξοδα. Το αποδεικτικό βάρος για την αιτιολόγηση του αιτήματος και της καθυστέρησης στην διατύπωση των θέσεων του αιτητή ποικίλλει ανάλογα με το στάδιο κατά το οποίο υποβάλλεται η αίτηση. Όσο μεγαλύτερη είναι η καθυστέρηση ανάλογα επαυξάνει και το βάρος το οποίο πρέπει να αποσείσει ο αιτητής για την έκδοση διατάγματος για την τροποποίηση.
(4)Η έναρξη της δίκης δεν δημιουργεί ανυπέρβλητο εμπόδιο στην επιδίωξη της τροποποίησης υπεράσπισης. Στο στάδιο αυτό όμως η διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου ασκείται με φειδώ, λαμβάνοντας υπόψη τον εκτροχιασμό της δίκης από τη προσδιορισθείσα πορεία και τις αναπόφευκτες επιπτώσεις στα δικαιώματα του αντιδίκου. Στην υπόθεση Hipgrave v. Case, 28 Ch. D. 361, υποδείχθηκε ότι το Δικαστήριο αντιμετωπίζει με διστακτικότητα αιτήσεις για τροποποίηση της δικογραφίας κατά την δίκη." (Η υπογράμμιση είναι δική μου). Στην απόφαση Περικτιόνη Χρίστου ν. Ανδρέα Στυλιανού Αζά
(1992)1(Α) Α.Α.Δ., 704, ο έντιμος Δικαστής Νικήτας αναφέρει στη σελ. 707: "Η θεμελιακή αρχή που ξεπροβάλλει από τις αποφάσεις είναι πως η τροποποίηση δικογράφου είναι εφικτή σε κάθε περίπτωση που κρίνεται αναγκαίο για τον προσδιορισμό της ουσίας της διαφοράς και για αποτροπή της πολλαπλότητας των νομικών διαδικασιών. Εξαίρεση αποτελούν οι περιπτώσεις που η τροποποίηση δυνατό να επιφέρει βλάβη στον αντίδικο ή ακόμη εκεί που η κακή πίστη του αιτητή είναι εμφανής. Στην άσκηση της διακριτικής εξουσίας του δικαστηρίου συνεκτιμάται και ο παράγων της καθυστέρησης στην υποβολή αίτησης σαν λογικής απόρροιας των διατάξεων του άρθρου 30.2 του συντάγματος που επιτάσσει τη διεξαγωγή και περάτωση της δίκης σε εύλογα χρονικά όρια. Βλέπε Ευριπίδου, ανωτέρω και Φοινιώτης ν. Greenmar Navigation Ltd. & Άλλου
(1989)1 Α.Α.Δ. (Ε) 33, Sait Electronic S.A. v. The ship "Dominique" & Others
(1992)1 A.A.Δ. 264 επισημαίνει τη σύμπτωση προσέγγισης που παρατηρείται στην αγγλική νομολογία, αναφορικά με την αναγκαιότητα για τη σύντομη ολοκλήρωση της δίκης. Περαιτέρω δε υιοθετεί το παρακάτω απόσπασμα από την απόφαση της δικαστικής επιτροπής της Βουλής των Λόρδων Ketteman v. Hansel Properties Ltd. [1988] 1 All E. R. 38: "Furthermore, to allow an amendment before a trial begins is quite different from allowing it at the end of the trial to give an apparently unsuccessful defendant an opportunity to renew the fight on an entirely different defence."" (Η υπογράμμιση είναι δική μου). Τελευταία αναφορά κάνω στην απόφαση Federal Bank of Lebanon (SAL) v. Σιακόλα
(2002)1(A) C.L.R., 223, όπου στη σελ. 228 αναφέρονται τα εξής: "Είναι η θέση της νομολογίας πως, όπου υπάρχει καθυστέρηση, απαιτείται η παροχή κάποιας εξήγησης. Στην SABA & CO (T.M.P.) v. T.M.P. Agents
(1994)1 A.A.Δ. 426, κρίθηκε πως η σημασία του θέματος της δικαιολόγησης της καθυστέρησης ποικίλλει ανάλογα με τα περιστατικά της κάθε υπόθεσης και σχετίζεται με τη γνησιότητα των προθέσεων του αιτητή και την αναγκαιότητα ή το βαθμό της χρησιμότητας της τροποποίησης. Στην Χριστοδούλου ν. Χριστοδούλου
(1991)1 Α.Α.Δ. 934, λέχθηκε πως η σύγχρονη τάση είναι τα Δικαστήρια να επιτρέπουν τροποποιήσεις στις κατάλληλες περιπτώσεις, έστω και αν η αναγκαιότητα τροποποίησης είναι αποτέλεσμα αμέλειας ή καθυστέρησης. Η πιο πάνω αρχή όμως περιορίστηκε στην υπόθεση Ταξί Κυριάκος Λτδ. Ν. Ανδρέα Παύλου
(1995)1 Α.Α.Δ. 560, όπου τονίστηκε πως το ζήτημα εξακολουθεί να υπόκειται στη διακριτική εξουσία του Δικαστηρίου που πρέπει να ασκείται έχοντας υπόψη το σύνολο των περιστατικών της υπόθεσης. Όσον αφορά το χρόνο στον οποίο υποβάλλεται αίτηση για τροποποίηση, σχετική είναι και η απόφαση στην Astor Manufacturing & Exporting Co. κ.ά. ν. A.G. Leventis κ.ά.
(1993)1 A.A.Δ. 726." (Η υπογράμμιση είναι δική μου). Συνοψίζοντας την πιο πάνω αναφερόμενη νομολογία καταλήγω ότι κατά την εξέταση αιτημάτων τροποποίησης λαμβάνονται υπόψη οι εξής παράγοντες: · Η τροποποίηση δικογράφων είναι δυνατή σε κάθε περίπτωση όπου κρίνεται αναγκαία για τον προσδιορισμό της διαφοράς των διαδίκων εκτός όπου αυτή θα επιφέρει ανεπανόρθωτη ζημιά στον αντίδικο ή όπου υπάρχει εμφανής κακή πίστη από πλευράς Αιτητή. · Η έννοια της ανεπανόρθωτης ζημιάς δεν περιλαμβάνει τη ζημιά που μπορεί να αποκατασταθεί με την επιδίκαση εξόδων. · Η τροποποίηση δικογράφων μπορεί να επιτραπεί σε οποιοδήποτε στάδιο της διαδικασίας, λαμβανομένου υπόψη του παράγοντα της ζημιάς που θα προκληθεί στον αντίδικο καθώς και της καθυστέρησης που τυχόν παρατηρείται στην υποβολή του αιτήματος για τροποποίηση. · Κυρίαρχος παράγοντας κατά την άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου είναι το συμφέρον της δικαιοσύνης. Στη βάση της πιο πάνω αναφερόμενης νομολογίας, θα πρέπει να εξεταστεί από το Δικαστήριο, εκτός από το ζήτημα της δικαιολόγησης της καθυστέρησης στην υποβολή της αίτησης, τόσο η γνησιότητα των προθέσεων των Αιτητών, όσο και η αναγκαιότητα και ο βαθμός της χρησιμότητας της τροποποίησης. Στο σημείο αυτό θα πρέπει να αναφερθώ επιγραμματικά στην κυρίως αίτηση. Με αυτή αξιώνεται από το Δικαστήριο ο παραμερισμός του διατάγματος έξωσης και της απόφασης που εκδόθηκε εναντίον των Αιτητών, στα πλαίσια της αίτησης Ε81/
- Με την αιτούμενη τροποποίηση, σκοπείται η περίληψη στην Αίτηση ισχυρισμών για: (α) Την ύπαρξη συμφωνίας ενοικίασης του μισθίου μεταξύ των Καθ' ων η αίτηση και νομικού πρόσωπου το οποίο συνέστησε ο υιός των Αιτητών και το οποίο πρόσωπο κατέχει ως ενοικιαστής το μίσθιο από το έτος 2009, εν γνώσει και με τη συγκατάθεση των Καθ' ων η αίτηση. (β) Την ύπαρξη περαιτέρω συμφωνιών μεταξύ του κατόχου του μισθίου και των Καθ' ων η αίτηση. (γ) Την ύπαρξη συνιδιοκτητών στο επίδικο ακίνητο. Το αίτημα για τροποποίηση της Αίτησης υποβάλλεται 1 ½ έτη μετά την καταχώρηση της Αίτησης και αφού η υπόθεση ορίστηκε για ακρόαση, προτού όμως ξεκινήσει η ακροαματική διαδικασία. Εξετάζοντας προσεκτικά τις εκατέρωθεν θέσεις, σε συνδυασμό με την πιο πάνω αναφερόμενη νομολογία, κρίνω ότι, η καθυστέρηση που παρατηρήθηκε στην υποβολή του αιτήματος για τροποποίηση, με δεδομένο ότι δεν έχει ακόμα ξεκινήσει η δίκη, δεν αποτελεί από μόνη της παράγοντα αποτρεπτικό της έγκρισης της αιτούμενης τροποποίησης. Κανένας εκτροχιασμός της δίκης από την πορεία της θα παρατηρηθεί, εάν εγκριθεί η τροποποίηση, ενώ η καθυστέρηση στην υποβολή της παρούσας αίτησης, έχει δικαιολογηθεί με την αναφορά των Αιτητών σε άγνοια των γεγονότων και σε πρόσφατη ενημέρωση τους από τους νέους δικηγόρους τους, οι οποίοι και διαπίστωσαν την ύπαρξη των γεγονότων αυτών. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με την ένορκη δήλωση της Μ.Φ. οι ισχυρισμοί που επιχειρείται να προστεθούν στην Αίτηση, αφορούν γεγονότα τα οποία έλαβαν χώρα πριν την καταχώριση της κυρίως Αίτησης μεν, αλλά σε αυτά δεν είχαν ανάμειξη οι Αιτητές (σύμφωνα με τους δικούς τους ισχυρισμούς), οι οποίοι λόγω προβλημάτων υγείας δεν διαχειρίζονταν προσωπικά την επιχείρηση τους στο μίσθιο από το έτος
- Σημειώνω περαιτέρω ότι η πλευρά των Καθ' ων η αίτηση δεν έρχεται αντιμέτωπη με νέο ζήτημα, αφού το αίτημα για ακύρωση της εναντίον των Αιτητών απόφασης (σύμφωνα με το περιεχόμενο της κυρίως αίτησης) βασίζεται · στην μη οφειλόμενη σε υπαιτιότητα των Αιτητών απουσία τους από το δικαστήριο, · στην απόκρυψη από πλευράς των Καθ' ων η αίτηση από το δικαστήριο ουσιωδών γεγονότων. Διαπιστώνω περαιτέρω, ότι με την αιτούμενη τροποποίηση επιδιώκεται ο προσδιορισμός της ουσίας της διαφοράς των διαδίκων. Δεν διαπιστώνω κακοπιστία από πλευράς Αιτητών, ενώ σημειώνω ότι ο ισχυρισμός αυτός των Καθ' ων η αίτηση βασίζεται αποκλειστικά στο γεγονός ότι οι Αιτητές έχουν εξασφαλίσει την αναστολή της εκτέλεσης του διατάγματος έξωσης μέχρι την εκδίκαση της κυρίως αίτησης. Δεν μου διαφεύγει το γεγονός ότι οι Καθ' ων η αίτηση υποστηρίζουν ότι με την αιτούμενη τροποποίηση επιχειρείται η ανάκληση της παραδοχής ότι οι Αιτητές είναι θέσμιοι ενοικιαστές του μισθίου. Σύμφωνα με τη νομολογία, αν από μια παραδοχή που γίνεται από δικηγόρο εκ μέρους πελάτη του δημιουργούνται οι προϋποθέσεις λειτουργίας της αρχής του δικαϊκού κωλύματος (equitable estoppel) τότε δεν θα επιτραπεί η ανάκληση της παραδοχής. Σχετική είναι η απόφαση Cybarco Ltd κ.ά. ν. Rawnsello Trading Company Ltd
(1999)1 Α.Α.Δ. 726 στην οποία αναφέρονται τα εξής: «. Το πρωτόδικο Δικαστήριο εξέτασε τις αρχές που διέπουν την ανάκληση δήλωσης με την οποία γίνονται παραδεχτά γεγονότα κατά τη δίκη. Διαφαίνεται από τη νομολογία στην οποία γίνεται παραπομπή ότι είναι παραδεκτή η ανάκληση εφόσον δεν προκαλείται αδικία στην άλλη πλευρά. (Βλ. H. Clark (Dancaster) Ltd v. Wilkinson
(1965)1 All E.R. 934, 936˙ Strauss v. Francis
(1866)LR 1, QB 379˙ Waugh and Others v. HB Clifford & Sons Ltd and Others
(1982)1 All E.R. 1095˙ Langdale v. Danby
(1982)3 All E.R. 129˙ W.J. Alan & Co Ltd. v. El Nasr Export & Import Co.
(1972)2 All E.R. 127, 140, στις οποίες γίνεται αναφορά στην πρωτόδικη απόφαση, όπως και στα συγγράμματα Halsbury's Laws of England, 3rd Ed. Vol. 15, para. 547˙ Phipson on Evidence, 11th Ed. Para. 738˙ The Law Relating to Estoppel by Representations, 3rd Ed. των Spencer Bower and Turner, στα οποία απηχούνται οι αρχές της νομολογίας.) Η ίδια αρχή αντανακλάται και στην Κυπριακή νομολογία. Δύο είναι οι αποφάσεις οι οποίες πραγματεύονται άμεσα το θέμα, η Γεν. Εισαγγελέας ν. Ετ. Τεχνικών Έργων Λτδ
(1993)1 Α.Α.Δ. 94 και η Σοφοκλέους ν. Λαϊκή Σπορτ. Κλαπ κ.ά.
(1994)1 Α.Α.Δ. 69, στις οποίες επίσης αναφέρθηκε το πρωτόδικο Δικαστήριο. Εφόσο στοιχειοθετείται δικαϊκό κώλυμα, (equitable estoppel), δεν επιτρέπεται η ανάκληση της παραδοχής˙ τέτοια ενέργεια θεωρείται άδικη. Οποτεδήποτε ο αντίδικος βασίζεται στην παραδοχή και αναπροσαρμόζει ανάλογα τη θέση του σε βαθμό που θα ήταν άδικο να επανέλθει στην προτεραία του θέση, δεν επιτρέπεται η ανάκληση.» Η ίδια αρχή εφαρμόζεται αναλογικά και στις περιπτώσεις όπου η παραδοχή δεν έγινε κατά τη δίκη, αλλά μέσω των δικογράφων. Δεν έχει όμως διευκρινιστεί στην παρούσα υπόθεση, από τους Καθ' ων η αίτηση, με ποιο τρόπο η ανάκληση της παραδοχής θα προκαλέσει αδικία στην πλευρά τους, με δεδομένο ότι η ακρόαση της Αίτησης δεν έχει ακόμα ξεκινήσει. Δεν έχω πειστεί ότι οι Καθ' ων η αίτηση θα βρεθούν σε δυσμενέστερη θέση λόγω της τροποποίησης, ούτε ότι θα υποστούν ζημιά η οποία δεν είναι δυνατό να αποζημιωθεί με την επιδίκαση εξόδων υπέρ τους. Το γεγονός ότι με την τροποποίηση θα προκληθεί κάποια καθυστέρηση στην εκδίκαση της Αίτησης, δεν συνεπάγεται αυτοδίκαια και ανεπανόρθωτη ζημιά των Καθ' ων η αίτηση. Στη βάση των ανωτέρω, καταλήγω ότι η διακριτική μου ευχέρεια θα πρέπει να ασκηθεί υπέρ των Αιτητών και ως εκ τούτου, εγκρίνω το αίτημα για τροποποίηση της Αίτησης. Εκδίδεται διάταγμα για τροποποίηση της Αίτησης, ως η ενδιάμεση αίτηση. Η τροποποιημένη Αίτηση να καταχωρηθεί σε οχτώ ημέρες από τη σύνταξη του παρόντος διατάγματος. Τα τέλη για την έκδοση του παρόντος διατάγματος να καταβληθούν εντός πέντε ημερών από σήμερα. Η Απάντηση στην τροποποιημένη Αίτηση, να καταχωρηθεί εντός δέκα ημερών από την καταχώριση της τροποποιημένης Αίτησης. Τα έξοδα της αίτησης για τροποποίηση καθώς και τα έξοδα που θα προκύψουν συνεπεία της τροποποίησης επιδικάζονται υπέρ των Καθ' ων η αίτηση, όπως θα υπολογιστούν από τον Γραμματέα και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο, στο τέλος της διαδικασίας. (Υπ.) .............. Χρ. Ραγουζαίου Πρόεδρος Δικαστηρίου Πιστό Αντίγραφο Γραμματέας ΧΡ/ΑΓ Subject: Rent Control/Interim Αναφορά: Τροποποίηση της Απάντησης -προσθήκη Ανταπαίτησης 2 Οι οποίοι τυγχάνουν αναλογικής εφαρμογής στις υποθέσεις Ενοικιοστασίου (δυνάμει του Κανονισμού 12 των περί Ενοικιοστασίου Διαδικαστικών Κανονισμών) και εφόσον δεν υπάρχει άλλη ειδική πρόνοια στους Κανονισμούς αυτούς. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο