Νίκης Ιωάννου ν. Ξενοφώντος Νικολάου κ.α., Αίτηση αρ.: Ε242/11, 7/3/2014

(1)99, άρθρα 82, 83, 84, 85, 86, 87, 90

(1), 91Α, 91Γ, 91Δ, 91Ε, 91ΣΤ, 91Ζ, 91Θ, 91Ι στον Περί Πολιτικής Δικονομίας (Τροποποιητικό) (Αρ. 2) Νόμο του 1999 Ν 134

(1)/99 άρθρο 4

(3)στους Θεσμούς Πολιτικής Δικονομίας Δ.48 Θ 1-4 και 9 και στις εγγενείς εξουσίες των Δικαστηρίων. Υποστηρίζεται δε από ένορκη δήλωση του Αντώνη Ιωάννου, συζύγου της Αιτήτριας, ο οποίος ζητά διερεύνηση από το δικαστήριο της οικονομικής κατάστασης των Καθ' ων η αίτηση 2 και 3 και την ύπαρξη περιουσιακών στοιχειών τους που θα μπορούσαν να διατεθούν για την πληρωμή του εξ' αποφάσεως χρέους τους. Αξιώνει περαιτέρω την έκδοση διαταγμάτων εφόσον διαπιστωθεί ότι οι Καθ' ων η αίτηση είναι εργοδοτούμενοι. Ενστάσεις Οι Καθ' ων η αίτηση 2 και 3 καταχώρησαν ειδοποιήσεις για πρόθεση ένστασης στις 10.10.2013 με τις οποίες προβάλλουν τους ίδιους λόγους ένστασης:

1. Ότι η παρούσα αίτηση είναι αβάσιμη και αντικανονική.
2. Ότι οι Καθ' ων η αίτηση 2 και 3 αδυνατούν να εξοφλήσουν το χρέος τους με μηνιαίες δόσεις. Ένσταση Καθ' ης η αίτηση 2 Στην ένορκη της δήλωση ημερομηνίας 10.10.2013 η Καθ' ης η αίτηση 2, αναφέρει ότι είναι ηλικίας 48 ετών και μητέρα 2 παιδιών ηλικίας 20 και 22 ετών, αντίστοιχα. Είναι άνεργη και παρά τις προσπάθειες της για εργοδότηση, αυτό δεν κατέστηκε μέχρι σήμερα δυνατό, λόγω της οικονομικής κρίσης που μαστίζει την Κύπρο. Άνεργη είναι και η κόρη της ηλικίας 22 ετών, ενώ ο γιος της υπηρετεί την στρατιωτική του θητεία. Όλοι η οικογένεια εξαρτάται απόλυτα από τον σύζυγο της και πατέρα των δύο της παιδιών, Καθ' ου η αίτηση 3, ο οποίος όμως αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα υγείας. Οι ανάγκες της οικογένειας της είναι μεγάλες με αποτέλεσμα το εισόδημα του συζύγου της να μην είναι αρκετό για να τις καλύψει. Η ίδια δεν είναι σε θέση, λόγω του ότι δεν εργάζεται, να προσφέρει οποιοδήποτε ποσό έναντι του εξ' αποφάσεως χρέους της. Δεν πίνει, δεν καπνίζει και δεν συμμετέχει σε κοινωνικές και ψυχαγωγικές δραστηριότητες, ούτε σε τυχερά παιγνίδια. Ένσταση Καθ' ου η αίτηση 3 Ο Καθ' ου η αίτηση 3 στη δική του ένορκη δήλωση υποστηρίζει τα κάτωθι: Είναι ηλικίας 59 ετών και πατέρας 2 παιδιών (ηλικίας 22 και 20 ετών, αντίστοιχα). Είναι δημόσιος υπάλληλος και το δικό του εισόδημα είναι το μοναδικό για τη συντήρηση του ιδίου και της οικογένειας του, αφού η κόρη του (22 ετών) είναι άνεργη και ο υιός του (20 ετών) υπηρετεί τη στρατιωτική του θητεία. Έχει υποβληθεί σε εγχείρηση καρδιάς στις αρχές του 2013 και έκτοτε λαμβάνει καθημερινά φαρμακευτική αγωγή και να επισκέπτεται γιατρούς, με μηνιαίο κόστος €
3. Υπολογίζει τα έξοδα της οικογένειας του (σε μηνιαία βάση), ως εξής: Διατροφή - ένδυση - υπόδηση €1.200.- Ηλεκτρικό ρεύμα €200.- Τηλέφωνο €100.- Υδατοπρομήθεια €15.- Ψυχαγωγία - Κοινωνική ζωή €100 Καύσιμα - συντήρηση αυτοκινήτου €250.- Συντήρηση οικίας €80.- Φάρμακα και ιατρικές επισκέψεις €150.- Σύνολο €2.095.- Δεν πίνει, δεν καπνίζει και δεν παίζει τυχερά παιχνίδια. Το εισόδημα του δεν αρκεί για την κάλυψη των καθημερινών αναγκών της οικογένειας του και ως εκ τούτου αδυνατεί να καταβάλλει οποιοδήποτε ποσό για την εξόφληση του εξ' αποφάσεως χρέους του. Ακροαματική διαδικασία: Κατά την ακρόαση της αίτησης δεν παρουσιάστηκε μαρτυρία από την πλευρά της Αιτήτριας και έτσι εξετάστηκαν ενόρκως μόνο οι Καθ' ων η Αίτηση 2 και
4. Καθ' ης η Αίτηση 2: Κατά την ένορκη εξέταση της η Καθ' ης η Αίτηση 2, επανέλαβε το όσα αναφέρει στην ένορκη της δήλωση, συμπληρώνοντας ότι είναι άνεργη εδώ και 2 - 3 χρόνια. Η προηγούμενη της εργασία ήταν η λειτουργία του κυλικείου στο αθλητικό σωματείο ΑΠΟΕΛ στη Λευκωσία κατά τα έτη 2008 μέχρι 2011 (Ιούλιος). Ακολούθως δυνάμει προσφοράς το κυλικείο δόθηκε σε άλλο πρόσωπο. Η μόρφωση της είναι γυμνασιακού επιπέδου. Αναζήτησε εργασία σε φούρνο και σαν καθαρίστρια και αποτάθηκε και στο Υπουργείο Εργασίας, χωρίς όμως αποτέλεσμα, ενώ συνεχίζει την προσπάθεια. Εξαρτάται αποκλειστικά από το σύζυγο της. Εναντίον της εκκρεμεί και υπόθεση για οφειλόμενο Φ.Π.Α. Αξιολόγηση και πραγματικά γεγονότα: Παρακολούθησα με προσοχή την Καθ' ης η Αίτηση 2 κατά τη διάρκεια της εξέτασης της. Δεν διαπίστωσα να έχει υποπέσει σε οποιεσδήποτε αντιφάσεις όσον αφορά τη σημερινή οικονομική της κατάσταση και το γεγονός ότι είναι άνεργη. Δεν απόφυγε να απαντήσει στις ερωτήσεις που της τέθηκαν από το δικηγόρο της Αιτήτριας και υπήρξε σταθερή και σαφής μάρτυρας. Δέχομαι ως αληθή τα όσα ανέφερε για την σημερινή οικονομική της κατάσταση. Νομική Πτυχή: Εφόσον ή αίτηση προωθήθηκε μόνο αναφορικά με την έκδοση σε βάρος των Καθ' ων η Αίτηση διατάγματος μηνιαίων δόσεων, θα εξεταστεί από το Δικαστήριο μόνο αυτό το σκέλος της παρούσας αίτησης. Ο περί Πολιτικής Δικονομίας Νόμος (στο εξής "ο Νόμος") έχει τροποποιηθεί με το Νόμο 134(Ι)/1999, ο οποίος αντικατέστησε τα Μέρη VIII και ΙΧ το Νόμου. Στο βαθμό που εξακολουθεί να υπάρχει στο Νόμο η προγενέστερη της τροποποίησης πρόνοια, για την έκδοση από το Δικαστήριο διατάγματος πληρωμής του εξ αποφάσεως χρέους με μηνιαίες δόσεις, θεωρώ ότι τυγχάνει εφαρμογής η νομολογία που ερμηνεύει (στο πλαίσιο των καταργημένων διατάξεων) τις αρχές με βάση τις οποίες το Δικαστήριο δύναται να διατάξει τον εξ αποφάσεως οφειλέτη να εξοφλήσει το χρέος του με περιοδικές πληρωμές. Η νομολογία αποτελείται από παλιότερες και πρόσφατες αποφάσεις. Δέστε Rolandis Louca & Soteriades Ltd v. Andreas Koutsiou

(1970)1 C.L.R. 25, Φλαγκοφάς ν. Αταλέζα Λτδ

(1989)1(Ε) Α.Α.Δ. 686, Gesico Photographic v. J.K.Video

(1991)1 Α.Α.Δ. 134, Μιχαήλ ν. Λαϊκής Τράπεζας (Χρημ) Λτδ

(1993)1 Α.Α.Δ. 812, Λέρος Σαββα ν. Λαϊκής Τράπεζας (Χρημ.) Λτδ, Πολ. Έφ. 9542, ημερομηνίας 20.6.97, Χριστάκη ή άλλως Παναγιώτου ν. Μιχαήλ

(1998)1 Α.Α.Δ. 422, Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος Α.Ε. ν. Μαρίας Κωνσταντίνου

(2000)1 Α.Α.Δ. 1034, Προκοπίου κ.α. ν. Ανδρέας Λάμπρου Λτδ, Πολιτική Έφεση Αρ. 11459, ημερομηνίας 27.1.2004. Σε περιπτώσεις όπως η παρούσα, όπου η Καθ' ης η Αίτηση 2 δεν εργάζεται, το Δικαστήριο καλείται να διαπιστώσει κατά πόσο η ανεργία υπήρξε επιλογή του οφειλέτη. Σχετική είναι η υπόθεση Χριστάκη ή άλλως Παναγιώτου ν. Μιχαήλ

(1998)1 Α.Α.Δ. 422, όπου επίσης η Καθ' ης η Αίτηση δεν εργαζόταν. Λέχθηκαν, λοιπόν, τα εξής: "Εκείνο που εν προκειμένω ελλείπει στην περίπτωση της εφεσείουσας είναι απλώς η αναγκαία βούληση. Η κατάληξη του πρωτόδικου Δικαστηρίου ότι η εφεσείουσα δύναται να εργοδοτηθεί δεν ήταν εν προκειμένω μόνο εύλογη αλλά, θα λέγαμε, και επιβεβλημένη. Ο καθορισμός των μηνιαίων δόσεων στο οπωσδήποτε μικρό ποσό των £20 αποτελεί εξ άλλου ένδειξη ότι το Δικαστήριο δεν απαιτούσε να ανάγεται η εργοδότηση της σε ψηλό επίπεδο αλλά και ένδειξη ανησυχίας του Δικαστηρίου για αυστηρή προσήλωση στη γενική αρχή ότι η πληρωμή εξ αποφάσεως οφειλών πρέπει να εντάσσεται μέσα σε όρια που να επιτρέπουν ταυτόχρονα και την αξιοπρεπή διαβίωση του οφειλέτη: βλ. Φλαγκοφάς ν. Αταλέζα Λτδ

(1989)1(Ε) Α.Α.Δ. 686 στη σελ. 689." Παραθέτουμε επίσης χαρακτηριστικό απόσπασμα από την απόφαση Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος Α.Ε. ν. Μαρίας Κωνσταντίνου όπου στη σελίδα 1038 αναφέρονται τα εξής από τον έντιμο Νικήτα Δ.: « Η εκτέλεση των δικαστικών αποφάσεων είναι στοιχείο που συνάπτεται άμεσα με το κύρος της δικαστικής διαδικασίας. Η αξιοπιστία της δικαιοσύνης εξαρτάται από την αποτελεσματικότητα της. Διαφορετικά δημιουργείται δυσπιστία για την αποστολή της με ανάλογες διαβρωτικές επιπτώσεις. Με αυτά θέλουμε να τονίσουμε ότι τα προβλεπόμενα από το νόμο μέσα αναγκαστικής εκτέλεσης δεν πρέπει να καταντούν ατελέσφορα, εκτός στις απόλυτα δικαιολογημένες περιπτώσεις. Πρέπει να εξισορροπείται η ανάγκη εκτέλεσης με την προοπτική αξιοπρεπούς διαβίωσης του ανθρώπου στο πλαίσιο του κράτους δικαίου. . . . Μια συνοπτική παρουσίαση των ευρύτερων κριτηρίων με βάση τα οποία προσδιορίζεται η περιοδική (συνήθως μηνιαία) δόση για την αποπληρωμή δικαστικού χρέους επιχειρεί η απόφαση Φλαγκοφάς ν. Αταλέζα Λτδ.

(1989)1(Ε) Α.Α.Δ. 686: "Ο περί Πολιτικής Δικονομίας Νόμος, Κεφ. 6, Μέρος ΙΧ - Η διαδικασία έρευνας σχετικά με τα μέσα του εξ αποφάσεως οφειλέτη είναι ανακριτικού χαρακτήρα - Η οικονομική ευχέρεια του οφειλέτη συναρτάται άμεσα με τις ανάγκες του ίδιου και της οικογένειας του για αξιοπρεπή διαβίωση, (στέγαση, διατροφή, ιατρική περίθαλψη, μόρφωση παιδιών, και ευχέρεια για οικονομική διακίνηση του οφειλέτη) - Μετά τη διαπίστωση της οικονομικής ευχέρειας ο επακριβής καθορισμός του ποσού της δόσεως επαφίεται στη διακριτική ευχέρεια του πρωτόδικου Δικαστηρίου."» Αυτό που διαπιστώνω στην παρούσα περίπτωση είναι ότι η Καθ' ης η Αίτηση 2, παρά τη βούληση της να εργαστεί, δεν έχει μέχρι σήμερα εργοδοτηθεί. Σταθμίζοντας όλα τα πιο πάνω γεγονότα και ιδιαίτερα: (α) Ότι η Καθ' ης η Αίτηση 2 δεν εργάζεται αλλά έχει την ικανότητα καθώς και τη βούληση να εργαστεί, (β) Την ανάγκη της Καθ' ης η Αίτηση 2 για αξιοπρεπή διαβίωση, (γ) Την ανάγκη για εκτέλεση των δικαστικών αποφάσεων και ικανοποίηση του εξ αποφάσεως δανειστή, (δ) το γεγονός ότι η Καθ' ης η Αίτηση 2 δεν έχει έσοδα και ότι εξαρτάται απόλυτα από το σύζυγο της για τις βασικές της ανάγκες, κρίνω ότι δεν δικαιολογείται η έκδοση σε βάρος της των αιτούμενων διαταγμάτων. Καθ' ου η Αίτηση 3: Ο Καθ' ου η αίτηση 3 επανέλαβε τα όσα αναφέρονται στην ένορκη του δήλωση προσθέτοντας ότι το εισόδημα από την εργασία του μετά την αποκοπή που του έγινε, ανέρχεται σε €2.200- €2.250, καθαρά. Η θυγατέρα του απασχολείται σήμερα μερικώς, αλλά τα έσοδα της δεν είναι αρκετά ώστε να καλύπτουν τα προσωπικά της έξοδα και τα καλύπτει ο ίδιος, όπως τη σίτιση της. Διευκρίνισε ότι το ποσό των €1.200 που αναφέρει στην ένορκη του δήλωση αφορά αποκλειστικά το ψώνισμα τροφίμων για το σπίτι και όχι την ένδυση και υπόδηση. Τα έξοδα για τα φάρμακα αφορούν αγωγή που δεν παίρνει από το νοσοκομείο μετά από συμβουλή του γιατρού του λόγω προβλήματος στο στομάχι που του είχε προκληθεί από τα φάρμακα που του χορηγούνταν από το νοσοκομείο. Ο τραπεζικός του λογαριασμός είναι λογαριασμός παρατραβήγματος και χρησιμοποιεί το παρατράβηγμα, ενώ οφείλει €180.000 και στο δάνειο για την απόκτηση της οικίας του το οποίο δεν αποπληρώνει λόγω αδυναμίας, εδώ και 5 μήνες. Αξιολόγηση και πραγματικά γεγονότα:- Παρακολούθησα με προσοχή τον Καθ' ου η Αίτηση 3, κατά τη διάρκεια της εξέτασης του. Στην απουσία αντίθετης μαρτυρίας αναφορικά με την οικονομική κατάσταση του Καθ' ου η αίτηση 3 και εφόσον στην αντεξέταση του δεν υπέπεσε σε αντιφάσεις, αποδέχομαι ως αληθή τη μαρτυρία του και βρίσκω ότι τα πραγματικά γεγονότα που αφορούν την σημερινή οικονομική κατάσταση του Καθ' ου η Αίτηση 3, είναι ως ο ίδιος τα ανέφερε στην ένορκη του δήλωση και στην εξέταση του. Η νομική πτυχή της παρούσας αίτησης έχει αναλυθεί πιο πάνω και η επανάληψη της είναι περιττή. Το Δικαστήριο, στις περιπτώσεις όπως η παρούσα, καλείται να σταθμίσει τις ανάγκες του χρεώστη και της οικογένειας του για αξιοπρεπή διαβίωση. Αυτές περιλαμβάνουν την στέγαση, τη διατροφή, την ιατρική περίθαλψη, τη μόρφωση των παιδιών του και κάποια ευχέρεια για οικονομική διακίνηση του χρεώστη. [Βλ. Φλαγκοφάς (ανωτέρω) και Παναγιώτου ν. Μιχαήλ (ανωτέρω)]. Στην περίπτωση του Καθ' ου η Αίτηση 3, διαπιστώνω ότι το εισόδημα του προέρχεται από την εργασία του και οι μηνιαίες καθαρές απολαβές του ανέρχονται σε €2.250. Αφαιρώντας από τις απολαβές του Καθ' ου η αίτηση 3, το ποσό που ο ίδιος υπολόγισε ως τα μηνιαία έξοδα για τις βασικές ανάγκες του ιδίου και της οικογένειας του, απομένει ως υπόλοιπο το ποσό των €150. Εφαρμόζοντας τις προαναφερόμενες αρχές στα γεγονότα της παρούσας αίτησης και λαμβάνοντας υπόψη: (α) Ότι το μοναδικό εισόδημα του Καθ' ου η Αίτηση 3 είναι ο μηνιαίος μισθός από την εργασία του, (β) ότι δεν υπάρχουν άλλα δικαστικά διατάγματα ή αποφάσεις εναντίον του Καθ' ου η Αίτηση 3, (γ) τις ανάγκες της οικογένειας του Καθ' ου η Αίτηση 3, (δ) την ανάγκη του Καθ' ου η Αίτηση 3 για αξιοπρεπή διαβίωση, (ε) το γεγονός ότι η σύζυγος του είναι σήμερα άνεργη, (στ) την ανάγκη για εκτέλεση των δικαστικών αποφάσεων και ικανοποίηση του εξ' αποφάσεως δανειστή, (ζ) το ύψος του χρέους και το χρόνο που απαιτείται για την αποπληρωμή του με μηνιαίες δόσεις, καταλήγω ότι ο Καθ' ου η Αίτηση είναι σε θέση να εξοφλήσει το χρέος του με μηνιαίες δόσεις των €150.- ΚΑΤΑΛΗΞΗ 1. Εκδίδεται εναντίον του Καθ' ου η Αίτηση 3, διάταγμα πληρωμής του εξ αποφάσεως χρέους του, με μηνιαίες δόσεις των €150.- Η πρώτη δόση να καταβληθεί την 01.04.2014 και ακολούθως την πρώτη ημέρα κάθε επόμενου μήνα, μέχρι εξόφλησης του εξ' αποφάσεως χρέους ή μέχρι νεότερης διαταγής του Δικαστηρίου. 2. Η αίτηση εναντίον της Καθ' ης η αίτηση 2 απορρίπτεται. 3. Όσον αφορά τα έξοδα της αίτησης, η διακριτική μου ευχέρεια ασκείται ως εξής: Με δεδομένο ότι η αίτηση συνεκδικάστηκε για τους Καθ' ων η Αίτηση 2 και 3 και πέτυχε μόνο όσον αφορά τον Καθ' ου η αίτηση 3, ενώ για την Καθ' ης η αίτηση 2 απορρίφθηκε, βρίσκω ορθό να μην εκδώσω οποιαδήποτε διαταγή για έξοδα. Η κάθε πλευρά να αναλάβει τα δικά της έξοδα. (Υπ.) .............. Χρ. Ραγουζαίου Πρόεδρος Δικαστηρίου Πιστό Αντίγραφο Γραμματέας Subject: Rent Control/Interim Αναφορά: Αίτηση μηνιαίων δόσεων cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο