ΑΡΙΣΤΕΙΔΗ ΣΑΒΒΑΚΗ ν. ΜΑΡΙΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ, Αρ. Αίτησης: Ε164/10, 29/4/2015 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:DEELEM:2015:16 ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΕΝΟΙΚΙΑΣΕΩΝ ΛΕΜΕΣΟΥ - ΠΑΦΟΥ ΤΜΗΜΑ ΛΕΜΕΣΟΥ ΕΝΩΠΙΟΝ: Χρ. Ραγουζαίου, Προέδρου Χρ. Παπαδούρης και Κ. Μουστάκας, Παρέδρων Αρ. Αίτησης: Ε164/10 Μεταξύ: ΑΡΙΣΤΕΙΔΗ ΣΑΒΒΑΚΗ, από τη Λεμεσό Αιτητή και ΜΑΡΙΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ, από τη Λεμεσό, οδός Κωστή Παλαμά αρ. 21, Κοντοβάδκια Λεμεσός Καθ' ου η αίτηση Ημερομηνία: 29/04/2015 Εμφανίσεις: Για τον Αιτητή: κα Ά. Ιωάννου (κα Ν. Δημητρίου στην απαγγελία της απόφασης) Για τον Καθ' ου η αίτηση: κος Σ. Σωφρονίου (κος Π. Κονταξής στην απαγγελία της απόφασης) ΑΠΟΦΑΣΗ Με την παρούσα Αίτηση που καταχωρήθηκε από τον Αιτητή στις 30.9.2010, με την ιδιότητα του ως ιδιοκτήτης δύο ισογείων καταστημάτων, που βρίσκονται στην οδό Κωστή Παλαμά 21, Κοντοβάδκια στη Λεμεσό (που στο εξής θα αναφέρονται ως «το μίσθιο»), αξιώνει την έκδοση σε βάρος του Καθ' ου η αίτηση: (α) Διατάγματος παράδοσης της ελεύθερης κατοχής του μισθίου και (β) Διατάγματος άρσης των παράνομων επεμβάσεων στο χώρο εκτός του μισθίου, πλέον αποζημιώσεις, τόκους, έξοδα και Φ.Π.Α. Υποστηρίζει ο Αιτητής ότι ο Καθ' ου η αίτηση προκαλεί οχληρία τόσο στον ίδιο, όσο και στα γειτνιάζοντα ακίνητα αυτού, ενώ έχει επίσης επιδείξει σοβαρή αμέλεια και έχει προξενήσει σημαντική ζημιά στο ακίνητο που περιλαμβάνει και το μίσθιο. Απάντηση: Ο Καθ' ου η αίτηση στην Απάντηση του, αρνείται τους ισχυρισμούς του Αιτητή και υποστηρίζει ότι το μίσθιο υπήρξε και εξακολουθεί να είναι παλαιό σαν κτίριο και κακής κατασκευής. Περαιτέρω, αναφέρει ότι ο Αιτητής γνώριζε και αποδέχτηκε το είδος της εργασίας που θα διεξαγόταν στο μίσθιο από μέρους του Καθ' ου η αίτηση, ο οποίος τα ενοικίασε για να στεγάσει σ' αυτά επιχείρηση κρεοπωλείου. Διαδικασία: Η ακροαματική διαδικασία ξεκίνησε στις 04.10.2012 και ολοκληρώθηκε στις 22.09.2014, με την παρουσίαση των τελικών αγορεύσεων των δύο πλευρών. Κατά την ακρόαση παρουσιάστηκαν συνολικά πέντε μάρτυρες και κατατέθηκαν 53 τεκμήρια. Μαρτυρία και αξιολόγηση: Για την πλευρά του Αιτητή παρουσιάστηκαν συνολικά τρεις μάρτυρες. Ο Αιτητής (M.A.1) πέραν από τις αναφορές του στην ισχυριζόμενη ζημιά ως προκληθείσα από τον Καθ' ου η αίτηση στο μίσθιο (και η οποία δεν θα σχολιαστεί εφόσον δεν έχει θέσει υπόβαθρο εμπειρογνωμοσύνης προκειμένου να καταδείξει ότι τα συμπεράσματα στα οποία προβαίνει είναι βάσιμα), αναφέρθηκε και στο ιστορικό των ενοικιάσεων του μισθίου. Αυτό αποτελείται από δύο συνεχόμενα ισόγεια καταστήματα. Αρχικά στο μίσθιο λειτουργούσε επιχείρηση «φούρνου» για ένα έτος. Όταν εκκενώθηκαν τα δύο καταστήματα, το ένα από αυτά (το βόρειο κατάστημα) ενοικιάστηκε στον Καθ' ου η αίτηση και σε κάποιο Θ. Κάττου, δυνάμει συμφωνίας ημερομηνίας 15/4/
- Το νότιο κατάστημα νοικιάστηκε ως ανθοπωλείο σε τρίτο πρόσωπο και στην συνέχεια όταν αυτό εκκενώθηκε, νοικιάστηκε από τον Καθ' ου η αίτηση στις 15/11/
- Κατά την παραλαβή των καταστημάτων απο τον Καθ' ου η αίτηση, αυτά βρίσκονταν σε άριστη κατάσταση. Στην πορεία της ενοικίασης, ο Καθ' ου η αίτηση επενέβηκε στο μίσθιο. Τοποθέτησε κεραμικά στους τοίχους, εγκατέστησε επιπλέον βρύσες και νεροχύτες, ψυγεία, κομπρεσόρους των ψυγείων στην οροφή του κτιρίου και αποχετεύσεις. Απέκοψε και έκλεισε μια υδρορροή και επιχωμάτωσε το βόρειο πλαϊνό πέρασμα του μισθίου τοποθετώντας στο σημείο αυτό εξωτερικό ψυκτικό θάλαμο ο οποίος επικοινωνεί με το μίσθιο. Επιπλέον τοποθέτησε διαφημιστική πινακίδα και στέγαστρο, ενώ χρησιμοποιεί για την εργασία του υγραέριο. Ο μάρτυρας αναφέρθηκε και σε κάποιες κατασκευές στην πρόσοψη του μισθίου που είχαν όμως απομακρυνθεί πριν την έναρξη της ακροαματικής διαδικασίας. Υποστήριξε περαιτέρω ότι τα κομπρεσέρ των ψυγείων που τοποθετήθηκαν στην οροφή του κτιρίου προκαλούν δονήσεις στην πλάκα και αποτελούν οχληρία και ενόχληση για τον ίδιο και για τα γειτονικά ακίνητα. Έχει καλέσει πολιτικούς μηχανικούς και αρχιτέκτονα οι οποίοι συνέταξαν εκθέσεις αναφορικά με τα όσα διαπίστωσαν στο μίσθιο. Ο Αιτητής δεν μου έχει κάνει καλή εντύπωση. Παρά το γεγονός ότι έχει διορίσει και παρουσιάσει εμπειρογνώμονες αναφορικά με τα θέματα που κατ' ισχυρισμό του αποτελούν λόγο έξωσης του Καθ' ου η αίτηση, ανάλωσε το μεγαλύτερο μέρος της μαρτυρίας του αναφερόμενος όχι σε γεγονότα αλλά σε δικά του συμπεράσματα προσπαθώντας να συνδέσει τις όποιες ζημιές ή αδυναμίες παρουσιάζει η ιδιοκτησία του, με ενέργειες του Καθ' ου η αίτηση, παρουσιάζοντας με αυτό τον τρόπο ανεπίτρεπτη μαρτυρία γνώμης. Ανάλωσε επίσης μεγάλο μέρος της μαρτυρίας του σε συμπεράσματα του ιδίου αναφορικά με τον τρόπο εργασίας του Καθ' ου η αίτηση και της λειτουργίας της επιχείρησης του. Υπήρξε υπερβολική η προσπάθεια του να μας πείσει αναφορικά με τον "επικίνδυνο, απαρχαιωμένο" και "ζημιογόνο", προς την περιουσία του Αιτητή, τρόπο εργασίας του Καθ' ου η αίτηση, που μου έδωσε την εντύπωση μάρτυρα που παρουσιάστηκε στο δικαστήριο όχι για να πει την αλήθεια αλλά αποκλειστικά για να βοηθήσει την υπόθεση του. Επαναλαμβάνω στο σημείο αυτό ότι ο Αιτητής δεν είναι ειδικός ούτε επί οικοδομικών ζητημάτων αλλά ούτε επί ζητημάτων κρεοπωλείου. Ως εκ τούτου, η μαρτυρία γνώμης που παρουσίασε ο Αιτητής απορρίπτεται. Από την υπόλοιπη μαρτυρία του Αιτητή αποδέχομαι ως ειλικρινή τις διαπιστώσεις του αναφορικά με τις μετατροπές που έχουν διενεργηθεί στο μίσθιο από τον Καθ' ου η αίτηση, στην διάρκεια της επίδικης ενοικίασης, όπως επίσης και τα γεγονότα για τα οποία δεν έχει αντεξεταστεί όπως το ιστορικό της ενοικίασης αλλά όχι η ερμηνεία των συμφωνιών που έχουν υπογραφεί από τους διαδίκους ή τις νομικές τους συνέπειες. Οι Μ.Α.2 (Ανδρέας Μούστρας, Πολιτικός Μηχανικός) και Μ.Α.3 (Ανθή Σπύρου Λελέκη, Αρχιτέκτονας), παρουσίασαν τις εκθέσεις που είχαν ετοιμάσει αναφορικά με τα επίδικα ζητήματα και υποστήριξαν και οι δύο, ότι ο Καθ' ου η αίτηση έχει προκαλέσει βλάβες στο μίσθιο λόγω: · Υγρασίας, η οποία προκάλεσε οξείδωση στον οπλισμό της πλάκας (πατώματος ισογείου/οροφής υπογείου). Η οξείδωση αυτή, σύμφωνα με τον Μ.Α.2[1] οφείλεται στην εισχώρηση υγρασίας στον τοίχο αντιστήριξης και στις πλάκες του μισθίου, λόγω του καθημερινού καθαρισμού με νερό που απαιτείται να γίνεται στο μίσθιο ώστε να διατηρηθεί η υγιεινή των χώρων. Ο τύπος πατώματος επιτρέπει την εισχώρηση υγρασίας στο υπόστρωμα, η οποία με την πάροδο του χρόνου απορροφάται από το σκυρόδεμα και εκβάλλεται στην κάτω επιφάνεια. Ο μη ικανοποιητικός εξαερισμός στο χώρο του μισθίου που χρησιμοποιείται ως συσκευαστήριο επιτρέπει την υγροποίηση των υδρατμών, η οποία επιδεινώνει το πρόβλημα των υγρασιών στο πάτωμα. Η Μ.Α.3[2] υποστήριξε, στην έκθεση που παρουσίασε (Τεκμήριο 50) ότι στην πλάκα οροφής του υπογείου υπάρχουν έντονα φαινόμενα υγρασίας που προέρχεται από διαρροή του πατώματος του καταστήματος, λόγω της καθημερινής καθαριότητας του με νερό. Επίσης, η τοποθέτηση ψυκτικού θαλάμου στη βόρεια πλευρά του μισθίου, σε επαφή με το κτίριο, δημιούργησε προβλήματα υγρασίας στον εφαπτόμενο τοίχο λόγω του εγκλωβισμού όμβριων υδάτων στο διάκενο. Έντονα φαινόμενα υγρασίας διαπιστώνονται επίσης στην κάτω πλευρά του πατώματος του παρασκευαστηρίου (κατά μήκος των οδηγών των κουφωμάτων) λόγω της υγροποίησης των υδρατμών στο παρασκευαστήριο. Διαπίστωσε από επίσκεψη της στο μίσθιο ότι στο συσκευαστήριο έχει τοποθετηθεί στο πάτωμα ρυθμιστής βρύσης και ότι βιδώθηκαν μεταλλικές λάμες στο ίδιο πάτωμα, ώστε να στερεωθεί ο εσωτερικός ψυκτικός θάλαμος. Από αυτά τα σημεία, καθώς και σε άλλα υπάρχουν αστοχίες, με αποτέλεσμα να διαποτίζεται συνεχώς το πάτωμα με υγρά, κάτι που συμβαίνει και στο σημείο όπου ο εξωτερικός ψυκτικός θάλαμος ενώνεται με το μίσθιο. Απώλεια νερού υπάρχει επίσης στο σημείο όπου ο Καθ' ου η αίτηση τοποθέτησε νεροχύτη στο πίσω μέρος του μισθίου και διάνοιξε τρύπα στο πάτωμα για να περάσει ο σωλήνας της αποχέτευσης, χωρίς να έχει σφραγιστεί ικανοποιητικά. · Δονήσεων, που προκαλούνται από τη λειτουργία κομπρεσέρ στην ταράτσα του μισθίου. Σύμφωνα με τον Μ.Α.2, η ταυτόχρονη λειτουργία των τεσσάρων κομπρεσέρ, πιθανόν να εξασθενίσει την πλάκα της οροφής του ισογείου, με την πάροδο των χρόνων. Η Μ.Α.3 υποστήριξε με τη σειρά της ότι τα κομπρεσέρ των ψυγείων στερεώθηκαν στην πλάκα οροφής με βίδες, με αποτέλεσμα την πρόκληση της ζημιάς στην υγρομόνωση της οροφής, ενώ οι κραδασμοί από αυτούς πιθανόν να προκαλέσουν ζημιά στη στατική ικανότητα της πλάκας. · Οξείδωσης του οπλισμού στις κολώνες (προσόψεως της δεξιάς γωνίας του μισθίου και στον τοίχο αντιστήριξης του υπογείου ) οι οποίες προκλήθηκαν από την απόφραξη της υδρορροής που διέρχεται της κολώνας και της υγρασίας που δημιουργείτο από την αποχέτευση του εξωτερικού ψυκτικού θαλάμου που ο Καθ' ου η αίτηση τοποθέτησε παράνομα στο βόρειο μέρος του μισθίου. Ο Μ.Α.2 μου έκανε σχετικά μόνο καλή εντύπωση. Σύμφωνα με τα προσόντα και την πείρα του, τον αποδέχομαι ως εμπειρογνώμονα. Όσον αφορά όμως τα συμπεράσματα του, ότι η διαπιστωθείσα ζημιά στην πλάκα του υπογείου λόγω υγρασίας «και ενανθράκωσης του σκυροδέματος και οξείδωσης του οπλισμού που επηρεάζει τη στατικότητα του κτιρίου» προέρχεται από το πάτωμα του ισογείου, δεν τεκμηριώνεται επαρκώς. Ενώ είναι κοινά αποδεκτή η ζημιά που υπήρξε στην οροφή του υπογείου, η απόδοση αυτής στο γεγονός ότι υπάρχουν υγρασίες «στο πάτωμα του ισογείου που εκβάλλονται στο ταβάνι του υπογείου», δεν υποστηρίζεται από κάποια αποδεκτά ευρήματα. Η «υπόθεση» του μάρτυρα αυτού, ότι λόγω της ύπαρξης του κρεοπωλείου, το πάτωμα του μισθίου καθαρίζεται καθημερινά με νερό, το οποίο «μπορεί» να απορροφάται από το μωσαϊκό στο πάτωμα και έτσι να δημιουργείται η ζημιά που περιγράφεται στις εκθέσεις του Μ.Κ.2, παρέμεινε μια απλή «υπόθεση». Το συμπέρασμα του ότι χύνονται από τον Καθ' ου η αίτηση νερά στο πάτωμα δεν έχει τεκμηριωθεί, όπως ούτε και το συμπέρασμα ότι η κατασκευή του ψυγείου «δημιούργησε πληγές στο πάτωμα του μισθίου και από εκεί εισέρχονται υγρασίες στο πάτωμα». Ειδικά όσον αφορά τις «αναλύσεις» που περιέχονται στο Τεκμήριο 47 (και αφορούν τις μετρήσεις υγρασίας), σημειώνω ότι καμία αναφορά έγινε στον τρόπο διενέργησης των μετρήσεων αυτών, στα αποδεκτά όρια υγρασίας στις οικοδομές κ.ο.κ. Δεν έχουν δοθεί δηλαδή, οι αναγκαίες εξηγήσεις ώστε το Δικαστήριο να μπορεί να εξάγει κάποια συμπεράσματα από αυτές τις μετρήσεις που έχουν παρουσιαστεί. Βρίσκω ότι τα συμπεράσματα του μάρτυρα αυτού, στηρίζονται σε δεδομένα που δεν αποτελούν γεγονότα αλλά υποθέσεις, που όχι μόνο δεν έχουν επιβεβαιωθεί (αφού ο Μ.Κ.2 παραδέχθηκε ότι δεν έχει γίνει αυτοψία στο μίσθιο), αλλά απορρίπτονται από την αντίδικη πλευρά και ο ΜΑ.2 έχει αντεξεταστεί επ' αυτών. Το ίδιο ισχύει και για το συμπέρασμα ότι ο τσιμεντοπηλός στο σημείο της αποχέτευσης του νεροχύτη και του μοχλού στο πάτωμα, απορροφούν υγρασία από «τα νερά του πατώματος». Εφόσον έχω διαπιστώσει ότι όλη η μαρτυρία του Μ.Α.2 και τα συμπεράσματα που εξέφρασε ως εμπειρογνώμονας βασίζονται σε δεδομένα που δεν συνάδουν με την πραγματική μαρτυρία, δεν μου αφήνεται άλλη επιλογή από την απόρριψη των συμπερασμάτων του μάρτυρα αυτού, παρά την καλή εντύπωση που μου έχει κάνει όσον αφορά τις γνώσεις του σε σχέση με το αντικείμενο που εξέταζε στη συγκεκριμένη περίπτωση. Όσον αφορά την Μ.Α.3, την οποία επίσης αποδέχομαι ως εμπειρογνώμονα, στη βάση των προσόντων και της πείρας της, διαπιστώνω ότι ισχύουν και για τη δική της μαρτυρία τα όσα αναφέρω πιο πάνω αναφορικά με τον Μ.Α.
- Βρίσκω ότι και τα συμπεράσματα της Μ.Α.3 αναφορικά με τις αιτίες πρόκλησης υγρασίας στην οροφή του υπογείου του μισθίου, στηρίζονται επίσης σε υποθέσεις που απορρίπτονται από τον Καθ' ου η αίτηση (και αυτά τέθηκαν κατά την αντεξέταση της Μ.Α.3). Εκφράσεις όπως "προφανώς στη φάση της καθαριότητας του κρεοπωλείου, ρίχνεται πολύ νερό στο πάτωμα", έχουν μείνει μετέωρες αφού η Μ.Α.3 παραδέχθηκε αντεξεταζόμενη ότι σε καμία από τις επισκέψεις της στο μίσθιο διαπίστωσε υγρασίες στο πάτωμα. Η μαρτυρία της Μ.Α.3 είναι διάσπαρτη από τέτοια συμπεράσματα, που δεν υποστηρίζονται από τα ευρήματα της. Χαρακτηριστική είναι επίσης η αντίφαση στην μαρτυρία της Μ.Α.3 όπου κατά την αντεξέταση της διαφάνηκε ότι ενώ γνώριζε ότι είχε γίνει μετατροπή από τον Καθ' ου η αίτηση στο υλικό του καλύμματος του στεγάστρου [από μέταλλο (τσίγκο) σε ύφασμα] που έχει τοποθετηθεί από τον ίδιο στην πρόσοψη του μισθίου και για το οποίο υποστήριξε ότι υπάρχει κίνδυνος κατάρρευσης, αυτό αποκρύφτηκε από την ίδια. Προσπάθησε η Μ.Κ.3 να μας πείσει ότι δεν προέβηκε σε αυτή την αποκάλυψη διότι η αλλαγή στο υλικό του στεγάστρου δεν άλλαζε τα δεδομένα, αφού ο σκελετός του παρέμενε ο ίδιος, χωρίς όμως να έχει προβεί σε κάποια μελέτη ή μέτρηση για το ζήτημα αυτό. Τα πιο πάνω αποτελούν χαρακτηριστικά παραδείγματα του ύφους και του είδους της μαρτυρίας που παρουσιάστηκε από την Μ.Α.3 και εφόσον έχω διαπιστώσει ότι τα συμπεράσματα της μάρτυρος αυτής έχουν βασιστεί σε υποθέσεις, που δεν υποστηρίζονται από την πραγματική μαρτυρία, είμαι αναγκασμένη να τα απορρίψω. Σημειώνω όμως ότι η Μ.Α.3 στην έκθεση της προβαίνει σε υπολογισμό του χρόνου και του κόστους που θα απαιτηθούν για την αποκατάσταση του μισθίου, για τα οποία και δεν έχει αντεξεταστεί. Αποδέχομαι το μέρος της μαρτυρίας της Μ.Α.3, για το οποίο δεν έχει υποστεί αντεξέταση. Μαρτυρία Καθ' ου η αίτηση: Ο Μ.Κ.1, Μάριος Ορφανός, Αρχιτέκτονας - Μηχανικός και ειδικός στα ζητήματα ενεργειακής απόδοσης κτιρίων, παρουσιάστηκε ως ο εμπειρογνώμονας της πλευράς του Καθ' ου η αίτηση. Έχει ετοιμάσει δύο εκθέσεις (Τεκμήρια 51 και 52), οι οποίες περιορίστηκαν στο κατά πόσο τα προβλήματα που διαπιστώθηκε ότι να υπάρχουν στην επίδικη οικοδομή, προκλήθηκαν από τις δραστηριότητες του Καθ' ου η αίτηση. Ο έλεγχος που έγινε περιλάμβανε το εξωτερικό του κτιρίου περιμετρικά και το εσωτερικό πάνω και κάτω, την πλάκα ισογείου και οροφής. Εξωτερικά, διαπίστωσε ότι δεν υπάρχουν τα ενδεικνυόμενα μέτρα για προστασία του σκελετού και της τοιχοποιίας από τις μεταβολές της θερμοκρασίας και την υγρασία, λόγω της απουσίας θερμομόνωσης και της υποτυπώδους υγρομόνωσης, ενώ η πρόνοια αποστράγγισης των όμβριων υδάτων, είναι ανύπαρκτη. Εσωτερικά διακρίνεται η παρουσία ενδείξεων παλαιότερης υγρασίας υπό μορφή «αλάτων». Άγνωστο παραμένει το πότε δημιουργήθηκε η υγρασία αυτή. Τα σημεία της υγρασίας συγκεντρώνονται κυρίως στο σημείο πλησίον του τοίχου βόρεια και ανατολικά, όπου το σημείο εμφάνισης της εναπόθεσης αλάτων συμπίπτει με το ύψος της τελικής στάθμης του εξωτερικού εδάφους. Το συμπέρασμα για το μηχανισμό της πρόκλησης υγρασίας, θα πρέπει να εξεταστεί σε συνάρτηση με όλους τους παράγοντες που μπορεί να το έχουν προκαλέσει. Συμπερασματικά, ο Μ.Κ.1 αποκλείει το ενδεχόμενο η δημιουργία υγρασίας να οφείλεται στην έντονη παρουσία νερού στο πάτωμα του κρεοπωλείου, λόγω συχνού πλυσίματος του πατώματος και στην απορρόφηση αυτού από την πλάκα, διότι: (α) Δεν διαπιστώθηκε φθορά στο μωσαϊκό του πατώματος, όπως π.χ. αποφλοίωση του υλικού και αποκάλυψη του εσωτερικού στρώματος του, κάτι που θα συνέβαινε αν το πάτωμα σφουγγαριζόταν με πολύ νερό, πολλές φορές κάθε μέρα. (β) Με την αποφλοίωση του μωσαϊκού, η μεγάλη ποσότητα νερού θα προκαλούσε μούχλα στο εσωτερικό στρώμα του μωσαϊκού, κάτι που δεν έχει διαπιστωθεί. (γ) Δεν παρατηρήθηκε επίσης στο εσωτερικό του μισθίου το φαινόμενο της «ανιούσας υγρασίας» (ανεβαίνει στον τοίχο προς τα πάνω μέχρι ύψους 30 εκ.), ούτε αποφλοιώσεις των σοβάδων εσωτερικά, κάτι που θα αναμενόταν να υπάρχει στην περίπτωση του πλυσίματος με μεγάλη ποσότητα νερού. Αποκλείει επίσης ο Μ.Κ.1 τη δημιουργία υγρασίας λόγω της ύπαρξης οπών στο πάτωμα. Αυτές θα μπορούσαν να θεωρηθούν υπεύθυνες μόνο στην περίπτωση που έμεναν ανοιχτές και ήταν μόνιμα γεμάτες με νερό. Η υγρασία που δημιουργείται στο ψυκτικό θάλαμο από το άνοιγμα της πόρτας και τη συμπύκνωση των υδρατμών εντός του θαλάμου, συγκεντρώνεται από το κομπρεσέρ του θαλάμου και με σωλήνα μεταφέρεται στο εξωτερικό, ενώ στο εσωτερικό των ψυκτικών θαλάμων δεν παρατηρείται καθόλου υγρασία. Η υγρασία που εμφανίζεται και χάνεται παροδικά στο κάτω μέρος της πλάκας, δικαιολογείται λόγω του φαινόμενου της ψύξης της πλάκας κάτω από τους ψυκτικούς θαλάμους (λόγω απουσίας θερμομόνωσης) και τη συμπύκνωση της υγρασίας του αέρα και εναπόθεσης της στο κάτω μέρος της πλάκας. Το φαινόμενο της συμπύκνωσης των υδρατμών παρατηρήθηκε από τον ίδιο κατά την επίσκεψη του την 1/8/2013, όπου το σχήμα της υγρασίας ήταν σχεδόν τέλειο ορθογώνιο. Αυτό το φαινόμενο δεν δημιουργεί πρόβλημα στο οπλισμένο σκυρόδεμα και δεν επηρεάζει τον φέροντα οργανισμό της οικοδομής. Επίσης ο Μ.Κ.1 δεν έχει διαπιστώσει την ένδειξη υγρασίας από τις αποχετεύσεις (Τεκμήριο Α προς αναγνώριση, Φωτογραφίες 25 και 26 στο Τεκμήριο 50). Όσον αφορά το στέγαστρο που τοποθετήθηκες την πρόσοψη δεν αποτελεί κίνδυνο διότι δεν τίθεται θέμα βάρους αφού τα στοιχεία που χρησιμοποιήθηκαν είναι κοίλα και η ροπή αμελητέα. Για τα κομπρεσέρ στην οροφή του μισθίου ο Μ.Κ.1 υποστήριξε ότι η θεώρηση των Μ.Α. ότι οι δονήσεις που δημιουργούν στην πλάκα της οροφής του μισθίου, πιθανόν να προκαλέσουν ζημιά στο μίσθιο, δεν είναι επιστημονικά τεκμηριωμένη διότι: (α) Τα κομπρεσέρ δεν βρίσκονται συνέχεια σε λειτουργία και (β) το βάρος που έχουν είναι μικρό και δεν επηρεάζει την οικοδομή. Όσον αφορά τον εξωτερικό ψυκτικό θάλαμο, ο μάρτυρας υποστήριξε ότι θα μπορούσε ενδεχομένως να μαζεύει υγρασία ο τοίχος που βρίσκεται σε επαφή με τον θάλαμο, αλλά λόγω στρώσης χαλικιού και άμμου στο σημείο τοποθέτησης του θαλάμου, βοηθείται η αποστράγγιση της υγρασίας χωρίς να δημιουργείται πρόβλημα. Για τη ζημιά που παρατηρείται στην εξωτερική κολώνα που γειτνιάζει του εξωτερικού θαλάμου, ο μάρτυρας διαπιστώνει ότι η ύπαρξη του ψυκτικού θαλάμου (ο οποίος τοποθετήθηκε στο σημείο αυτό κατά παράβαση της σχετικής νομοθεσίας) στο βόρειο μέρος της οικοδομής, δυσχεραίνει το έργο της επιδιόρθωσης της κολώνας αλλά κατ' ουδένα λόγο έχει δημιουργήσει το πρόβλημα σ' αυτήν. Το τελικό συμπέρασμα του Μ.Κ.1 είναι ότι το επίδικο κτίριο υπάρχουν ενδείξεις ότι κάποτε υπήρχαν υγρασίες, όχι όπως τώρα (με εξαίρεση την συμπύκνωση υδρατμών στο κάτω μέρος των ψυγείων). Το επίδικο κτίριο έχει παθογένεια και είναι χαρακτηριστική για τα κτίρια της εποχής εκείνης (δεκαετία 90). Τα όσα προβλήματα παρουσιάζονται στο κτίριο οφείλονται, σύμφωνα με τον μάρτυρα, κατά κύριο λόγο στην κατασκευή του κτιρίου και στην εμφάνιση «παθογένειας» στον τομέα της μόνωσης του και της τοποθέτησης του οπλισμού της πλάκας στο σκυρόδεμα. Δεν συμβάλλει στην δημιουργία των προβλημάτων του κτιρίου ή στη επιδείνωση ή διατήρηση τους η χρήση από μέρους του Καθ' ου η αίτηση. Ο.Μ.Κ.1 μου έχει κάνει πολύ καλή εντύπωση σαν μάρτυρας. Στη βάση των προσόντων και της πείρας του τον αποδέχομαι ως εμπειρογνώμονα. Σημειώνω ότι πολύς λόγος έγινε από την συνήγορο του Αιτητή αναφορικά με τα προσόντα και την πείρα του Μ.Α.
- Παρόλα αυτά έχω πειστεί από τις αναφορές του ότι έτυχε ακαδημαϊκής εκπαίδευσης πανεπιστημιακού επιπέδου για τα ζητήματα στα οποία έχει αναφερθεί και ότι κατέχει και ικανοποιητική πείρα στο τομέα αυτό. Παρά την μακρά αντεξέταση του δεν έχει υποπέσει σε αντιφάσεις και υπήρξε σταθερός και επεξηγηματικός μάρτυρας, με απαντήσεις σαφείς φυσιολογικές και άμεσες. Από τη μαρτυρία του διαπιστώθηκε ότι έχει πολύ καλή γνώση του αντικειμένου του, ενώ τα συμπεράσματα του δεν βασίστηκαν σε υποθέσεις και εικασίες αλλά σε πραγματικά ευρήματα. Οι εξηγήσεις που έδωσε αναφορικά με τα φαινόμενα που παρατηρούνται στο μίσθιο, ήταν λογικές και παρείχε στο Δικαστήριο ικανοποιητικά στοιχεία ώστε να γίνεται επιβεβαίωση της ορθότητας των συμπερασμάτων του. Ο Καθ' ου η αίτηση (Μ.Κ.2) αναφέρθηκε στο ιστορικό της τμηματικής ενοικίασης του μισθίου από τον ίδιο και τον πρώην συνέταιρο του και ακολούθως την ενοικίαση όλου του μισθίου από μόνο τον ίδιο, δυνάμει της συμφωνίας ημερ. 13.11.
- Το βόρειο ψυγείο τοποθετήθηκε με την άδεια του Αιτητή και αφού προηγήθηκε η επιχωμάτωση του εδάφους και η στρώση με μπετόν. Παραδέχθηκε ότι τοποθέτησε στο μίσθιο μοχλό βρύσης (στο πάτωμα, μετά από υπόδειξη των Κτηνιατρικών Υπηρεσιών) και νεροχύτη, ο οποίος έχει συνδεθεί στην υφιστάμενη αποχετευτική πρόνοια. Το μεταλλικό στέγαστρο στην πρόσοψη του μισθίου έχει αντικατασταθεί και λειτουργεί πλέον ως «τέντα». Το κρεοπωλείο τηρεί σύστημα υγιεινής τροφίμων (HACCP) και η καθαριότητα είναι μεν καθημερινή αλλά δεν χύνεται νερό στο πάτωμα. Το σφουγγάρισμα γίνεται όπως στις οικίες, δηλαδή με σφουγγαρίστρα («φλόκκο»). Αναφέρθηκε σε έλεγχο της πλάκας του πατώματος του μισθίου που διενεργήθηκε, κατά το χρόνο έναρξης της δικαστικής διαδικασίας, από τον εργολάβο του Αιτητή ο οποίος είχε τότε αναλάβει τις οικοδομικές εργασίες επέκτασης (από τον Αιτητή στο πίσω μέρος του μισθίου). Ο κ. Σελεάδης αφού αφαίρεσε μέρος του πατώματος, διαπίστωσε στην παρουσία του Μ.Κ.2 ότι ο οπλισμός ήταν «πεντακάθαρος». Επανατοποθετήθηκε το πάτωμα και έγινε σε όλο το πάτωμα του μίσθιου υγρομόνωση. Αυτά έγιναν κατά το χρόνο καταχώρησης της Αίτησης. Αντεξεταζόμενος ο Μ.Κ.2 παραδέχθηκε ότι το ένα μέρος του μισθίου (συσκευαστήριο) λειτουργεί και ως παρασκευαστήριο κρεατοπαρασκευασμάτων. Αρνήθηκε ότι: · το εσωτερικό ψυγείο έχει βιδωθεί στο πάτωμα και ισχυρίστηκε ότι επικάθεται σ' αυτό, με τη χρήση σιλικόνης. · ότι η αποχέτευση του εξωτερικού ψυγείου επηρεάζει την γωνιαία κολώνα του μισθίου, ισχυριζόμενος ότι το νερό οδηγείται μακριά από το κτίριο (5 - 6 μ.). · ότι προκαλείται οχληρία από τους άδειους κυλίνδρους αερίου στην οροφή του μισθίου. Για το στέγαστρο ανέφερε ότι ο σκελετός που υπάρχει απλά στηρίζει το ύφασμα της "τέντας". Η καλωδίωση στην ταράτσα είναι ειδικά καλώδια που τοποθετούνται και παραμένουν εκτεθειμένα και δεν επηρεάζονται από την υγρασία. Ο Μ.Κ.2 μου έχει κάνει καλή εντύπωση. Υπήρξε σταθερός μάρτυρας και έδινε άμεσα τις απαντήσεις του, χωρίς να υποπέσει σε σημαντικές αντιφάσεις. Στο βαθμό όμως που προσπάθησε να προβεί σε ερμηνεία των προνοιών της επίδικης συμφωνίας, η μαρτυρία γνώμης που παρουσίασε δεν μπορεί να γίνει δεκτή. Ούτε και η προσπάθεια του να μας πείσει ότι παρασκευάζει μεν «κρεατοπαρασκευάσματα» αλλά δεν χρησιμοποιεί φωτιά και ότι η εστία υγραερίου στο μίσθιο υπάρχει μόνο για να ζεσταίνει το νερό για σκοπούς καθαριότητας των εργαλείων του, βρίσκω ότι μπορεί να γίνει δεκτή. Στα σημεία αυτά ο Καθ' ου η αίτηση υπήρξε υπερβολικός και προσπάθησε να παρουσιάσει μία αφύσικη εκδοχή. Απορρίπτω αυτό το μέρος της μαρτυρίας του και αποδέχομαι την υπόλοιπη μαρτυρία του Καθ' ου η αίτηση, ως ειλικρινή. Βάρος Απόδειξης: Στην παρούσα υπόθεση, με την προσαχθείσα από τις δύο πλευρές μαρτυρία, προωθήθηκαν δύο αντικρουόμενες θέσεις (όπως έχουν προβληθεί και στα δικόγραφα). Ο μεν Αιτητής αξιώνει την έξωση του Καθ' ου η αίτηση υποστηρίζοντας ότι ο τελευταίος: · προέβηκε σε προσθηκομετατροπές στο μίσθιο, προκαλώντας με αυτό τον τρόπο ζημιά στο μίσθιο, · προκαλεί οχληρία. Ο Καθ' ου η αίτηση, στον αντίποδα, υποστηρίζει ότι · Προέβηκε μεν σε προσθηκομετατροπές στο μίσθιο, αλλά αυτές δεν έχουν προκαλέσει ζημιά στο μίσθιο. · Καμία οχληρία προκαλεί, ενώ η χρήση του μισθίου ως κρεοπωλείου ήταν γνωστή εξ' αρχής στον Αιτητή. Δεν εκφεύγει η παρούσα υπόθεση του βασικού κανόνα που ισχύει σε μια πολιτική δίκη. Το βάρος απόδειξης φέρουν οι Αιτητές, οι οποίοι θα πρέπει να αποδείξουν την υπόθεση τους στο ισοζύγιο των πιθανοτήτων. (Βλ. Σοφοκλέους ν. Κυριάκου, Έφεση αρ. 7/2008 ημερομηνίας 18/5/2010). Ευρήματα του Δικαστηρίου: Στη βάση της αποδεκτής μαρτυρίας, των παραδοχών που περιέχονται στα δικόγραφα και των μη αμφισβητούμενων γεγονότων, βρίσκω ότι τα γεγονότα της υπόθεσης έχουν ως εξής: Ο Αιτητής είναι ο ιδιοκτήτης του μισθίου, το οποίο αποτελείται από δύο ισόγεια καταστήματα στην οδό Κωστή Παλαμά 21, στη Λεμεσό. Ο Καθ' ου η αίτηση είναι ο ενοικιαστής του μισθίου. Συγκεκριμένα, ενοικίασε με τον τότε συνέταιρο του το βόρειο κατάστημα, στις 15.4.1994 και στη συνέχεια ενοικίασε και το νότιο κατάστημα (μοναχός του πλέον), την 15.11.
- Διατηρεί σ' αυτά επιχείρηση κρεοπωλείου (στο βόρειο κατάστημα) και συσκευαστήριο - παρασκευαστήριο «κρεατοπαρασκευασμάτων» στο νότιο. Στην πορεία της ενοικίασης, ο Καθ' ου η αίτηση έχει προβεί στις πιο πάνω μετατροπές στο μίσθιο, οι οποίες διατηρούνταν μέχρι το πέρας της ακροαματικής διαδικασίας. Τοποθέτησε ψυκτικό θάλαμο στο εσωτερικό του νότιου καταστήματος και ψυγείο πάγκο στο βόρειο κατάστημα. Τοποθέτησε στο πάτωμα σημείο υδροδότησης (βρύση με μοχλό). Εξωτερικά στο κτίριο προέβηκε σε επιχωμάτωση στο βόρειο μέρος (10 πόδια) και επί αυτής τοποθέτησε ψυκτικό θάλαμο που εφάπτεται στο κτίριο και επικοινωνεί με το βόρειο κατάστημα. Στην πρόσοψη του μισθίου τοποθετήθηκε στέγαστρο με μεταλλικό σκελετό με κοίλα στοιχεία και υφασμάτινο κάλυμμα. Για τη λειτουργία των ψυκτικών θαλάμων, τοποθέτησε κομπρεσέρ στην οροφή του κτιρίου. Σημειώνω ότι η τοποθέτηση νεροχύτη με βρύση και η σύνδεση του με την υφιστάμενη αποχέτευση, έγινε από τον Αιτητή αποδεκτή δυνάμει της συμφωνίας τεκμήριο 3[3]. Στην οικοδομή παρατηρούνται ενδείξεις παλαιότερης υγρασίας με την εμφάνιση εναπόθεσης αλάτων και οξείδωση του οπλισμού της πλάκας του ισογείου, καθώς και παροδική υγρασία στο κάτω μέρος της πλάκας αυτής. Στη βάση της αποδεκτής μαρτυρίας, αποδεχόμενη τα συμπεράσματα του Μ.Κ.1, βρίσκω ότι παρά τις παραδεκτές τροποποιήσεις - επεμβάσεις στο μίσθιο, από μέρους του Καθ' ου η αίτηση, δεν έχει αποδειχθεί (στο ισοζύγιο των πιθανοτήτων) ότι αυτές ήταν ικανές να προκαλέσουν τις ζημιές που παρατηρούνται στην επίδικη οικοδομή (στην οποία παρατηρείται έλλειψη μόνωσης, η οποία αποδίδεται σε κατασκευαστικό λάθος). Νομική Πτυχή: Σύμφωνα με τον περί Ενοικιοστασίου Νόμο 23/83 όπως έχει μέχρι σήμερα τροποποιηθεί (και που στο εξής θα αναφέρεται ως ο "Νόμος"), το Δικαστήριο κατά κανόνα δεν εκδίδει απόφαση ή διάταγμα για ανάκτηση κατοχής ακινήτου που καλύπτεται από το Νόμο ή για την έξωση θέσμιου ενοικιαστή, εκτός από τις περιπτώσεις που ο ίδιος ο Νόμος προνοεί ειδικά και παραθέτει αναλυτικά στο Μέρος ΙV, άρθρο
- Η παρούσα περίπτωση εμπίπτει στις πρόνοιες του άρθρου 11
(1)(α), (β) και (γ) του Νόμου, το οποίο προνοεί τα εξής: "11
(1)Ουδεμία απόφασις και ουδέν διάταγμα εκδίδεται διά την ανάκτησιν της κατοχής οιασδήποτε κατοικίας ή καταστήματος, διά το οποίον ισχύει ο παρών Νόμος, ή διά την εκ τούτου έξωσιν θεσμίου ενοικιαστού, πλην των ακολούθων περιπτώσεων: . . . β) εις περίπτωσιν καθ' ην ο ενοικιαστής ή πας άλλος κατέχων υπ' αυτόν την κατοικίαν ή το κατάστημα υπήρξεν ένοχος διαγωγής αποτελούσης οχληρίαν ή διαρκή ενόχλησιν διά πρόσωπα εις το ίδιον ή γειτνιάζοντα ακίνητα ή ευρέθη ένοχος ότι ενήργησε ώστε να χρησιμοποιηθή ή επέτρεψε να χρησιμοποιηθή η κατοικία ή το κατάστημα διά παρανόμους ή ανηθίκους σκοπούς ή (γ) εις περίπτωσιν καθ' ην η κατάστασις της κατοικίας ή του καταστήματος έχει, κατά την γνώμην του Δικαστηρίου, επιδεινωθή λόγω καταστρεπτικών πράξεων ή ηθελημένης σοβαράς αμελείας του ενοικιαστού ή εις περίπτωσιν καθ' ην ο ενοικιαστής αδίκως επροξένησε ή επέτρεψε την πρόκλησιν σημαντικής ζημίας εις το ακίνητον: Νοείται ότι το Δικαστήριον δεν διατάσσει έξωσιν ενοικιαστού οσάκις ο ενοικιαστής εντός δύο μηνών από της επιδόσεως της αιτήσεως δι' ανάκτησιν της κατοχής επανορθώση πλήρως τας ζημίας [.]. . . .
(2)Σε όσες περιπτώσεις δεν απαιτείται από το άρθρο αυτό άλλη γραπτή προειδοποίηση για έξωση, ο ιδιοκτήτης οφείλει να επιδώσει στον ενοικιαστή γραπτή προειδοποίηση έναν τουλάχιστο μήνα προηγουμένως, χωρίς αυτό να επηρεάζει τις εκκρεμούσες ενώπιον του δικαστηρίου υποθέσεις από της δημοσίευσης του περί Ενοικιοστασίου (Τροποποιητικός) Νόμος του 1995. Έκδοση διατάγματος έξωσης στη βάση πρόκλησης οχληρίας: Οι προϋποθέσεις, σύμφωνα με το άρθρο 11
(1)(β) του Νόμου, για να πετύχει ο Αιτητής την έκδοση διατάγματος έξωσης εναντίον των Καθ' ων η αίτηση στη βάση πρόκληση οχληρίας ή διαρκούς ενόχλησης, είναι οι εξής:
- Ο Αιτητής να είναι οι ιδιοκτήτης του επίδικου ακινήτου.
- Το ακίνητο να εμπίπτει στο Νόμο.
- Ο Καθ' ου αίτηση να είναι θέσμιος ενοικιαστής.
- Ο Καθ' ου αίτηση να είναι ένοχος διαγωγής που αποτελεί οχληρία ή διαρκή ενόχληση για πρόσωπα στο ίδιο ή γειτνιάζοντα ακίνητα.
- Ο ιδιοκτήτης να έχει επιδώσει στον ενοικιαστή γραπτή προειδοποίηση ένα τουλάχιστο μήνα πριν την καταχώρηση της αίτησης έξωσης. Είναι κοινά αποδεκτό στην παρούσα Αίτηση, ότι ο Αιτητής είναι ο ιδιοκτήτης του μισθίου το οποίο έχει συμπληρωθεί πριν την 31.12.1999 και βρίσκεται εντός των δημοτικών ορίων του Δήμου Λεμεσού, δηλαδή εντός ελεγχόμενης από το Νόμο περιοχής. Είναι επίσης αποδεκτό ότι ο Καθ' ου η αίτηση είναι ο θέσμιος ενοικιαστής του μισθίου, την κατοχή του οποίου διατηρεί μέχρι σήμερα, από την εκπνοή των μεταξύ των διαδίκων συμφωνιών ενοικίασης. Επομένως, συντρέχουν οι πιο πάνω αναφερόμενες τρεις πρώτες προϋποθέσεις της νομοθεσίας.
- Το ζήτημα της έξωσης θέσμιου ενοικιαστή λόγω πρόκλησης οχληρίας έχει απασχολήσει τη νομολογία σε διάφορες υποθέσεις, όπως η πρόσφατη Πολιτική Έφεση 408/2008, Παπά ν. Οικονομίδου κ.α., που εκδόθηκε την 21/05/
- Σε αυτήν δίδεται και ο ορισμός της οχληρίας. Αυτή "[.] συνίσταται στην θεμελίωση ή διατήρηση μιας κατάστασης πραγμάτων που συνεχώς ή επαναληπτικά προκαλεί τη διαφυγή επιβλαβών πραγμάτων επί της γης του ενάγοντος (για παράδειγμα μια ροή ακάθαρτου νερού ή ο συνεχής θόρυβος ή η οσμή από ένα εργοστάσιο) ... Η ίδια η λέξη υπονοεί την ύπαρξη συνέχειας." Αναφέρει περαιτέρω στην απόφαση αυτή ο έντιμος Ναθαναήλ Δ., "Γενικώς, μπορεί να λεχθεί ότι μέσα από τα σχετικά συγγράμματα οι περιπτώσεις που μπορούν να θεωρηθούν ότι προκαλούν οχληρία είναι απειράριθμες και δεν είναι δυνατόν να τίθενται εκ προοιμίου κάτω από στεγανά. Οι αποφάσεις δείχνουν ότι για σκοπούς πολιτικής αγωγής θεωρήθηκαν οχληρία, θόρυβοι από καμπάνες εκκλησιών, μαθήματα ωδικής, παιχνιδότοποι, άλογα, πριόνια, μηχανοστάσια, λεωφορεία, αερομηχανές, μέχρι και προβληματικές οικογένειες. Στις υποθέσεις Halsey v. Esso Petroleum Co Ltd
(1961)2 All E.R.145, και Watt v. Jamieson
(1954)S.C. 56, δόθηκαν αποζημιώσεις για εκπομπή και παραγωγή ακαθαρσιών που περιείχαν θειικό οξύ από καμινάδες μηχανοστασίου και για διαρροή ατμών από χαλασμένο θερμολουτήρα γκαζιού, αντίστοιχα." Ερχόμενη στα γεγονότα της παρούσας υπόθεσης, βρίσκω ότι όσον αφορά την πρόκληση οχληρίας, η πλευρά του Αιτητή δεν έχει διευκρινίσει σε τι ακριβώς συνίσταται αυτή. Ενώ στο δικόγραφο του, ο Αιτητής παραθέτει κάποιες "λεπτομέρειες"[4], εντούτοις δεν συγκεκριμενοποιεί ποιες από αυτές αφορούν την πρόκληση οχληρίας και ποιες την κατ' ισχυρισμό αμέλεια του Καθ' ου η αίτηση. Κατά την αντεξέταση των μαρτύρων του Καθ' ου η αίτηση, η κα Ιωάννου περιορίστηκε, όσον αφορά το ζήτημα της πρόκλησης οχληρίας σε ερωτήσεις και υποβολές μόνο σχετικά με τις φιάλες αερίου που βρίσκονται στην οροφή του μισθίου. Στην δε τελική της αγόρευση, η κα Ιωάννου προσπάθησε να συνδέσει την οχληρία με τις επεμβάσεις του Καθ' ου η αίτηση στο μίσθιο με την λακωνική αναφορά ότι ο Καθ' ου η αίτηση έχει προκαλέσει ζημιές στο μίσθιο και έχει προβεί σε αυθαίρετες κατασκευές, εισηγούμενη ότι "από αυτά προβάλλει και η οχληρία". Η προσπάθεια αυτή βρίσκω ότι απέτυχε, εφόσον δεν υποστηρίζεται από την αποδεκτή μαρτυρία και σημειώνω εξάλλου ότι καμία αναφορά στην νομοθεσία ή στην νομολογία έγινε από την συνήγορο του Αιτητή για το ζήτημα αυτό. Ανατρέχοντας στην αποδεκτή μαρτυρία που παρουσίασε ο Αιτητής και στα αναφερόμενα πιο πάνω ευρήματα του δικαστηρίου, βρίσκω ότι ο ισχυρισμός περί πρόκλησης οχληρίας από μέρους του Καθ' ου η αίτηση παρέμεινε μετέωρος, ενώ η αναφορά στην ύπαρξη κάποιων φιαλών αερίου στην οροφή του μισθίου κάθε άλλο παρά εμπίπτει στον πιο πάνω ορισμό της οχληρίας, αφού δεν έχει αποδειχθεί ότι προκαλούν οποιαδήποτε ενόχληση είτε στον Αιτητή ή σε τρίτους. Βρίσκω λοιπόν ότι αυτή η προϋπόθεση, της πρόκλησης δηλαδή οχληρίας από μέρους του Καθ' ου η αίτηση, δεν συντρέχει. 5. Γραπτή προειδοποίηση. Παρά την επιταγή της νομοθεσίας, καμία επιστολή αποστάληκε από τον Αιτητή στον Καθ' ου η αίτηση, αναφορικά με την απαίτηση για παράδοση της κατοχής του μισθίου, λόγω πρόκλησης οχληρίας και διαρκούς ενόχλησης, από μέρους του τελευταίου. Εφόσον οι πιο πάνω προϋποθέσεις πρέπει να συντρέχουν σωρευτικά, η παράλειψη αποστολής τέτοιας ειδοποίησης εμποδίζει από μόνη της την έκδοση διατάγματος έξωσης σε βάρος του Καθ' ου η αίτηση, στη βάση του άρθρου 11
(1)(β) του Νόμου. Με την πιο πάνω ανάλυση των προϋποθέσεων του άρθρου 11
(1)(β) και την διαπίστωση ότι δεν συντρέχουν σωρευτικά στην παρούσα υπόθεση οι εν λόγω προϋποθέσεις, καταλήγω στο συμπέρασμα ότι η απαίτηση του Αιτητή για έξωση του Καθ' ου η αίτηση λόγω πρόκλησης οχληρίας και διαρκούς ενόχλησης, δεν έχει αποδειχθεί και θα πρέπει να απορριφθεί. Επιδείνωση της κατάστασης του μισθίου λόγω καταστρεπτικών πράξεων ή ηθελημένης σοβαρής αμέλειας από μέρους του Καθ' ου η αίτηση: Όπως και στην περίπτωση της οχληρίας, πιο πάνω, το Άρθρο 11
(1)(γ) του Νόμου καθορίζει τις προϋποθέσεις που πρέπει να συντρέχουν ώστε να δικαιολογείται η έξωση του ενοικιαστή σ' αυτή τη βάση. Οι προϋποθέσεις αυτές είναι:
- Ο Αιτητής να είναι ο ιδιοκτήτης του επίδικου ακινήτου.
- Το ακίνητο να εμπίπτει στο Νόμο.
- Ο Καθ' ου αίτηση να είναι θέσμιος ενοικιαστής.
- Η κατάσταση του μισθίου να έχει παρουσιάσει επιδείνωση.
- Η επιδείνωση αυτή να οφείλεται σε ενέργειες του Καθ' ου η αίτηση.
- Ο Αιτητής να έχει επιδώσει στον Καθ' ου η αίτηση γραπτή προειδοποίηση, ένα τουλάχιστον μήνα, πριν την καταχώρηση της Αίτησης Έξωσης. Οι προϋποθέσεις 1 - 3 έχουν εξεταστεί πιο πάνω στην παρούσα απόφαση και έχει διαπιστωθεί ότι συντρέχουν, οπότε και η επανάληψη τους στο σημείο αυτό είναι περιττή. Όσον αφορά την 4η προϋπόθεση, βρίσκω ότι η κατάσταση του μισθίου έχει όντως επιδεινωθεί στην πορεία του χρόνου, αφού αυτό το γεγονός δεν έχει αμφισβητηθεί από οποιαδήποτε πλευρά. Για την 5η προϋπόθεση βρίσκω ορθό να επαναλάβω το λεκτικό του άρθρου 11
(1)(γ) του Νόμου. "(γ) εις περίπτωσιν καθ' ην η κατάστασις της κατοικίας ή του καταστήματος έχει, κατά την γνώμην του Δικαστηρίου, επιδεινωθή λόγω καταστρεπτικών πράξεων ή ηθελημένης σοβαράς αμελείας του ενοικιαστού ή εις περίπτωσιν καθ' ην ο ενοικιαστής αδίκως επροξένησε ή επέτρεψε την πρόκλησιν σημαντικής ζημίας εις το ακίνητον [.]" Το λεκτικό του νομοθέτη βρίσκω ότι δεν είναι τυχαίο. Αναφέρεται σε "επιδείνωση της κατάστασης" του ακινήτου λόγω πράξης ή αμέλειας του ενοικιαστού ή σε "πρόκληση σημαντικής ζημιάς" σε αυτό από τον ενοικιαστή. Από την αποδεκτή όμως μαρτυρία δεν συνδέεται η πρόκληση ζημίας στο μίσθιο με οποιεσδήποτε ενέργειες του Καθ' ου η αίτηση. Επαναλαμβάνω στο σημείο αυτό ότι τα συμπεράσματα των Μ.Α.2 και 3, δεν έχουν γίνει αποδεκτά, για τους λόγους που εξηγούνται πιο πάνω. Στην απουσία σύνδεσης της όποιας ζημιάς του μισθίου ή της επιδείνωσης της κατάστασης του, με ενέργειες ή παραλείψεις του Καθ' ου η αίτηση, δεν μπορεί να αποδοθεί σε αυτόν ή στην χρήση που γίνεται στο μίσθιο. Παρά το ότι στη βάση της πιο πάνω διαπίστωσης μου, προκύπτει αβίαστα το συμπέρασμα ότι δεν έχει αποσείσει ο Αιτητής το βάρος απόδειξης αναφορικά με τη συνδρομή των προϋποθέσεων του άρθρου 11
(1)(γ) του Νόμου, θα προχωρήσω στην εξέταση και της 6ης προϋπόθεσης της νομοθεσίας. 6. Γραπτή προειδοποίηση. Καμία ειδοποίηση αποστάληκε από τον Αιτητή στον Καθ' ου η αίτηση αναφορικά με την απαίτηση για παράδοση της κατοχής του μισθίου, λόγω επιδείνωσης της κατάσταση του μισθίου από μέρους του τελευταίου. Η αποστολή τέτοιας ειδοποίησης εφόσον επιβάλλεται από το Νόμο, αποτελεί προϋπόθεση η οποία θα πρέπει να συντρέχει προκειμένου να εκδοθεί διάταγμα έξωσης σε βάρος του Καθ' ου η αίτηση, στη βάση του άρθρου 11
(1)(γ) του Νόμου. Με την διαπίστωση ότι δεν συντρέχουν σωρευτικά στην παρούσα υπόθεση οι εν λόγω προϋποθέσεις, καταλήγω στο συμπέρασμα ότι η απαίτηση του Αιτητή για έξωση του Καθ' ου η αίτηση, λόγω επιδείνωσης της κατάστασης του μισθίου, δεν έχει αποδειχθεί και θα πρέπει επίσης να απορριφθεί. Αποζημιώσεις Εισηγείται στην τελική της αγόρευση η κα Ιωάννου ότι θα πρέπει το δικαστήριο να επιδικάσει στον Αιτητή τα ποσά που αναφέρει στην έκθεση της η Μ.Α.3 και που απαιτούνται σύμφωνα με την Μ.Α.3 για την αποκατάσταση του μισθίου, εφόσον η μάρτυρας δεν έχει αντεξεταστεί επ' αυτών. Στο σημείο αυτό θα πρέπει να επισημάνω ότι ο Αιτητής παρά την ύπαρξη της αξίωσης του αυτής, δεν προβαίνει σε ειδική δικογράφηση των αποζημιώσεων αυτών, με την αναγκαία εξειδίκευση τους με λεπτομέρεια, όπως επιβάλλει η νομολογία, (βλ. Πίριλλος ν. Κονναρή,
(2000)1 Α.Α.Δ. 1153, Αλεξάνδρου ν. Ιωάννου,
(1996)1 Α.Α.Δ. 1157), με αποτέλεσμα να μην δικογραφείται καν το αξιούμενο ποσό. Στην παράλειψη της ορθής δικογράφησης της, η αξίωση αυτή όχι μόνο δεν μπορεί να πετύχει, αλλά ούτε καν να εξεταστεί. Διάταγμα άρσης των παράνομων κατασκευών και επεμβάσεων Το Δικαστήριο Ελέγχου Ενοικιάσεων έχει εξουσία να εκδίδει διηνεκή προστακτικά ή απαγορευτικά διατάγματα. Με το ζήτημα αυτό έχει ασχοληθεί η απόφαση στην Πολιτική Έφεση ΑΚΙΝΗΤΑ Ν. & Α. ΑΓΡΟΤΗΣ ΛΤΔ ν. Δημητρίου
(1997)1 Α.Α.Δ. 863, όπου λέχθηκαν τα εξής: "Η αρχή η οποία διέπει την περίπτωση είναι ότι το δικαστήριο έχει εξουσία να αποτρέπει αθέτηση αρνητικής συμβατικής υποχρέωσης, όπως εκείνες των όρων 11 και 12 του ενοικιαστηρίου, με απαγορευτικό διάταγμα: βλέπε 21 Halsbury's Laws of England, 3η έκδοση, παράγρ. 802, σελ.
- Το ίδιο ισχύει και για τέτοια υποχρέωση θετικού περιεχομένου στις περιπτώσεις που εξυπακούεται η ανάληψη υποχρέωσης αρνητικού χαρακτήρα: βλέπε Halsbury's Laws of England, ανωτέρω, παράγρ. 813-814, σελ. 387, Doherty v. Allman [1878] 3 A.C. 709, και Metropolitan Electric Supply Company Limited v. Ginder [1901] 2 Ch.
- Σε αυτή την υπόθεση η ενάγουσα εταιρεία συμφώνησε να προμηθεύσει ηλεκτρική ενέργεια στον εναγόμενο. Τελικά εκδόθηκε διάταγμα που του απαγορευόταν να προμηθευθεί ενέργεια από οποιοδήποτε άλλο πρόσωπο. Στην παρούσα περίπτωση η συμφωνία να σταθμεύει ένα όχημα μόνο συνεπάγεται συμφωνία να μη σταθμεύει οποιοδήποτε άλλο όχημα." Επομένως, σημαντική για το ζήτημα αυτό είναι η εξαγωγή συμπεράσματος για το κατά πόσο ο Καθ' ου η αίτηση έχει αθετήσει κάποια συμβατική του υποχρέωση. Το ζήτημα των "μεταβολών/τροποποιήσεων" πραγματεύεται η επίδικη συμφωνία[5], τεκμήριο 3 ( η οποία αφορά το βόρειο κατάστημα - κρεοπωλείο) και προνοεί τα κάτωθι στον όρο 11(α): "Οι ενοικιαστές δεν δικαιούνται άνευ της εγγράφου συγκαταθέσεως ή αδείας του ιδιοκτήτου να κάνουν επί του καταστήματος οιανδήποτε μεταβολήν ή τροποποίησιν εάν δε παραβούν τον όρον τούτο πάσα μεταβολή ή τροποποίησις εάν μεν είναι αρεστή εις τον ιδιοκτήτην θέλει μείνη εις αυτό άνευ ουδεμίας αποζημιώσεως ή απαιτήσεως των ενοικιαστών εάν δε δεν τυγχάνει της αρεσκείας του, ο ιδιοκτήτης δικαιούται να απαιτήση παρά των ενοικιαστών την προ της παραδόσεως της κατοχής επαναφοράν του καταστήματος εις την προτέρα του κατάστασιν δι' εξόδων των ενοικιαστών και εις περίπτωσιν παραλείψεως των ενοικιαστών να πράξουν τούτο ο ιδιοκτήτης δύναται να πράξη τούτο και να απαιτήση τη δαπάνην παρά των ενοικιαστών και αποζημιώσεις δια τον χρόνον ο οποίος θα απαιτηθή προς τον σκοπόν αυτόν». Η νομολογία και τα συγγράμματα που αναφέρονται στην ερμηνεία των γραπτών συμβάσεων[6], υποδεικνύουν τους κανόνες ερμηνείας των συμβάσεων. Επομένως, πρόθεση των μερών όπως προκύπτει από το πιο πάνω λεκτικό είναι η επαναφορά του μισθίου στην προγενέστερη του κατάσταση, όχι οποτεδήποτε, αλλά σε χρόνο μόλις πριν την επιστροφή της κατοχής του μισθίου στον Αιτητή, ώστε όταν ανακτηθεί η κατοχή του από τον ιδιοκτήτη (και μόνο εφόσον προηγηθεί σχετική απαίτηση του Αιτητή), αυτό να έχει την προγενέστερη του μορφή. Εφόσον στην παρούσα υπόθεση η έκδοση διατάγματος έξωσης δεν έχει εγκριθεί, η έκδοση διατάγματος για επαναφορά του μισθίου στην προτέρα του κατάσταση, είναι πρόωρη. Σημειώνω όμως εδώ ότι η αξίωση του Αιτητή δεν αφορά όλες τις μετατροπές που έγιναν από μέρους του, αλλά μόνο τις "παράνομες" κατασκευές και επεμβάσεις. Η μοναδική παράνομη επέμβαση που διαπιστώνεται από την αποδεκτή μαρτυρία και αυτό αποτελεί παραδεκτό (μέσα από την μαρτυρία των Μ.Κ.1 και Καθ' ου η αίτηση) γεγονός, είναι η τοποθέτηση του εξωτερικού ψυκτικού θαλάμου στο βόρειο πέρασμα και που εφάπτεται του βόρειου καταστήματος. Το ζήτημα της δικαιοδοσίας του παρόντος δικαστηρίου απασχόλησε το Ανώτατο Δικαστήριο την καθοδηγητική απόφαση Παπαγεωργίου ν. Καραγιάννη
(1988)1 Α.Α.Δ. 571 και στις πιο πρόσφατες. Η νομολογία υπήρξε σταθερή όσον αφορά τα ζητήματα της παράνομης επέμβασης (που είναι παραδεκτό ότι αποτελεί η τοποθέτηση από τον Καθ' ου η αίτηση στο πέρασμα στην βόρεια πλευρά του βόρειου καταστήματος). Σχετική είναι η απόφαση CYPRUS LINEN CO LTD ν. ΑΝΘΟΥΛΛΗ
(2004)1 Α.Α.Δ. 679: "Αξίωση στηριγμένη στη θέση πως κάποιος κατέχει παράνομα ακίνητο καθαρά εμπίπτει στη δικαιοδοσία του Επαρχιακού Δικαστηρίου ως μη υπαγομένη σε οτιδήποτε που θα ήταν δυνατό να ενταχθεί ως κύριο, παρεμπίπτον ή συμπληρωματικό στην ειδική δικαιοδοσία του Δικαστηρίου Ελέγχου Ενοικιάσεων. (βλ. Βογαζιανός
(1989)1 AAΔ 289, Αγγελίδης & Φιλίππου ν. Κολοκασίδης Εστέϊτς
(1991)1 ΑΑΔ 327, Πετεινός
(1992)1 ΑΑΔ 1467, Ναυτικός Όμιλος Πάφου ν. Αρχής Λιμένων Κύπρου
(1992)1 ΑΑΔ 882, σελ. 897, Γιαννούλλα Γεωργίου Λαζάρου ν. Ανδρέα Παπασάββα κ.α. Πολιτική Έφεση 11263 ημερομηνίας 14.7.2003)." Αυτή υπήρξε η, έστω και χωρίς αιτιολόγηση, εισήγηση του συνηγόρου του Καθ' ου η αίτηση, η οποία και είναι ορθή. Στην απουσία όμως δικαιοδοσίας αναφορικά με τη παράνομη τοποθέτηση του ψυκτικού θαλάμου στο ακίνητο του Αιτητή, το παρόν δικαστήριο δεν θα απορρίψει αυτή την απαίτηση, αλλά οφείλει να διακόψει την υπόθεση και να την παραπέμψει το αρμόδιο προς εκδίκαση δικαστήριο που είναι το Επαρχιακό Δικαστήριο Λεμεσού. ΚΑΤΑΛΗΞΗ Με βάση όλες τις πιο πάνω διαπιστώσεις μου, με τη σύμφωνη γνώμη των Παρέδρων, οι αιτούμενες θεραπείες απορρίπτονται, με εξαίρεση την θεραπεία υπό Β.β., η οποία δυνάμει του άρθρου 64Α
(2)του περί Δικαστηρίων Νόμου, Ν. 14/60, διακόπτεται και παραπέμπεται προς εκδίκαση στο Επαρχιακό Δικαστήριο Λεμεσού. Όσον αφορά τα έξοδα της υπόθεσης μέχρι το στάδιο αυτό, στη βάση των ευρημάτων μου, βρίσκω ότι θα πρέπει να βαρύνουν τον Αιτητή. Με τη σύμφωνη γνώμη των Παρέδρων, τα μέχρι σήμερα έξοδα της Αίτησης επιδικάζονται υπέρ του Καθ' ου η αίτηση, όπως αυτά θα υπολογιστούν από τον Γραμματέα του Δικαστηρίου και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο, στην κλίμακα €2.000 - €10.000. (Υπ.) ................................................. Χρ. Ραγουζαίου Πρόεδρος Δικαστηρίου Πιστό Αντίγραφο Γραμματέας Subject: Rent Control/Final Αναφορά: έξωση - οχληρία - καταστροφικές πράξεις - ειδικές αποζημιώσεις - παράνομη επέμβαση - δικαιοδοσία [1] Ανδρέας Μούστρας, πολιτικός μηχανικός. [2] Δρ. Ανθή Σπύρου Λελέκη, αρχιτέκτων [3] παράγραφος 11(β). [4] Στις σελίδας 4 - 7 της Αίτησης. [5] Οι όροι της συμφωνίας ενοικίασης συνεχίζουν να δεσμεύουν τα μέρη κατά την περίοδο της θέσμιας ενοικίασης, ως προνοεί το άρθρο δυνάμει του Άρθρου 27
(1)του περί Ενοικιοστασίου Νόμου 23/83. [6] Βλέπε Chitty on Contracts, 28η έκδοση, Τόμος 1, παράγραφοι 12-041 έως 12-117 και 14-009, Γ.Π. Κακογιάννη «Η Απόδειξη», σελίδες 717 έως 730, Saab and Another v. Holy Monastery of Ayios Neophytos
(1982)1 C.L.R. 499 , Μεταλλικά Ηρακλής Μιχαηλίδης Λτδ. v. G & C Exhaust Systems Ltd.,
(2001)1 Α.Α.Δ. 500. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο