Ιουλίου Έλληνα κ.α. ν. Κάρο Ζαρταριάν κ.α., Αρ. Αίτησης: Ε209/11, 19/10/2015 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:DEELEF:2015:11 ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΕΝΟΙΚΙΑΣΕΩΝ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ Ενώπιον: Λ.Σ. Καμμίτση, Προέδρου και Α. Νικολάου και Γ. Κωνσταντίνου, Παρέδρων Αρ. Αίτησης: Ε209/11 Μεταξύ:
(1)Ιουλίου Έλληνα
(2)Βασιλείας Έλληνα-Δημητρίου Αιτητών -και-
(1)Κάρο Ζαρταριάν
(2)Έλενας Χαραλάμπους Ζαρταριάν Καθ' ων η αίτηση -------------------------------------------------------------------- 19.10.2015 Για τους Αιτητές 1 και 2: κ. Κ. Φιλίππου για κ.κ. Χατζηαναστασίου, Αναστασιάδης, Ιωαννίδης Δ.Ε.Π.Ε. Για τον Καθ' ου η Αίτηση 1: κ. Χρ. Δημητριάδης για κ.κ. Κώστας Π. Δημητριάδης Δ.Ε.Π.Ε. Για την Καθ' ης η Αίτηση 2: κ. Λ. Βραχίμης για κ.κ. Ελένη Βραχίμη & Σία Α Π Ο Φ Α Σ Η Η υπό τον ως άνω αριθμό και τίτλο Αίτηση καταχωρίστηκε την 9.11.2011 και μ' αυτήν οι Αιτητές 1 και 2 (εν τοις εφεξής «οι Αιτητές») εξαιτούνται ως ακολούθως: «(α) Απόφαση και/ή Διάταγμα του Σεβαστού Δικαστηρίου που να διατάσσει τους Καθ' ων η Αίτηση 1 και 2 και/ή οποιοδήποτε εξ αυτών και/ή τους υπηρέτες και/ή τους υπαλλήλους και/ή τους αντιπροσώπους αυτών όπως εκκενώσουν και παραδώσουν στους Αιτητές κενή και ελεύθερη την κατοχή της πιο πάνω κατοικίας. (β) Απόφαση του Δικαστηρίου που να διατάσσει τους Καθ' ων η Αίτηση 1 και 2 και/ή οποιοδήποτε εξ αυτών όπως καταβάλουν προς τους Αιτητές το ποσό των €31.441,00 ως οφειλόμενα και καθυστερημένα ενοίκια σε σχέση προς την πιο πάνω κατοικία για την περίοδο από την 01/01/2010 μέχρι την 30/11/
- (γ) Απόφαση του Δικαστηρίου που να διατάσσει τους Καθ' ων η Αίτηση 1 και 2 και/ή οποιοδήποτε εξ αυτών όπως καταβάλλουν στους Αιτητές σαν ενοίκια και/ή ενδιάμεσα οφέλη και/ή αποζημιώσεις και/ή άλλως πως σε σχέση προς την πιο πάνω κατοικία ποσό υπολογιζόμενο σε €1.367,00 μηνιαίως από την 01/12/2011 μέχρι εκκενώσεως και παραδόσεως της ελεύθερης και κενής κατοχής της πιο πάνω κατοικίας. (δ) Οιανδήποτε άλλη και/ή περαιτέρω θεραπεία το Σεβαστό Δικαστήριο ήθελε κρίνει δίκαιη και/ή εύλογη υπό τις περιστάσεις. (ε) Νόμιμο Τόκο, έξοδα πλέον έξοδα ιδιωτικής επιδόσεως και 15% Φ.Π.Α.» Οι Αιτητές ισχυρίζονται ότι είναι ιδιοκτήτες μίας κατοικίας που ευρίσκεται στην οδό Σόλωνος αρ.12, στην Έγκωμη, Λευκωσία, αρ. εγγραφής 4/1921, Φ/Σχ. 21/52Ε2, Τμήμα 4, Τεμάχιο 1806 (εν τοις εφεξής «η επίδικη κατοικία»), η ανέγερση της οποία συμπληρώθηκε πριν την 31.12.1999 και ευρίσκεται εντός ελεγχόμενης περιοχής. Η ιδιότητα των Αιτητών είναι παραδεκτή από τους Καθ' ων η Αίτηση. Είναι επίσης παραδεκτό και από τους δύο Καθ' ων η Αίτηση, ότι η επίδικη κατοικία κείται εντός ελεγχόμενης περιοχής. Οι Αιτητές, δυνάμει συμφωνίας ημερομηνίας 23.1.2007, ενοικίασαν την επίδικη κατοικία στους Καθ' ων η Αίτηση 1 και 2 και/ή σε οποιοδήποτε εξ' αυτών, για περίοδο 30 μηνών, αρχομένης την 1.4.2007 και ληγούσης την 30.9.2009, έναντι του νομίμου ανταλλάγματος και/ή αντιπαροχής και/ή ενοικίου εκ €1.367,00 (Λ.Κ. 800) μηνιαίως. Η συμφωνία ενοικίασης προνοούσε ότι το ενοίκιο θα ήταν πληρωτέο την 1η ημέρα κάθε μήνα. Η διάρκεια της πρώτης ενοικίασης θα ήταν από 1.4.2007 μέχρι 30.9.
- Όλοι αυτοί οι ισχυρισμοί είναι παραδεκτοί από τον Καθ' ου η Αίτηση
- Οι Καθ' ων η Αίτηση 1 και 2 και/ή οποιοσδήποτε εξ' αυτών, είναι θέσμιοι ενοικιαστές των Αιτητών. Η ημερομηνία καθορισμού του τελευταίου ενοικίου, δηλαδή των €1.367,00 (Λ.Κ. 800) μηνιαίως, ήταν η 23.1.
- Οι Καθ' ων η Αίτηση 1 και 2 και/ή οποιοσδήποτε εξ αυτών κατά παράβαση της συμφωνίας ενοικίασης, δεν πλήρωσαν τα ενοίκια για τους μήνες Ιανουάριο 2010 μέχρι Νοέμβριο 2011 και τα οποία ανέρχονται συνολικά στο ποσό των €31.
- Οι Αιτητές κάλεσαν επανειλημμένα τους Καθ' ων η Αίτηση 1 και 2 όπως συμμορφωθούν με τους όρους της συμφωνίας ενοικίασης, αυτοί όμως αρνούνται και/ή παραλείπουν να πράξουν τούτο. Οι Αιτητές μέσω των δικηγόρων τους, απέστειλαν επιστολή απαιτήσεως προς τους Καθ' ων η Αίτηση 1 και 2 ημερομηνίας 10.5.2011, η οποία επιδόθηκε προσωπικά στις 26.5.
- Οι Καθ' ων η Αίτηση 1 και 2 και/ή οποιοσδήποτε εξ αυτών μετά τη παρέλευση της υπό του Νόμου προβλεπόμενης προθεσμίας, συνεχίζουν να οφείλουν και/ή να παραλείπουν και/ή να αρνούνται να πληρώσουν τα πιο πάνω ποσά. Απάντηση Καθ' ου η Αίτηση 1: Απάντηση εκ μέρους του Καθ' ου η Αίτηση 1 καταχωρίστηκε την 28.12.2011 και μ' αυτήν αρνείται όλες τις αιτούμενες θεραπείες. Οι ισχυρισμοί που παραδέχεται ο Καθ' ου η Αίτηση 1 σημειώνονται πιο πάνω. Ο Καθ' ου η Αίτηση 1 ισχυρίζεται ότι δεν έχει κατοχή της επίδικης κατοικίας. Εν πάση περιπτώσει, ουδέποτε την κατείχε ως θέσμιος ενοικιαστής. Ως εκ τούτου, ο Καθ' ου η Αίτηση 1 αρνείται και/ή αμφισβητεί την καθ' ύλην αρμοδιότητα του Δικαστηρίου Ελέγχου Ενοικιάσεων. Ο Καθ' ου η Αίτηση 1 ισχυρίζεται ότι βρίσκεται σε διάσταση με την Καθ' ης η Αίτηση 2 από τον Δεκέμβριο
- Αμέσως μετά τη διάσταση και/ή κατά ή περί το τέλος Δεκεμβρίου 2009, ο Καθ' ου η Αίτηση 1, σε συνάντηση που είχε με τον πληρεξούσιο αντιπρόσωπο των Αιτητών στην Κύπρο κ. Νίκο Δημητρίου, ο οποίος είναι πεθερός του Αιτητή 1 και πατέρας της Αιτήτριας 2, τον ειδοποίησε ότι θα εγκαταλείψει την επίδικη κατοικία και ως εκ τούτου τερματίζει την ενοικίαση όσον αφορά το μέρος του Καθ' ου η Αίτηση
- Στην εν λόγω συνάντηση, αφού ο πληρεξούσιος αντιπρόσωπος αποδέχθηκε τον τερματισμό της ενοικίασης όσον αφορά το μέρος του Καθ' ου η Αίτηση 1, συμφωνήθηκε όπως ο Καθ' ου η Αίτηση 1 πληρώσει τα ενοίκια μέχρι τον Δεκέμβριο 2009, ήτοι 12 Χ 1.367 = €16.404, μείον κάποια έξοδα τα οποία υπέστηκε για την τοποθέτηση εξοπλισμού στην επίδικη κατοικία, ήτοι συνολικά €11.594 προς πλήρη εξόφληση των οφειλών του Καθ' ου η Αίτηση 1 προς τους Αιτητές. Στις 8.1.2010 ο Καθ' ου η Αίτηση 1 εγκατέλειψε την επίδικη κατοικία, παρέδωσε τα κλειδιά στην Καθ' ης η Αίτηση 2 και έκτοτε την αποκλειστική κατοχή και χρήση είχε η Καθ' ης η Αίτηση
- Την 1.3.2010, Καθ' ου η Αίτηση 1 απέστειλε μέσω των δικηγόρων του επιστολή στην Καθ' ης η Αίτηση 2 με δικαστικό επιδότη, ενημερώνοντας την ότι έχει πληρώσει το ενοίκιο μέχρι τον Δεκέμβρη 2009, καθώς επίσης και όλους τους λογαριασμούς κοινής ωφελείας μέχρι τον Φεβρουάριο
- Περαιτέρω, την καλούσε να εγκαταλείψει την επίδικη κατοικία. Σε αντίθετη περίπτωση την καθιστούσε προσωπικά υπεύθυνη για την πληρωμή τόσο των ενοικίων από τον Ιανουάριο 2010, όσο και των λογαριασμών κοινής ωφελείας. Κατά ή περί τον Μάιο 2010, ο Καθ' ου η Αίτηση 1 είχε εκ νέου συνάντηση με τον πληρεξούσιο αντιπρόσωπο των Αιτητών, όπου του παρέδωσε την απόδειξη για την πληρωμή των ενοικίων μέχρι τον Δεκέμβριο 2009 μείον τα έξοδα που αναφέρονται πιο πάνω, ως η μεταξύ τους συμφωνία. Αμέσως μετά την εν λόγω συνάντηση, ο Καθ' ου η Αίτηση 1 είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τον Αιτητή 1, στην οποία τον ενημέρωσε εκ νέου ότι αυτός έχει τερματίσει τη σύμβαση ενοικίασης, παρέδωσε τα κλειδιά στην Καθ' ης η Αίτηση 2, εγκατέλειψε την επίδικη κατοικία, πλήρωσε τα ενοίκια μέχρι τον Δεκέμβριο 2009 και ότι θα πρέπει να υπογραφεί νέα σύμβαση με την Καθ' ης η Αίτηση 2, αφού αυτή εξακολουθούσε να έχει την αποκλειστική κατοχή και χρήση της κατοικίας. Οι Αιτητές, μέσω των δικηγόρων τους απέστειλαν μόνο στην Καθ' ης η Αίτηση 2 επιστολή ημερομηνίας 13.8.2010, καλώντας την να εξοφλήσει τα οφειλόμενα μέχρι τότε ενοίκια. Οι δικηγόροι των Αιτητών προβαίνουν σε ρητή αναφορά στην επιστολή του Καθ' ου η Αίτηση 1 προς την Καθ' ης η Αίτηση 2 ημερομηνίας 1.3.2010, αποδεχόμενοι έτσι το περιεχόμενο της και/ή κωλυόμενοι τώρα να αξιώνουν και εναντίον του Καθ' ου η Αίτηση 1 τις αιτούμενες θεραπείες. Απάντηση στην Απάντηση του Καθ' ου η Αίτηση 1: Το δικόγραφο των Αιτητών καταχωρίστηκε την 20.1.2012 και μ' αυτό οι Αιτητές επαναλαμβάνουν τους ισχυρισμούς που περιέχονται στην Αίτηση και αρνούνται όλους και τον καθένα χωριστά τους ισχυρισμούς του Καθ' ου η Αίτηση 1 που περιέχονται στην Απάντηση του, κατά το μέτρο που αυτοί δεν αποτελούν επανάληψη και/ή δεν συνάδουν με τους ισχυρισμούς της Αίτησης. Παραδέχονται ότι ο κ. Νίκος Δημητρίου είναι πεθερός του Αιτητή 1 και πατέρας της Αιτήτριας 2 και ότι κατά ή περί τον Δεκέμβριο 2009 έλαβε χώρα μια συνάντηση μεταξύ αυτού και του Καθ' ου η Αίτηση
- Ισχυρίζονται όμως ότι ο κ. Νίκος Δημητρίου δεν ήταν πληρεξούσιος αντιπρόσωπος των Αιτητών στην Κύπρο. Σε ορισμένες περιπτώσεις είχε εξουσιοδοτηθεί από τους Αιτητές να εισπράξει από τους Καθ' ων η Αίτηση αριθμό ενοικίων. Οι εν λόγω εξουσιοδοτήσεις, που κατά καιρούς διδόταν από τους Αιτητές στον κ. Νίκο Δημητρίου, περιοριζόταν αποκλειστικά στην είσπραξη ενοικίων. Ο Καθ' ου η Αίτηση 1 ουδέποτε ειδοποίησε τον κ. Νίκο Δημητρίου ότι θα εγκαταλείψει την επίδικη κατοικία και/ή ότι θα τερμάτιζε την ενοικίαση. Αντιθέτως, κατά την διάρκεια της συνάντησης τους, ο Καθ' ου η Αίτηση 1 βεβαίωσε τον κ. Νίκο Δημητρίου ότι όλα τα οφειλόμενα ενοίκια θα καταβάλλονταν. Ο κ. Νίκος Δημητρίου δεν είχε την εξουσία να αποδεχτεί οποιοδήποτε τερματισμό της ενοικίασης από τον Καθ' ου η Αίτηση 1 και ουδέποτε αποδέχθηκε. Τα οποιαδήποτε πόσα τα οποία ενδεχομένως να κατέβαλε ο Καθ' ου η Αίτηση 1 προς τους Αιτητές, αφορούσαν αποπληρωμή οφειλόμενων ενοικίων. Οι Αιτητές παραδέχονται ότι έλαβεν χώρα μια τηλεφωνική επικοινωνία μεταξύ του Αιτητή 1 και του Καθ' ου η Αίτηση 1 αλλά ισχυρίζονται ότι ο Καθ' ου η Αίτηση 1 σε κανένα σημείο της τηλεφωνικής επικοινωνίας δεν ενημέρωσε τον Αιτητή 1 για οποιοδήποτε θέμα που περιγράφεται στην Απάντηση. Αντίθετα, ο Καθ' ου η Αίτηση 1 καθησύχασε και επαναβεβαίωσε τον Αιτητή 1 ότι θα συμμορφωνόταν πλήρως με τις συμβατικές του υποχρεώσεις, καταβάλλοντας όλα τα οφειλόμενα και μελλοντικά ενοίκια. Απάντηση Καθ' ης η Αίτηση 2: Απάντηση στην Αίτηση εκ μέρους της Καθ' ης η Αίτηση 2 καταχωρίστηκε την 27.6.2012 και μ' αυτήν αρνείται την αιτούμενη θεραπεία και όλους μαζί και τον καθένα ξεχωριστά τους ισχυρισμούς των Αιτητών, εκτός όπου ρητά προβαίνει σε παραδοχή. Οι παραδοχές σημειώνονται πιο πάνω. Η Καθ' ης η Αίτηση 2 ισχυρίζεται ότι η ίδια ουδέποτε υπέγραψε το ενοικιαστήριο έγγραφο ημερομηνίας 23 Ιανουαρίου 2007 ή οποιοδήποτε ενοικιαστήριο έγγραφο με τους Αιτητές ή άλλως πως. Αν οφείλονται οποιαδήποτε ποσά με βάση την ειρημένη συμφωνία ενοικίασης, αυτά οφείλονται από τον Καθ' ου η Αίτηση 1, ο οποίος είναι ο μόνος συμβαλλόμενος. Ισχυρίζεται ότι οι Αιτητές έλαβαν ελεύθερη κατοχή του ακινήτου κατά ή περί τις 7 Φεβρουαρίου
- Απαίτηση Καθ' ου η Αίτηση 1 εναντίον Καθ' ης η Αίτηση 2: Το δικόγραφο του Καθ' ου η Αίτηση 1 καταχωρίστηκε την 19.7.2013 και αυτός ισχυρίζεται ότι αν το Δικαστήριο επιδικάσει στους Αιτητές οποιαδήποτε τυχόν οφειλόμενα ενοίκια, θα πρέπει το εν λόγω ποσό να το επιδικάσει εξ' ολοκλήρου εναντίον της Καθ' ης η Αίτηση 2 και/ή το εν λόγω ποσό να πληρωθεί και/ή καλυφθεί αποκλειστικά από την Καθ' ης η Αίτηση
- Ο Καθ' ου η Αίτηση 1 επαναλαμβάνει τα γεγονότα τα οποία δικογραφεί στην Απάντηση του στην κυρίως Αίτηση και αξιώνει εναντίον της Καθ' ης η Αίτηση 2: «Α. Διάταγμα και/ή απόφαση του δικαστηρίου με την οποία να επιδικάζεται ολόκληρο το ποσό το οποίο θα δικαιούνται οι Αιτητές εναντίον της Καθ' ης η αίτηση
- Β. Διάταγμα και/ή απόφαση του δικαστηρίου όπως τα έξοδα της διαδικασίας είναι υπέρ του Καθ' ου η αίτηση 1 ως επιτυχών Εναγόμενος και εναντίον της Καθ' ης η αίτηση 2 ως αποτυχούσας Εναγόμενης. Γ. Δικηγορικά έξοδα πλέον Φ.Π.Α.» Απάντηση στην Απαίτηση εναντίον της Καθ' ης η Αίτηση 2: Το δικόγραφο της Καθ' ης η Αίτηση 2 καταχωρίστηκε την 30.9.2013 και μ' αυτό εγείρει προδικαστική ένσταση και ισχυρίζεται ότι η Απαίτηση του Καθ' ου η Αίτηση 1 δεν εμπίπτει στη δικαιοδοσία του Δικαστηρίου Ελέγχου Ενοικιάσεων και ως εκ τούτου θα πρέπει να απορριφθεί. Η Καθ' ης η Αίτηση 2 αρνείται την Απαίτηση και εκτός όπου ρητά προβαίνει σε παραδοχή, αρνείται όλους μαζί και τον καθένα ξεχωριστά τους ισχυρισμούς που περιέχονται στην Απαίτηση. Αρνείται δε την αξίωση του Καθ' ου η Αίτηση
- Η Καθ' ης η Αίτηση 2 αρνείται ότι βρίσκεται σε διάσταση με τον Καθ' ου η Αίτηση 1 από τον Δεκέμβριο 2009 και ισχυρίζεται ότι κατά τον ουσιώδη χρόνο ήταν σύζυγος του Καθ' ου η Αίτηση 1, με τον οποίο είχε αποκτήσει ένα παιδί. Περαιτέρω, η Καθ' ης η Αίτηση 2 έχει ακόμα ένα παιδί από προηγούμενο γάμο, το οποίο διέμενε μαζί με τους διαδίκους και ο Καθ' ου η Αίτηση 1 το αντιμετώπιζε ως παιδί της οικογένειας. Η Καθ' ης η Αίτηση 2 ισχυρίζεται ότι είναι σε διάσταση με τον Καθ' ου η Αίτηση 1 από κατά ή περί τον Ιανουάριο 2010, όταν αυτός εντελώς απροειδοποίητα και αδικαιολόγητα, εγκατέλειψε την επίδικη κατοικία αφήνονταν μόνη την ίδια με τα παιδιά. Η Καθ' ης η Αίτηση 2 δεν εργάζεται και δεν εργαζόταν κατά πάντα ουσιώδη χρόνο και ήταν πλήρως εξαρτημένη οικονομικά από τον Καθ' ου η Αίτηση 1, δεν είχε δε τη δυνατότητα να εξασφαλίσει άλλη στέγη για την ίδια και για τα παιδιά. Είναι ισχυρισμός της Καθ' ης η Αίτηση 2 ότι, εν πάση περιπτώσει ο Καθ' ου η Αίτηση 1 δεν μπορούσε νομικά να προχωρήσει σε τερματισμό της ενοικίασης, ενόσω στην κατοικία συνέχιζαν να κατοικούν η εν διαστάσει σύζυγος και το παιδί του, προς τους οποίους ο ίδιος είχε υποχρέωση διατροφής και συντήρησης, και σε σχέση με την οποία η Καθ' ης η Αίτηση 2 είχε το δικαίωμα κατοχής και χρήσης, αφού ήταν η συζυγική κατοικία των διαδίκων, ανεξάρτητα αν ο Καθ' ου η Αίτηση 1 εγκατέλειψε τη συζυγική οικία ή όχι. Η Καθ' ης η Αίτηση 2 παραδέχεται ότι ο Καθ' ου η Αίτηση 1 εγκατέλειψε την επίδικη κατοικία στις 8 Ιανουαρίου
- Ιστορικό:
- Ο ευπαίδευτος συνήγορος των Αιτητών στις 28.2.2012 δήλωσε ότι η Καθ' ης η Αίτηση 2, στην οποία δεν είχαν ακόμα επιδώσει τότε την κυρίως Αίτηση, παρέδωσε κατοχή του επίδικου.
- Ο Καθ' ου η Αίτηση 1 είχε καταχωρήσει αίτηση δια κλήσεως με την οποία ζητούσε διάταγμα επιτρέπον την τροποποίηση της Απάντησης του. Η αίτηση απορρίφθηκε με έξοδα, με Ενδιάμεση Απόφαση του Δικαστηρίου ημερομηνίας 10.7.
- Με δεύτερη Ενδιάμεση Απόφαση του Δικαστηρίου της ιδίας ημερομηνίας, εγκρίθηκε η αίτηση του Καθ' ου η Αίτηση 1, ο οποίος είχε ζητήσει όπως η αξίωση του εναντίον της Καθ' ης η Αίτηση 2 για πλήρη αποζημίωση, εκδικαστεί κατά την ακρόαση της αγωγής και όπως ανταλλαγούν δικόγραφα μεταξύ των Καθ' ων η Αίτηση 1 και
- Μαρτυρία και αξιολόγηση: Αιτητών: Πρώτος μάρτυρας για τους Αιτητές κατέθεσε ο κ. Ιούλιος Έλληνας, Αιτητής
- Ο κ. Έλληνας κατέθεσε στην Αγγλική γλώσσα με τη βοήθεια μεταφράστριας. Κατέθεσε Γραπτή Δήλωση, το Τεκμήριο Α, ως η κυρίως εξέταση του, σύμφωνα με τον περί Αποδείξεως Νόμο, Κεφ. 9, ως αυτός τροποποιήθηκε από τον Ν. 32
(1)/
- Το Τεκμήριο Α αποτελείται από το Αγγλικό κείμενο της Δήλωσης του μάρτυρα και έχει καταγραφεί στο πρακτικό του Δικαστηρίου η μετάφραση της εν λόγω δήλωσης στην Ελληνική γλώσσα. Αναφορές σε μαρτυρία η οποία είναι εξ' ακοής δεν λαμβάνονται υπόψην. Ο Μ.Α.1 κατέθεσε ότι είναι ο εγγεγραμμένος ιδιοκτήτης ½ μεριδίου της κατοικίας επί της οδού Σόλωνος 12, στην Έγκωμη, Λευκωσία. Το έτερο ½ μερίδιο ανήκει στη σύζυγο του, Αιτήτρια
- Η κατοικία κείται εντός των δημοτικών ορίων του Δήμου Έγκωμης και η ανέγερση της ολοκληρώθηκε αρχές της δεκαετίας του 1990, αρκετά πριν την 31.12.
- Πριν ενοικιάσουν την κατοικία στους Καθ' ων η Αίτηση 1 και 2, την είχαν ενοικιάσει σε αρκετούς άλλους ενοικιαστές, μεταξύ άλλων στην Πρεσβεία των Ηνωμένων Πολιτειών. Δυνάμει συμφωνίας ημερομηνίας 23.1.2007, μεταξύ των Αιτητών 1 και 2 και των Καθ' ων η Αίτηση 1 και 2, οι Αιτητές συμφώνησαν να ενοικιάσουν την κατοικία στους Καθ' ων η Αίτηση 1 και 2, για περίοδο 30 μηνών, αρχομένης την 1.4.2007 και ληγούσης την 30.9.
- Κατά ή περί την 28.1.2007, ο Καθ' ου η Αίτηση 1 έστειλε τηλεομοιότυπο στον Αιτητή 1, στο οποίο επισυναπτόταν η Συμφωνία Ενοικίασης και η οποία ήταν υπογεγραμμένη από τους Καθ' ων η Αίτηση 1 και
- Κατά ή περί την ίδια ημερομηνία, οι Αιτητές 1 και 2 υπέγραψαν τη Συμφωνία και ο Αιτητής 1 την έστειλε πίσω στον Καθ' ου η Αίτηση 1 με τηλεομοιότυπο. Ο μάρτυρας κατέθεσε ότι, παρά το γεγονός πως η Αιτήτρια 2 και η Καθ' ης η Αίτηση 2 υπέγραψαν στο μέρος που αφορά τους μάρτυρες, ήταν η πρόθεση και η αντίληψη όλων των μερών ότι οι Καθ' ων η Αίτηση 1 και 2 θα ήταν συμβαλλόμενα μέρη στη Συμφωνία Ενοικίασης, ως ενοικιαστές και ότι θα ήταν υπεύθυνοι αλληλεγγύως και κεχωρισμένως από την ιδιότητα τους ως ενοικιαστές. Ήταν η θέση του μάρτυρα πως αυτό είναι φανερό από την εισαγωγή της Συμφωνίας ημερομηνίας 23.1.2007, όπου τα ονόματα των Καθ' ων η Αίτηση 1 και 2 περιγράφονται ως «ενοικιαστές». Ήταν, μεταξύ άλλων, όροι της Συμφωνίας ότι το ενοίκιο θα καταβαλλόταν την πρώτη ημέρα κάθε μήνα, η διάρκεια της πρώτης περιόδου ενοικίασης θα ήταν από 1.4.2007 έως 30.9.2009, το ενοίκιο ανερχόταν σε €1.367 (Λ.Κ.800) μηνιαίως, οι Καθ' ων η Αίτηση δεν θα κατέβαλλαν ενοίκιο για τους πρώτους έξι μήνες λόγω διαφόρων επιδιορθώσεων τις οποίες θα έκαναν στην επίδικη οικία και ότι αυτή θα χρησιμοποιούνταν ως το οικογενειακό σπίτι των Καθ' ων η Αίτηση 1 και 2 και των μικρών παιδιών τους. Ο κ. Έλληνας κατέθεσε ότι, παρά το γεγονός ότι η πρώτη περίοδος ενοικίασης έληξε την 30.9.2009, οι Καθ' ων η Αίτηση 1 και 2 και τα παιδιά τους, εξακολούθησαν να μένουν στο επίδικο. Από τον Ιανουάριο 2010, οι Καθ' ων η Αίτηση 1 και 2 έπαυσαν να πληρώνουν το ενοίκιο, και οι Αιτητές αποτάθηκαν σ' αυτούς, τόσο προφορικά όσο και γραπτώς, ζητώντας παράδοση της κατοχής και καταβολή των οφειλομένων. Ειδικότερα, κατά ή περί την 25.11.2010, μέσω των δικηγόρων των Αιτητών, επιδόθηκε επιστολή στον Καθ' ου η Αίτηση 1 προσωπικά, με την ίδια ημερομηνία, στην οποία οι Αιτητές 1 και 2 έδιναν προειδοποίηση πέραν του ενός μηνός στους Καθ' ων η Αίτηση 1 και 2 ότι τερματιζόταν η ενοικίαση την 31.12.2010, λόγω της παράλειψης τους να καταβάλλουν ενοίκιο, τους καλούσαν να παραδώσουν την κατοχή του επίδικου την 3.1.2011 αλλά εκ παραδρομής έγραψαν 3.1.2010, και να καταβάλουν τα μέχρι τότε οφειλόμενα ενοίκια τα οποία ανέρχονταν σε ποσό €15.
- Η επιστολή επιδόθηκε και στην Καθ' ης η Αίτηση 2 την 30.11.
- Ο Μ.Α.1 κατέθεσε επίσης ότι, κατά ή περί την 26.5.2011 επιδόθηκε στον Καθ' ου η Αίτηση 1, επιστολή προειδοποίησης ημερομηνίας 10.5.2011, με την οποία οι Αιτητές ζητούσαν από τους Καθ' ων η Αίτηση 1 και 2 να τους καταβάλουν εντός 21 ημερών από την επίδοση, όλα τα καθυστερημένα και οφειλόμενα ενοίκια τα οποία ανέρχονταν σε €23.
- Η επιστολή επιδόθηκε και στην Καθ' ης η Αίτηση 2 την 26.5.
- Οι Καθ' ων η Αίτηση παρέλειψαν να παραδώσουν την κατοχή και εξακολουθήσαν να οφείλουν τα ενοίκια. Την 13.2.2012 παραδόθηκε η κατοχή της επίδικης οικίας και οι Αιτητές σήμερα εξαιτούνται απόφασης για τα οφειλόμενα ενοίκια της περιόδου Ιανουαρίου 2010 - Φεβρουαρίου 2012, τα οποία ανέρχονται σε €35.
- Ο κ. Έλληνας κατέθεσε πως είναι γεγονός ότι ο κ. Νίκος Δημητρίου είναι πεθερός του και ότι περιστασιακά συναντήθηκε με τους Καθ' ων η Αίτηση για να εισπράξει ενοίκιο. Όμως δεν είναι ο Πληρεξούσιος Αντιπρόσωπος στην Κύπρο είτε του ιδίου είτε της Αιτήτριας 2 και δεν είχε οποιαδήποτε εξουσιοδότηση να ενεργήσει εκ μέρους τους, εκτός από τις περιπτώσεις που τον εξουσιοδότησαν να εισπράξει το ενοίκιο από τους Καθ' ων η Αίτηση 1 και
- Σε κάθε περίπτωση, ο πεθερός του δεν είχε την εξουσιοδότηση να δεχθεί μονομερή τερματισμό από τον Καθ' ου η Αίτηση 1 και/ή τη δημιουργία νέας συμβατικής σχέσης εκ μέρους των Αιτητών 1 και
- Ο Μ.Α.1 κατέθεσε ότι τον Μάιο 2010 είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τον Καθ' ου η Αίτηση
- Κατά τη διάρκεια της επικοινωνίας, ο Καθ' ου η Αίτηση 1 δεν του ανέφερε οτιδήποτε σχετικά με τον τερματισμό της Συμφωνίας Ενοικίασης ή τη σύναψη νέας συμφωνίας με την Καθ' ης η Αίτηση
- Αντίθετα, του είπε να μην ανησυχεί και τον διαβεβαίωσε ότι, παρά τα προβλήματα στο γάμο του, θα τιμούσε τις υποχρεώσεις του να πληρώσει οφειλόμενα και μελλοντικά ενοίκια και θα συνέχιζε την ενοικίαση, ειδικά δεδομένου ότι το παιδί του διέμενε στην επίδικη κατοικία. Ο Μ.Α.1 θυμάται πως ο Καθ' ου η Αίτηση 1 του είπε ότι δεν θέλει να αφήσει τα παιδιά του στους δρόμους και ότι ο λόγος που δεν πλήρωσε τα καθυστερημένα ενοίκια ήταν επειδή ήθελε να τρομάξει τη σύζυγο του, εξασκώντας πίεση σ' αυτήν. Οι διάδικοι είχαν προβεί σε άνευ βλάβης επικοινωνία σε μία προσπάθεια συμβιβασμού της υπόθεσης, η οποία καλύπτεται από προνόμιο, και στην οποία περιλαμβάνεται επιστολή ημερομηνίας 13.8.2010 προς την Καθ' ης η Αίτηση
- Κατά την αντεξέταση του, ο Αιτητής 1 κατέθεσε ότι διαμένει μόνιμα στην Αγγλία από το 1960 και ότι επισκέπτεται την Κύπρο σε διάφορα χρονικά διαστήματα, κυρίως για διακοπές. Είδε για πρώτη φορά τον Καθ' ου η Αίτηση 1 στο Δικαστήριο, μετά την κυρίως εξέταση του. Την Καθ' ης η Αίτηση 2 την είχε συναντήσει 1, 2 μήνες πριν τη Συμφωνία ενοικίασης και ήταν αρκετά επίμονη για κάποια θέματα μέσα στο σπίτι. Ο κ. Έλληνας είχε αρκετές τηλεφωνικές συνομιλίες με την Καθ' ης η Αίτηση 2, ενώ με τον Καθ' ου η Αίτηση 1 μίλησε μία φορά στο τηλέφωνο. Το συμβόλαιο ενοικίασης της επίδικης κατοικίας στους Καθ' ων η Αίτηση υπέγραψαν οι διάδικοι. Όταν το υπέγραψε ο ίδιος ήταν στο Λονδίνο. Του στάληκε με τηλεομοιότυπο από τον Καθ' ου η Αίτηση 1 την 28.1.
- Όταν το έλαβε, το έγγραφο είχε δύο υπογραφές, μία στη λέξη "tenant" και μία στη λέξη "witness". Το έγγραφο συνοδευόταν από επιστολή του Καθ' ου η Αίτηση 1 η οποία έλεγε πως αυτό υπεγράφη εκ μέρους του ιδίου και της συζύγου του. Ο κ. Έλληνας υπέγραψε στη λέξη "landlord" και η σύζυγος του στη λέξη "witness", αλλά είναι η θέση του ότι υπέγραψαν και οι δύο ως ιδιοκτήτες. Υπέθεσε ότι το ίδιο συνέβη και με την υπογραφή της Καθ' ης η Αίτηση
- Η θέση του είναι ότι το έγγραφο υπεγράφη από δύο ιδιοκτήτες και δύο ενοικιαστές. Τα ενοίκια καταβάλλονταν στον λογαριασμό του από τον Καθ' ου η Αίτηση
- Ο Αιτητής δεν έλαβε οποιαδήποτε ειδοποίηση τερματισμού της ενοικίασης από τους Καθ' ων η Αίτηση. Ο κ. Έλληνας δέχθηκε ότι ο πεθερός του, Νίκος Δημητρίου, επισκέπτεται την Κύπρο πιο συχνά από τους Αιτητές και κατέθεσε ότι επειδή δεν λάμβαναν χρήματα και δεν μπορούσαν να επικοινωνήσουν με τους ενοικιαστές, του ζήτησε να επικοινωνήσει εκείνος. Αυτό έγινε περίπου το 2008,
- Αν επισκέφθηκε την επίδικη οικία σε περίοδο που δεν οφείλονταν χρήματα, θα ήταν για να δει την κατάσταση της. Ο κ. Δημητρίου δεν υπέγραψε ποτέ εκ μέρους τους οποιοδήποτε έγγραφο και δεν είναι αντιπρόσωπος των Αιτητών, ούτε τον εξουσιοδότησε να πει στους ενοικιαστές να επικοινωνούν μαζί του αν χρειάζονται κάτι για το επίδικο. Ο μάρτυρας δέχθηκε ότι το όνομα του κ. Δημητρίου φαίνεται στη σελίδα 10 του Τεκμηρίου
- Ο Μ.Α.1 ήταν σταθερός και σαφής μάρτυρας, η μαρτυρία του λογική και με συνοχή, δεν αμφισβητήθηκε ιδιαίτερα, πέραν του θέματος της μη δικογράφησης τερματισμού της συμφωνίας ενοικίασης, το οποίο θέμα είναι κατά το πλείστον νομικό. Κρίνεται ως μάρτυρας της αλήθειας και η μαρτυρία του γίνεται αποδεκτή. Δεύτερος μάρτυρας για τους Αιτητές κατέθεσε ο κ. Αρτέμης Κασάπης. Ο κ. Κασάπης κατέθεσε Γραπτή Δήλωση, το Τεκμήριο Β, ως η κυρίως εξέταση του, σύμφωνα με τον περί Αποδείξεως Νόμο, Κεφ. 9, ως αυτός τροποποιήθηκε από τον Ν. 32
(1)/
- Ο μάρτυρας κατέθεσε ότι είναι ιδιώτης δικαστικός επιδότης. Την 29.11.2010 επέδωσε προς τον Καθ' ου η Αίτηση 1 επιστολή ημερομηνίας 25.11.2010 (Τεκμήριο 5). Την ίδια ήμερα εξέδωσε σχετική απόδειξη προς τους δικηγόρους των Αιτητών, στην οποία φαίνεται η ημερομηνία της επιστολής που επέδωσε, καθώς και η ημερομηνία που έγινε η επίδοση. Περαιτέρω, την 3.4.2013, προέβη σε ένορκο δήλωση αναφορικά με την εν λόγω επίδοση. Στην εν λόγω ένορκο δήλωση επισυνάπτεται αντίγραφο της επιστολής ημερομηνίας 25.11.2010, στο πάνω μέρος της οποίας έχει σημειώσει χειρόγραφα την ημερομηνία επίδοσης, ήτοι 29.11.
- Εκ παραδρομής όμως, στην ένορκο δήλωση ο Μ.Α.2 αναφέρει λανθασμένα ότι επέδωσε επιστολή ημερομηνίας 25.11.2013 αντί επιστολή ημερομηνίας 25.11.2010, που είναι η σωστή ημερομηνία της επιστολής που επέδωσε, και ότι η ημερομηνία επίδοσης ήταν η 30.11.2013 αντί η 29.11.2010, που είναι η σωστή ημερομηνία επίδοσης. Ο κ. Κασάπης κατέθεσε επίσης ότι την 30.11.2010 επέδωσε προς την Καθ' ης η Αίτηση 2 επιστολή ημερομηνίας 25.11.2010 (Τεκμήριο 6). Την ίδια μέρα, εξέδωσε σχετική απόδειξη προς τους δικηγόρους των Αιτητών, στην οποία φαίνεται η ημερομηνία της επιστολής που επέδωσε, καθώς και η ημερομηνία που έγινε η επίδοση. Την 3.4.2013 ο μάρτυρας προέβη σε ένορκο δήλωση αναφορικά με την εν λόγω επίδοση. Στην ένορκο δήλωση επισυνάπτεται αντίγραφο της επιστολής ημερομηνίας 25.11.2010, στο πάνω μέρος της οποίας έχει σημειώσει χειρόγραφα την ημερομηνία επίδοσης, ήτοι 30.11.
- Ο Μ.Α.2 κατέθεσε ότι εκ παραδρομής στην εν λόγω ένορκο δήλωση αναφέρει λανθασμένα ότι επέδωσε επιστολή ημερομηνίας 25.11.2013 αντί επιστολή ημερομηνίας 25.11.2010 που είναι η σωστή ημερομηνία της επιστολής που επέδωσε, και ότι η ημερομηνία επίδοσης ήταν η 30.11.2013 αντί η 30.11.2010, που είναι η σωστή ημερομηνία επίδοσης. Ο κ. Κασάπης κατέθεσε ότι ο λόγος για τον οποίο δεν προέβη άμεσα σε ένορκες δηλώσεις αναφορικά με τις πιο πάνω επιδόσεις, οφείλεται στο γεγονός ότι κατά τις αμέσως επόμενες ημέρες μετά τις επιδόσεις, εισήχθη σε νοσοκομείο για σκοπούς εγχείρησης στον σπόνδυλο και όταν εξήλθε, παρέλειψε να προβεί στις εν λόγω ένορκες δηλώσεις. Ο μάρτυρας κατέθεσε σχετικά τα Τεκμήρια 10 και
- Κατά την αντεξέταση του από τον ευπαίδευτο συνήγορο του Καθ' ου η Αίτηση 1, ο κ. Κασάπης απάντησε ότι δεν θυμάται πότε εισήχθηκε στο νοσοκομείο για να χειρουργηθεί την πρώτη ή τη δεύτερη φορά, θυμάται ότι χειρουργήθηκε για τρίτη φορά στις 20.1.2011 και για τέταρτη στις 5.6.2013, στη Θεσσαλονίκη. Δεν θυμάται την επίδοση που έκαμε στον Καθ' ου η Αίτηση
- Επέδωσε το Τεκμήριο 5 στην οδό Σόλωνος 12 στην Έγκωμη, όπως επιβεβαίωσε από το Τεκμήριο
- Εξήγησε ότι όταν έχει έγγραφο του Δικαστηρίου, το επιδώσει και έχει διεύθυνση, αν είναι ορθή εκδίδει ειδοποίηση στο δικηγόρο, αν είναι λανθασμένη, το γράφει στην ειδοποίηση ότι επιδόθηκε σε άλλη διεύθυνση. Η ειδοποίηση του εκδόθηκε 29.11.
- Η ένορκη δήλωση του έγινε 30.11.
- Επέμενε ότι εντόπισε τον Καθ' ου η Αίτηση 1 στην οδό Σόλωνος 12 και του επέδωσε. Στη συνέχεια, δέχθηκε ότι μπορεί να επέδωσε στον Καθ' ου η αίτηση 1 στα γραφεία της εταιρείας Zartarco στην οδό Μιχαλακοπούλου. Ο μάρτυρας κατέθεσε ότι δεν γνωρίζει την Καθ' ης η Αίτηση
- Βλέποντας τα Τεκμήρια 6 και 11, κατέθεσε ότι της επέδωσε στις 30.11.2010 στην οδό Σόλωνος 12 στην Έγκωμη και αυτή δεν υπέγραψε. Το τηλέφωνο που φαίνεται στο Τεκμήριο 11 είναι της Καθ' ης η Αίτηση
- Ο κ. Κασάπης εξήγησε ότι όταν επιδίδει σε κάποιον, ρωτά αν έχει τηλέφωνο και το σημειώνει. Για να το γράφει στο χαρτί, σημαίνει ότι του το έδωσε η Καθ' ης η Αίτηση
- Δέχθηκε ότι η ένορκη δήλωση επίδοσης πρέπει να γίνει 7 μέρες μετά την επίδοση και ότι η δική του δεν έγινε. Έγινε αρκετός λόγος γι' αυτό το θέμα, το οποίο είναι άνευ σημασίας, εφόσον η σχετική διάταξη που επιτάσσει τον όρκο εντός 7 ημερών (Διαταγή 5 θεσμός 2 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας), αφορά την επιδοση κλητηρίου εντάλματος. Εδώ έχουμε την επίδοση επιστολών πριν την έναρξη δικαστικής διαδικασίας και δεν υπεδείχθη οποιαδήποτε νομική επίπτωση από την καθυστέρηση υπαγωγής του όρκου. Κατά την αντεξέταση του από τον ευπαίδευτο συνήγορο της Καθ' ης η Αίτηση 2 και σε ερώτηση γιατί δεν έκαμε ένορκο δήλωση νωρίτερα, ο Μ.Α.2 είπε ότι δεν θυμάται αν ο δικηγόρος του είπε ή όχι να κάνει ένορκο δήλωση. Στο σημείο αυτό, ο μάρτυρας υπέπεσε σε αντίφαση καθότι απάντησε στον κ. Βραχίμη ότι η επίδοση του Τεκμηρίου 5 έγινε στην οδό Σόλωνος ενώ προηγούμενα είχε δεχθεί ότι ίσως έγινε στην οδό Μιχαλακοπούλου. Μετά από υπόδειξη του συνηγόρου, ο μάρτυρας είπε: «Δεν το είπα, ο κύριος το είπε.» Δέχθηκε ότι έκαμε ένορκες δηλώσεις τον Απρίλιο 2013 και έγραψε ότι έγιναν και επιδόσεις των Τεκμηρίων 5 και 6 στις 30.11.2013, όμως όταν ρωτήθηκε είπε ότι δεν έγιναν και οι δύο εκείνη την ημέρα αλλά η μία. Ο μάρτυρας δέχθηκε ότι είναι λανθασμένα που γράφει στο Τεκμήριο 6 ότι η επίδοση έγινε 30.11.
- Επέμεινε ότι επέδωσε στην Καθ' ης η Αίτηση 2 και σε υποβολή ότι το τηλέφωνο της του δόθηκε από τρίτο πρόσωπο και όχι από την ίδια, ο μάρτυρας απάντησε ότι μάλλον πρέπει να του το έδωσε ο σύζυγος της, σε αντίθεση με τα όσα είχε πει προηγούμενα. Ο Μ.Α.2 δεν έκαμε καλή εντύπωση στο Δικαστήριο. Υπέπεσε σε αντιφάσεις, ανασκεύασε δηλώσεις, περιέπλεξε εντελώς τα γεγονότα που αφορούν την επίδοση και το χρόνο επίδοσης των επιστολών των δικηγόρων των Αιτητών στους Καθ' ων η Αίτηση 1 και
- Η μαρτυρία του αποδυναμώθηκε ιδιαίτερα, με αποτέλεσμα να μην γίνεται αποδεκτή. Καθ' ου η Αίτηση 1: Μοναδικός μάρτυρας για την πλευρά του κατέθεσε ο ίδιος ο Καθ' ου η Αίτηση 1, κ. Κάρο Ζαρταριάν. Ο κ. Ζαρταριάν κατέθεσε Γραπτή Δήλωση, το Τεκμήριο Γ, ως μέρος της κυρίως εξέτασης του, σύμφωνα με τον περί Αποδείξεως Νόμο, Κεφ. 9, ως αυτός τροποποιήθηκε από τον Ν. 32
(1)/
- Κατέθεσε ότι η Καθ' ης η Αίτηση 2 είναι η πρώην σύζυγος του και μαζί διέμεναν σε μια ιδιόκτητη κατοικία. Κατά το 2006, αποφάσισαν να την πουλήσουν και στα τέλη του 2006, κάποιος μεσίτης τους πήρε να δούμε ένα σπίτι στην οδό Σόλωνος 12, στην Έγκωμη, Λευκωσία. Τότε είδαν το επίδικο για πρώτη φορά. Η Καθ' ης η Αίτηση 2 αμέσως αγάπησε το εν λόγω σπίτι και ήθελε να το ενοικιάσουν και αποφάσισαν να προχωρήσουν μαζί στην ενοικίαση. Θα έκαναν συμβόλαιο ο ίδιος, η σύζυγος του και οι Αιτητές. Με πρωτοβουλία της Καθ' ης η Αίτηση 2, αυτή μετέβηκε στη Λεμεσό, συνάντησε τον Αιτητή 1 και συζήτησαν αναφορικά με τις επισκευές, αλλαγές και γενικά τις ανακαινίσεις στις οποίες θα προέβαιναν οι Καθ' ων η Αίτηση στο εν λόγω σπίτι, ώστε να το προσαρμόσουν στις δικές τους ανάγκες. Όταν η Καθ' ης η Αίτηση 2 επέστρεψε από τη Λεμεσό, του ανακοίνωσε ότι είχαν συμφωνήσει με τον Αιτητή 1 να προβούν οι ίδιοι στις ανακαινίσεις που επιθυμούν, να πληρώσουν ότι χρειαστεί και σε αντάλλαγμα οι πρώτοι 6 μήνες της περιόδου ενοικίασης θα ήταν δωρεάν. Ο 7ος μήνας θα πληρωνόταν στον μεσίτη και μετέπειτα θα πλήρωναν ενοίκιο στους Αιτητές. Αυτή η συμφωνία φαίνεται και στην παράγραφο 5 του Τεκμηρίου
- Ο Καθ' ου η Αίτηση 1 κατέθεσε ότι, για να μπορούσαν όμως να αρχίσουν αμέσως τις αλλαγές, ο μεσίτης τους ζήτησε πρώτα να υπογράψουν συμβόλαιο ενοικίασης με τους ιδιοκτήτες, να τον πληρώσουν και μετά να πάρουν τα κλειδιά. Ο μεσίτης πήγε στο γραφείο του κ. Ζαρταριάν και του έδωσε τη συμφωνία ενοικίασης, Τεκμήριο 4, η οποία ήταν κενή, του ζήτησε να συμπληρώσει τα ονόματα των Καθ' ων η Αίτηση, να το υπογράψουν και οι δύο, να το στείλουν με φαξ στον Αιτητή 1 στην Αγγλία, να τον πληρώσουν την προμήθεια του, να τους δώσει τα κλειδιά και όταν θα ερχόταν ο Αιτητής 1 στην Κύπρο, θα υπέγραφε και αυτός το συμβόλαιο. Σύμφωνα με τις υποδείξεις του μεσίτη, ο Καθ' ου η Αίτηση 1 πήρε την κενή συμφωνία ενοικίασης, συμπλήρωσε τα ονόματα του ιδίου και της Καθ' ης η Αίτηση 2, υπέγραψε τη συμφωνία και πήρε τηλέφωνο την Καθ' ης η Αίτηση 2 να έρθει να υπογράψει και αυτή. Η Καθ' ης η Αίτηση 2 του είπε να την υπογράψει εκ μέρους της για να τελειώνουν και να μπορέσει να ζητήσει από τους εργολάβους να αρχίσουν τις δουλειές. Επίσης, του ανάφερε ότι θα υπέγραφαν όλοι μαζί την πρωτότυπη συμφωνία όταν θα έρχονταν οι Αιτητές στην Κύπρο. Τότε, ο κ. Ζαρταριάν υπέγραψε την εν λόγω συμφωνία και εκ μέρους της Καθ' ης η Αίτηση 2 και την έστειλε με φαξ στον Αιτητή 1 στην Αγγλία, ζητώντας του να την υπογράψουν και αυτοί και να του την στείλουν πίσω υπογραμμένη. Δεν είχε ενημερώσει τους ιδιοκτήτες ότι υπέγραψε εκ μέρους της Καθ' ης η Αίτηση 2, είχε όμως υπογράψει στην παρουσία του μεσίτη. Κατά την αντεξέταση του από τον ευπαίδευτο συνήγορο της Καθ' ης η Αίτηση 2, σε υποβολή ότι η Καθ' ης η Αίτηση 2 δεν του έδωσε οδηγίες να υπογράψει εκ μέρους της, ο μάρτυρας απάντησε: «Πιστεύω δεν διαφώνησε ποτέ με την ενοικίαση του σπιτιού και με χαρά το ανακαινίσαμε.» Η υπογραφή έλαβε χώραν την 23.1.20007 και το φαξ στάληκε στις 28.1.
- Ο Καθ' ου η Αίτηση 1 κατέθεσε ότι οι Αιτητές ουδέποτε του έστειλαν πίσω το συμβόλαιο υπογραμμένο εκ μέρους τους, ούτε και ήρθαν στην Κύπρο για να το υπογράψουν. Ο ίδιος είδε τον Αιτητή 1 για πρώτη φορά στο Δικαστήριο την 3.4.2013, όταν ήρθε να μαρτυρήσει, κάτι που ανέφερε και ο ίδιος ο Αιτητής
- Μετά που ολοκληρώθηκαν οι εργασίες, την 1.4.2007 εγκαταστάθηκαν με την Καθ' ης η Αίτηση 2, τον ανήλικο υιό τους και τη θυγατέρα της Καθ' ης η Αίτηση 2, στην επίδικη οικία. Έκτοτε, επισκεπτόταν την οικία κατά καιρούς ο κ. Νίκος Δημητρίου, ο οποίος είναι πεθερός του Αιτητή 1 και πατέρας της Αιτήτριας 2, και ο οποίος τους συστήθηκε από την αρχή ως ο πληρεξούσιος αντιπρόσωπος των Αιτητών στην Κύπρο καθότι, όπως ανέφερε στον κ. Ζαρταριάν, αυτός ερχόταν στην Κύπρο πιο συχνά απ' ότι έρχονταν οι Αιτητές. Περαιτέρω, τους είπε να τον ειδοποιούν εάν χρειάζονταν οτιδήποτε αναφορικά με την επίδικη κατοικία. Για οποιοδήποτε πρόβλημα παρουσιαζόταν στο σπίτι, επικοινωνούσαν πάντα με τον κ. Δημητρίου και αυτός το επιλαμβανόταν. Ο κ. Ζαρταριάν κατέθεσε ότι ο κ. Δημητρίου τους διαβεβαίωνε ότι δεν χρειάζεται να γράφουν ή να επικοινωνούν με τους Αιτητές και τους είπε επί λέξει: «Talking to me is like talking to Ellinas». Ο κ. Δημητρίου επικοινωνούσε με διάφορους εργολάβους ο ίδιος, αυτοί πήγαιναν στο σπίτι με δική του εντολή, έκαναν τις εργασίες που τους ανέθετε αυτός, τους πλήρωναν οι Καθ' ων η Αίτηση και μετέπειτα τα αφαιρούσαν από τα ενοίκια. Ο κ. Ζαρταριάν κατέθεσε σχετικά το Τεκμήριο
- Οι Καθ' ων η Αίτηση ήταν σε διάσταση από τον Δεκέμβριο
- Ο Καθ' ου η Αίτηση 1 διαφώνησε με τον ισχυρισμό της Καθ' ης η Αίτηση 2, ότι εντελώς αδικαιολόγητα και απροειδοποίητα εγκατέλειψε την επίδικη κατοικία τον Ιανουάριο
- Λόγω των προβλημάτων στη σχέση τους, επισκέφθηκαν ειδική παιδοψυχολόγο στις 10 Αυγούστου και 3 Δεκεμβρίου 2009 και αυτή τους συμβούλεψε να φύγει ο Καθ' ου η Αίτηση 1 από το σπίτι μετά τα Χριστούγεννα. Ο Καθ' ου η Αίτηση 1 ενοικίασε το διαμέρισμα στο οποίο κατοικεί τώρα, από την 1.11.2009 και αυτό ήταν εν γνώσει της Καθ' ης η Αίτηση
- Αμέσως μετά τη διάσταση, περί το τέλος Δεκεμβρίου 2009, ο Καθ' ου η Αίτηση 1 είχε συνάντηση με τον κ. Νίκο Δημητρίου. Τον ειδοποίησε ότι θα εγκαταλείψει την επίδικη κατοικία και ως εκ τούτου τερματίζει την ενοικίαση όσον αφορά το μέρος του. Στην εν λόγω συνάντηση, μετά από αρκετή συζήτηση, ο κ. Δημητρίου του είπε ότι καταλαβαίνει πλήρως την κατάσταση και αποδέχθηκε τον τερματισμό της ενοικίασης όσον αφορά το μέρος του κ. Ζαρταριάν. Περαιτέρω, συμφωνήθηκε όπως του πληρώσει ο Καθ' ου η Αίτηση 1 όλα τα ενοίκια μέχρι τον Δεκέμβριο 2009, ήτοι €16.404, μείον κάποια έξοδα τα οποία υπέστηκαν οι Καθ' ων η Αίτηση για την τοποθέτηση εξοπλισμού στο επίδικο, δηλαδή συνολικά €11.594, προς πλήρη εξόφληση των μέχρι τότε οφειλών των Καθ' ων η Αίτηση προς τους Αιτητές. Ο Καθ' ου η Αίτηση 1 ισχυρίστηκε ότι απόδειξη των πιο πάνω είναι το Τεκμήριο 9, καθώς επίσης και το γεγονός ότι οι Αιτητές δεν διεκδικούν το ποσό των ενοικίων που αντιστοιχεί στην αφαίρεση των πιο πάνω εξόδων. Στις 8.1.2010, ο κ. Ζαρταριάν εγκατέλειψε την επίδικη κατοικία, παρέδωσε τα κλειδιά στην Καθ' ης η Αίτηση 2 και έκτοτε, την αποκλειστική κατοχή και χρήση την είχε η Καθ' ης η Αίτηση 2 μαζί με άλλα πρόσωπα. Άλλαξε και τις κλειδαριές και ο Καθ' ου η Αίτηση 1 δεν μπορούσε καν να εισέλθει στην κατοικία. Την 1.3.2010, μέσω των δικηγόρων του, απέστειλε επιστολή στην Καθ' ης η Αίτηση 2 με δικαστικό επιδότη, καλώντας την να εγκαταλείψει την επίδικη κατοικία και σε αντίθετη περίπτωση, την καθιστούσε προσωπικά υπεύθυνη για την πληρωμή τόσο των ενοικίων από τον Ιανουάριο 2010, όσο και οποιωνδήποτε λογαριασμών. Στις 30.3.2010 καταχώρησε στο Οικογενειακό Δικαστήριο Λευκωσίας την Αίτηση αρ. 236/2010 για λύση του γάμου του με την Καθ' ης η Αίτηση 2 και τελικά το διαζύγιο εκδόθηκε στις 15.5.
- Ο Καθ' ου η Αίτηση 1 είχε εκ νέου συνάντηση με τον πληρεξούσιο αντιπρόσωπο των Αιτητών τον Μάιο 2010, όπου του παρέδωσε την απόδειξη Τεκμήριο 9, ως η μεταξύ τους συμφωνία. Επίσης, ζήτησε από τον κ. Δημητρίου να πιέσει την Καθ' ης η Αίτηση 2 να εγκαταλείψει την επίδικη κατοικία ή να καταρτίσουν νέα συμφωνία ενοικίασης μεταξύ των Αιτητών και της Καθ' ης η Αίτηση
- Επίσης, τον ενημέρωσε ότι είχε ήδη ξεκινήσει τη διαδικασία έκδοσης διαζυγίου. Ο κ. Ζαρταριάν κατέθεσε ότι αμέσως μετά την εν λόγω συνάντηση, είχε και τηλεφωνική επικοινωνία με τον Αιτητή
- Ενόψει των προαναφερθέντων, οι Αιτητές μέσω των δικηγόρων τους απέστειλαν μόνο στην Καθ' ης η Αίτηση 2 την επιστολή ημερομηνίας 13.8.2010, (Τεκμήριο 16). Ο Καθ' ου η Αίτηση 1 κατέθεσε ότι την 25.11.2010, οι δικηγόροι των Αιτητών απέστειλαν τις επιστολές Τεκμήρια 5 & 6, με τα οποία αξίωναν ενοίκια. Δεν θυμάται πως ήρθε στα χέρια του το Τεκμήριο 5 αλλά δεν του είχε επιδοθεί. Ο ίδιος έδωσε οδηγίες στους δικηγόρους του να απαντήσουν στους δικηγόρους των Αιτητών και ως εκ τούτου, απέστειλαν την επιστολή ημερομηνίας 7.12.2010 (Τεκμήριο 17). Ο Καθ' ου η Αίτηση 1 επέμεινε ότι ο Νίκος Δημητρίου ήταν ο πληρεξούσιος των Αιτητών στην Κύπρο και ότι έτσι του είχε συστηθεί. Κατοικούσε μόνιμα στο Λονδίνο, επισκεπτόταν την Κύπρο 3 φορές το χρόνο και επικοινωνούσε μαζί του για θέματα του σπιτιού. Ο κ. Δημητρίου δεν έπαιρνε λεφτά για τα ενοίκια. Ο μάρτυρας τα κατέθετε και ο κ. Δημητρίου ασχολείτο μόνο με προβλήματα του σπιτιού και επικοινωνούσε με εργολάβους που γνώριζε. Ο κ. Δημητρίου δεν του έδειξε πληρεξούσιο έγγραφο και ο κ. Ζαρταριάν δεν του ζήτησε. Ο κ. Ζαρταριάν δέχθηκε ότι τον Δεκέμβριο 2009 όφειλε 12 ενοίκια. Τον Μάιο 2010 όμως δεν όφειλε οποιοδήποτε ποσό, αφού είχε εγκαταλείψει το επίδικο τον Ιανουάριο. Ο μάρτυρας δέχθηκε ότι υπάρχουν αφαιρέσεις από το ποσό στο Τεκμήριο 9, ενώ υπάρχουν επίσης αφαιρέσεις από το Τεκμήριο
- Ο μάρτυρας κατέθεσε ότι τα έξοδα έγιναν με γνώση και έγκριση του κ. Δημητρίου. Ο μάρτυρας επέμεινε ότι έδινε εντολές ο κ. Δημητρίου και οι Αιτητές αποδέχθηκαν και τις αποκοπές από το
- Ο Καθ' ου η Αίτηση 1 δέχθηκε ότι από τον Ιανουάριο 2010 μέχρι τον Φεβρουάριο 2012, δεν έγινε πληρωμή ενοικίου. Δέχθηκε ότι του επιδόθηκε επιστολή 25.11.2010 και ότι στάληκε επιστολή για ενοίκια 10.5.
- Κατά την αντεξέταση του από τον ευπαίδευτο συνήγορο της Καθ' ης η Αίτηση 2, ο κ. Ζαρταριάν κατέθεσε επί διαφόρων θεμάτων τα οποία δεν είναι επίδικα και δεν σχετίζονται άμεσα με τα επίδικα θέματα, γι' αυτό η μαρτυρία αυτή δεν λαμβάνεται υπόψην. Το ίδιο ισχύει και για την Καθ' ης η Αίτηση
- Ο Καθ' ου η Αίτηση 1 ήταν πολύ καλός μάρτυρας, ξεκάθαρος, πολύ σταθερός στις απαντήσεις του και σαφής. Έδωσε την εντύπωση ειλικρινούς ανθρώπου, η μαρτυρία του ήταν λογική και κρίνεται ως μάρτυρας της αλήθειας. Καθ' ης η Αίτηση 2: Μοναδική μάρτυρας για την πλευρά της κατέθεσε η Καθ' ης η Αίτηση 2, κα. Χέλεν Ζαρταριάν. Η Καθ' ης η Αίτηση 2 κατέθεσε ότι γεννήθηκε στην Αγγλία και η πρώτη της γλώσσα είναι η Αγγλική. Κατά την κυρίως εξέταση της, είπε ότι δεν μπορεί να διαβάσει στα Ελληνικά, ενώ κατά την αντεξέταση της κατέθεσε ότι διαβάζει λίγο. Παντρεύτηκε τον Καθ' ου η Αίτηση 1 το 2001 και απέκτησαν ένα παιδί. Έχει επίσης μία κόρη από προηγούμενο γάμο. Εργάστηκε για περίπου 8 μήνες στην εταιρεία Praxis Capital Partners, αλλά η οικογένεια συντηρείτο από τον Καθ' ου η Αίτηση 1 ο οποίος είχε 2, 3 εταιρείες, έπαιρνε μισθό και είχε και εισοδήματα από ενοίκια. Η κα. Ζαρταριάν κατέθεσε ότι έμεναν σε σπίτι που ενοικίαζε ο Καθ' ου η Αίτηση 1 και μετά αγόρασαν ένα σπίτι. Δύο χρόνια αργότερα, ο Καθ' ου η Αίτηση 1 της είπε ότι έπρεπε να πουληθεί το σπίτι γιατί δεν ήταν καλή επένδυση. Στα τέλη του 2006, ένας μεσίτης πήρε τους Καθ' ων η Αίτηση στο επίδικο σπίτι στην οδό Σόλωνος, το οποίο ήταν σε άθλια κατάσταση αλλά ήταν ευρύχωρο και πίστευε ότι με δουλειά από πλευράς της και με χρήματα, θα το έκανε όμορφο. Μίλησε ο Καθ' ου η Αίτηση 1 με τον Αιτητή 1 ο οποίος είπε ότι δεν θα πλήρωνε για ανακαινίσεις. Πήγε η ίδια στη Λεμεσό να τον συναντήσει και εκείνος παραδέχθηκε ότι το σπίτι χρειαζόταν δουλειά. Ο Αιτητής 1 συμφώνησε να μην πληρώσουν ενοίκια για 6 μήνες και μ' αυτά τα χρήματα να το φτιάξουν. Η ίδια δεν είχε οποιαδήποτε άλλη ανάμειξη στο θέμα της ενοικίασης, ούτε διαπραγματεύτηκε οτιδήποτε άλλο με τον Αιτητή
- Η Καθ' ης η Αίτηση 2 επέμενε ότι ενοικίασε ο Καθ' ου η Αίτηση 1 και όχι η ίδια. Ο κ. Έλληνας γνώριζε ότι το σπίτι θα το ενοικίαζε ο κ. Ζαρταριάν και ότι η ίδια δεν εργαζόταν. Δεν είχε δει ποτέ το έγγραφο Τεκμήριο
- Κατέθεσε ότι η υπογραφή κάτω δεξιά στο έγγραφο είναι ο γραφικός χαρακτήρας του Καθ' ου η Αίτηση
- Τον Ιανουάριο 2007 ο Καθ' ου η Αίτηση 1 εργαζόταν στις εταιρείες του και έμενε στο οικογενειακό σπίτι. Τον έβλεπε το πρωί, το μεσημέρι και το βράδυ. Ουδέποτε της είπε κάτι για συμβόλαιο, ούτε της είπε ότι θα υπέγραφε συμβόλαιο με το όνομα της. Δεν το γνώριζε πριν να γίνει η παρούσα υπόθεση και αν το γνώριζε, μπορούσε να υπογράψει η ίδια. Η κα. Ζαρταριάν κατέθεσε ότι δεν είχε συμμετοχή σ' αυτό το συμβόλαιο. Ο κ. Ζαρταριάν πλήρωνε τα ενοίκια και γι' αυτό δεν υπήρχε λόγος να την βάλει στο συμβόλαιο. Μέχρι να φύγει από το επίδικο, πλήρωνε τα ενοίκια ο Καθ' ου η Αίτηση 1 και της είπε ότι θα τα πλήρωνε, καθώς και τους λογαριασμούς, γιατί η ίδια δεν είχε τρόπο να τα πληρώνει. Πλήρωνε το ρεύμα, το νερό και εκείνη νόμιζε ότι πλήρωνε και το ενοίκιο. Δεν της έδινε διατροφή. Κατά την αντεξέταση της και βλέποντας το Τεκμήριο 22, η Καθ' ης η Αίτηση 2 είπε ότι αυτό σημαίνει πως της ζήτησε ο Καθ' ου η Αίτηση 1 να του δώσει κάποια λεφτά από το μισθό της που δούλευε τότε, και του έδωσε για να πληρώσει το ενοίκιο. Ήταν η μόνη φορά. Η Καθ' ης η Αίτηση 2 αρνήθηκε ότι υπέγραψε ως δικαιούχος χρησιμοποιώντας την κάρτα του Καθ' ου η Αίτηση
- Αρνήθηκε επίσης ότι ήταν συχνό φαινόμενο ο ένας να υπογράφει για τον άλλο και ότι είπε στον κ. Ζαρταριάν να υπογράψει τη συμφωνία για την ίδια. Η μάρτυρας κατέθεσε ότι το Τεκμήριο 15 δεν της επιδόθηκε και δεν έχει τέτοιο έγγραφο. Ο Καθ' ου η Αίτηση 1, ο οποίος πλήρωνε τους λογαριασμούς, σιγά-σιγά σταμάτησε να πληρώνει χωρίς να της το πει. Η ίδια το έμαθε με το χειρότερο τρόπο, δηλαδή αφού τους έκοψαν το ρεύμα, το νερό και το τηλέφωνο. Την βοηθούσαν οι γονείς της και ο αδερφός της μέχρι να δει τι θα κάμει. Προφανώς, όπως είπε, το ενοίκιο έμεινε απλήρωτο. Θεωρεί ότι ήταν ευθύνη του Καθ' ου η Αίτηση 1 να το πληρώνει για να μην τους αφήσει στους δρόμους. Κατά την αντεξέταση της, η Καθ' ης η Αίτηση 2 αρνήθηκε υποβολή ότι μόλις έφυγε ο Καθ' ου η Αίτηση 1 από το επίδικο τον Ιανουάριο 2010, έμενε εκεί με το πρόσωπο με το οποίο είχε συνάψει σχέση και κατέθεσε ότι δεν άλλαξε τις κλειδαριές. Αρνήθηκε ότι συμφώνησε με τον Καθ' ου η Αίτηση 1 όταν έφυγε από το σπίτι, να πληρώνει αυτός τα δίδακτρα του γιου τους και γι' αυτό δεν πήρε μέτρα εναντίον του για διατροφή, αλλά πράγματι ο Καθ' ου η Αίτηση 1 πληρώνει για το σχολείο του παιδιού. Η Καθ' ης η Αίτηση 2 αρνήθηκε ότι έχει οικονομικούς πόρους και ότι συνειδητά δεν πλήρωνε το ενοίκιο και επέμενε ότι ο Καθ' ου η Αίτηση 1 δεν συμμορφώθηκε με τις υποχρεώσεις του. Η κα. Ζαρταριάν κατέθεσε ότι δεν θυμάται αν παρέδωσε τα κλειδιά του επίδικου ή σε ποιον τα παρέδωσε. Εμμέσως πλην σαφώς, η Καθ' ης η Αίτηση 2 παραδέχθηκε την αξίωση των Αιτητών, δηλαδή ότι οφείλονται ενοίκια μέχρι την παράδοση της κατοχής του επίδικου από την ίδια, αλλά ήταν η θέση της ότι δεν τα οφείλει εκείνη. Κατέστη επίσης ξεκάθαρο ότι από τον Ιανουάριο 2010, στο επίδικο διέμενε η ίδια και τα παιδιά της και όχι ο Καθ' ου η Αίτηση
- Είναι κοινό έδαφος ότι δεν υπέγραψε η ίδια το Τεκμήριο
- Τα λοιπά ζητήματα επί των οποίων κατέθεσε, αποτελούν νομικές θέσεις. Κρίνουμε ότι η Καθ' ης η Αίτηση 2 δεν κατέθεσε ψέματα ενώπιον μας. Παραμένει να εξετάσουμε τη νομική πτυχή των γεγονότων όπως διαμορφώνονται. Πραγματικά γεγονότα: Από την ενώπιον μας αποδεκτή μαρτυρία, κρίνουμε ότι τα πραγματικά γεγονότα της υπόθεσης είναι τα ακόλουθα: Οι Αιτητές 1 και 2 είναι σύζυγοι και συνιδιοκτήτες κατά ½ μερίδιο έκαστος (Τεκμήριο 1) μίας κατοικίας που ευρίσκεται στην οδό Σόλωνος αρ.12, στην Έγκωμη, Λευκωσία, δηλαδή εντός ελεγχόμενης περιοχής εν τη εννοία του άρθρου 2 του περί Ενοικιοστασίου Νόμου, Ν.23/83, όπως αυτός έχει τροποποιηθεί μέχρι σήμερα και υπό το φως της Κ.Δ.Π. 519/
- Η κατοικία ολοκληρώθηκε πριν την 31.12.
- Δυνάμει γραπτής συμφωνίας ημερομηνίας 23.1.2007 (Τεκμήριο 4), οι Αιτητές 1 και 2 ενοικίασαν την επίδικη κατοικία στους Καθ' ων η Αίτηση 1 και 2, οι οποίοι κατονομάζονται στην εισαγωγική παράγραφο, για περίοδο 30 μηνών, αρχομένης την 1.4.2007 και ληγούσης την 30.9.2009, έναντι ενοικίου εκ €1.367 (Λ.Κ. 800) μηνιαίως. Το έγγραφο είναι στην Αγγλική γλώσσα. Σύμφωνα με το άρθρο 5
(1)του περί Επισήμων Γλωσσών της Δημοκρατίας Νόμου, Ν.67/88ως αυτός έχει τροποποιηθεί μέχρι σήμερα, «σε οποιαδήποτε δικαστική διαδικασία γίνεται αποδεκτό ως αποδεικτικό μέσο και έγγραφο συνταγμένο σε οποιαδήποτε ξένη γλώσσα». Σύμφωνα με τη ρήτρα 3 [1] του εγγράφου, μετά τη λήξη των 30 μηνών, εκτός εάν οποιοσδήποτε των συμβαλλομένων έδινε τουλάχιστον τρεις μήνες πριν τη λήξη της περιόδου, γραπτή ειδοποίηση ότι δεν επιθυμεί την ανανέωση της συμβατικής ενοικίασης, αυτή θα ανανεώνετο αυτόματα για ακόμα ένα χρόνο. Όμως, σύμφωνα με τη ρήτρα 4 [2], στην περίπτωση ανανέωσης, θα συμφωνείτο αύξηση ενοικίου. Το πληρωτέο ενοίκιο παρέμεινε στο ύψος του αρχικού, δεν επιβλήθηκε ή συμφωνήθηκε αύξηση. Στο Τεκμήριο 4, συμφωνήθηκε ότι για τους πρώτους έξι μήνες δεν θα καταβαλλόταν ενοίκιο λόγω επιδιορθώσεων στην κατοικία και ο έβδομος μήνας θα πληρωνόταν ως αμοιβή στον μεσίτη. Σχετικό είναι το Τεκμήριο
- Οι Καθ' ων η Αίτηση θα κατέβαλλαν ενοίκιο από 1.11.2007 (ρήτρα 5). Οι Αιτητές 1 και 2 διαμένουν μόνιμα στην Αγγλία και επισκέπτονται την Κύπρο κατά διαστήματα, κυρίως για διακοπές. Ο Αιτητής 1 και ο Καθ' ου η Αίτηση 1 δεν είχαν βρεθεί πριν την κατάθεση του Αιτητή 1 ενώπιον του Δικαστηρίου. Οι Καθ' ων η Αίτηση 1 και 2 είχαν δει την επίδικη κατοικία συνοδεία μεσίτη. Στη συνέχεια, η Καθ' ης η Αίτηση 2 διευθέτησε συνάντηση με τον Αιτητή 1 στη Λεμεσό όπου βρισκόταν και συμφωνήθηκε να γίνουν επιδιορθώσεις στην επίδικη κατοικία από τους ενοικιαστές και για το λόγο αυτό δεν θα κατέβαλλαν ενοίκιο για τους πρώτους έξι μήνες (βλέπετε πιο πάνω). Την 28.1.2007, ο Καθ' ου η Αίτηση 1, αφού υπέγραψε τη συμφωνία ενοικίασης, την έστειλε με τηλεομοιότυπο στον Αιτητή 1, ο οποίος ήταν στην Αγγλία κατά τον εν λόγω χρόνο, το ίδιο και η σύζυγος του, Αιτήτρια
- Τη συμφωνία ενοικίασης υπέγραψε ο Καθ' ου η Αίτηση 1 ως ενοικιαστής και με το όνομα της Καθ' ης η Αίτηση 2 ως μάρτυρας, ο Αιτητής 1 ως ιδιοκτήτης και η Αιτήτρια 2 ως μάρτυρας. Ο Καθ' ου η Αίτηση 1 απέστειλε τη συμφωνία με τηλεομοιότυπο μαζί με χειρόγραφη επιστολή. Ο Αιτητής 1 και ο Καθ' ου η Αίτηση 1 υποστήριξαν ότι η πρόθεση των μερών ήταν να συνομολογήσουν συμφωνία μεταξύ των Αιτητών 1 και 2 και των Καθ' ων η Αίτηση 1 και
- Όμως, στην πραγματικότητα, η Καθ' ης η Αίτηση 2 δεν υπέγραψε το συγκεκριμένο έγγραφο, είτε την 23.1.2007, είτε την 28.1.2007, είτε σε μεταγενέστερη ημερομηνία. Δεν υπάρχει καν ισχυρισμός ότι το είδε. Αρνήθηκε ότι εξουσιοδότησε τον Καθ' ου η Αίτηση 1 να υπογράψει τη συμφωνία εκ μέρους της και ο ίδιος κατά την αντεξέταση του, κατέθεσε ότι το υπέγραψε όντας σίγουρος ότι η σύζυγος του θα συμφωνούσε. Η Αιτήτρια 2, από την άλλη πλευρά, μπορεί να υπέγραψε στο χώρο που έπρεπε να υπογράψει μάρτυρας, αλλά τουλάχιστον υπέγραψε η ίδια και μπορεί να θεωρηθεί μέρος της συμφωνίας. Συνεπώς, είναι η κρίση μου ότι αφενός η Καθ' ης η Αίτηση 2 δεν ήταν συμβαλλόμενο μέρος στο Τεκμήριο 4 και αφετέρου, εφόσον σ' αυτό προνείτο ενοικίαση για περίοδο πέραν του έτους και δεν έφερε την υπογραφή δύο μαρτύρων, αυτό είναι άκυρο εξ' υπαρχής (void ab initio), δυνάμει των προνοιών του άρθρου 77
(1)[3] του περί Συμβάσεων Νόμου, Κεφ. 149 όπως αυτός έχει τροποποιηθεί μέχρι σήμερα, αυτό είναι άκυρο εξ' υπαρχής. Εάν το ενοίκιο δυνάμει του ακύρου ενοικιαστηρίου εγγράφου οφείλεται επί μηνιαίας βάσεως, ως στην παρούσα περίπτωση, η σχέση μεταξύ ιδιοκτήτη και ενοικιαστή, δηλαδή μεταξύ των Αιτητών και του Καθ' ου η Αίτηση 1, είναι σχέση ενοικίασης από μήνα σε μήνα, δηλαδή περιοδική ενοικίαση (periodic tenancy - βλέπετε σχετικά Tryfon Co. v. Black and Decker
(1983)1 C.L.R. 971). Πρόκειται δε για συμβατική ενοικίαση (βλέπετε Georghiades and Others v. Lambi
(1976)8 J.S.C. 1332). Σύμφωνα με την απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην υπόθεση Nicos Christou Developments Ltd. ν. Τοφινής
(1998)1(Δ) Α.Α.Δ. 1990, η μηνιαία εκμίσθωση δεν εκπνέει στο τέλος κάθε μήνα αλλά συνεχίζεται μέχρι του τερματισμού της με τη δέουσα ειδοποίηση τερματισμού ή λήγει κατά τη λήξη της περιόδου που αναφέρεται στο άκυρο ενοικιαστήριο έγγραφο, δηλαδή την 30.9.
- Ο Καθ' ου η Αίτηση 1 παρέμεινε στην επίδικη οικία μετά την εν λόγω ημερομηνία και ούτως κατέστη θέσμιος ενοικιαστής από την 1.10.
- Τα ενοίκια καταβάλλονταν από τον Καθ' ου η Αίτηση 1 στον τραπεζικό λογαριασμό του Αιτητή
- Η ρήτρα 8(e) της συμφωνίας προνοεί ως ακολούθως: "If the rents hereby reserved or any party thereof shall be unpaid for twenty one
(21)days after becoming payable (if formally demanded in writing save in the event of force majeure) or if any covenant on the Tenant's part herein contained shall not be performed or observed, then and in any of the said cases it shall be lawful for the Landlord save in the event of force majeure at any time thereafter to re-enter upon the demised premises but without prejudice to the right of action of the Landlord in respect of any breach of the Tenant's covenants herein contained." Άρχισε η διάσταση μεταξύ των Καθ' ων η Αίτηση 1 και 2 τον Δεκέμβριο
- Αμέσως μετά τη διάσταση και/ή κατά ή περί το τέλος Δεκεμβρίου 2009, ο Καθ' ου η Αίτηση 1, είχε συνάντηση με τον κ. Νίκο Δημητρίου, ο οποίος είναι πεθερός του Αιτητή 1 και πατέρας της Αιτήτριας 2, επίσης κάτοικο Αγγλίας. Ο κ. Δημητρίου επισκέπτεται την Κύπρο συχνότερα από τους Αιτητές. Φαίνεται ότι η εκδοχή του Καθ' ου η Αίτηση 1 πως στην εν λόγω συνάντηση, συμφωνήθηκε όπως ο Καθ' ου η Αίτηση 1 πληρώσει τα ενοίκια μέχρι τον Δεκέμβριο 2009, ήτοι €16.404, μείον κάποια έξοδα τα οποία υπέστηκε για την τοποθέτηση εξοπλισμού στην επίδικη κατοικία, ήτοι συνολικά €11.594 προς πλήρη εξόφληση των οφειλών του Καθ' ου η Αίτηση 1 προς τους Αιτητές, είναι η αληθινή εφόσον οι Αιτητές 1 και 2 δέχονται ότι εισπράχθηκε αυτό το ποσό και ταυτόχρονα δεν διεκδικούν το ποσό που αποκόπηκε. Στις 8.1.2010 ο Καθ' ου η Αίτηση 1 εγκατέλειψε την επίδικη κατοικία και έκτοτε την αποκλειστική κατοχή και χρήση την είχε η Καθ' ης η Αίτηση 2 μέχρι την 13.2.2012, οπότε παρέδωσε την κατοχή της. Ο γάμος των Καθ' ων η Αίτηση λύθηκε την 15.5.
- Την 1.3.2010, Καθ' ου η Αίτηση 1 απέστειλε μέσω των δικηγόρων του επιστολή στην Καθ' ης η Αίτηση 2 με δικαστικό επιδότη, ενημερώνοντας την ότι έχει πληρώσει το ενοίκιο μέχρι τον Δεκέμβρη 2009, καθώς επίσης και όλους τους λογαριασμούς κοινής ωφελείας μέχρι τον Φεβρουάριο
- Περαιτέρω, την καλούσε να εγκαταλείψει την επίδικη κατοικία. Σε αντίθετη περίπτωση την καθιστούσε προσωπικά υπεύθυνη για την πληρωμή τόσο των ενοικίων από τον Ιανουάριο 2010 και μετά, όσο και των λογαριασμών κοινής ωφελείας (Τεκμήριο 15). Κατά ή περί τον Μάιο 2010, ο Καθ' ου η Αίτηση 1 είχε εκ νέου συνάντηση με τον κ. Νίκο Δημητρίου, κατά την οποία τον ενημέρωσε ότι είχε ανταποκριθεί με όσα συμφώνησαν και προέβη σε κατάθεση στο λογαριασμό του Αιτητή 1 του ποσού των €11.594 (Τεκμήριο 9). Αμέσως μετά την εν λόγω συνάντηση, ο Καθ' ου η Αίτηση 1 είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τον Αιτητή
- Οι Αιτητές 1 και 2 μέσω των δικηγόρων τους, απηύθυναν επιστολή στην Καθ' ης η Αίτηση 2 μόνον, ημερομηνίας 13.8.2010 (Τεκμήριο 16), με την οποία την καλούσαν να εξοφλήσει τα καθυστερημένα ενοίκια άλλως θα προχωρούσαν σε δικαστικά μέτρα για έξωση της, κάνοντας αναφορά στην επιστολή του Καθ' ου η Αίτηση 1 προς την Καθ' ης η Αίτηση 2 ημερομηνίας 1.3.2010 (πιο πάνω). Με επιστολή ημερομηνίας 25.11.2010 (Τεκμήρια 5 και 6) προς τους Καθ' ων η Αίτηση 1 και 2, οι Αιτητές 1 και 2, μέσω των δικηγόρων τους, τερμάτισαν την ενοικίαση από 31.12.2010 λόγω συστηματικής μη καταβολής των ενοικίων. Οι Καθ' ων η Αίτηση 1 και 2 κλήθηκαν να παραδώσουν την κατοχή του επίδικου την 3.1.2010 (προφανώς εδώ υπάρχει αριθμητικό λάθος στο έτος) και να εξοφλήσουν όλα τα οφειλόμενα ενοίκια. Στην επιστολή Τεκμήριο 5, απάντησαν οι δικηγόροι του Καθ' ου η Αίτηση 1, με δική τους επιστολή ημερομηνίας 7.12.2010 προς τους δικηγόρους των Αιτητών (Τεκμήριο 17). Στην επιστολή αυτή γίνεται αναφορά σε πληροφόρηση των Αιτητών από τον Μάιο 2010, ότι ο Καθ' ου η Αίτηση 1 εγκατέλειψε την επίδικη οικία την 8.1.
- Την 26.5.2011 επιδόθηκε στον Καθ' ου η Αίτηση 1 επιστολή των δικηγόρων των Αιτητών ημερομηνίας 10.5.2011 (Τεκμήριο 7), με την οποία καλούσαν τους Καθ' ων η Αίτηση όπως εξοφλήσουν τα καθυστερημένα και οφειλόμενα ενοίκια, τα οποία εκκρεμούσαν από τον Ιανουάριο 2010, εντός 21 ημερών. Η ίδια επιστολή επιδόθηκε στην Καθ' ης η Αίτηση 2 την ίδια μέρα, δηλαδή 26.5.2011 (Τεκμήριο 8). Νομική πτυχή: Υποχρέωση αποστολής ειδοποίησης από τον ενοικιαστή: Σύμφωνα με το άρθρο 27
(1)[4] του περί Ενοικιοστασίου Νόμου, Ν.23/83ως αυτός έχει τροποποιηθεί μέχρι σήμερα, οι πρόνοιες του τελευταίου ενοικιαστηρίου εγγράφου εφαρμόζονται στη θέσμια ενοικίαση. Περαιτέρω, σύμφωνα με το ίδιο άρθρο, ο ενοικιαστής δικαιούται να παραιτηθεί της κατοχής του μίσθιου μόνο κατόπιν επίδοσης ειδοποίησης σύμφωνα με το ενοικιαστήριο έγγραφο, ή σε περίπτωση που αυτό δεν προνοεί, κατόπιν γραπτής ειδοποίησης ένα τουλάχιστον μήνα προηγουμένως. Η αντίστοιχη παλαιά Αγγλική πρόνοια, η οποία είναι πανομοιότυπη ως προς το κύριο μέρος, είναι το άρθρο 15 [5] του Νόμου Increase of Rent and Mortgage Interest (Restrictions) Act, 1920, επί του οποίου βασίζεται η ημεδαπή νομοθεσία. Ο χρόνος προειδοποίησης στην Αγγλία τροποποιήθηκε σε ένα μήνα, με το άρθρο 16 [6] του Rent Act 1957, και φαίνεται ότι γι' αυτό ο Νομοθέτης στην Κύπρο υιοθέτησε τον ένα μήνα με την τροποποίηση στο βασικό Νόμο η οποία επήλθε με τον Ν.102(Ι)/95 και όχι τους τρεις που προνοούσε η παλαιότερη Αγγλική Νομοθεσία. Δεν υπάρχει στο ενοικιαστήριο έγγραφο, Τεκμήριο 4, συγκεκριμένη πρόνοια για την αποστολή ειδοποίησης από τον ενοικιαστή για την παράδοση της κατοχής. Υπάρχουν όμως δύο πρόνοιες που αφορούν την ανανέωση της συμβατικής ενοικίασης, με συνεπακόλουθο την υποχρέωση παράδοσης της κατοχής (ρήτρες 3 και 4 - βλέπετε πιο πάνω). Ενδεικτικά λοιπόν, έχουμε στο έγγραφο την υποχρέωση γραπτής ειδοποίησης 3 μήνες προηγουμένως, καθώς και τη σαφή υποχρέωση δυνάμει του Νόμου, της αποστολής γραπτής ειδοποίησης τουλάχιστον ένα μήνα προηγουμένως. Σύμφωνα με την ενώπιον μας μαρτυρία, δε δόθηκε καμία γραπτή ειδοποίηση από τον Καθ' ου η Αίτηση 1 προς τους Αιτητές ότι ο Καθ' ου η Αίτηση 1 θα παραιτείτο της κατοχής της επίδικης οικίας, μέχρι την αποστολή της επιστολής των δικηγόρων του, Τεκμήριο 17, τον Δεκέμβριο 2010. Καθοδηγητικά τα όσα αναφέρονται στο σύγγραμμα Megarry's The Rent Acts, 10η έκδοση, Τόμος 1, στο μέρος που αφορά τη δημιουργία της θέσμιας ενοικίασης, στις σελίδες 195 και 196, αναφορικά με τις από κοινού ενοικιάσεις (joint tenancies): "If one of two joint statutory tenants ceases to reside on the premises, probably the other would become the sole tenant, whether the non-residence was caused by death or otherwise. (
- b)Landlord's rights (
- i)NEED FOR NOTICE BY TENANT. Despite the loss of the statutory tenancy by non-residence, the landlord is entitled to hold the tenant to the terms of that tenancy until it has been determined by proper notice. The Acts provide that a statutory tenant "shall be entitled to give up possession of the dwelling-house only on giving such notice as would have been required under the original contract of tenancy, or, if no notice would have been so required," e.g., in the case of a term certain, "on giving not less than three months' notice." (
- ii)EFFECT. This provision does not prevent a landlord from accepting a surrender from the tenant at any time, nor does it prevent a landlord from claiming possession at any time, e.g., on the ground that the tenant has ceased to reside on the premises; but it does prevent the tenant from unilaterally determining his obligations without giving the requisite notice. While these obligations continue, the tenant is probably liable for rent qua rent and not merely for damages, equal in amount to the rent, for breach of his statutory obligation. The tenant thus has the burden but not the benefit of a statutory tenancy; for his liabilities are accompanied by no corresponding rights, e.g., to bring an action for trespass in relation to the premises. Nor is the landlord under any duty to mitigate the tenant's liability, e.g., by seeking to relet the premises." [δική μου υπογράμμιση] Φαίνεται λοιπόν και αυτή είναι η κρίση μου, ότι όπως και στην περίπτωση από κοινού ενοικίασης (joint tenancy), ο θέσμιος ενοικιαστής δύναται να εγκαταλείψει την ενοικίαση και το μίσθιο και να παύσει να είναι υπόλογος έναντι του ιδιοκτήτη, μη έχων υποχρεώσεις πλέον αλλά ούτε και δικαιώματα, αφού δώσει την απαραίτητη γραπτή προειδοποίηση, σύμφωνα με το τελευταίο ενοικιαστήριο έγγραφο ή τον Νόμο. Στην παρούσα περίπτωση, κάτι τέτοιο δεν έγινε και ο Καθ' ου η Αίτηση 1 εξακολούθησε να είναι υπόλογος έναντι του ιδιοκτήτη για οφειλόμενα ενοίκια μέχρι τον Δεκέμβριο 2010. Υπάρχει οτιδήποτε άλλο που να καλύπτει νομικά τον Καθ' ου η Αίτηση 1 ώστε να διαγράφεται αυτή η υποχρέωση του; Οι Αιτητές ρητά και/ή σιωπηρά και/ή δια της συμπεριφοράς τους και/ή των λόγων και/ή των πράξεων τους αποδέσμευσαν τον Καθ' ου η Αίτηση 1; Εγκατάλειψη δικαιώματος: Είναι νομολογημένο πως ισχυρισμοί για εγκατάλειψη δικαιώματος (waiver), συγκατάνευση (acquiescence) ή νομικό κώλυμα (estoppel) πρέπει να διατυπώνονται ρητά στα δικόγραφα, άλλως το Δικαστήριο δεν μπορεί να τους εξετάσει έστω και εάν υπάρχει σχετική μαρτυρία. Βλέπετε σχετικά Πούρικκος v. Σάββα και άλλων
(1991)1 Α.Α.Δ. 507, στη σελίδα 519 και την απόφαση του έντιμου Δικαστή κ. Ι. Πογιατζή [7]. Στην Απάντηση του Καθ' ου η Αίτηση 1 υπάρχει μια σχετική δικογράφηση (παράγραφος ΔVII). Δεν υπάρχει ενώπιον μας όμως ικανοποιητική αποδεκτή μαρτυρία η οποία να υποστηρίζει ότι οι Αιτητές εγκατέλειψαν τα δικαιώματα τους να στραφούν εναντίον του Καθ' ου η Αίτηση 1 vis a vis τις υποχρεώσεις του ως ενοικιαστή δυνάμει του λήξαντος ενοικιαστηρίου εγγράφου και της θέσμιας ενοικίασης. Μήπως οι Αιτητές κωλύονται καθ' οιονδήποτε άλλο τρόπο; Κώλυμα δια παραστάσεως (estoppel by representation): Είναι σημαντικό το ερώτημα κατά πόσον πληρούνται οι απαιτούμενες προϋποθέσεις ούτως ώστε να γίνεται επίκληση του δόγματος του κωλύματος, εν γένει. Αναφορικά με το κώλυμα δια παραστάσεως (estoppel by representation [8]), στέκομαι στη βασική αρχή ότι πρέπει να υπάρχει παράσταση υφιστάμενου γεγονότος, όχι απλής πρόθεσης. Βλέπετε το σύγγραμμα Halsbury's Laws of England, 4η έκδοση, Τόμος 16, παράγραφος 1040, κάτω από την επικεφαλίδα "Existing fact" [9]. Το ερώτημα είναι κατά πόσον η σιωπή των Αιτητών, ισοδυναμούσε με αποδοχή της απαλλαγής; Εδύνατο κάποιος να εκλάβει τέτοια συμπεριφορά και σιωπή ως αποδοχή; Εγείρεται θέμα κωλύματος δια παραστάσεως (estoppel by representation), το οποίο representation περιλαμβάνει τη συμπεριφορά (conduct) η οποία με τη σειρά της περιλαμβάνει τη σιωπή (silence); Βλέπετε σχετικά στο σύγγραμμα Halsbury's Laws of England, 4η έκδοση, Τόμος 16
(2), παράγραφος 951, κάτω από την επικεφαλίδα "Meaning of 'estoppel" [10] καθώς και στην παράγραφο 957, κάτω από την επικεφαλίδα "Common law estoppel by representation" [11]. Στη παράγραφο 1059 του ιδίου συγγράμματος, κάτω από την επικεφαλίδα "Silence or inactivity when duty to speak or act", λέγει: "In the absence of a duty to speak, mere silence or inaction is not such conduct as amounts to a representation. If a person's consent to a particular act is required, he may be under a duty, when he knows that it has been done without his consent, not to stand by for so long that others are induced thereby to do that from which otherwise they may have abstained; and he cannot afterwards question the legality of the act to the prejudice of those who have so given faith to the fair inference to be drawn from his conduct. A duty to speak arises whenever a person knows that another is acting on an erroneous assumption of some authority given or liability undertaken by the former, or is dealing with or acquiring an interest in the property in ignorance of his title to it." Σχετικές είναι επίσης οι Κυπριακές αυθεντίες Hadjiyiannis v. Attorney General
(1970)1 C.L.R. 32, Stylianou and others v. Papacleovoulou and another
(1982)1 C.L.R. 542, Louis Tourist Agency Ltd. v. Ηλία
(1992)1(Α) Α.Α.Δ. 98 και Γιαννάκης v. Οργανισμού Χρηματοδοτήσεως Τράπεζας Κύπρου Λτδ.,
(1999)1(Γ) Α.Α.Δ. 1522. Βρίσκουμε ότι ο Καθ' ου η Αίτηση 1 είχε αιτηθεί απαλλαγής από τον κ. Νίκο Δημητρίου, για τον οποίο δεν έχουμε ικανοποιητική μαρτυρία ότι ήταν εξουσιοδοτημένος να αντιπροσωπεύει τους Αιτητές σε όλα τα ζητήματα τα σχετικά με την ενοικίαση. Ο Καθ' ου η Αίτηση 1 είχε επίσης αιτηθεί απαλλαγής από τον Αιτητή 1 το Μάιο 2010. Δεν έχουμε ενώπιον μας ικανοποιητική αποδεκτή μαρτυρία ότι ο Αιτητής 1 δέχθηκε άμεσα την απαλλαγή του Καθ' ου η Αίτηση 1 από την ενοικίαση, μέχρι τουλάχιστον τον Αύγουστο 2010, οπότε οι Αιτητές απέστειλαν επιστολή μόνο στην Καθ' ης η Αίτηση 2, στην οποία προβαίνουν σε αναφορά στην επιστολή του Καθ' ου η Αίτηση 1 προς αυτήν ημερομηνίας 1.3.2010, με την οποία την καθιστούσε προσωπικά υπεύθυνη για τα ενοίκια. Κρίνουμε ότι οι Αιτητές 1 και 2 κωλύονται δια της συμπεριφοράς τους ή δια παραστάσεως ή άλλως πως, να απαιτούν ενοίκια εναντίον του Καθ' ου η Αίτηση 1, τουλάχιστον μετά την 13.8.2010. Εν διαστάσει σύζυγος θέσμιου ενοικιαστή: Όσον αφορά τα ενοίκια από τον Ιανουάριο μέχρι τον Αύγουστο 2010, εδώ αναφύεται και το θέμα της εν διαστάσει συζύγου. Έχουμε βρει ότι ο Καθ' ου η Αίτηση 1 κατέστη θέσμιος ενοικιαστής μετά την 30.9.2009 και εγκατέλειψε την επίδικη οικία την 8.1.2010. Σύμφωνα με το άρθρο 2 του περί Ενοικιοστασίου Νόμου Ν.23/83, όπως αυτός έχει τροποποιηθεί μέχρι σήμερα, ο ορισμός του «ενοικιαστή» περιλαμβάνει: «την εν διαστάσει λόγω εγκαταλείψεως της συζυγικής εστίας από τον σύζυγον της ενοικιαστήν σύζυγον αυτού ως και τα τέκνα αυτών». Καθίσταται σαφές ότι η Καθ' ης η Αίτηση 2, ως η εν διαστάσει σύζυγος του θέσμιου ενοικιαστού, η οποία σύμφωνα με την ενώπιον μας αποδεκτή μαρτυρία, παρέμεινε στην επίδικη οικία που ήταν η συζυγική εστία, μετά την 8.1.2010, θεωρείται η ίδια ενοικιαστής της επίδικης οικίας και δεν υπόκειται σε έξωση δυνάμει του περί Ενοικιοστασίου Νόμου, ειμή μόνο σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 11. Έχει δε τις υποχρεώσεις του ενοικιαστή και κατόχου του υποστατικού. Η Καθ' ης η Αίτηση 2 έχει το καθεστώς της ενοικιάστριας δυνάμει του Νόμου. Αγγλικές αυθεντίες, συγγράμματα και νομοθεσία: Αυτή ακριβώς είναι και η διαφοροποίηση, κατά την κρίση μου, του νομικού καθεστώτος στην Κύπρο από τα κρατούντα στην Αγγλία στις αντίστοιχες, παλαιές νομοθεσίες. Στην παλαιά Αγγλική νομοθεσία, π.χ. Increase of Rent and Mortgage Interest (Restrictions) Act 1920, επί του οποίου βασίζεται, μεταξύ άλλων, η ημεδαπή νομοθεσία, δεν περιλαμβάνει την εν διαστάσει σύζυγο στην ερμηνεία του «ενοικιαστή» ή του «θέσμιου ενοικιαστή». Το θέμα διέπεται από σχετική νομολογία. Παραπέμπω στο σύγγραμμα Megarry's The Rent Acts, 10η έκδοση, Τόμος 1, σελίδα 188: "Occupation through wife - (
- a)Deserted wife. A statutory tenancy is not determined by non-residence unless there is an effective yielding up of possession, a statutory tenant who on leaving his wife seeks to give up possession of the matrimonial home in which his wife remains is in a position of special difficulty. If he leaves his furniture in the home (and a fortiori if he returns to the home before the landlord sues for possession, or perhaps, before judgment), or does not revoke his wife's right to occupy the home, then plainly he has failed to yield up possession, and his wife can continue in occupation, paying the rent an performing the obligations of the tenancy on his behalf. (
- b)Termination of tenancy. Even if the husband removes his furniture and purports to revoke any right of his wife to remain, he does not seem able to determine his tenancy. A husband cannot terminate his wife's right to remain in the matrimonial home as long as she behaves herself; for she is no mere licensee, and by virtue of the special matrimonial relationship may remain against the will of her husband. The husband thus seems to be unable to determine his tenancy against the wishes of his wife unless he either obtains an order for possession against here under the discretionary powers conferred by the Married Women's Property Act, 1882, (which is highly improbable where the husband is guilty and the wife innocent), or else resorts to the probable illegality of forcibly evicting her. (
- c)Divorce. The making of a decree absolute of divorce will not necessarily determine the statutory tenancy in such cases, although it usually will; and if the landlord determines the contractual tenancy after the decree absolute has been granted, neither the former wife nor her absent ex-husband can resist the landlord's claim to possession... However, the decree entitles the husband to terminate the wife's right to occupy the house, even if it was obtained on the wife's petition; so does the commission of a matrimonial offence by the wife ." Στην προκείμενη περίπτωση, προκύπτει ότι η Καθ' ης η Αίτηση 2 είχε υποπέσει σε συζυγικό ατόπημα, σύμφωνα με τη μαρτυρία του Καθ' ου η Αίτηση 1 και ότι το διαζύγιο τους εκδόθηκε μετά την παράδοση της κατοχής του επίδικου. Ο δε Καθ' ου η Αίτηση 1 είχε ειδοποιήσει την Καθ' ης η Αίτηση 2 να εγκαταλείψει την επίδικη οικία, που ήταν το οικογενειακό σπίτι, και την καθιστούσε προσωπικά υπεύθυνη, με την επιστολή του ημερομηνίας 1.3.2010, για την οποία είχαν γνώση οι Αιτητές. Σχετικά είναι επίσης το σύγγραμμα Woodfall Landlord & Tenant 2, 27η έκδοση, παράγραφος 2764, σελίδες 1561 έως 1564 και οι αυθεντίες Brown v. Draper
(1944)K.B. 309, Robson v. Headland
(1948)64 TLR 596, Old Gate Estates Ltd. v. Alexander and Another
(1949)1 K.B. 311, Middleton v. Baldock
(1950)1 K.B. 657, Thompson v. Ward
(1953)2 Q.B. 153 και Wabe v. Taylor and Wife
(1952)C.A. 735. Στην αυθεντία Old Gate Estates Ltd. v. Alexander and Another, πιο πάνω, ο έντιμος Δικαστής Lord Justice Denning, είπε τα εξής (σελίδα 319): "If a statutory tenant goes out of occupation, leaving lodgers or sub-tenants or no one in the house, he ceases to be entitled to the protection of the Rent Restriction Acts; but he does not, in my opinion, lose the protection if he goes out, leaving his wife and furniture there. The reason is because the wife, so long as she is behaving herself properly, has a very special position in the matrimonial home. She is not the sub-tenant or licensee of the husband. It is his duty to provide a roof over her head. He is not entitled to tell her to go without seeing that she has a proper place to which to go. He is not entitled to turn her out, without an order of the court: see H. v. H.
(1947)63 T.L.R. 645. Even if she stays there against his will, she is lawfully there; and so long as she is lawfully there the house remains within the Rent Restriction Acts after he leaves, just as it does after he is dead. She can pay the rent and perform the obligations of the tenancy on his behalf, and the landlord can only obtain possession if the conditions laid down by the Acts are satisfied." Είναι η κρίση μου ότι, στην Κύπρο, με τη συμπερίληψη της εν διαστάσει συζύγου στον ορισμό του «ενοικιαστή», ο νομοθέτης ήθελε να προστατέψει τη σύζυγο και τα τέκνα του θέσμιου ενοικιαστή στην περίπτωση που αυτός εγκατέλειπε τη συζυγική εστία. Ταυτόχρονα, καθιστώντας τη σύζυγο ενοικιάστρια, η οποία συνεχίζει τη θέσμια ενοικίαση του συζύγου, ως και στην Αγγλία αλλά δυνάμει του Νόμου εδώ, αυτή έχει τα δικαιώματα του θέσμιου ενοικιαστή δυνάμει του Νόμου, όπως το δικαίωμα του αμετακίνητου, αλλά έχει και τις υποχρεώσεις, όπως την πληρωμή ενοικίου και ο ιδιοκτήτης μπορεί να την εξώσει μόνο για λόγους που επιτρέπει ο Νόμος, όπως η μη πληρωμή ενοικίου. Το ίδιο ισχύει και για άλλα πρόσωπα που περιλαμβάνονται στον ορισμό του «ενοικιαστή» στον περί Ενοικιοστασίου Νόμο. Δυνάμει του Νόμου, η εν διαστάσει σύζυγος γίνεται η ενοικιάστρια στη θέση του αρχικού θέσμιου ενοικιαστή συζύγου, ενώ στην Αγγλία η θέση διαφέρει κάπως λόγω ακριβώς της απουσίας σχετικής νομοθετικής πρόνοιας. Έξωση για καθυστερημένα ενοίκια: Σύμφωνα με το άρθρο 11
(1)του περί Ενοικιοστασίου Νόμου, Ν.23/83ως αυτός έχει τροποποιηθεί μέχρι σήμερα, απαγορεύεται η ανάκτηση κατοχής ακινήτου που καλύπτεται από τον Νόμο, σαν κανόνας και μόνο κατ' εξαίρεση επιτρέπεται στις συγκεκριμένες περιπτώσεις που αναφέρονται σ' αυτό το άρθρο, περιλαμβανομένης της οφειλής ενοικίου που κατέστη πληρωτέο [12]. Οι προϋποθέσεις είναι οι ακόλουθες και πρέπει να ικανοποιηθούν σωρευτικά: α) Το επίδικο να ευρίσκεται εντός των ορίων ελεγχόμενης περιοχής. β) Το επίδικο να είχε συμπληρωθεί μέχρι την 31.12.
- γ) Η Καθ' ης η Αίτηση 2 να είναι θέσμια ενοικιάστρια. δ) Να έχει σταλεί γραπτή ειδοποίηση απαιτήσεως του ενοικίου στην Καθ' ης η Αίτηση 2 εκ μέρους των Αιτητών, σύμφωνα με τον Νόμο. ε) Είκοσι μία μέρες μετά την επίδοση της γραπτής ειδοποίησης να οφείλεται ενοίκιο ή μέρος αυτού και το ρηθέν ποσό να μην έχει προσφερθεί. στ) Την ημέρα καταχώρισης της Αίτησης να οφείλεται ενοίκιο ή μέρος αυτού και το εν λόγω ποσό να είναι νομίμως οφειλόμενο. Βλέπετε Megarry's The Rent Acts, 10η έκδοση, Τόμος 1, σελίδα 267: "Rent is 'lawfully due' as soon as the proper date for payment has arrived". (ζ) Εντός δεκατεσσάρων ημερών από την επίδοση της Αιτήσεως στην Καθ' ης η Αίτηση 2 να μην έχουν καταβληθεί τα οφειλόμενα ενοίκια. Σύμφωνα με την ενώπιον μας μαρτυρία, πληρούνται όλες οι προϋποθέσεις. Η ικανοποίηση των εν λόγω προνοιών είναι απαραίτητη, εφόσον οι Αιτητές όταν καταχώρισαν την Αίτηση τους, ζητούσαν και διάταγμα ανάκτησης κατοχής. Η κατοχή παραδόθηκε εν τω μεταξύ και συνεπώς, η θεραπεία υπό Β(α) στην κυρίως Αίτηση απορρίπτεται ως άνευ αντικειμένου. Απόφαση: Ως εκ των ανωτέρω και με τη σύμφωνο γνώμη των Παρέδρων, εκδίδεται απόφαση υπέρ των Αιτητών 1 και 2 και εναντίον της Καθ' ης η Αίτηση 2 για το ποσό των €35.542 το οποίο αντιπροσωπεύει οφειλόμενα ενοίκια για την περίοδο από Ιανουάριο 2010 - Φεβρουάριο 2012, πλέον νόμιμο τόκο. Η Καθ' ης η Αίτηση 2 να καταβάλει τόσο τα έξοδα των Αιτητών 1 και 2, όσο και τα έξοδα του Καθ' ου η Αίτηση, ως αυτά θα υπολογισθούν από την Γραμματέα και εγκριθούν από το Δικαστήριο στην κλίμακα €10.000 - €50.000, πλέον νόμιμο τόκο, πλέον Φ.Π.Α. (Υπ.) Λ.Σ. Καμμίτση Πρόεδρος Πιστό Αντίγραφο Γραμματέας ΛΣΚ/ΕΔ [1]
- "At the expiration of the two and a half (2 1/2) years fixed period, if neither of the contracting parties gives the other at least three
(3)months notice in writing prior to the expiration of the term hereby created of his desire not to renew the term hereby created, then this contract of Lease shall be automatically renewed for a further period of one
(1)year from the day of its expiration." [2] 4. "Subject to paragraph 3 above, the extension of this agreement for any further period will be effected under the same terms and conditions with an increase in rent shall be agreed between both parties." [3] 77
(1)«Σύμβαση που αφορά μίσθωση ακίνητης ιδιοκτησίας για περίοδο που υπερβαίνει το ένα έτος δεν είναι έγκυρη και εκτελεστή εκτός αν- (α) είναι γραπτή και (β) υπογράφεται στο τέλος αυτής, από το κάθε πρόσωπο που βαρύνεται από τη σύμβαση ή από πρόσωπο το οποίο είναι ικανό προς το συμβάλλεσθαι και το οποίο έχει δεόντως εξουσιοδοτηθεί να υπογράψει εκ μέρους του πιο πάνω προσώπου στην παρουσία δύο τουλάχιστον μαρτύρων ικανών προς το συμβάλλεσθαι, οι οποίοι και προσυπογράφουν τη σύμβαση ως μάρτυρες.» [4] «27
(1)Ενοικιαστής όστις, δυνάμει των διατάξεων του παρόντος Νόμου, διατηρεί κατοχήν οιασδήποτε κατοικίας ή καταστήματος, εν όσω διατηρεί την τοιαύτην κατοχήν, τηρεί πάντας τους όρους και προϋποθέσεις του τελευταίου ενοικιαστηρίου συμβολαίου, έστω και αν έχει λήξει η ισχύς του και δικαιούται εις τα εξ αυτών απορρέοντα οφέλη, εφ' όσον ούτοι είναι σύμφωνοι προς τας διατάξεις του παρόντος Νόμου, δικαιούται να παραιτηθή της κατοχής της κατοικίας ή του καταστήματος μόνον κατόπιν επιδόσεως τοιαύτης ειδοποιήσεως οία θα απητείτο δυνάμει του ενοικιαστηρίου συμβολαίου και σε περίπτωση που δεν απαιτείται τέτοια ειδοποίησης, μόνο κατόπιν γραπτής προειδοποίησης ένα τουλάχιστον μήνα προηγουμένως: Νοείται ότι εις περίπτωσιν καθ' ην υπενοικιαστής καθίσταται θέσμιος ενοικιαστής ο τοιούτος θέσμιος ενοικιαστής κατέχει την κατοικίαν ή το κατάστημα τηρουμένων επιπροσθέτως οιωνδήποτε υφισταμένων περιοριστικών συμφωνιών περιεχομένων εις τους μεταξύ του ιδιοκτήτου και του ενοικιαστού όρους και προϋποθέσεις ενοικιάσεως.» [5] "15
(1)A tenant who by virtue of the provisions of this Act retains possession of any dwelling-house to which this Act applies shall, so long as he retains possession, observe and be entitled to the benefit of all the terms and conditions of the original contract of tenancy, so far as the same are consistent with the provisions of this Act, and shall be entitled to give up possession of the dwelling-house only on giving such notice as would have been required under the original contract of tenancy, or, if no notice would have been so required, on giving not less than 3 months's notice: Provided that, notwithstanding anything in the contract of tenancy, a landlord who obtains an order or judgement for the recovery of possession of the dwelling-house or for the ejectment of a tenant retaining possession as aforesaid shall not be required to give any notice to quit to the tenant." [6] "
- No notice by a landlord or a tenant to quit any premises let (whether before or after the commencement of this Act) as a dwelling shall be valid unless it is given not less than 4 weeks before the date on which it is to take effect." [7] «Η συγκατάνευση ή εγκατάλειψη δικαιωμάτων (waiver) συνιστά ένα είδος του νομικού κωλύματος που είναι γνωστό στο Κοινοδίκαιο ως 'estoppel'. Δέστε επί του προκειμένου το Σύγγραμμα Bullen & Leake and Jacob's Precedents of Pleading, 12 έκδοση, σ.
- Στη σ. 1056 του ιδίου συγγράμματος αναφέρεται ότι απαιτείται ειδική αναφορά του estoppel στα δικόγραφα όχι μόνο γιατί είναι ένα ουσιώδες γεγονός, αλλά επίσης γιατί εγείρει θέματα που είναι δυνατό να θέσουν τον αντίδικο προ εκπλήξεως, και γιατί συνήθως εγείρει θέματα πραγματικά που δεν πηγάζουν από το προηγούμενο δικόγραφο. Η πρόνοια της Δ.19 θ. 13 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας, ορθά ερμηνευόμενη, επιβάλλει την ίδια υποχρέωση.» [8] "Estoppel by representation is not distinguishable in principle from what was sometimes spoken of in courts of equity as equitable estoppel. The principle is one equally of law and equity; the only distinctions seems to be that in equity it was apparently applied only to cases where a person had entered into a contract on the faith of the representations made, which might have been made either by a party to the contract or by a third person; and that, whereas the common law phrase was that the person who made the representations was not allowed to deny their truth, the phrase of equity was that he must 'make his representations good'." [απόσπασμα από το σύγγραμμα Halsbury's Laws of England, 4η έκδοση, Τόμος 16, παράγραφος 1038] [9] "Existing fact. In order to found an estoppel a representation must be of an existing fact, not of a mere intention, nor of a mere belief. In the case of something future there is no occasion to apply the rule as to estoppel, because the party to whom the representation is made has only to say 'enter into a contract' and all difficulty is removed. It is true that the state of a person's mind is a fact, and, in that sense a person who makes a statement as to his present intention makes a statement of existing fact; but estoppel is a rule of evidence, available where there is a cause of action, to prevent a person from denying what he has once said, and is not a cause of action. The person who made the statement of intention is to be put in the same position as if it were true, but in no worse a position; and, had the statement of intention been true, the maker would have been at liberty to change his mind." [δική μου υπογράμμιση] [10] "'Estoppel' has been described as a principle of justice and of equity which prevents a person who has led another to believe in a particular state of affairs from going back on the words or conduct which led to that belief when it would be unjust or inequitable (unconscionable) for him to do so. The person making the statement, promise or assurance is said to be estopped from denying or going back on it; 'estopped' means 'stopped. ... With the exception of proprietary estoppel, estoppel cannot be used as a cause of action, but it may ensure the success of a cause of action by preventing a party from alleging or proving in legal proceedings that a fact is otherwise than it has been made to appear." [11] "Where a person has by words or conduct [11] made to another a clear and unequivocal representation of fact, either with knowledge of its falsehood or with the intention that it should be acted upon, or has so conducted himself that another would, as a reasonable person, understand that a certain representation of fact was intended to be acted upon, and the other person has acted upon such representantion and thereby altered his position, an estoppel arises against the party who made the representation, and he is not allowed to avert that the fact is otherwise than he represented it to be." [12] Το άρθρο 11
(1)(α) προνοεί ως ακολούθως: «(α) Εις περίπτωσιν καθ' ην οιονδήποτε νομίμως οφειλόμενον ενοίκιον καθυστερείται επί είκοσι μίαν ή περισσοτέρας ημέρας μετά την επίδοσιν εγγράφου ειδοποιήσεως απαιτήσεως εις τον ενοικιαστήν και δεν υπάρξει οιαδήποτε προσφορά τούτου προ της καταχωρίσεως αιτήσεως δι' ανάκτησιν κατοχής. Νοείται ότι ενοίκιον θα θεωρήται προσφερθέν δυνάμει της παραγράφου αυτής, εάν τούτο εστάλη δια συστημένης επιστολής εις το πρόσωπον το δικαιούμενον να εισπράξει τούτο. Νοείται περαιτέρω ότι το Δικαστήριο δε διατάζει την ανάκτηση από τον ιδιοκτήτη της κατοχής, όταν ο ενοικιαστής πληρώσει μέσα σε περίοδο δεκατεσσάρων ημερών από την επίδοση σ' αυτόν της αίτησης παν ποσό το οποίο οφείλεται ή δυνατό να καταστεί οφειλόμενο από αυτόν εκτός αν ο ενοικιαστής διαρκούσης της μισθώσεως δεν καταβάλλει συστηματικά το νομίμως οφειλόμενον.» cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο